Ο Νίκος Παπακωνσταντόπουλος συνεχίζει… με νέο πόνημα!

Ένα νέο βιβλίο με τίτλο «Επιλεγμένα (Ποιήματα- Διηγήματ)» πήρα στα χέρια μου από τον  δημιουργό του Νίκο Χρ. Παπακωνσταντόπουλο.

Ειλικρινά ένοιωσα χαρά και ικανοποίηση για την τιμή που μου έκανε να μου στείλει το έργο του, αλλά κυρίως γιατί υπάρχει και μία άλλη κατηγορία πνευματικών δημιουργών, όπως ο Νίκος, που σε πείσμα των καιρών καταθέτουν την ψυχή τους και προσπαθούν να ρίξουν φως στις παραδόσεις μας, στα ήθη μας, στην ιστορία μας, στις αξίες της φυλής και της πατρίδος μας, οι οποίες σπρώχνονται ολοένα και βαθύτερα στο σκοτάδι ώστε να ξεχαστούν και να ελλείψει έτσι ένας από τους ισχυρούς συνδετικούς κρίκους των Ελλήνων.

Το χρώμα της επαρχίας των Καλαβρύτων καθρεφτίζεται έντονα στις σελίδες του, οι αναμνήσεις μας ζωντανεύουν και μας γυρίζουν πίσω στα χρόνια εκείνα της νεότητας, τα δύσκολα αλλά και νοσταλγικά, παράλληλα με ένα σφίξιμο στο στομάχι μας, που σχετίζεται με τη διαδρομή του καθενός.

Αγαπητέ Νίκο,

η δύναμη του έργου σου είναι το συναίσθημα που αναβλύζει απ’ αυτό και οι αξίες και αρετές που αναδεικνύεις, μεταξύ των οποίων και εκείνη της απόδοσης ευχαριστηρίων σ’ αυτούς που σε βοήθησαν!

Σου εύχομαι ό,τι καλύτερο για το πόνημά σου.

Ευελπιστώ ότι θα αποτελέσει ακτίδα φωτός, ελπίδας και ικανοποίησης για τον πνευματικό και λοιπό δοκιμαζόμενο κόσμο της επαρχίας των Καλαβρύτων.

Και σε άλλα ανώτερα, αγαπητέ φίλε!

Σε ευχαριστώ πολύ!

 

 

Το επόμενο ποίημα είναι ενδεικτικό της προσπάθειας του δημιουργού του, να μη λησμονήσουμε εκείνα που χάσαμε αλλά ίσως και έναυσμα να σταματήσουμε το ξεπούλημα αυτών που μας απέμειναν… Ο πλούτος μας είναι η ιστορία μας και ο πολιτισμός μας…



Θ. Τζώρτζης.

Advertisements
Posted in Uncategorized | Tagged | Σχολιάστε

Η Μακελλαριά!

«… Η αρχαιότατη και ιστορική ιερή μονή της Μακελλαριάς (Κοίμηση της Θεοτόκου ) βρίσκεται επί της δεξιάς όχθης του Σελινούντα ποταμού, 34 χιλιόμετρα ΝΑ των Καλαβρύτων, ΝΔ της Κερπινής κοντά στο χωριό Λαπαναγοί και μισή ώρα Ν. αυτού, που είναι μεταγενέστερο της μονής και πήρε την ονομασία του από την Γαλλική παράφραση της έκφρασης «η Παναγία» (La Panagie) και μάλιστα στον πληθυντικό (Θωμόπουλος). Ανήκε στο δήμο Σελινόης, ο οποίος δήμος προσαρτίστηκε στο δήμο Σουδενών το 1841. Το 1835 είχε 9 μοναχούς (Σκιαδάς). Ο πληθυσμός κατά τις απογραφές των ετών: 1879, 1896, 1907, ήταν αντίστοιχα: 6, 10, 6, 11 άτομα (ΕΣΥΕ-Χουλιαράκης). Αναφέρεται ως Monasteres Makelarias στην επιστημονική έρευνα της Γαλλικής αποστολής του στρατηγού Μαιζώνος (1829-1830) χωρίς να αναγράφονται άτομα (πληθυσμός). Αίσθηση προκαλεί η Εικόνα της Θεοτόκου, στο Καθολικό της Μονής, γιατί από οποιαδήποτε θέση κι αν την κοιτάξει κάποιος, τα μάτια της Παναγίας είναι στραμμένα πάνω του. Η Παναγία Μακελάρισσα γιορτάζει στις 15 και 23 Αυγούστου…» (Από το: Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων όπου γίνεται εκτενής αναφορά περί του μοναστηρίου αυτού.

Η παραπάνω επιγραφή στη Μονή έχει ως εξής: «Εν τω μοναστηρίω της Πελοποννήσου και των Καλαβρύτων της Υπεραγίας Μακελλαριτίσσης τω κτισθέντι ποτέ υπό Βελισσαρίου αρχιστρατήγου Ρωμαίων επί της βασιλείας του Ιουστινιανού του Μεγάλου Κωνσταντινουπόλεως τω 532, ο παρών άρτιξ (=νάρθηξ) εκτίσθη δι εξόδων του Γεωργίου Λαπαναγίτου και της Ηλιοσταλάκτης, των προσκυνητών εις μνημόσυνον αυτών αιώνιον. 1805, Σεπτεμβρίου 1.».

Μία οπτική του ωραιότατου δάσους της Κάνισκας που αποτελεί μέρος της όντως δύσκολης διαδρομής προς την Παναγία την Μακελλαρίτισσα.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ληστές στην επαρχία Πατρών το 1830.

Σχετική εικόνα

Από τα έγγραφα που ακολουθούν και τα οποία συνιστώ να διαβάσετε, προκύπτουν πολλές πληροφορίες, για την άγρια κατάσταση η οποία επικρατούσε το 1830 στην Πελοπόννησο, για τις ληστρικές ομάδες οι οποίες δρούσαν στην Αχαΐα, για την διαφαινόμενη διαπλοκή της Αστυνομίας και των πρωτοκλασάτων πολιτικών και δημογερόντων της περιοχής αυτής, για τον επιχειρούμενο εκβιασμό της ηγεσίας της χώρας από τους ληστές κ. λ.

Έγγραφο ληστευθέντων προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος έχει ως εξής:

«Οι υποφαινόμενοι σπεύδωμεν ν’ αναγγείλωμεν προς τον Σ. ημών Κυβερνήτην, εν απευκταίον συμβεβηκός[;] συμβάν προς ημάς, το οποίον βεβαίως θέλει κινήσει την ευσπλαχνίαν σας και οίκτον, και μεγάλην συμπάθειαν. Κατά την 28 του ισταμένου ημέρα Δευτέρα, έχοντες εις Π. Πάτρας και υποθέσεις μας, και θέλοντες να αγοράσωμεν καθ’ όσον ηδυνάμεθα έκαστος, και πραγματείας, δια να τας μεταφέρωμεν εις τα εργαστήριά μας, και έχοντες και τα καλύτερά μας ενδύματα, (επειδή ως προείπομεν είχομεν τινές εξ ημών, και υποθέσεις, ων ένεκα έμελλεν και διατρίψωμεν εις τας Π. Πάτρας) μόλις εφθάσαμεν εις τον λεγόμενον Ψαθόπυργον, και εκεί επέστη εφ’ ημάς εν μέρος ληστών, συνισταμένων περίπου των δεκαοχτώ, οι οποίοι περικυκλώσαντές μας, δέσαντές μας, και δέροντας, μας έφερον εις εν δάσος, και τύπτοντες μας ηνάγκαζον να μαρτυρήσωμεν  τα άπερ έχωμεν μεθ’ εαυτών χρήματα, και [να] τα δώσωμεν αυτοίς, ως μη υποφέροντες τας βασάνους αυτών, πληγάς τε και απειλάς, επαπειλούντες μας να μας αφαιρέσωσι ρίναν, ώτα και χείρας, τοις παρεδώκαμεν τα όσα χρήματα είχομεν. Δεν εκορέσθησαν  με αυτά οι θεόργιστοι, αλλά παίρνοντάς μας και τα ρούχα μας και ενδύματά μας ιδιαίτερα, μας επήραν και τα οποία είμεθα ενδεδυμένοι, αφήσαντές μας γυμνούς, και δεδεμένους, από την μεσημβρίαν, έως και δύο ώρας της νυκτός, μετά ταύτα δε εφόρτωσαν εις τα ζώα μας τα όσα ρούχα μας επήραν και τα όσα είχον πάρει και από άλλους διαβαίνοντας εκείθεν την αυτήν ημέραν, καθ’ ήν μας εφύλαττον δεδεμένους, και εμβαρκαρίσθησαν εις το οποίον είχον πλοίον. Εκ των ληστών τούτων ο μεν εις ήτον κάποιος Παναγιώτης Μπαραμπότης καλούμενος, και καταγόμενος από τα χωριά των Παλαιών Πατρών, γνωστός παρ’ ημών και ο οποίος, προλαβόντως, συνελήφθη ως ληστής, παρά του πολιτάρχου Βοστίτζης εις τας Π. Πάτρας και εφυλακώθη, και κατά ζήτησιν του Πρωτοκλήτου Δικαστηρίου της Αχαΐας, εζήτη αυτόν ο ειρημένος Πολιτάρχης να φέρει προς τούτο, αλλ’ ο κύριος Αξιώτης προσωρ. Διοικητής Πατρών και Μπενιζέλος Ρούφος Δημογέρων της αυτής επαρχίας απεκρίθησαν  προς τον Πολιτάρχην τον ρηθέντα ότι, τούρκικα πράγματα δεν κάμνομεν, και μετά ταύτα, πώς απελύθη της φυλακής αυτοί ηξεύρουν, απολυθείς όμως, έπραξε και εις ημάς τα όσα εκτραγωδούμεν, ο ίδιος αυτός ληστής μας είπε προς τοις ρηθείσιν και τούτο, Ευχαριστώ τον Μπενιζελάκην Ρούφον, όστις με υπερασπίσθη και ελευθερώθην της φυλακής. Ο δε έτερος συληστής (αρχιλησταί γαρ ήσαν και οι δύο ούτοι) Θώμας λεγόμενος καταγόμενος από το Δίστομον της Στερεάς Ελλάδος, μας είπεν «Να ειπήτε του Κυβερνήτου σας να μας γράψει: ο Μπαραμπούτης, και Θώμα όσας κακουργίας επράξατε άχρι τούδε, τας συγχωρώ, και ησυχάσατε εις όποιον τόπον θέλετε, τούτου δε μη γενομένου, θέλει φέρομεν άνω και κάτω την Πελοπόννησον, και όσας γυμνώσεις εις όλα τα μέρη, ημείς τας επράξαμεν, ώστε και αυτήν την ιδίαν Πόσταν ημείς την επιάσαμε εις Ακράταν, και πρώτα είμεθα κρυφοί λησταί, τώρα δε φανεροί». Εκ των δεκαοχτώ γυμνωθέντων απ’ αυτούς και συντρόφους των διαβαινόντων την ημέραν εκείνην εκείθεν, τα όσα γράμματα και ομολογίας είχον κ.λ. τα εξέσχισαν, εκτός των όσων γραμμάτων είχεν ένας πεζός, πορευόμενος την ώραν εκείνην εκ Πατρών εις Βοστίτζαν, φέρων γράμματα από τον ρηθέντα Ρούφον, και Γεώργιον Κροίτζον, προς τον κ. Παναγιωτάκην Ζαΐμην και Δεληγιαννόπουλον, τα οποία ανοίξαντες και αναγνούντες τα έδωκαν του αυτού πεζού, και χωρίς να τον βλάψωσι και εις άλλο τι, τα οποία αυτά γράμματα και ο πεζός, παρουσιάσθη προς την ενταύθα αστυνομίαν και εξέτασεν αυτούς ακριβώς. Αυτά ταύτα παθόντες ημείς οι πτωχοί, και τα αυτά ακούσαντες παρά των ληστών τούτων, δια τα οποία αναφερθέντες και προς τον Προσωρ. Διοικητήν Καλαβρύτων και Βοστίτζης, τα αναφέρωμεν δεινοπαθώς, και προς τον Σ. ημών Κυβερνήτην. Και μένωμεν με βαθύτατον σέβας./ Την 3 Μαΐου 1830. Εν Βοστίτζη/ Οι πολίται./ Αλέξανδρος Ασημακόπουλος/ Αθανάσιος Σπυρόπουλος/ Γιαννάκης Αλεξανδρόπουλος/ Κωνσταντής Χαλμουνόλης/ Μήτρος Τοποληανιτόπουλος.

Αρ. 431 επικυρούται η γνησιότης των υπογραφών του παρόντος τη αυτή ημερομηνία/ Ο Αστυνόμος Βιστίτζας/ Π. Τριαναταφύλλης.

Διευθύνεται εις τον Προσωρ. Διοικητήν Π. Πατρών δια να πληροφορήσει την Κυβέρνησιν, απολογούμενος περί των κατ’ αυτού λεγομένων./ Εν Ναυπλίω τη 9 Μαΐου 1830/ Ο Γραμμ. της Επικρατείας/ Ν. Σπηλιάδης/ Ίσον των πρωτοτύπω/ Εν Π. Πάτραις τη 21 Μαΐου 1830/ Ο προσωρ. Διοικητής Α. Αξιώτης»

Στις 24 Μαΐου 1830 ο προσωρινός Διοικητής απολογούμενος, έστειλε από την Πάτρα προς την Γραμματεία της Επικρατείας, το εξής έγγραφο:

 «… Ελήφθη η αναφορά των κυρίων Ασημακοπούλου κλ. από τας 3 Μαΐου μηνολογουμένη, και παρά της Γραμματείας ταύτης υπ’ αριθ. 2166 διευθυνθείσα προς το Διοικητήριον τούτο δια να απολογηθώ ο υποσημειούμενος εις τα εν αυτή κατ’ εμού περιεχόμενα. Αποκρίνομαι λοιπόν τα ακόλουθα. Τον Μαραμπούτην πρό τινων μηνών συνέλαβεν η ενταύθα Αστυνομία ως ύποπτον κλοπής. Αλλ’ επειδή αφ’ όσας ερεύνας έκαμε το ειρηνοδικείον, προς [ο] ανεφέρθη η Αστυνομία κατά την τάξιν, δεν εύρε λαβήν βάσιμον ίνα θεμελιώση την κατ’ αυτού αγωγήν αυτής, απελύθη μετά παρέλευσιν περίπου δύο μηνών. Μετά δε ταύτα ικανού χρόνου παρελθόντος, ο εν Βοστίτζη υπαρχηγός της εκτελεστικής δυνάμεως ελθών ενταύθα, εζήτει να συλλάβη  τον Μαραμπούτην και μεταφέρη αυτόν εις Βοστίτζαν, χωρίς όμως να έχη ουδεμίαν περί τούτου έγγραφόν του πρόσκλησιν  προς την ενταύθα αρχήν. Η Αστυνομία λοιπόν ανεφέρθη προς το Διοικητήριον τούτο δια να οδηγηθή περί του πρακτέου διό και απετάχθη να ζητήση παρά του ρηθέντος Διοικητού έγγραφον την αίτησίν του προς την ενταύθα αρχήν, και τότε να του σταλή ο Μαραμπούτης. Αλλ’ εν τοσούτω ίνα μη αναχωρήση  ούτος εντεύθεν μέχρι της απαντήσεως του Διοικητού, του εζητήθη εγγύησις, και μη έχων να φέρη αξιόχρεον εβλήθη[!] υπό φύλαξιν. Παρήλθον όμως ημέραι περίπου δεκαπέντε, και ουδεμίαν απόκρισιν έστειλεν ο Διοικητής των Καλαβρύτων κ.λ. ο δε Μαυρομμάτης εδραπέτευσεν εκ της φυλακής της ενταύθα τακτικής φρουράς, εις ήν είχε παραδοθεί προς πλειοτέραν ασφάλειαν. Αύτη εστίν εν συντόμω η αλήθεια, ήτις δια να γνωρισθή καλύτερον, νομίζω ότι είναι αναγκαίον να εξετασθή τακτκώτερον παρά του εν Βοστίτζη Δικαστηρίου, όπου ευρίσκονται οι αναφερόμενοι, κατ’ επιταγήν της Α. Ε. Επειδή η Κυβέρνησις ήτις δικαίως οφείλει να εμποδίζη τας ενδεχομένας των υπουργών της καταχρήσεις, ελπίζω ότι δεν θέλει αδιαφορεί και εις τα κατ’ αυτών αδίκως και ασυστόλως κατηγορούμενα. Εσωκλείω ίσον της αναφοράς [είναι το προηγηθέν παραπάνω έγγραφο των ληστευθέντων] μήπως αναγκαιοί δια την περαιτέρω εξέτασιν./ Εκ Π. Πατρών τη 24 Μαΐου 1830/…».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Νοσταλγικά της Παλιάς Αθήνας (συνέχεια…).

 

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Νοσταλγικά της Παλιάς Αθήνας….

Όσα παρατίθενται στη συνέχεια, τα «αλίευσα» από το εξαιρετικό βιβλίο του Θωμά Σιταρά «Τα ανάλεκτα της Παλιάς Αθήνας» (Εκδόσεις Ωκεανίδα).

(Συνεχίζεται…)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένας Χειμαρριώτης, το 1830, απευθύνεται στον κυβερνήτη της Ελλάδος.

(Δύο έγγραφα παρατίθενται στη συνέχεια με ορθογραφικές παρεμβάσεις από εμένα, για να είναι κατανοητά. Το πρώτο έγγραφο παρουσιάζεται στη διπλανή εικόνα).

1. «Εξοχότατε σεβαστέ Κυβερνήτη μας την δεξιάν σου σέβομεν/ Εξοχότατε/ Σε παρακαλώ να κάμεις ένα έλεος σε ελόγου μου όπου αδικέβομεν [αδικούμαι] αδίκως/ και με άλλες αναφορές εξοχότατε σας έχω αναφέρει τον παράπονόν μου [ο] οποίος/ έχω οχτώ χρόνους δουλέψει εις τούτην την πατρίδα εις κάθε κίντυνο δεν έλειψα ποτέ μου/ τους ολίγους συντρόφους όπου έστενα [έστεινα = είχα, διοικούσα] κοντά μου τους εξοικονομούσα με δάνεια αφτούνους [αυτούς]/ και του λόγου μου εκείνους τους καιρούς όπου μιστόν [μισθό] δεν επαίρναμεν έβαλα βάσεις εις την δούλε/ψίν μου και έφθειρα το ολίγον ορφανικό μου παίρνοντας δάνεια με ομολογίας από τους πα/τριώτας μου και δούλεψα πά[ν]τα με όλην την προθυμίαν μου όχι ακολουθούντας  κανένα νέ/ος στρατιώτης αλλά ένας μικρός σύντροφος των αλονόνε [άλλων] και εγώ, όπου κανένας δεν αδικεύετεν και σαν και εγώ, σε παρακαλώ εξοχότατε και σου περικλείω τα έγγραφά μου και μη/ το καταδέχεσεν [καταδέχεσαι] να χάσω το δίκαιόν μου και τη[ν] ορφανή φτωχή φαμελιάν μου κάμενε [κάμε]/ [έ]να έλεος εξοχότατε και δια λόγου μου πρόσταξεν [πρόσταξε] να λάβω το μιστόν [μισθό] μου όπου έχω δυό τρι/μηνίας που με λείπουν και δεν έλαβα εξαιτίας όπου αδικεύτηκα και μου εδόθηκεν ένας μικρός/ βαθμός της εικοσιπενταρχίας ήρθα εις την Σαλαμίνα όπου η εξοχότι[ς] σας ήρθετεν [ήρθατε] κάμειν [να κάμετε] το δι/οργανισμόν να αναφέρω το δίκαιόν μου δεν έλαβα τον τρόπον να αναφερθώ εις την/ εξοχότι[ητά] σας αναφέρθηκα εις τον πρόεδρο της επιτροπής και μου υποσχέθηκε να έρθω με/ τους άλλους αξιωματικούς εις το Άργος και εκεί θέλω αναφέρει εις την σεβαστήν Κυβέρνησιν και θέλεις λά/βει και συ το δίκαιόν σου ανάφερεν δεν ανάφερεν δεν ηξέρω αλλά παιδεύομεν [παιδεύομαι] αντίς να λάβω/ το δίκαιόν μου αδικεύομεν [αδικούμαι] τελείως και δεν ευρίσκομεν [ευρίσκομαι] εις τον κατάλογον σημειωμένος/ ούτε ως εικοσιπένταρχος. Παρακαλώ της εξοχότι[ητά] σας να προστάξετεν να λάβω το δί/καιόν μου και μην με αφήνεις εξοχότατε να χαθώ./ Μένω πάντα εις την μεγάλην ευσπλαχνίαν και κάμεν ότι ορίζεις/ 1830/ 9 Ιουνίου/ Αναύπλιο/ Σπυροκώστας Γιονούσης/ Χειμαργιώτης».

2. «Προς τον εξοχότατον σεβαστόν Κυβερνήτη μας την δεξιάν σας σέβομεν/ εξοχότατε/ Περικαλώ να κάμεις ένα έλεος σε ελόγου μου όπου αδίκως αδικέβομεν [αδικούμαι] και χάνω το δίκαιόν μου/ εξοχότατε και με άλλες αναφορές έχω αναφέρει το άδικον όπου μου έγινε εις το Μα/κρονόρος  ήμουν εκατόνταρχος έρχουτας [ερχόμενος] εις τον Έπαχτον με επιθεώρησαν σαν δι[α] πενή/ταρχο και [έ]λαβα σιτηρέσιον δια πενήταρχος μετά έπειτα με αφαίρεσαν εικοσιπένταρχον/ βλέποντας την αδικίαν όπου μου έγινε μου ήρθεν παράπονος και πήγα και εζήτησα και πήρα/ αποδειχτικόν και ήρθα εις την Σαλαμίνα όπου η εξοχότις σας έκανε τον διοργανισμόν/ να αναφέρω το δίκαιόν μου δεν έλαβα τον τρόπον να αναφερθώ  εις την εξοχότις αναφέ/ρθηκα εις τον πρόεδρο της επιτροπής τα δίκαιάν μου και μου υποσχέθηκε έρχοντας [ερχόμενος] εις το Άργος/ ν’ αναφέρει εις την εξοχότι σας να λάβω το δίκαιόν μου, τώρα βλέπω ένα μεγάλο άδικον/ που γένετεν [γίνεται] εις ελόγου μου αντίς να λάβω το δίκαιόν μου αδικούμεν [αδικούμαι] τελείως και δεν/ ευρίσκομεν [ευρίσκομαι] μήτε εις τον κατάλογον σημειωμένος ούτεν ως εικοσιπένταρχος και μου/ εμποδίζοτεν [εμποδίζονται] δυό τριμηνίες μιστόν [μισθόν] σιτερέσια όπου δεν τα έχω λάβει. Παρακαλώ/ την μεγάλην ευσπλαχνίαν σας να προστάξεις να λάβω το δίκαιόν μου μην με αφήνεις/ να στερέβομεν [στερούμαι] τον επιούσιον άρτον. Μένω πάντα εις την μεγάλη σας ευσπλαχίαν σας/ και κάμεν ότι αρέσεις./ Σπυροκώστας Γιονούσης/ Χειμαργιώτης [και στην πίσω σελίδα:] 1830 Ιουνίου 10/ Σπυροκώστας Γιονούσης/ Χειμαργιώτης» και σε σημείωση δι’ άλλης γραφής: Σπύρος Κώστας Γιαννούσης».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ποιητική νοσταλγία…

Από τον πηγαίο…. Δεχουνιώτη, τον γηραιό κο Μεγακλή Γεωργακόπουλο, για τον οποίο αναφέρω σε προηγούμενη ανάρτηση….

Ευχαριστούμε αγαπητέ κε Γεωργακόπουλε!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Σαν πας πουλί μου στο Μωρηά, σαν πάς στην Άγια Λαύρα….

Το τραγούδι «Σαν πας πουλί μου στο Μωρηά», το τραγούδησαν πολλοί, αλλά τις δύο βασικές παραλλαγές του τραγούδησε:

  1. Ο Γιώργος Μεϊντανάς[1]: «Σαν πας πουλί μου στη Φραγκιά/ σαν πας στην Άγιο Μαύρα[2]/ χαιρέτα μας την Κλεφτουριά/ ορε χαιρέτα μας αχ πουλί μ’ την κλεφτουριά/ άϊντ’ ορέ χαιρέτα μας την κλεφτουριά/ και τους καπεταναίους/ Όρε πες τους να κά ορέ να κάτσουν φρόνιμα».
  2. Ο Παπασιδέρης Γιώργος[3]: «Σαν πας πουλί μου στο Μωρηά/ σαν πας στην Άγια Λαύρα/ χαιρέτα μας την Κλεφτουριά/ ορε χαιρέτα μας την κλεφτουριά/ κι αυτόν τον Κατσαντώνη/ Πες του να κάτσει φρόνιμα/ Όρε πες του να κάτσει φρόνιμα/ καλά ταπεινωμένα/ δεν ειν’ ο περσυνός καιρός» (ηχογράφηση 1936).

Με αυτούς τους στίχους (ή παραπλήσιους) το τραγούδησαν οι:

Μητάκη Γεωργία[4].

 Καρναβάς Τάκης[5]:  «Κι αν πάς πουλίμ κατ’ το Μωρηά/ κι αν πας στην Άγια Λαύρα/ χαιρέτα μας πουλί μ’ την κλεφτουριά/ Όρε χαιρέτα μας την κλεφτουριά/ όρε και αυτόν τον Κατσαντώνη/ Πες του να κάτσει πουλί μου φρόνιμα/ όρε πες του να κάτσει φρόνιμα/ ορέ καλά ταπεινωμένα/  δεν ειν’ ο περσυνός καιρός».

Τζίμας Κώστας[6]: «Σαν πας πουλί μου στο Μωρηά/ σαν πας στην Άγια Λαύρα/ χαιρέτα μας την Κλεφτουριά/ ορε χαιρέτα μας την κλεφτουριά/ κι αυτόν τον Λεπενιώτη[7]/ Πες του να κάτσει όρε πουλί μου φρόνιμα/ Όρε πες του να κάτσει φρόνιμα/ λίγο ταπεινωμένα/ δεν ειν’ ο περσυνός καιρός».

Και πολλοί άλλοι ακόμα.

Και μια άλλη παραλλαγή αναφέρει:

«Αυτού που πας, μαύρο πουλί, μαύρο μου χελιδόνι,/ να χαιρετάς την κλεφτουριά, κι’ αυτόν τον Κατσαντώνη./ Πε του να κάνει φρόνιμα κι’ όλο ταπεινωμένα,/ δεν είν’ ο περσινός καιρός να κάνει όπως θέλει·/ φέτος το πήρε γκέντσιαγας, το πήρε ο Βεληγκέκας./ ζητάει κεφάλια κλέφτικα, κεφάλια ξακουσμένα…».

Ο στίχος στο τραγούδι που βασικά τραγούδησε ο Παπασιδέρης, συνδέει την Αγία Λαύρα με τον Κατσαντώνη. Ας δούμε όμως τι στοιχεία υπάρχουν για τον Κατσαντώνη.

Ο Κατσαντώνης[8] σύμφωνα με την παράδοση γεννήθηκε στο Βασταβέτσι (Πετροβούνι) της Ηπείρου το 1775 από σαρακατσάνικη ευκατάστατη οικογένεια και κατά τον Επαμεινώνδα Φραγγίστα (Βίος Κατσαντώνη, Αθήναι 1862), λεγόταν Αντώνης Μακρυγιάννης και είχε τρεις αδερφούς: τον Κουτζούκη (ή Χρήστο Κούτσικο κατ’ άλους), Γιώργο Χασιώτη και τον Κώστα Λεπενιώτη. Εικοσιπενταετής συνελήφθη από κάποιον Μπουλούμπαση ως αυτουργός δήθεν ζωοκλοπής, εδάρη ανηλεώς επί δύο ημέρες, κρατήθηκε και ζητήθηκαν και καταβλήθηκαν λύτρα από τον πατέρα του και έτσι αφέθηκε ελεύθερος. Τότε εφόνευσε τον Μπουλούμπαση και βγήκε αρματωλός στο βουνό το 1802 ενωθείς με τον Δίπλα.

Οι κυριότερες μάχες του Κατσαντώνη:

Στα μέρη της Τριφύλλας Ευρυτανίας το 1805 συνεπλάκη μετά του Δερβέναγα Ιλιάσμπεγα και 300 Αλβανούς και σε διάστημα μιας ώρας εφόνευσε 10 στρατιώτες και τον ίδιο τον Δερβέναγα, των λοιπών τραπέντων σε φυγή.

Σε μάχη μιας ώρας πλησίον της Κετρινιάς εφόνευσε τον Κουτζουμουσταφάμπεη και άλλους 145 Τούρκους οι οποίοι είχαν σταλθεί από τον αιμοβόρο Γιουσούφ Αράπη κατ’ εντολή του Αλή Πασά, να σκοτώσουν τον Κατσαντώνη.

Τον Ιούλιο του 1806 από την τοποθεσία Πουλιού Βρύση στο Κεράσοβο Ευρυτανίας, προκάλεσε σε μάχη τον Χασάν Μπελούση ο οποίος βρισκόταν στη μονή Ταρτάνας και εκείνος για να μην πέσει στη δυσμένεια του Αλή Πασά πήγε εκεί όπου έγινε λυσσώδης δίωρη μάχη κατά την οποία ο Χασάν Μπελούσης ετράπη σε φυγή αφήσας 30 νεκρούς Τούρκους, έναντι 3 του Κατσαντώνη.

Τον Αύγουστο του 1806 ο μεγάθυμος οθωμανός Δερβέναγας Αλούς Μπεράτης επικεφαλής 300 Αλβανών και διαταχθείς από τον Αλή Πασά, επιτέθηκε στον Κατσαντώνη στο Μαλατέϊκο λημέρι, όπου μετά δίωρη μάχη, αναγκάστηκε να αποσυρθεί αφήνοντας 40 νεκρούς έναντι δύο του Κατσαντώνη.

Ο διακεκριμένος για τα στρατιωτικά του προτερήματα Μπεκύρ Τζογαδούρος, τον Οκτώβριο του 1806, συνεπλάκη τυχαία στη θέση Ληστή της επαρχίας Βάλτου με τον Κατσαντώνη, όπου μετά από μάχη μιας ώρας πληγώθηκε ο Κατσαντώνης στο μηρό και διέταξε υποχώρηση. Φονεύθηκαν δύο σύντροφοί του και περί τους 20 Τούρκοι. Μετά ένα μήνα και κατ’ εντολή του Αθανασίου Ντουφεκιά εμπειρικού γιατρού, στάλθηκε ο Κατσαντώνης στην Κέρκυρα για καλύτερη περίθαλψη του τραύματός του. Εκεί παρέμεινε τρεις μήνες, θεραπεύθηκε και επανήλθε στους συντρόφους του. Εκεί στην Κέρκυρα έκανε σχέσεις με τον Ρώσσο στρατηγό Παπαδόπουλο, ο οποίος βλέποντας τις ικανότητές του, του έδωσε υποσχέσεις για βοήθεια και του ζήτησε να συνεννοηθεί και με τους λοιπούς αρματωλούς της Ελλάδος και να μεταβούν στη συνέχεια στον Παπαδόπουλο να τους καθοδηγήσει βάσει σχεδίου για την απελευθέρωση της Ελλάδος.

Τον Μάϊο του 1807 ο Αλή Πασάς έστειλε εναντίον του Κατσαντώνη τον άξιο πολέμαρχό του αλβανό, βασανιστή, κακούργο, αυθάδη προς τους ασθενείς και δειλό απέναντι στους ισχυρούς, Μουσταφά Βεληγκέκα επικεφαλής 800 επιλέκτων Αλβανών και με αρωγό τον Γιουσούφ Αράπη. Στη θέση Αλαμάνου των Αγράφων ο Κατσαντώνης με τους συντρόφους του εφόνευσε τον Βεληγκέκα και άλλους δέκα, ενώ οι υπόλοιποι ετράπησαν σε φυγή.

Τον Ιανουάριο του 1808 στο Χωριό Σπινάσα της Ευρυτανίας ο Χασάν Μπελούσης με 300 μαχητές επιτέθηκε εναντίον του Κατσαντώνη, κάτω από δριμύ ψύχος, και μετά από πεισματώδη και πολυαίμακτο μάχη μιάς ώρας, ετράπη σε φυγή από τους Κατσαντωναίους με 40 νεκρούς έναντι ενός νεκρού και τεσσάρων πληγωθέντων εκ μέρους του Κατσαντώνη.

Στη μάχη με τον πολέμαρχο Άγο Μουχτάρη ο οποίος ήταν επιικεφαλής 1.000 Αλβανών στη θέση Γρεβανού, ο Κατσαντώνης περικυκλώθηκε και παρά τις διαδοχικές προσπάθειες με εφόδους αυτού και των συντρόφων του να διασχίσουν τα εχθρικά  στίφη, εφονεύθη ο Δίπλας και άλλοι δώδεκα ενώ από τους Αλβανούς πλέον των 150. Εκεί ο Κατσαντώνης υπέστη ήττα.

Μετά ένα μήνα ο Κατσαντώνης έλαβε επιστολή από την Αγία Μαύρα του Ρώσου στρατηγού Παπαδοπούλου, όστις ήτο Έλληνας ως προς την καταγωγή και φιλόπατρις και του επισκόπου Άρτης Ιγνατίου να μεταβεί εκεί με διπλάσιους συντρόφους με πλοιάρια που είχαν σταλεί απέναντι από την Αγία Μαύρα.

Πριν ή μεταβεί στην Αγία Μαύρα ο Κατσαντώνης στη θέση Γούστραις Ξηρομέρου έκανε μάχη με τους Δερβεναγάδες του Αλή Πασά επικεφαλής 2.000 στρατού. Η μάχη διήρκεσε όλη την ημέρα και εφονεύθησαν 3 σύντροφοι του Κατσαντώνη και πλέον των 30 Οθωμανών. Ο Κατσαντώνης έφυγε νύχτα και με τους συντρόφους του έφτασε στην Αγία Μαύρα, όπου έτυχε αναλόγου υποδοχής. Ακολούθησε γεύμα στο οποίο ο Παπαδόπουλος είχε καλέσει και άλλους οπλαρχηγούς.

Ο Παπαδόπουλος ήλπιζε ότι θα είχε στο πλευρό του τον Κατσαντώνη και τους άλλους οπλαρχηγούς για να κηρυχθεί η επανάσταση σ’ όλη την Ελλάδα. Ο Τσάρος όμως ήθελε την κυριαρχία επί της Τουρκίας για δικά του συμφέροντα και όχι την πραγματική ελευθερία της Ελλάδος. Μετά απ’ αυτά ο Κατσαντώνης ξαναγύρισε προσωρινά στην επαρχία Αγράφων αλλά αρρώστησε από λοιμική νόσο και έμεινε ασθενής στο Μοναστηράκι Ευρυτανίας με τον αδελφό του Χασιώτη αναθέσας την αρχηγία στον άλλο αδελφό του τον Λεπενιώτη.

Εκεί τον Αύγουστο του ιδίου έτους (1809) ο Άγου Μουχουρτάρης ειδοποιηθείς από κάποιον Γκούρλια Ιωάννη, έσπευσε με στρατό και συνέλαβε τον Κατσαντώνη, αφού σκοτώθηκαν οι σύντροφοί του, στην προσπάθεια του αδερφού του να τον φυγαδεύσει στην πλάτη του. Τους μετέφερε στα Γιάννενα όπου κατ’ εντολή του Αλή Πασά και ύστερα από πιέσεις των συγγενών όσων ο Κατσαντώνης είχε φονεύσει, τον μεν Κατσαντώνη οδήγησαν στον συγκεκριμένο πλάτανο όπου και τα ανάλογα εργαλεία και του συνέτριψαν με σφυριά τα άκρα και πέθανε. Τον δε Χασιώτη τον αποκεφάλισαν.

Από τα παραπάνω, αλλά και όσα άλλα περιήλθαν σε γνώση μου, δεν προέκυψε κάποια σχέση του Κατσαντώνη με την Πελοπόννησο και την Αγία Λαύρα.

Αντίθετα τη σχέση του με την Αγία Μαύρα ενισχύει και το με αριθμό XCIX τραγούδι που παρουσιάζει, μεταξύ άλλων, ο Passow (Τραγούδια Ρωμαίϊκα) με τίτλο «ο Κατσαντώνης»: «Επρασινίσαν τα βουνά, λουλούδιασαν οι κάμποι./ Το λεν τ’ αηδόνια στα βουνά κ’ οι πέρδικες στα πλάγια/ «Δε σου τούπεν ο Μπότσαρης κι ο Φώτος ο Τσαβέλας;/ Κάτσε Αντώνη στη Φραγκιά, να γένεις καπετάνιος»/ – «Ακόμ’ αυτή την άνοιξη θα βγώ στο Καρπενήσι,/ Τι το μαθαίν’ Αλή πασάς κι αυτός ο Μουχουρντάρης,/ Και λεν Αντώνης φράγκεψε και γίνηκε σουλτάνος».».

Το προεπαναστατικό τραγούδι αυτό λοιπόν, το οποίο άλλαξε μετά την Επανάσταση του 21 και πήρε τη μορφή που είναι ευρύτερα γνωστή ταιριασμένο στο Μωρηά και στην Άγια Λαύρα, αλλά με «ξένο σώμα» τον Κατσαντώνη, αναφέρεται, όπως όλα τα δημοτικά τραγούδια, σε ένα πραγματικό γεγονός, που όμως έχει σχέση με τον Κατσαντώνη, τη Φραγκιά (Λευκάδα) και την Αγία Μαύρα  στη Λευκάδα.

Κατά την ταπεινή μου γνώμη η αναφορά ότι «δεν είναι ο περσυνός καιρός» καταδεικνύει αφ’ ενός τις προηγούμενες επιτυχίες του Κατσαντώνη, που δεν μπορούσε εύκολα να επαναλάβει αλλά και το άκαιρο της έναρξης της επανάστασης με προτροπή του Παπαδόπουλου, για τους λόγους που παραπάνω αναφέρθηκαν.

———————————————————————————–

[1] Γεννήθηκε στο Θούριο Βοιωτίας στις 29 Ιουνίου του 1909 και πέθανε στις 22 Μαΐου 1999.

[2] «Η περί το φρούριον Αγία Μαύρα απετελείτο εκ δύο συνοικισμών. Οι προς Δυσμάς του Φρουριου ωνομάζοντο Αγιμαυρίται, οι δε προς Ανατολάς Αλλημεριώται.[…] τα δύο πολίσματα της Αγίας Μαύρας διετηρήθησαν μόνον μέχρι του έτους 1684 […] την δ’ έκτην Αυγούστου [1684] οι Τούρκοι παρέδωκαν το φρούριον […] εις ανάμνησιν δε της νίκης εκείνης ωκοδομήθη μετά εν έτος και ο εν τη πόλει ομώνυμος ορθόδοξος ναός [του Παντοκράτορος]. […] Ούτως εξέλιπεν η Αγία Μαύρα και η νέα πόλις έλαβε τότε και διετήρησεν επί ένα και πλέον αιώνα την ονομασίαν Αμαξιτή […] η ονομασία όμως αύτη, [….] δεν διεετηρήθη πέραν των αρχών του τελευταίου αιώνος, της νέας πόλεως ονομασθείσης επίσης Αγίας Μαύρας, χωρίς ν’ απομείνει ήδη παρά τοις κατοίκοις ουδέ μνεία περί της Αμαξικής…» (Σπυρ. Α. Βλαντή: Η νήσος Λευκάς…, Εν Αθήναις 1915.).

[3] Γεννήθηκε στη Σαλαμίνα στις 14 Σεπτεμβρίου του 1902. Πέθανε στις 8 Οκτωβρίου του 1977 από ανακοπή.

[4] λεγόταν Κουρουμπέτση και γεννήθηκε στον Αυλώνα Αττικής 1911, πέθανε στις 24 Φεβρ. 1977 στον Αυλώνα. Ηχογράφηση 1953-62.

[5] Τάκης (Δημητράκης), γεννήθηκε 3.4.1936 στην Κανδήλα Ξηρομέρου και πέθανε στις 20.7.1999.

[6] Κατάγεται από το Ρωμανό Λάκκας Σουλίου.

[7] Λεπενιώτης Κώστας. Αδελφός μικρότερος του Κατσαντώνη.

[8] Κτά τον ίδιο συγγραφέα ονομάστηκε έτσι διότι «ότε προπαρασκευάζετο να τραπή εις τον των αρματωλών βίον, τον παρεκάλει η μήτηρ του να ησυχάση λέγουσα αυτώ, κάτζε Αντώνη μου, κάτζε, και εντεύθεν επωνομάσθη Κατζαντώνης». Βέβαια υπάρχει και η εκδοχή το Κάτσ – Αντώνης να σημαίνει ο μικρός Αντώνης, από το αρβανίτικο κατ = κόβω. Κατ’ επέκταση η λέξη κατς σημαίνει τον μικρόσωμο, τον μικροκαμωμένο. Π. χ. Κατσιφάρας: από μικρή φάρα, Κατσιμίχας: μικρός Μίχας, Κατσιδήμας: μικρός Δήμας κ. ο. κ.. Στη Θεσσαλία το μικρό παιδί το λένε κούτσικο.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Μεγακλής Γεωργακόπουλος, εκ Δεχουνίου…

Σε προηγούμενη ανάρτιση, ανέφερα για το βιβλίο του κ. Μεγακλή Γεωργακόπουλου «Αναμνήσεις από το Δεχούνι…».

Ο κος Γεωργακόπουλος 87 ετών σήμερα, είχε την καλωσύνη να μου στείλει μερικά από τα ποιήματά του, τα περισσότερα των οποίων είναι αδημοσίευτα, όπως αδημοσίευτο έχει, όπως μου ελυστηρεύτηκε και ένα ογκώδες βιβλίο γραμμένο από τον ίδιο.

Στη συνέχεια, εκτός από τα βιογραφικά του στοιχεία, όπως αυτά αναγράφονται στο βιβλίο του «Αναμνήσεις από το Δεχούνι», παρουσιάζω και μετικά από τα ποιήματά του.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Βιβλίων συνέχεια…

Έλαβα από τον κο Στάθη Ασημάκη σε ηλεκτρονική μορφή το βιβλίο του με τίτλο «Τοπωνύμια -οβα, -οβο, -ιστα, -ιτσα (β΄ έκδοση συμπληρωμένη). Αθήνα 2018».

Τον ευχαριστώ πολύ και από αυτό εδώ το βήμα.

Το βιβλίο αυτό, όπως και άλλα του ιδίου συγγραφέα μπορεί να τα διαβάσει σε «ανοικτή μορφή» όποιος ενδιαφέρεται στη διεύθυνση: http://rakopolio.blogspot.gr/

 

Περιεχόμενα

Προλογικό σημείωμα παρούσας έκδοσης 9

Πρόλογος προηγούμενης έκδοσης 10

Πρόλογος αρχικής έκδοσης 12

Εισαγωγή 17

Η τοπωνυμική κατάληξη -οβα, -οβο 48

Τρία σημαντικά τοπωνύμια

Αράχοβα – Αράκλοβο – Άκοβα 63

Ι) Αράχοβα 63

11) Αράκλοβο 73

111) Άκοβα 75

Η τοπωνυμική κατάληξη -ιστα 76

Η τοπωνυμική κατάληξη -ιτσα 80

Πρόταση ερμηνείας των τοπωνυμίων του ελληνικού χώρου με κατάληξη -οβα, -οβο, -ιστα, -ιτσα 88

Γενικά 88

  1. Περιοχή Ιωαννίνων – Θεσπρωτίας 89
  2. Περιοχή Άρτας 129
  3. Περιοχή Πρέβεζας 133
  4. Περιοχή Αιτωλίας και Ακαρνανίας 134
  5. Περιοχή Ιονίων Νήσων 145
  6. Περιοχή Ευρυτανίας 145
  7. Περιοχή Τρικάλων – Καρδίτσας 151
  8. Περιοχή Λάρισας 159
  9. Περιοχή Μαγνησίας 161
  10. Περιοχή Φθιώτιδας 161
  11. Περιοχή Εύβοιας 163
  12. Περιοχή Φωκίδας 164
  13. Περιοχή Βοιωτίας 168
  14. Περιοχή Απικής 169
  15. Περιοχή Κορινθίας 169
  16. Περιοχή Αργολίδας 171
  17. Περιοχή Αχαί:ας 173
  18. Περιοχή Ηλείας 181
  19. Περιοχή Αρκαδίας 183
  20. Περιοχή Τριφυλίας 188
  21. Περιοχή Μεσσηνίας 190
  22. Περιοχή Λακωνίας 196
  23. Περιοχή Κρήτης 201
  24. Περιοχή Κοζάνης – Γρεβενών 201
  25. Περιοχή Φλώρινας – Καστοριάς 218
  26. Περιοχή Πέλλας – Κιλκίς 230
  27. Περιοχή Θεσσαλονίκης-Βέροιας-Χαλκιδικής 238
  28. Περιοχή Σερρών – Νιγρίτας – Σιδηροκάστρου 248
  29. Περιοχή Καβάλας – Δράμας 260
  30. Περιοχή Ξάνθης – Κομοτηνής 269

Συμπεράσματα 271

Παράρτημα 275

Μικροτοπωνυμικά Αράχοβας Παρνασσού 276

Βιβλιογραφία 318

……………………………………………………………………………………………………

Ένα απόσπασμα από το βιβλίο:

 «…Συμπερασματικά, αναφερόμενοι σε όλες τις εξεταζόμενες καταλήξεις του παρόντος πονήματος, μπορούμε να σημειώσουμε, βασίμως, τα εξής:

 α) Οι τοπωνυμικές καταλήξεις -οβα και -οβο, ουσιαστικά λέξεις, χαρακτήριζαν στα αρχαία χρόνια τοποθεσίες ή οικισμούς, όπου εκεί γύρω εκτρέφονταν κυρίως πρόβατα, δηλαδή κατά βάση κτηνοτροφικές περιοχές. Αυτές οι καταλήξεις, ουσιαστικά λέξεις, υπήρχαν τόσο στην αρχαία ελληνική και τη λατινική γλώσσα όσο και στην παλαιοσλαβική γλώσσα, πράγμα, που παραπέμπει σε αρχέγονο ινδοευρωπαϊκό γλωσσικό στοιχείο.

 β) Οι τοπωνυμικές καταλήξεις, ουσιαστικά λέξεις, -βιστα και -ιστα ίσως χαρακτήριζαν στα ρωμαϊκά χρόνια τοποθεσίες που εξελίχθηκαν κάποια χρονική περίοδο και για κάποιους συγκεκριμένους λόγους σε εστίες οικισμού, όπου επομένως έκαιε και φυλασσόταν, στα χρόνια αυτά, το ιερό πυρ της θεάς Εστίας. Είναι, ίσως, καθαρά λατινικής προέλευσης που διασώθηκαν και διατηρήθηκαν σε όλη τη Βαλκανική, τόσο από τους αρχέγονους βλάχικους πληθυσμούς, όσο και από τους επήλυδες Σλάβους, οι οποίοι εισήλθαν και εγκαταστάθηκαν στο βαλκανικό χώρο από τον 6° μ.Χ. αιώνα και ύστερα.

 γ) Οι τοπωνυμικές καταλήξεις, ουσιαστικά λέξεις, -Βιτσα και -ιτσα ίσως χαρακτήριζαν στα ρωμαϊκά χρόνια τις κώμες (χωριά), καθώς και τις σημαντικές, φυλασσόμενες και με ύπαρξη υποστηρικτικού οικισμού οροδιαβάσεις. Είναι ίσως λατινικής προέλευσης, που ομοίως διασώθηκαν και διατηρήθηκαν σε όλη τη Βαλκανική, τόσο από τους αρχέγονους βλάχικους πληθυσμούς, όσο και από τους επήλυδες Σλάβους, οι οποίοι εισήλθαν και εγκαταστάθηκαν στο βαλκανικό χώρο από τον 6° μ. Χ. αιώνα και ύστερα. […]

Έτσι, φαίνεται ότι η απλουστευμένη τοπωνυμική κατάληξη -ιτσα ίσως πέρασε, σταδιακά, βορειότερα προς την Ευρώπη και στη συνέχεια εξαπλώθηκε ανατολικότερα στις απέραντες ρωσικές πεδιάδες. Γι’ αυτό δεν είναι τυχαίο ότι υπάρχει διαμάχη μεταξύ Φιλανδών και Ρώσων σχετικά με την πατρότητα της εν λόγω κατάληξης…».

Και ενδεικτικά αναφορά του σε χωριά της επαρχίας Καλαβρύτων:

Αναστάσοβα: «Είναι το σημερινό χωριό Ανάσταση Καλαβρύτων, με υψόμετρο 833μ. Επίσης, υπάρχει: α) Η Μεγάλη Αναστάσοβα, που είναι το χωριό Νέδουσα Καλαμών, χτισμένο στις βορειοδυτικές υπώρειες του Ταϋγέτου, με υψόμετρο 700μ. β)Η Μικρή Αναστάσοβα, που είναι το χωριό Πηγές Καλαμών, χτισμένο στις βορειοδυτικές υπώρειες του Ταϋγέτου, με υψόμετρο 760μ., σχετικά κοντά στη Μεγάλη Αναστάσοβα. Δεν είναι απίθανο αυτά τα τρία χωριά (σε βάθος χρόνου) να σχετίζονται και μάλιστα τα δυο τελευταία να προέρχονται από την Αναστάσοβα της Αχαΐας (ως πιο βόρειας), η οποία ίσως είχε πάρει το όνομά της από κάποιον πρώτο οικιστή της, ονόματι Αναστάσιο».

Αράχοβα: «Είναι το σημερινό χωριό Εξοχή Αιγιαλείας. […] Αναφορικά με το σημαντικότατο αυτό τοπωνύμιο – καθότι το πλέον πολυπληθές στον ελληνικό χώρο – έχει γίνει, κατά τη γνώμη μας, η μεγαλύτερη σύγχυση. Όλοι σχεδόν οι ερευνητές, ξένοι και εγχώριοι, έχουν αποφασίσει χωρίς καμιά απόδειξη, παρά μόνο με «τραβηγμένες» λεκτικές ομοιότητες, ότι το τοπωνύμιο αυτό σχετίζεται με τις παλαιοσλαβικές λέξεις: opex (ορεχ) = καρύδι και opaxoB (οράχοβ) = καρυδένιος, και άρα είναι σλαβικό, συνεπώς Αράχοβα σημαίνει καρυδότοπος. Όμως, εάν δούμε με προσοχή τα πραγματικά στοιχεία, όχι μόνο τα γλωσσικά αλλά και τα τοπογραφικά, θα διαπιστώσουμε καθαρά ότι άλλο είναι το κοινό χαρακτηριστικό που συνδέει όλους αυτούς τους τόπους με το υπόψη όνομα, και ότι υπάρχει και άλλη γλωσσική βάση πειστικότερη, που συνδέεται ασφαλέστερα με το πραγματικό κοινό χαρακτηριστικό αυτών των τόπων. Συγκεκριμένα, το πραγματικό κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των τόπων, που έχουν ως όνομα το υπόψη τοπωνύμιο (Αράχοβα, Ράχοβα, Ράχοβο, και Rehove) είναι η ράχη βουνού σε μεγάλο υψόμετρο, πράγμα που έρχεται σε αντίθεση με την ευδοκίμηση της καρυδιάς. Η καρυδιά ευδοκιμεί παντού όπου δεν υπάρχουν συχνές και παρατεταμένες παγωνιές, προσαρμόζεται όμως καλύτερα σε ζεστούς τόπους. Σε νότιους τόπους τη συναντούμε και σε υψόμετρο μέχρι και 800 μέτρα, αλλά σε βόρειους τόπους (π.χ. Βόρεια Ελλάδα, Αλβανία, FYROM, Βουλγαρία) μέχρι και στα 600μ. ύψος. […] Κατόπιν αυτών, είναι βάσιμο να δεχτούμε ότι το πρώτο συνθετικό του εν λόγω τοπωνυμίου δεν έχει σχέση με καρύδια και καρυδιές, αλλά σχετίζεται με μεγάλο υψόμετρο και ράχες. Μάλιστα στη βλάχικη γλώσσα υπάρχει η λέξη ρέχα = ράχη βουνού – δάνειο από την ελληνική γλώσσα – και μπορεί να σχετίζεται με τη λέξη ραχάς – ραχάδος (Ησύχιος, 5°ς αιώνας), που συχνά χαρακτήριζε τοποθεσίες στον ελληνικό χώρο κατά τη ρωμαϊκή εποχή και σήμαινε «χωρίον σύνδενδρον και μετέωρον», σύμφωνα δε με το λεξικό του Μέγα Φώτιου (9°ς αιώνας) ραχάδας = τα δενδρώδη χωρία. Μετά από τις παραπάνω αναφορές, είναι πιο ασφαλές να δεχτούμε ότι το τοπωνύμιο Αράχοβα και τα συναφή του έχουν βλάχικη προέλευση και σημαίνουν, τοποθεσίες κατάλληλες για κτηνοτροφία με μεγάλο υψόμετρο, δασωμένες που βρίσκονται σε ράχη».

Βεργουβίτσα: «Είναι το σημερινό χωριό Μοναστήρι Αιγιαλείας. Πιθανόν από τη σλαβική λέξη sepxy (βέρχου) = επάνω (βερχουβίτσα > βεργουβίτσα), επειδή το Μοναστήρι της Βεργουβίτσας, που έδωσε το όνομά του στον υπόψη οικισμό, βρίσκεται επάνω σε μικρό πλάτωμα απότομης πλαγιάς που κατεβαίνει από τη βουνοκορφή Αίγες προς τον ποταμό Κριό(;), ο οποίος χύνεται στις ακτές της Αιγείρας».

Βερσίτσι: «Είναι το σημερινό χωριό Σειρές Καλαβρύτων. Πιθανόν από τη βλάχικη λέξη βέρσου = χύνω, δεδομένου ότι βρίσκεται σε φυσικό κοίλωμα, το οποίο λειτουργεί ως λεκάνη απορρροής προς τα κατάντη των νερών της βροχής και του χιονιού, που ρέουν από τις γύρω ανάντη γυμνές βουνοκορφές».

Βερσοβά: «Είναι το σημερινό χωριό Χρυσάνθιο Αιγιαλείας. Υπάρχει επίσης και το συναφές τοπωνύμιο Βέρζοβα/Μπερτζοβά, που είναι το σημερινό ορεινό χωριό Παρθένι Μαντινείας, κοντά στα σύνορα με την Αργολίδα, χτισμένο στους πρόποδες του βουνού Παρθένιο Αρκαδίας, με υψόμετρο 850μ. Πιθανόν από τη βλάχικη λέξη βέρσου = χύνω, που σημαίνει περιοχή, όπου χύνονται πολλά νερά. Πράγματι: α)Το χωριό Χρυσάνθιο βρίσκεται στην κορυφογραμμή λοφοσειράς, που ορίζεται εκατέρωθεν από δυο βαθιούς – κατηφορικούς αυχένες, οι οποίοι παροχετεύουν τα ανάντη νερά, που κατεβαίνουν από το βουνό Βελαίτικο, στο μικρό ποτάμι που κατεβαίνει και χύνεται στην Αιγείρα. β)Στο Παρθένι Μαντινείας βρίσκονται δυο από τις τρεις καταβόθρες του βουνού Παρθένιου. Τα νερά από αυτές τις καταβόθρες βγαίνουν κοντά στο σιδηροδρομικό σταθμό του Αχλαδόκαμπου και φτάνουν στο Κυβέρι Αργολίδας».

…………………

…………………………

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Αυτοί μας ελευθέρωσαν…

Στις 30 Ιουνίου 1825, στάλθηκε υπογεγραμμένο από τους πλέον διακεκριμένους κληρικούς, πολιτικούς και στρατιωτικούς της Πελοποννήσου, έγγραφο προς τον Υπουργόν των εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας, Κάνιγγ.

Εκεί μεταξύ άλλων ανέφεραν:

«… Ο υπογεγραμμένος [Θ. Κολοκοτρώνης] ζει με την γλυκείαν ελπίδαν, ότι η  γενναιότης της αυτού Βρεττανικής Μεγαλειότητος η δικαιοσύνη των αυτού Κοινοβουλευτηρίων, δεν θέλουν παραιτήσει έθνος, το οποίον έκαμε να γνωρισθεί, όχι ανάξιον της δόξης των προγόνων του, και το οποίον ήδη είναι αποφασισμένον, ή να ταφεί όλον υπό το ερείπιον της πατρίδος, ή να επαναφέρει εις το θείον αυτού εγχείρημα νίκην τελείαν…».

Και σε άλλο σημείο:

«… οι Έλληνες εις τοιαύτην γενναίαν μάχην, ή πρέπει να εκβώσιν από ταύτην νικηταί ή θέλουν είσθαι τελείως αφανισμένοι, επειδή ουδέν μέσον είναι, το οποίον να δύναται να τους αποσπάσει από ταύτην την απόφασιν, ήτις ήδη κατήντησεν από τας φοράς του πολέμου και του χρόνου άφευκτος…».

Το έγγραφο αυτό υπέγραψαν όλοι οι «πρωτοκλασάτοι» Κληρικοί, Στρατιωτικοί και Πολιτικοί της Πελοποννήσου.

Εκτός λοιπόν των μητροπολιτών Κορίνθου, Παλαιών Πατρών Γερμανού, Κερνίτσης, Ανδρούσης, Χριστιανουπόλεως, των ηγουμένων των τριών μονών Μ. Σπηλαίου Γερμανού, Αγίας Λαύρας Γρηγορίου, Ταξιαρχών Αιγίου Δανιήλ, του Κολοκοτρώνη, του Νικηταρά, των Πλαπουταίων, του Νοταρά, του Παπαγιαννόπουλου, των Σισίνηδων, του Ζαφειρόπουλου, του Κοπανίτσα, του Σέκερη και πολλών άλλων διακεκριμένων, αποστολείς του ήσαν και οι Καλαβρυτινοί:

Πετιμεζαίοι (Βασίλειος και Νικόλαος), Ανδρέας Ζαΐμης, Ανδρέας Λόντος, Ασημάκης Φωτήλας, Σωτήρης Χαραλάμπης, Δημ. Μελετόπουλος, καθώς και οι πρόκριτοι Καλαβρύτων Χ. Κυριτζόπουλος, Γεώργιος Λεχουρίτης, Σωτηράκης Θεοχαρόπουλος, Αντώνης Λιάρης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η εκτέλεση των αστυνομικών στο Σουληνάρι Δεχουνίου Καλαβρύτων.

Αγαπητοί αναγνώστες,

όταν έφτιαχνα το «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» δεν είχα στοιχεία για την εκτέλεση των αστυνομικών στο Σουληνάρι του Δεχουνίου. Όμως και οι πληροφορίες και τα στοιχεία που αργότερα συνέλεξα είναι λίγο συγκεχυμένα σ’ ότι αφορά το πλήθος των αστυνομικών που ήσαν μέσα στο τραίνο, τον αριθμό εκείνων που εκτελέστηκαν καθ’ οδόν και εκείνων που εκτελέστηκαν στο Σουληνάρι. Ακόμα και αστυνομικές πηγές δίνουν διαφορτικά νούμερα, όπως θα διαβάσετε στη συνέχεια.

Παραθέτω το λ. Σουληνάρι όπως μέχρι τώρα έχει διαμορφωθεί μετά τη συμπλήρωση όσων στοιχείων κατόρθωσα να συλλέξω, με σκοπό να περιληφθεί σε τυχόν μελλοντική επανεκτύπωση του έργου.

Παρακαλώ δε όποιον γνωρίζει επί πλέον κάτι συγκεκριμένο ή κάτι που δεν είναι έτσι όπως παρακάτω αναγράφω, αν έχει την καλωσύνη ας μου στείλει τις απόψεις του και τις διευκρινήσεις σχετικά με αυτό το θέμα.

Σουληνάρι: πηγή στο βουνό Άγιος Πέτρος στο χωριό Δεχούνι (βλ. λ.) (Παπανδρέου: Επαρχία…, σ. 229), τπν. στο χωριό Νάσια Καλαβρύτων, τπν. τ.δ. Πάου (Σκουπίου), τπν. Μουρικίου.

Σε ότι αφορά το Σουληνάρι Δεχουνίου, από την εφημερίδα «Πελοπόννησος» (9.5.1974) μαθαίνουμε για το εκεί ανηγερθέν Μνημείον Πεσόντων Αστυνομικών και επιπρόσθετα τα εξής:

«… Κατωτέρω παραθέτομεν ένα συνοπτικόν ιστορικόν της δολοφονίας των 42 αξιωματικών και κατωτέρων οργάνων της Αστυνομίας Πατρών. Τας απογευματινάς ώρας της 8.4.1944, ανεχώρησαν εξ’ Αθηνών δι αμαξοστοιχίας 47 Αστυνομικοί ίνα ενισχύσουν τας αστυνομικάς Διευθύνσεις Πατρών – Κερκύρας. Ούτοι ήσαν άοπλοι. Διενυκτέρευσαν εις Κόρινθον, εξ’ ής αναχωρήσαντες την επομένην (9.4.1944) Κυριακήν των Βαΐων, διήρχοντο την 6.30΄ περίπου ώραν, τον μεταξύ Δερβενίου και Αιγείρας χώρον. Παρά την θέσιν «Μαύρα Λιθάρια», υπό των αναμενόντων, προφανώς κατόπιν προδοσίας, εαμοκομμουνιστών, είχον αφαιρεθεί δολίως οι σιδηροί συνδετήρες των σιδηροτροχιών, τούτου δε ένεκα ο μηχανοδηγός δεν αντελήφθη τι, με αποτέλεσμα τον εκτροχιασμόν της ατμομηχανής και ακινητοποίησιν της αμαξοστοιχίας. Συγχρόνως, το μεν ερρίφθη εκρηκτικόν μηχάνημα κατά της ατμομηχανής, το δε ήρχισαν καταιγιστικά πυρά κατά της όλης αμαξοστοιχίας και εφονεύθησαν επί τόπου εννέα άτομα. Συνελήφθησαν οι επιβαίνοντες Αστυνομικοί και επτά άνδρες της Χωροφυλακής, εξ ών εις αξιωματικός. Άπαντες ετάχθησαν εις φάλαγγα, αφού πρότερον τους αφηρέθησαν τα ενδύματα, υποδήματα και λοιπά ατομικά των είδη, διετάχθησαν δε να προχωρήσουν. Από της ώρας εκείνης αρχίζει ο μαρτυρικός Γολγοθάς. Ούτω πεζοπορούντες, εν νηστεία, γυμνοί και εξευτελιστικώς δεινοπαθούντες υπό των, επί τούτω συγκεντρωμένων ακασταχού, τοπικών εαμικών οργανώσεων, πιεζόμενοι δια ξυλοδαρμών, απειλών φόνου και εικονικών εκτελέσεων, ίνα ενταχθούν εις τας τάξεις του ΕΛΑΣ, διήλθον, από της 10ης Απριλίου, Μεγάλης Δευτέρας, μέχρι της 16ης Απριλίου, Κυριακής του Πάσχα, δια των ορεινών χωρίων Πεταλού, Ροζενά, Ζάχολη, Σαραντάπηχον, Σενόν, Γκούρα, Μουσά, Καλύβια, Κόυτελη, Φονιά, Κέρτεζη, Σιγούνιον, Μαζέϊκα, Βεσίνι, Δεχούνιον, ένθα, τας απογευματινάς ώρας της Κυριακής του Πάσχα, […] εξετελέσθησαν δια πυροβολισμών και πληγμάτων μαχαίρας. Εν συνεχεία εγένετο απόπειρα αποτεφρώσεως των πτωμάτων δια της περιχύσεως  αυτών δια πετρελαίου, προς δε και ταφής τούτων δια της προχείρου επιρρίψεως απ’ αυτών λίθων. Απέφυγον τον θάνατον δύο, οίτινες βαρέως τραυματισμένοι εις τον τόπον της εκτελέσεως, εθεωρήθησαν νεκροί, ως και έτεροι πέντε, οίτινες καταγόμενοι εκ των, εξ’ ών διήλθον από της συλλήψεώς των, περιοχών, απηλευθερώθησαν τη παρεμβάσει ομοχωρίων των. Μεθ’ ημέρας τα πτώματα των δολοφονηθέντων 40 Αστυνομικών και δύο ανδρών της Χωροφυλακής, ανευρέθησαν ημιαποσυντεθειμένα και ημικεκαυμένα εις τους απορρώγας βράχους των Καλαβρυτινών ορέων, ένθα και παρέμειναν λόγω αδυναμίας λήψεως των μέχρι της απελευθερώσεως ότε εγένετο μεταφορά των λευκανθέντων οστέων των εις Πάτρας, όπου και, ταφέντα, αναπαύονται εις το κοινόν επιβλητικόν Μνημείον του Α΄ Δημοτ. Νεκροταφείου. Επιβλητικόν ωσαύτως κενοτάφιον ανηγέρθη υπό της Αστυνομίας εις την θέσιν, ένθα εγένετο η στυγερά δολοφονία […]».

Σε αντίγραφο απόφασης του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών Καλαβρύτων, του έτους 1946, αναφέρονται τα εξής:

«Αριθ. 160/ Το Συμβούλιον των εν Καλαβρύτοις Πλημμελειοδικών./ Διά ταύτα/ Κηρύσσει απεσβασμένην λόγω παραγραφής την κατά των 1) Ιωάννου Αντων. Οικονόμου, κατοίκου Πειραιώς, 2) Τιμολέοντος Γεωργ. Ράλλη, κατοίκου Αιγίου, 3) Ανδρέου Παναγ. Ζαφειρόπουλου, κατοίκου Καλαβρύτων, 4) Μιχ. Παναγ. Κωνσταντοπούλου, κατοίκου Αθηνών, 5) Φιλ. Αντων. Αναστασοπούλου, κατοίκου Αθηνών και Πατρών, 6) Τάκη Δ. Κατσικόπουλου, κατοίκου Καλαβρύτων, 7) Γεωργίου Κ. Παυλοπούλου, 3) Ανδρέου Κ. Παυλοπούλου, ιατρού, 9) Άρη Παναγούλια, 10) Εμμανουήλ Θεοδώρου, 11) Αθ. Πρόβου, 12) Βλάση Πρόβου, 13) Κων. Καραχάλιου, αγνώστου διαμονής και αγνώστων λοιπών στοιχείων, 14) Αθ. Σωτ. Ραυτοπούλου, κατοίκου Πατρών, 15) Θεοδ. Κοσμά, κατοίκου Λυκουρίας, και 16) Ι. Κατσικοπούλου, αγνώστου διαμονής, ποινική αγωγή επί φόνω και ηθική αυτουργία εις φόνον, πράξη πραχθείση εν Σουληναρίω την 16 Απριλίου 1944 εις βάρος των 42 Αστυνομικών. Απεφασίσθη και εγένετο εν Καλαβρύτοις τη 19η Μαρτίου 1946 και εξεδόθη αυτόθι τη αυτή του ιδίου μηνός και έτους./ Ο Προεδρεύων/ Στ. Φιλιακός./ Η Δικαστ. Γραφεύς Α΄/ Α. Καρακάση./ Ακριβές αντίγραφον [κ.λ.]» (Παπαστερ. κ. 16, φ.16-17).

Στην εφημερίδα «Ελεύθερος Έλλην» της 22.4.1945 (Όργανο της ΕΟΒ), και σε άρθρο με τίτλο «Η εθνική δράσις της Ε.Ο.Β. Δάφνης – Καλαβρύτων» το οποίο υπογράφεται από την «Διοικητική Επιτροπή ΕΟΒ Δάφνης Καλαβρύτων», αναφέρεται ότι ενώ «ξημέρωνε η 9η Απριλίου 1945 διεδίδετο ότι η ομάς του αρχιληστού – πρώην Ελασίτου συνταγματάρχου Στασινοπούλου, επλησίαζε το χωριό μας. […] Απόσπασμα Εθνοφυλακής Καλαβρύτων ηνάγκασε τον Στασινόπουλον να φύγει προς την Γορτυνίαν. Από την συμμορία του συνελήφθη ο περιβόητος κακούργος Σουληναρίου Δήμος Βομπίρης ή Ατρόμητος, καταγόμενος από το χωριό Μαμαλούκα ή Μυγδαλιά. Οι Βεσιναίοι ομολογούν ότι τον είχαν δει πολλές φορές να πλένει τα χέρια του μετά από τις εκτελέσεις, που ήσαν βαμμένα με αίμα!!». Στο ίδιο άρθρο αναγράφεται το Σουληνάρι ως το «μεγαλύτερο νεκροταφείο της αντίδρασης» και ως «στοιχειωμένο Σουλινάρι».

Ο Μεγ. Γεωργακόπουλος (Αναμνήσεις…, 62) αναφέρει ότι μαζί με τους 42 αστυνομικούς στο Σουληνάρι στις 16 Απριλίου του 1944, εκτέλεσαν και άλλους 18 αθώους που είχαν αιχμαλωτίσει από διάφορα χωριά της περιοχής. Συνολικά 60 άτομα.

Σχετικά με τον συνολικό αριθμό των επιβαινόντων αστυνομικών στο τραίνο, των εκτελεσθέντων και των διασωθέντων υπάρχει διαφορά σε όσα από διάφορες πηγές αναφέρονται. Σχετικά με τους επιβαίνοντες: Η Πελοπόννησος, όπως παραπάνω αναφέρεται, γράφει ότι ήσαν 47. Άλλη πηγή αναφέρει 44 και άλλη πηγή 42. Σχετικά με τους εκτελεσθεντες: Η Πελοπόννησος αναφέρει 40. Άλλες πηγές αναφέρουν ότι στο Σουληνάρι εκτελέστηκαν 37 και 6 καθ’ οδόν επειδή ήσαν τραυματίες και δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν. Άρα σύνολο 43. Ο Μεγακλής Γεωργακόπουλος καταγόμενος από το Δεχούνι στο βιβλίο του «Αναμνήσεις από το Δεχούνι» αναφέρει ότι εκτελέστηκαν 42 αστυνομικοί και άλλοι 18 αθώοι πολίτες. Η πηγή η οποία αναφέρει ότι οι επιβαίνοντες ήσαν 44 τους εκτελεσθέντες αναφέρει ως 37 στο Σουληνάρι σύν 6 καθ’ οδόν. Μία άλλη πηγή αναφέρει ότι δοφονήθηκαν 42 νέοι αστυνομικοί της Αστυνομίας Πόλεων, 3 άνδρες της Βασιλ. Χωροφυλακής και 1 Υπολοχαγός του Ελληνικού Στρατού. Στα «Αστυνομικά Χρονικά» (Έτος Δ΄., τ. 70, 15 Απριλίου 1956) αναφέρεται ότι στο Σουληνάρι εκτελέστηκαν 40 νέοι αστυνομικοί. Στα «Αστυνομικά Χρονικά» (Έτος Θ΄., τ. 426, Νοέμβρης 1971) αναφέρεται ότι στο Σουληνάρι εκτελέστηκαν 32 Αστυφύλακες, 1 Υπαστυνόμος και 6 αρχιφύλακες,  σύνολο δηλαδή 39, διευκρινίζοντας ότι οι 6 εκτελέστηκαν κατά τη σύλληψή τους. Άρα στο Σουληνάρι εκτελέστηκαν 33. Σχετικά με τους διασωθέντες: Η Πελοπόννησος αναφέρει ότι σώθηκαν 7. Απ’ αυτούς οι 5 από τους χωρικούς των χωριών απ’ όπου πέρασαν και οι δύο τραυματισμένοι μετά την εκτέλεση. Άλλη πηγή αναφέρει ότι σώθηκε ο Μιχ. Παπαδάς, όστις μέσα από τα χωριά έφτασε στην Πάτρα και κατ’ άλλους στην Αθήνα, όπου και εκτελέστηκε στην Κοκκινιά. Στους πεσόντες υπέρ πατρίδος αστυνομικούς στην περιοχή Πειραιώς, πράγματι υπάρχει αστυφύλακας Μιχαήλ Παπαδάς.

Με βάση όλα τα παραπάνω και διατηρώντας επιφυλάξεις ως προς τον αριθμό των εκτελεσθέντων, δεδομένου ότι δεν γνωρίζω τα αναγραφόμενα στο σχετικό μνημείο, παρουσιάζω τα ονόματα 37 εκτελεσθέντων στο Σουληνάρι: 1. Αγγελόπουλος Α. αστυφύλακας, 2. Αδαμόπουλος Λάμπρος αστυφύλακας, 3. Αθανασόπουλος Ιωάννης αστυφύλακας, 4. Ανδρεόπουλος Ανδρέας αστυφύλακας, 4α. Ανδριόπουλος Γεώργιος αστυφύλακας, 5. Βάρκας Χρήστος αστυφύλακας, 6. Βλάχος Ιωάννης αρχιφύλακας, 7. Γκρούτσης Βασίλειος αστυφύλακας, 8. Γυφτάκης Ιωάννης αστυφύλακας, 9. Δημητρόπουλος Αν. αρχιφύλακας, 10. Ευσταθίου Αλέξανδρος αστυφύλακας, 11. Ευσταθόπουλος Π. αστυφύλακας, 12. Ζάχος Σπυρίδων αστυφύλακας, 13. Ζησιμόπουλος Γεώργιος αστυφύλακας, 14. Καραγιάννης Νικόλαος αστυφύλακας, 15. Καραπαναγιώτης Ασημάκης αστυφύλακας, 16. Καρβούνης Κωνσταντίνος (Ιωάννης;) αστυφύλακας, 17. Καφέζας Ιωάννης αρχιφύλακας, 18. Κουλάκος Νικόλαος αστυφύλακας (ίσως είναι ο Κοιλάκος Γεώργιος αστυφύλακας; τον οποίο αναφέρει ο Σ. Πηλός), 19. Κουτσογιάννης Δημήτριος (Διονύσιος;) αστυφύλακας, 20. Κωνσταντινίδης Γεώργιος αστυφύλακας, 21. Μουδάκης Κυριάκος αρχιφύλακας, 22. Μπιρμπίλης Αντώνης αστυφύλακας, 23. Μπολέτσης Σπυρίδων υπαστυνόμος Β,΄ 24. Παναγέας Νικόλαος αστυφύλακας, 25. Παπαδάκης (Παιδακάκης;) Γεώργιος αστυφύλακας, 26. Παπαδοπετράκης Ευθύμιος αστυφύλακας, 27. Πετρινιώτης Ευάγγελος αστυφύλακας, 28. Ρακάκης Κωνσταντίνος αστυφύλακας, 29. Ρέκος Γεώργιος αστυφύλακας, 30. Σταυρόπουλος Αλκιβιάδης αστυφύλακας, 31. Ταμπουρατζής Παναγιώτης αστυφύλακας, 32. Τομαράς Κωνσταντίνος αστυφύλακας, από τον Άμμο Μεσσηνίας, 33. Τραυλός Κωνσταντίνος αστυφύλακας, 34. Φειδάς Βασίλειος αστυφύλακας, 35. Φωτόπουλος Αντώνης (Αναστ.;) αστυφύλακας, 36. Χολέβας Κωνσταντίνος αστυφύλακας και ο υπενωμοτάρχης Χωροφυλακής 37. Αυλίχος Ανδρέας του Ιωάννη[1].

Επίσης τα ονόματα των 6 εκτελεσθέντων στη διαδρομή, οι οποίοι ήσαν οι: Αγγελόπουλος Γεώργιος χωροφύλακας, Δημακόπουλος Παναγιώτης* αστυφύλακας, Μουντούρος (ή Μουτζούκος;) Σπυρίδων αρχιφύλακας, Παπαδημητρόπουλος Νικόλαος αρχιφύλακας, Σιδέρης Γεώργιος αστυφύλακας και Σταματόπουλος Γρηγόρης αστυφύλακας[2]. Το μόνο όνομα διασωθέντος είναι εκείνο του Παπαδά Μιχ. Επομένως κατά μία εκδοχή: 37 εκτελεσθέντες στο Σουληνάρι συν 6 εκτελεσθέντες καθ’ οδό = 43, μείον (;) 1 διασωθείς = 42.

——————————————————————————————————

[1] Σε αυτούς, άλλες πηγές προσθέτουν και τους: Δημακόπουλο Παύλο αστυφύλακα, Πικραμένο Συμεών αστυφύλακα και Ράϊκο Κωνσταντίνο αστυφύλακα (ο οποίος ίσως ταυτίζεται με τον Ρακάκη Κων/νο).

[2] Σε αυτούς, άλλες πηγές προσθέτουν τους: Φουράκη Αντώνιο χωροφύλακα και Φειδα Βλάσιο χωροφύλακα (ο οποίος ίσως ταυτίζεται με τον Φειδά Βασίλειο).

*Σε άλλη πηγή που περιήλθε σε γνώση μου πρόσφατα (Μάρτυρες του Καθήκοντος-υπαστυνόμου Σπ. Πηλιχού) αναφέρεται Δημητρόπουλος Παύλος και παρατίθεται και φωτογραφία του την οποία προσθέτω και εδώ. Η πηγή αυτή δεν αναφέρει τον αστυφύλακα Παπαδά Μιχαήλ, όστις είναι ο διασωθείς.

(Πηγές: 1. Ο σταυρός είναι φωτογραφία από το Βιβλίο του Δεχουνιώτη Μεγακλή Γεωργακόπουλου (Αναμνήσεις από το Δεχούνι Καλαβρύτων, Αθήναι 1993). 2. Οι φωτογραφίες προέρχονται από την Ένωση αποστράτων της χωροφυλακής και από έντυπα της χωροφυλακής που αναφέρονται παραπάνω. 3. Διάφορες ακδοχές μερί του αριθμού των εκτελεσθέντων, διασωθέντων κ.λ. αναγράφονται σε διάφορες δημοσιεύσεις. 4. Τα ονόματα των 37 προέρχονται από ομιλίες σε εορταστικές εκδηλώσεις σ’ αυτό τον τόπο).

Οι φωτογραφίες μερικών από τους εκτελεσθέντες.

 

 

 

  

 

  

 

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Στη συνέχεια προσθέτω και τις φωτογραφίες που περιήλθαν σε γνώση μου από το κείμενο του υπαστ. Σπ. Πηλού.

Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Το στρατόπεδο στο Κούμανι Αχαΐας.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Μία μικρή συμβολή για τις θυσίες του κλήρου κατά την Επανάσταση του 1821.

Όσα στη συνέχεια ακολουθούν  και αναφέρονται στις θυσίες του κλήρου στην Επανάσταση του 1821, αποτελούν ένα μέρος της πράγματι μεγάλης προσφοράς του.

Γιατί η προσφορά του κλήρου δεν συνίσταται μόνο στις ανθρώπινες θυσίες, αλλά είναι και προσφορά διδασκαλική, αφού οι διαπρεπέστεροι δάσκαλοι της εποχής εκείνης ήσαν κληρικοί, είναι και προσφορά διατήρησης της θρησκείας, της γλώσσας, της εθνικής συνείδησης κ. ο. κ.

Επίσης τα παρακάτω, αποτελούν συνιστώσα της απάντησης στα υποστηριζόμενα από κάποιους ότι ο κλήρος ήταν απών από τα γεγονότα του 1821 ή ακόμα και αρνητικός στην Επανάσταση.

Όπως ο Πελοποννήσιος Τούρκος ιστορικός Μώραλη Μελίκ βέης αναφέρει, για την ταχεία εξάπλωση της Ελληνικής Επανάστασης στην Πελοπόννησο υποκίνησαν τον λαό οι προεστώτες (κοτζαμπάσηδες), οι έχοντες συμφέροντα και σχέσεις με αυτούς, οι έμποροι, οι πρόκριτοι και κυρίως οι μητροπολίτες και γενικά οι ανήκοντες στον κλήρο «δηλαδή οι πραγματικοί ηγέται του έθνους».

Διαρκούσης της εκλογής του μητροπολίτη Πεισιδίας Ευγενίου (όστις ελέγετο ότι ήταν Βούλγαρος το γένος) ως νέου Πατριάρχου, ο μέγας Βεζύρης εκάλεσε τον Γρηγόριο τον Ε΄ στην Πύλη και του είπε: «Συ δεν είχες προηγουμένως γνώσιν της Επαναστάσεως, ώστε να μη ειδοποιήσεις καθόλου;». Εκείνου δε αρνηθέντος, ο Βεζύρης τον ρώτησε πάλι: «Ενώ η θρησκεία σας απαιτεί να γνωρίζης και την μοιχείαν και τας παρεκτροπάς μιάς πόρνης, μπορεί κανείς να σε πιστεύση, όταν λέγεις με προσποιητήν άγνοιαν, ότι δεν είχες γνώσιν μιάς επαναστάσεως μεγάλης από απόψεως εθνικής;». Σ’ αυτά ο Γρηγόριος απάντησε: «Εγώ, Εξοχώτατε, είμαι γέρων αδύνατος τον νουν, ενενήκοντα και πλέον ετών. Αν γνωρίζη κανείς αυτό, θα το ήξευρεν η Δωδεκάς» [δηλ. η Σύνοδος των 12 μητροπολιτών]. Τότε ο Βεζύρης, αφού δεν πείσθηκε ότι δεν ήτο δυνατόν να μη γνωρίζει ο Πατριάρχης για την έναρξη της Επανάστασης, τον απέπεμψε και έδωσε εντολή να τον πάνε προς το παρόν στο Καδήκοϊ (Χαλκηδόνα). Όταν όμως έφτασε η είδηση ότι εξελέγη νέος Πατριάρχης ο Ευγένιος, ο Γρηγόριος στάλθηκε στο Φανάρι και εκεί απαγχονίστηκε στις 10 Απριλίου 1821, ημέρα του Πάσχα, στη μεσαία πύλη του πατριαρχείου. Στο στήθος του τοποθετήθηκε «γιαφτάς», ένα κομμάτι δηλαδή χαρτονίου πάνω στο οποίο υπήρχε μακροσκελέστατη «αιτιολογία» της θανατικής καταδίκης, του «αλιτήριου εκείνου» όπως αποκαλούσε τον Πατριάρχη, στον οποίο απέδιδε και την αιτία της συμφοράς που ανέμενε τους «ληστάς» δηλαδή τους Έλληνες επαναστάτες, από μέρους των Τούρκων.

Κατά την Κυριακή εκείνη του Πάσχα, μετά τον απαγχονισμό του Γρηγορίου του Ε΄, απαγχονίστηκαν άλλοι τρεις αρχιερείς οι οποίοι ήσαν στη φυλακή από τις 9 Μαρτίου. 1. Ο Εφέσου Διονύσιος Καλλιάρχης «κατά το Ιχθυοπωλείον», «Μπαλούκ – Παζάρ» (ιχθυαγορά). 2. Ο Νικομηδείας Αθανάσιος[1] «κατά το Παρμάκ – Καπί», και 3. Ο Αγχιάλου Ευγένιος, Ιόνιος την πατρίδα, «εν Γαλατά» η οποία ήταν συνοικία ελληνική.

Εκτός αυτών και μέχρι τις 18 Απριλίου «εφονεύθη ο Θεοδωρουπόλεως  Άνθιμος εν ταις Εστίαις» και αποκεφαλίστηκαν άλλοι τρεις ιερείς.

Όπως ο ίδιος ο καϊμακάμης της μεγάλης βεζυρείας Σαλίχ πασάς, ως Τούρκος ιστορικός αναφέρει «την επιούσαν του διορισμού του διέταξε την εκτέλεσιν δώδεκα Ελλήνων εις διαφόρους συνοικίας της Κωνσταντινουπόλεως. Είς τούτων ήτο ο προϊστάμενος του ναού του Αρναούτ – κιόϊ (Μεγάλου Ρεύματος) [και ο άλλος εις το Νεοχώριον του Βοσπόρου]. Την επιούσαν διέταξεν τον φόνον άλλων επτά…».

Ο Φιλήμων επίσης αναφέρει (Δοκ. Γ’, 233, 444) ότι εσφάγη ο πρωτοσύγγελος του Εφέσου, ότι αποκεφαλίστηκε ο υπέργηρος αρχιερέας Μυριοφύτου, έτεροι οκτώ άγνωστοι ιερείς και λαϊκοί, ένας αρχιμανδρίτης και πολλοί ιερείς. Επίσης αναφέρει άλλους τρεις ιερείς ως επίσης ότι εισελθόντες οι οχλαγωγοί Τούρκοι στο Πατριαρχείο άρπαξαν ό,τι μπόρεσαν, κατέστρεψαν την τυπογραφία του γένους και εθανάτωσαν δύο εφημερίους, εκ των οποίων ο ένας ήτο ο επιλεγόμενος Αράπης «καλός καγαθός ανήρ».

Ο ίδιος επίσης αναφέρει ότι εφονεύθησαν οι αρχιερείς Γάνου και Χώρας Γεράσιμος, Σωζοπόλεως Παΐσιος, Σερρών Χρύσανθος, ο Άρτης, ο Λαρίσσης, ο Ιωαννίνων και ο Γρεβενών. Ο ίδιος συγγραφέας (Φιλήμων) περιγράφει με λεπτομέρειες τις καταστροφές και λεηλασίες των εκκλησιών, του Πατριαρχείου κ. ά. Από τους Τούρκους.

Πέραν αυτών, μόλις διορίστηκε ο Σεγίτ εφέντης υπουργός των εξωτερικών της Τουρκίας, επαύθη ο Οικουμενικός Πατριάρχης Άνθιμος ο Γ΄, ο προσηνής τους τρόπους, δημοτικώτατος αλλ’ ολίγης παιδείας κάτοχος, από τη Χαλκηδόνα καταγόμενος «ως μη ικανός να διευθύνει τας υποθέσεις του έθνους του, συμφώνως προς την θέλησιν του Σουλτάνου» εξορίστηκε στην Κεσάρεια της Καπαδοκίας και αντικαταστάθηκε από τον μητροπολίτη Σερρών Χρύσανθο. Ο Άνθιμος πέθανε στη Σμύρνη το 1831. Αλλά και ο διαδεχθείς αυτόν Χρύσανθος «διαβληθείς εις την εξουσίαν, εξώσθη ατίμως και εξωρίσθη και αυτός εις Κεσάρειαν».

Κατά την έξοδο του Μεσολογγίου όπως ο Τρικούπης (Γ΄, 342) αναφέρει εφονεύθη ο επίσκοπος Ρωγών Ιωσήφ «Ο αρχιερεύς ούτος ο καθ’ όλην την πολιορκίαν διακριθείς δια τον ένθερμον πατριωτισμόν του, δεν επρόφθασε να εξέλθη, και φθάσας επί του τείχους καθ’ ωραν εισήρχοντο οι εχθροί, έρριψε  δαυλόν εις τινα παρακείμενον φυσεκοφόρον πίθον, ερρίφθη εις αυτόν καόμενον, ημιεκάη, και ημίκαυστος απεκεφαλίσυη…». Ο ίδιος συγγραφέας (Τρικούπης) πιο κάτω αναφέρει με λεπτομέρεια τα σχετικά με τον Χρήστο Καψάλη και το ολοκαύτωμα αυτού.

Αλλά και αυτός ο Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Αγαθάγγελος, από την Θράκη καταγόμενος, ο οποίος ετεροκίνητος όντας καταράστηκε και αφόρισε όσους δεν συμβάδιζαν με τις βουλές των Τούρκων, και αυτός διώχθηκε μετά από τετραετή θητεία και εξορίστηκε στην Κεσάρεια. Την περίοδο εκείνη διεκόπη κάθε ιεροτελεστία των χριστιανών και έκλεισαν οι εκκλησίες (15.10.1890).

Πολλές φορές οι Τούρκοι αποπειράθηκαν να χρησιμοποιήσουν το Πατριαρχείο ως μοχλό πίεσης και εν τέλει υποταγής των Ελλήνων Χριστιανών και ως μέσον επίτευξης των ανθελληνικών και αντιχριστιανικών στόχων τους.

Πηγή: α) Σ. Τρικούπη: Ιστορία Ελλην. Επαναστ. (Γιβάνης, 1968). β) Φιλήμονος Δοκίμιον, (1860). γ) Νικηφ. Μοσχόπουλου: Ιστορία της Ελλην. Επαναστ. (1960).

——————————————————————————

[1] Ο Φιλήμων (Δοκ. Γ΄, 442), αναφέρει τα εξής: «Ο πρεσβύτατος και λίαν αδύνατος και ισχνός τω σώματι Νικομηδείας Αθανάσιος, άμα εξελθών της φυλακής, απεβίωσεν. Οι δε δήμιοι, φορτώσαντες τον νεκρόν επί αχθοφόρου, απήγαγον εις τον τόπον της καταδίκης και απηγχόνισαν τούτον προς το εκληρωθήναι την απόφασιν».

Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Γερμανικές καταστροφές στην Αχαΐα.

Σύμφωνα με στοιχεία έρευνας μέσω τοπικών υπηρεσιών (Νομαρχών, Επάρχων, υπηρεσιών Δήμων, Κοινοτήτων κ.λ.), συντάχθηκε το 1946 τεύχος του Υπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας, στο οποίο απεικονίζονται οι καταστροφές ανά χωριό μεταξύ των ετών 1940-1945 για όλη την Ελλάδα. Μέρος αυτού του τεύχους παραθέτω στη συνέχεια για την επαρχία Πατρών.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Αυτή ήταν η άγνωστη γυναίκα που μετείχε με τους Γλέζο – Σάντα, στο κατέβασμα της Γερμανικής σημαίας από την Ακρόπολη;

Όπως έχει γραφεί και περιγραφεί, τη νύχτα της 30ής προς 31η Μαρτίου 1941 εκλάπη (κατά τους Γερμανούς) ή κατέβηκε από τον ιστό της και στη συνέχεια ρίχθηκε σε ένα πηγάδι κάτω από την Ακρόπολη (κατά τους πρωταγωνιστές του γεγονότος, αλλά και άλλους), η Γερμανική σημαία η οποία είχε υψωθεί από τους κατακτητές στην Ακρόπολη. Την ευθύνη της πράξης αυτής ανέλαβαν οι Μανώλης Γλέζος και Λάκης Σάντας.

 Έχουν γραφεί πολλά για το γεγονός αυτό, μεταξύ των οποίων και μια πράγματι εντυπωσιακή και σχεδόν άγνωστη εκδοχή ή φήμη, ότι στην επιχείρηση αυτή μετείχε και μια γυναίκα. Σύμφωνα με τη φήμη αυτή, η άγνωστη γυναίκα παρέσυρε τη Γερμανική φρουρά η οποία παραμέλησε τα καθήκοντά της και διευκολύνθηκαν έτσι οι Γλέζος – Σάντας στη «επιχείρηση» με τη σημαία. Γι’ αυτό το λόγο και πάντα σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, η Γερμανική φρουρά εκτελέστηκε. Αργότερα προστέθηκε και κάποια μαρτυρία η οποία αναφέρει το γεγονός της συμμετοχής μιας άγνωστης γυναίκας στην «επιχείρηση», χωρίς όμως να αναφέρονται συγκεκριμένα στοιχεία γι’ αυτή τη γυναίκα.

Διαβάζοντας (στο Ε.Λ.Ι.Α.) πολλές χιλιάδες ονόματα πεσόντων του αρχείου της «Επιτροπής Πολιτικών Προσφύγων Ελλάδος» διάβασα και το όνομα της νεαρής νοσοκόμας Αθηνάς από τη Θράκη, με τη σχετική της δράση.

Είναι αυτή η άγνωστη γυναίκα που μετείχε στην επιχείρηση;

Αν ναι, καθένας μπορεί να καταλάβει ότι η ιδιότητα του πολιτικού επισκιάζει ή υποβαθμίζει την προσφορά οποιουδήποτε άλλου προσώπου.

Παραθέτω τη σελίδα των ονομάτων όπως είναι δακτυλογραφημένη.

Ελπίζω κάποιος αναγνώστης να έχει περισσότερα στοιχεία, τα οποία ίσως μας διαφωτίσουν.

Posted in Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Βιβλίων συνέχεια…

1.

2.

3. 

4.

 

 

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Σχολιάστε

Βιβλίων συνέχεια…

Το καταπληκτικό βιβλίο του οποίου στη συνέχεια  παρουσιάζω την πρώτη σελίδα και τα περιεχόμενα, έχει εκδοθεί το 2010 από το Δημοτ. Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος. Συγγραφείς του οι Σωτήρης Α. Χαμακιώτης και Χρίστος Σπ. Αντωνόπουλος, δύο εκ των 33 Καλαβρυτινόπουλων που τον Οκτώβρη του 1955 πήγαν στη Γερμανία με μέριμνα της Γερμανίδας πολιτικού και συγγραφέως Σραμ φον Τάντεν Έρενγκαρντ: (Erau Shramm) η οποία έκανε μεγάλες προσπάθειες  για να προσφέρει βοήθεια στα ορφανά των Καλαβρύτων, καθώς και στις μητέρες αυτών, από το Ολοκαύτωμα που προξένησαν οι Γερμανοί στις 13 Δεκ. 1943.

Το βιβλίο είναι πράγματι ένα συγκλονιστικό ντοκουμέντο που εκτός από πρόσωπα και γεγονότα σχετικά με την περίοδο αυτή περιγράφει γλαφυρά αλλά και συναισθηματικά φορτισμένα τη μετάβαση, διαμονή και παραμονή στη Γερμανία των 33 αυτών παιδιών για δύο περίπου χρόνια.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Σχολιάστε

Καλή Ανάσταση!

Αγαπητοί αναγνώστες,

αγαπητοί φίλοι,

οι χριστιανοί όλου του κόσμου περιμένουμε να γιορτάσουμε την Ανάσταση του Κυρίου. Ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες ελπίζουμε ότι μαζί με την Ανάσταση αυτή μπορεί να αλλάξει κάτι για την πατρίδα μας, μπορεί να αλλάξει κάτι προς τη θετικότερη πλευρά για τη ζωή μας.

Δεν θα πρέπει να τρέφουμε αυταπάτες.

Σε προσωπικό αρχικά επίπεδο και σε γενικότερο στη συνέχεια, τις αλλαγές θα πρέπει εμείς οι ίδιοι να τις προκαλέσουμε και να τις επιτύχουμε. Και αυτό χωρίς τη βοήθεια κανενός.

Ουδείς εκ των  ηγετών εκτός Ελλάδος έχει τις προϋποθέσεις και τις δυνατότητες, αλλά ούτε και επιθυμεί,  ν’ αλλάξει τον κόσμο προς μία θετική κατεύθυνση. Αντιθέτως άπαντες αναλίσκονται στην εξυπηρέτηση των εθνικών τους επιδιώξεων και πολλάκις, της προσωπικής τους   προβολής.

Το ίδιο ισχύει και εντός της Ελλάδος. Ψέματα, ψέματα, ψέματα! Πολλές αντεγκλήσεις για το θεαθήναι, ανικανότητα και κυρίως πατριδοκαπηλία.  Τα εθνικά μας θέματα δεν υποστηρίζονται όσο θα έπρεπε. Οι νέοι έφυγαν και η χώρα θα μείνει χωρίς κατοίκους. Αθρόα συρρέουν μετανάστες στη χώρα με το μέλλον τους αβέβαιο. Η παιδεία έχει υποβαθμιστεί και οι χώροι των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων έχουν γίνει φωλιές διαφόρων παρανόμων. Ο λαός δεν εισακούεται και έχει εξαθλιωθεί οικονομικά. Οι εχθροί της Ελλάδος έχουν αποθρασυνθεί. Η εγκληματικότητα έχει πολλαπλασιαστεί. Ο πολίτης ανίσχυρος υφίσταται τις επιπτώσεις των ενεργειών των πολιτικών, οι οποίες αποβλέπουν όχι στο πως θα βελτιώσουν μία κατάσταση οικτρή για το λαό αλλά στο πως θα βελτιώσουν την οικονομική επιφάνεια των πολιτικών. Όλοι οι πολιτικοί προτάσσουν δήθεν το συμφέρον της χώρας. Και όλοι, με διάφορους ο καθένας τρόπους, πασχίζουν για το αντίθετο.

Αγαπητοί φίλοι παρακολουθήσαμε στο παρελθόν, κάθε κίνηση μιας πολύ μεγάλης μερίδας των πολιτών να περνάει από τα πολιτικά γραφεία. Έτσι είδαμε να γίνονται διορισμοί σε Δημοσίους φορείς χωρίς αξιοκρατικά κριτήρια δηλ. να διορίζονται άνθρωποι που ούτε τα γίδια στο μαντρί δεν μπορούσαν να βάλουν, να καταλαμβάνουν θέσεις στην δημοσιοϋπαλληλική ιεραρχία άτομα χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα, άτομα δηλαδή ανίκανα, που εκαλούντο να διαχειριστούν την τύχη του κάθε φορέα, γυναίκες που το μόνο τους προσόν ήταν η ικανότητά τους να διαχειρίζονται δεόντως το φιλήδονο κορμί τους, συνδικαλιστές που δεν προέβαιναν σε καμία ενέργεια αν πρώτα δεν έπαιρναν την εντολή από τον πολιτικό τους επιβήτορα, διότι έτσι μπορεί να χαρακτηριστεί κάποιος που αφήνει να του επιβάλλουν θέσεις και απόψεις διάφορες εκείνων που απαιτούν τα συμφέροντα των εργαζομένων. Είδαμε στρατιωτικούς να μη βγάζουν άχνα όντες εν ενεργεία και να είναι λαλίστατοι όταν εξασφαλίζουν το μισθό και τη σύνταξη και βρίσκονται στην αποστρατεία, όπως επίσης και άλλους πρώην αξιωματούχους, στελέχη της κρατικής μηχανής. Βλέπουμε πολιτικούς που τα κόμματά τους, αλλά και αυτοί οι ίδιοι, έχουν κυβερνήσει την Ελλάδα για πολλά χρόνια πριν και ευθύνονται για την κατάντια της χώρας σήμερα χωρίς ίχνος ντροπής, να ξεχνούν αυτό το παρελθόν τους και μάλιστα να εμφανίζονται σαν σωτήρες! Είδαμε, και βλέπουμε ακόμα, ανθρώπους να κλέβουν ασύστολα τους φόρους από το κράτος, και κανείς να μην τους αγγίζει, παρ’ ότι όλοι χρόνια εξαγγέλλουν την πάταξη της φοροδιαφυγής. Μάλιστα όσο περισσότερα έχουν κλέψει, τόσο ευνοϊκότερα αντιμετωπίζονται. Είδαμε… και τι δεν είδαμε… Θα μπορούσα, όπως και κάθε Έλληνας, να αναφέρω πολλά και για πολλές ώρες.

Αγαπητοί φίλοι,

ποιαν «Ανάσταση» μπορεί να περιμένει ο λαός, ο κάθε πολίτης, κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες; Ο Γολγοθάς μας δυστυχώς θα συνεχιστεί! Και τούτο διότι εμείς οι ίδιοι δεν θέλουμε να φυσήσουμε τη σκόνη που έχει σκεπάσει τις αξίες μας. Την αγάπη για τη θρησκεία μας, την αγάπη για την πατρίδα μας και την ελευθερία, την προσήλωσή μας στο δίκαιο, στην αξιοκρατία, στην παιδεία, στην υγεία κ. ο. κ. Δυστυχώς αποδεικνύεται ότι εξελιχθήκαμε σε ηθικά και πνευματικά αδιαμόρφωτο λαό. Ουδείς άλλος εκτός από εμάς, πρόκειται να μας βοηθήσει σ’ αυτό το θέμα.

Επειδή η Ελλάδα πάντοτε έδινε τα φώτα και έδειχνε το δρόμο αυτών των αξιών, εύχομαι και πιστεύω ότι και αυτή τη χρονική περίοδο, πολύ αργά μεν, αλλά τελικά θα κατορθώσει να αλλάξει πορεία και να επανέλθει εκεί που πρέπει.

Αρκεί ένα δυνατό φύσημα από το λαό, που αρχικά θα διώξει τη σκόνη  από πάνω του, και στη συνέχεια θα παρασύρει και τους «κενούς» που κυβερνούν ή κυβέρνησαν στο παρελθόν αυτό τον τόπο.

Παρ’ όλα αυτά, αφού πρώτα ευχαριστήσω όλους εσάς μου κάνετε την τιμή να διαβάζετε  όσα αναρτώ εδώ, τους ομογενείς και Ελληνογενείς όλου του κόσμου, τους πατριώτες μου Καλαβρυτινούς, τους φίλους όλους, θέλω να ευχηθώ στον καθένα, να νοιώσει τα αισιόδοξα μηνύματα που κομίζει η Ανάσταση του Κυρίου και να διατηρήσει στο ακέραιο την ελπίδα ότι θα μπορέσει να χαρεί και την «ανάσταση» της πατρίδας μας.

Καλή Ανάσταση φίλοι μου!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η Κυριακή των Βαΐων.

Κυριακή των Βαΐων σήμερα ή Βαϊφόρος Κυριακή. Είναι η προ του Πάσχα Κυριακή και λέγεται έτσι για να θυμίζει τα βάϊα δια των οποίων οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ  υποδέχθηκαν τον Ιησού να εισέρχεται θριαμβευτικά στην πόλη καθήμενος επάνω σε γαϊδουράκι, μετά την ανάσταση του Λαζάρου.

Σήμερα στολίζονται οι εκκλησίες με βάγια και μοιράζονται αυτά στους πιστούς. Εορταστικό τόνο εκτός από τα βάγια την ημέρα αυτή δίνουν και τα τραγούδια σε διάφορα μέρη της Ελλάδος όπου κυρίως νέοι και παιδιά μετά τη λειτουργία, τραγουδούν τα «Βαΐτικα», τα οποία είναι δημοτικά λατρευτικά τραγούδια.

Π.χ. στη Νάξο τραγουδούν: Βάϊ – βάϊ τω βαϊώ/ τρώνε ψάρι και κολιό./ Και την άλλη Κυριακή,/ τρώνε κόκκινο αυγό.

Αυτό το άσμα τραγουδιόταν και στις Κυδωνιές στη Μ. Ασία (Αϊβαλί) κατά την περιφορά της «βάγιας» από τον νεωκόρο τον οποίο συνόδευαν τα παιδιά.

Αντί για βάγια σε μερικά μέρη της Ελλάδος χρησιμοποιούν κλαδιά ιτιάς ή μυρτιάς (Θράκη) ή δάφνης (Αιτωλία και Ήπειρο).

Τα «βάγια» στην Κεφαλλονιά λέγονται «τάταλο», στη Σύμη «ματσίδι» κ.λ.

Θεωρούνται φυλακτά και τοποθετούνται στα εικονοστάσια των σπιτιών όπου πιστεύεται ότι ασκούν προστατευτική επίδραση όχι μόνο στην υγεία των ανθρώπων  και των ζώων αλλά και επί των κτημάτων, των δέντρων και των λαχανικών αυτού του νοικοκυριού. Χρησιμοποιούνται για την αποτροπή ασθενειών και άλλων κακών σκοπών π. χ. θυμιατίζονται με αυτά «για να μην τους πιάνει το μάτι» (Σύμη, Τήνο), ή κρεμάνε στα καρποφόρα κλαδιά ένα κλωνί βάγια για να καρπίζουν ή να μην τα «κόβει» το σκουλήκι (Ήπειρος) κ.λ.

Στην Κρήτη καίνε το σταυρό των βαΐων και με τη σκόνη του ζυμώνουν ψωμί χωρίς προζύμη και λένε ότι η ζύμη φουσκώνει. Επίσης στην Κρήτη λένε ότι «πρέπει να φάνε κείνη την ημέρα ψαρικό παστό ή φρέσκο. Είναι ανάγκη να γλύψουν έστω και κόκκαλο του ψαριού για το καλό».

Στη Λακωνία οι γυναίκες μετά τη λειτουργία χτυπούν η μία την άλλη μα τα βάγια που τους μοίρασε ο παπάς, διότι πιστεύουν ότι αν κτυπηθεί μία έγκυος  θα γεννήσει ευκολότερα.

Συνήθως νεόνυμφοι μεταφέρουν τις δάφνες στην εκκλησία.

Στη Θράκη πιστεύουν ότι «όποιος φέρει πρώτος τα βάγια στην εκκλησία, θα πρωτογεννήσει αγόρι».

Τη χαρά της ημέρας αυτής μεταφέρουν και στους νεκρούς. «Όποιος έχει εγκαιροπεθαμένονε του πάει το βάϊ στον τάφο και το Μεγάλο Σάββατο λαμπάδα και χαιρετίσματα από τον απάνω κόσμο».

Όταν άνθιζε ο μοναχικός βίος, οι μοναχοί επιστρέφοντες τις μονές τους, από τις ερήμους, από τα βουνά και από τα σπήλαια όπου είχαν καταφύγει για την πνευματική και ψυχική του άσκηση, την προηγούμενη της ημέρας των Βαΐων, έψαλλαν ευχαριστήριο ύμνο: «Σήμερον η χάρις του Αγίου Πνεύματος ημάς συνήγαγε».

Και στα χωριά των Καλαβρύτων ισχύουν τα ίδια έθιμα σχετικά με την Κυριακή των Βαΐων και τα βάγια. Ενδεικτικά μεταφέρω από το «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων»:

Ακράτα: υπάρχει τοπωνύμιο «Βαγιά»: εκεί μέσα στους άλλους θάμνους ήταν κι ένα δέντρο βαγιά. Από κει κόβανε των Βαΐων κλάρες και τις πηγαίναν στην εκκλησία.

Σκεπαστό: «Θεραπεία της βασκανίας: Καλήγαμε τον παπά στο σπίτι και διαβάζαμε το ματιασμένονε. Τόνε λιβανίζαμε κιόλανες με βασιλικό, βάγια ή βιολέτες, πώχαμε στο εικονοστάσι απ’ την εκκλησά…» και άλλη διήγηση: «Τ’ άρρωστα παιδιά … τα καπινίζαμε και με λελούδια απ’ τον επιτάφιο, βάγια ή βασιλικό που παίρναμ’ απ’ την εκκλησά…».

Σκούπι: «Ενταύθα σημειούμεν τινά εκ των οπωσδήποτε διατηρουμένων [εθίμων] . 1) Το να φέρωσι δι’ ιδίων των εξόδων τα βάϊα δια την εορτήν των Βαΐων οι νεόνυμφοι όλου του έτους οι εν τω χωρίω, δηλ. από του Πάσχα του προηγουμένου έτους μέχρι της εορτής των Βαΐων του επομένου έτους…».

Κάτω Λουσοί: «…Των Βαγιών φέρνει τα βάγια στην εκκλησιά ο νιόγαμπρος…».

Στρέζοβα: «Την Κυριακή των Βαΐων πηγαίνουμε στην εκκλησία και παίρνουμε βάγια. Τα βάγια συνηθίζεται από τα παλιά χρόνια να τα φέρνουν από μακρυά οι νιόγαμπροι αυτοί δηλαδή που παντρεύτηκαν αυτή τη χρονιά στο χωριό. Ελεγόταν και λέγεται ακόμη το εξής ποιηματάκι: Βάγια βάγια των Βαγιώνε/ τρώνε ψάρια και κολλιώνται/ για ένα αυγό κολλιώνται οκτώ/ για ένα ψάρι δεκοχτώ/ και την άλλη Κυριακή/ άμου – άμου το τσιτσί…».

Σχετικά με τη θρησκευτική σημασία της Κυριακής των Βαΐων.

Ο Θεοφάνης ο Κεραμεύς (1129-1152), (Αρχιεπίσκοπος Ταυρομενίου της Σικελίας, διάσημος συγγραφέας), σε ομιλία του η οποία έχει εκδοθεί το 1664 μ. Χ. αναφέρει για την εορτή αυτή:

«… Η μεν ουν εορτή, δυσίν αυγαζομένη μαρμαρυγαίς, θεία τε εστι και βασιλική· οις με γαρ την σωτήριον προμηνύει ανάστασιν, και την του θανάτου κατάλυσιν, και την ημών επανόρθωσιν θεϊκαίς ακτίσι πυρσεύεται…». (Η μεν λοιπόν εορτή, διπλά διαχέουσα λάμψη, είναι θεία και βασιλική, διότι σε εκείνους προμηνύει την σωτήριον ανάσταση και την κατάλυση του θανάτου, και την δική μας επανόρθωση με τις θεϊκές ακτίνες ανάβει).

Και συνεχίζει: «Τω καιρώ εκείνω , ότε ήγγισεν [προσήγγισε] ο Ιησούς εις Ιεροσόλυμα, και ήλθεν εις Βηθφαγή προς το όρος των Ελαιών, τότε απέστειλε δύο μαθητάς [τον Πέτρο και τον Ιωάννη] λέγων αυτοίς· απέλθετε εις την κώμην την απέναντι υμών, και ευθύς ευρήσετε όνον δεμένην, και πώλον [μικρό γαϊδουράκι, πουλάρι] μετ’ αυτής· λύσαντες τον πώλον αγάγετέ [φέρετα] μοι […]. Επικάθηται δε εν αυτοίς ο Χριστός, των αποστόλων υποστρωσάντων αυτώ τα ιμάτια […]. Επικαθήσας δε τοις ζώοις ο Κύριος είσισιν [εισήλθε] εις Ιερουσαλήμ […]».

Πολλές φορές ο Ιησούς συνήθιζε να πηγαίνει στην Ιερουσαλήμ πεζός και επευφημούμενος. Όμως το πάθος ευρισκόταν μπροστά του, ο σταυρός «εγειτνίαζε» και αναστήσας ο Ιησούς τον Λάζαρο έγινε ο νικητής του θανάτου. Ο χρόνος ήταν περιορισμένος και έπρεπε να επαληθευτούν επίσης και «τα των προφητών τεθεσπισμένα». Ο Ζαχαρίας «προχρησμωδεί, έποχον αυτόν ήκειν εν τη Σιών· «είπατε, λέγων, τη θυγατρί Σιών· ιδού ο βασιλεύς σου έρχεταί σοι προύς, και επιβεβηκώς επί όνον και πώλον υιόν υποζηγίου» […]».

Ο Αρχιεπίσκοπος Θεοφάνης επεξηγεί: Θυγάτηρ της Σιών είναι η εκκλησία. Αλλά ποία είναι η απέναντι κώμη προς την οποίαν στάλθηκαν οι δύο μαθητές Πέτρος και Ιωάννης; Ποία άλλη από αυτή στην οποία αυτός ο κόσμος αποκόπηκε με τις αμαρτίες από τον Θεό και ευρέθη απέναντι; Ο δεμένος πώλος υποδηλώνει τα δεσμά των ανθρώπων και των εθνών στην αμαρτία και την απελευθέρωση αυτών μετά την προσέλευση κοντά στο Χριστό. Τα ιμάτια με τα οποία έστρωσαν οι Απόστολοι για να καθήσει ο Χριστός είναι τα όπλα του φωτός τα οποία οι απόστολοι έδωσαν ώστε ευσχημόνως να πορεύεται ο άνθρωπος. Τα κλαδιά των δέντρων (λιβάνου, βαΐων κ.λ.) την ευωδία των πράξεων του Θεού αναφέρουν και όπως η ελιά είναι αειθαλές φυτό έτσι και οι αρετές πρέπει πάντα να κοσμούν τον άνθρωπο και η ελεημοσύνη αυτού όπως το λάδι αυτών.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Αιωνία αυτών η μνήμη…

Αγαπητοί αναγνώστες,

Χρόνια πολλά!

Ο πίνακας των 1.662 ατόμων που ακολουθεί περιλαμβάνει όσους αγωνιστές του 1821 ζήτησαν και πήραν κάποιο αριστείο. Δεν αναφέρω τα επώνυμά τους για ευνόητους λόγους, υπάρχουν όμως καταγεγραμμένοι στο «Ιστορικό Λεξικό» με όλα τα ακριβή στοιχεία και δραστηριότητά τους, όπως και τον τόπο καταγωγής τους (γιατί εδώ όπως διαπιστώνετε, αρχικά στην πηγή, αναφερόταν τόπος καταγωγής γενικά «Καλάβρυτα»).

Υπάρχουν επίσης και άλλοι που ζήτησαν και δεν πήραν αριστείο, όπως και εκεινοι που δεν ζήτησαν και δεν πήραν αριστείο. Όμως όλοι αυτοί πολέμησαν για την πατρίδα και είναι χιλιάδες. Επίσης υπάρχουν και αυτοί που έπεσαν στα πεδία των διαφόρων μαχών και είναι και αυτοί χιλιάδες.

Θέλω να πιστεύω ότι την πλειονότητα αυτών την έχω καταγράψει στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων».

Σε μία από τις πρώτες σελίδες του έργου αυτού αναφέρω:

«Σε όσους από την επαρχία Καλαβρύτων αγωνίστηκαν διαχρονικά, με οποιονδήποτε τρόπο, για την ελευθερία της πατρίδας και επέζησαν, αλλά και σε όλους τους Καλαβρυτινούς αφανείς ήρωες οι οποίοι έμειναν ξεχασμένοι, παρ’ ότι πολέμησαν για τον ίδιο σκοπό και άφησαν τα κόκκαλά τους είτε στα ιερά χώματα της Καλαβρυτινής γης είτε αλλού.»

Σε όλους αυτούς οφείλουμε ένα μεγάλο «ευχαριστώ», αλλά και μιά υπόσχεση ότι δεν θα τους ξεχάσουμε… γιατί πολέμησαν για να είμαστε εμείς σήμερα ελεύθεροι…

α/α Βαθμός-τάξις όνομα επώνυμο Καταγωγή – παρατηρήσεις
1 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
2 Μήτρος Καλάβρυτα.
3 Σπύρος Καλάβρυτα.
4 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
5 Αργύριος Καλάβρυτα.
6 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
7 Νικόλαος Καλάβρυτα.
8 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
9 Γεώργιος Καλάβρυτα.
10 Αντώνιος Καλάβρυτα.
11 Δημητράκος Καλάβρυτα.
12 Δευτέρα Θανάσης Καλάβρυτα.
13 Δευτέρα Σπυρίδων Καλάβρυτα.
14 Αργύρης Καλάβρυτα.
15 Δευτέρα Γιάννος Καλάβρυτα.
16 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
17 Ιωάννης Καλάβρυτα.
18 Χρυσανθάκης Καλάβρυτα.
19 Σταμάτης Καλάβρυτα.
20 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
21 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
22 Αγγελάκης Καλάβρυτα.
23 Δευτέρα Αναστάσιος Καλάβρυτα.
24 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
25 Γεώργιος Καλάβρυτα.
26 Εβδόμη Αθανάσιος Καλάβρυτα. (Επροικοδοτήθη Ανθυπολοχαγός Γρ. 3456)
27 Τετάρτη Ιωάννης Καλάβρυτα. (Φιλικός).
28 Εβδόμη Αγγελάκης Καλάβρυτα.
29 Ανδρέας Καλάβρυτα.
30 Αργύρης Καλάβρυτα.
31 Βασίλειος Καλάβρυτα.
32 Γιάννης Καλάβρυτα.
33 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
34 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
35 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
36 Πανάγος Καλάβρυτα.
37 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
38 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
39 Πανάγος Καλάβρυτα.
40 Δευτέρα Αντώνιος Καλάβρυτα.
41 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
42 Γεώργιος Καλάβρυτα.
43 Γεώργιος Καλάβρυτα.
44 Δημήτριος Καλάβρυτα.
45 Ιωάννης Καλάβρυτα.
46 Νικόλαος Καλάβρυτα.
47 Νικόλαος Καλάβρυτα.
48 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
49 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
50 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
51 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.(ιερεύς)
52 Αγγελής Καλάβρυτα.
53 Αντώνιος Καλάβρυτα.
54 Ηλίας Καλάβρυτα.
55 Θεοφάνης Καλάβρυτα.
56 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
57 Σωτήριος Καλάβρυτα.
58 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
59 Ανδρέας Καλάβρυτα.
60 Αποστόλης Καλάβρυτα.
61 Κανέλλος Καλάβρυτα.
62 Νικόλαος Καλάβρυτα.
63 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
64 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
65 Βασίλειος Καλάβρυτα.
66 Γεώργιος Καλάβρυτα.
67 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
68 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
69 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
70 Δευτέρα Φίλιππος Καλάβρυτα.(εις την Ζ΄τάξιν των αξιωματικών (σ. 485)).
71 Εβδόμη Φίλιππος Καλάβρυτα.(προγενέστερος εις τους υπαξιωματικούς. Εις την ΣΤ΄τάξιν (Σ. 488))
72 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
73 Ιωάννης Καλάβρυτα.
74 Ηλίας Καλάβρυτα.
75 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
76 Αλέξιος Καλάβρυτα.
77 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
78 Γεώργιος Καλάβρυτα.
79 Δημήτριος Καλάβρυτα.
80 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
81 Κυριαζής Καλάβρυτα.
82 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
83 Νικόλαος Καλάβρυτα.
84 Πανάγος Καλάβρυτα.
85 Δευτέρα Πανάγος Καλάβρυτα.
86 Σπήλιος Καλάβρυτα.
87 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
88 Ιωάννης Καλάβρυτα.
89 Ιωάννης Καλάβρυτα.
90 Λάμπρος Καλάβρυτα.
91 Σταύρος Καλάβρυτα.
92 Γεώργιος Καλάβρυτα.
93 Δευτέρα Σπήλιος Καλάβρυτα.
94 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
95 Αλέξιος Καλάβρυτα.
96 Γεώργιος Καλάβρυτα.
97 Εβδόμη Γεώργιος Καλάβρυτα. (Εφονεύθη μαχόμενος).
98 Γεώργιος Καλάβρυτα.
99 Ηλίας Καλάβρυτα.
100 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
101 Ιωάννης Καλάβρυτα.
102 Ιωάννης Καλάβρυτα.
103 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
104 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
105 Πέτρος Καλάβρυτα.
106 Γεώργιος Καλάβρυτα.
107 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
108 Εμμανουήλ Καλάβρυτα.
109 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
110 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
111 Νικόλαος Καλάβρυτα.
112 Σταύρος Καλάβρυτα.
113 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
114 Δευτέρα Αναστάσιος Καλάβρυτα.
115 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
116 Δευτέρα Χρίστος Καλάβρυτα.
117 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
118 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
119 Εβδόμη Χρυσανθάκος Καλάβρυτα.
120 Δημήτριος Καλάβρυτα.
121 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
122 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
123 Ιωάννης Καλάβρυτα.
124 Γεώργιος Καλάβρυτα.
125 Γεώργιος Καλάβρυτα.
126 Κανέλλος Καλάβρυτα.
127 Νικόλαος Καλάβρυτα.
128 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
129 Πανάγος Καλάβρυτα.
130 Δευτέρα Ανδρέας Καλάβρυτα.
131 Πάνος Καλάβρυτα.
132 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
133 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
134 Δημήτριος Καλάβρυτα.
135 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
136 Γεώργιος Καλάβρυτα.
137 Γεώργιος Καλάβρυτα.
138 Δημήτριος Καλάβρυτα.
139 Σπύρος Καλάβρυτα.
140 Πρώτη Αναγνώστης Καλάβρυτα.
141 Πρώτη Θεόδωρος Καλάβρυτα.
142 Πρώτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
143 Ιωάννης Καλάβρυτα.
144 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
145 Πρώτη Ασημάκης Καλάβρυτα.
146 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
147 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
148 Αντώνιος Καλάβρυτα.
149 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
150 Γιάννης Καλάβρυτα.
151 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
152 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
153 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
154 Ηλίας Καλάβρυτα.
155 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
156 Δημήτριος Καλάβρυτα.
157 Νικόλαος Καλάβρυτα.
158 Γεώργιος Καλάβρυτα.
159 Ηλίας Καλάβρυτα.
160 Γκότσης Καλάβρυτα.
161 Δημήτριος Καλάβρυτα.
162 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
163 Ρήγας Καλάβρυτα.
164 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
165 Γεώργιος Καλάβρυτα.
166 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
167 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
168 Γεώργιος Καλάβρυτα.
169 Εβδόμη Γεώργιος Καλάβρυτα.
170 Πανάγος Καλάβρυτα.
171 Εβδόμη Δημήτριος Καλάβρυτα.
172 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
173 Ηλίας Καλάβρυτα.
174 Αναγνώστης Καλάβρυτα.(εφονεύθη).
175 Γεώργιος Καλάβρυτα.
176 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
177 Γεώργιος Καλάβρυτα.
178 Γιαννάκος Καλάβρυτα.
179 Νικόλαος Καλάβρυτα.
180 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
181 Αργύρης Καλάβρυτα.
182 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
183 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
184 Βασίλειος Καλάβρυτα.
185 Δευτέρα Θάνος Καλάβρυτα.
186 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
187 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
188 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
189 Δευτέρα Ράλλης Καλάβρυτα.
190 Ρόδης Καλάβρυτα.
191 Χρίστος Καλάβρυτα.
192 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
193 Βασίλειος Καλάβρυτα. (εφονεύθη).
194 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
195 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
196 Μήτρος Καλάβρυτα.
197 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
198 Στέφανος Καλάβρυτα.
199 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
200 Αντώνιος Καλάβρυτα.
201 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
202 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
203 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
204 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
205 Γεώργιος Καλάβρυτα.
206 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
207 Γεώργιος Καλάβρυτα.
208 Δημήτριος Καλάβρυτα.
209 Εβδόμη Δημήτριος Καλάβρυτα.
210 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
211 Πρώτη Μεντζέλος Καλάβρυτα.
212 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
213 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
214 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
215 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
216 Σπήλιος Καλάβρυτα.
217 Σταμάτης Καλάβρυτα.
218 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
219 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
220 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
221 Ανδρέας Καλάβρυτα.
222 Αντώνιος Καλάβρυτα.
223 Βασίλειος Καλάβρυτα.
224 Βασίλειος Καλάβρυτα.
225 Ηλίας Καλάβρυτα.
226 Ηλίας Καλάβρυτα.
227 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
228 Εβδόμη Ιωάννης Καλάβρυτα.
229 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
230 Νικόλαος Καλάβρυτα.
231 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
232 Νικόλαος Καλάβρυτα.
233 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
234 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
235 Δευτέρα Πανάγος Καλάβρυτα.
236 Δευτέρα Χρίστος Καλάβρυτα.
237 Χρίστος Καλάβρυτα.
238 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
239 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
240 Δήμος Καλάβρυτα.
241 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
242 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
243 Ανδρέας Καλάβρυτα.
244 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
245 Πρώτη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
246 Γιάννης Καλάβρυτα.
247 Γεώργιος Καλάβρυτα.(εφονεύθη).
248 Δευτέρα Στάθης Καλάβρυτα.
249 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
250 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
251 Διαμαντής Καλάβρυτα.
252 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
253 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
254 Γεώργιος Καλάβρυτα.
255 Σπύρος Καλάβρυτα.
256 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
257 Γεώργιος Καλάβρυτα.
258 Ηλίας Καλάβρυτα.
259 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
260 Ιωάννης Καλάβρυτα.
261 Εβδόμη Πανάγος Καλάβρυτα.
262 Έκτη Αναγνώστης Καλάβρυτα.
263 Πανάγος Καλάβρυτα.
264 Αντώνιος Καλάβρυτα.
265 Γεώργιος Καλάβρυτα.
266 Δευτέρα Φώτιος Καλάβρυτα.
267 Γεώργιος Καλάβρυτα.
268 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
269 Σπύρος Καλάβρυτα.
270 Ασημάκης Καλάβρυτα.
271 Πανάγος Καλάβρυτα.
272 Ζαφείριος Καλάβρυτα.
273 Δημήτριος Καλάβρυτα.
274 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
275 Δημήτριος Καλάβρυτα.
276 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
277 Ιωάννης Καλάβρυτα.
278 Γεώργιος Καλάβρυτα.
279 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
280 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
281 Ασημάκης Καλάβρυτα.
282 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
283 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
284 Ασημάκης Καλάβρυτα.
285 Γεώργιος Καλάβρυτα.
286 Γεώργιος Καλάβρυτα.
287 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
288 Παναγής Καλάβρυτα.
289 Σπύρος Καλάβρυτα.
290 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
291 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
292 Γεώργιος Καλάβρυτα.
293 Γεώργιος Καλάβρυτα.
294 Ευστάθιος Καλάβρυτα. (Ιερεύς εφονεύθη).
295 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
296 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
297 Αναστάσης Καλάβρυτα.
298 Ιωάννης Καλάβρυτα.
299 Νικόλαος Καλάβρυτα.
300 Ανδρέας Καλάβρυτα.
301 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
302 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
303 Γιάννης Καλάβρυτα.
304 Δημήτριος Καλάβρυτα.
305 Δήμος Καλάβρυτα.
306 Ζαφείρης Καλάβρυτα.
307 Δευτέρα Θεόδωρος Καλάβρυτα.
308 Κυριαζής Καλάβρυτα.
309 Νικόλαος Καλάβρυτα.
310 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
311 Δευτέρα Σπήλιος Καλάβρυτα.
312 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
313 Δημήτριος Καλάβρυτα.
314 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
315 Νικόλαος Καλάβρυτα.
316 Παναγής Καλάβρυτα.
317 Παρασκευάς Καλάβρυτα.
318 Γεώργιος Καλάβρυτα.
319 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
320 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
321 Δευτέρα Ηλίας Καλάβρυτα.
322 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
323 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
324 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
325 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
326 Γεώργιος Καλάβρυτα.
327 Νικόλαος Καλάβρυτα.
328 Δημήτριος Καλάβρυτα.
329 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
330 Πρώτη Ανδρέας Καλάβρυτα. Εις την εξαίρετον τάξιν (Σ. της 2ΑΣ 3ΟΥ 1877).
331 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
332 Τετάρτη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
333 Πρώτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
334 Εβδόμη Παναγ. Καλάβρυτα.
335 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
336 Βασίλειος Καλάβρυτα.
337 Γεώργιος Καλάβρυτα.
338 Γεώργιος Καλάβρυτα.
339 Ζαφείρης Καλάβρυτα.
340 Δευτέρα Ζαχαρίας Καλάβρυτα.(ιερεύς)
341 Δευτέρα Θεόδωρος Καλάβρυτα.
342 Δευτέρα Θεόδωρος Καλάβρυτα.
343 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
344 Σωτήριος Καλάβρυτα.
345 Σταύρος Καλάβρυτα.
346 Γεώργιος Καλάβρυτα.
347 Ιωάννης Καλάβρυτα.
348 Δημήτριος Καλάβρυτα.
349 Πανούτζος Καλάβρυτα.
350 Νικόλαος Καλάβρυτα.
351 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
352 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
353 Σωτήριος Καλάβρυτα.
354 Πρώτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
355 Έκτη Δημήτριος Καλάβρυτα.(επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320).
356 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
357 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
358 Βασίλειος Καλάβρυτα.
359 Γεώργιος Καλάβρυτα.
360 Δημήτριος Καλάβρυτα.
361 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
362 Δρόσος Καλάβρυτα.
363 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
364 Σταμάτης Καλάβρυτα.
365 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
366 Γεώργιος Καλάβρυτα.
367 Γεώργιος Καλάβρυτα.
368 Μήτρος Καλάβρυτα.
369 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
370 Πρώτη Γιαννάκης Καλάβρυτα.
371 Γιάννης Καλάβρυτα.
372 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
373 Ιωάννης Καλάβρυτα.
374 Γεώργιος Καλάβρυτα.
375 Γεώργιος Καλάβρυτα.
376 Θάνος Καλάβρυτα.
377 Θάνος Καλάβρυτα.
378 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
379 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
380 Καλάβρυτα.(ιερεύς)
381 Αντώνιος Καλάβρυτα.
382 Ασημάκης Καλάβρυτα.
383 Θεοφίλης Καλάβρυτα.
384 Τρίτη Σωτήριος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη Γρ. 10.080
385 Θεοδωράκης Καλάβρυτα.
386 Γεώργιος Καλάβρυτα. (εν τω μητρώω Δούας).
387 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
388 Δήμος Καλάβρυτα.
389 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
390 Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
391 Πέμπτη Δημήτριος Καλάβρυτα.
392 Δευτέρα Καλάβρυτα.(ιερεύς)
393 Καλάβρυτα.(ιερεύς)
394 Καλάβρυτα.(ιερεύς)
395 Πρώτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
396 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
397 Δευτέρα Ανδρούτσος Καλάβρυτα.
398 Λόντος Καλάβρυτα.
399 Δημήτριος Καλάβρυτα.
400 Νικόλαος Καλάβρυτα.
401 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
402 Δημήτριος Καλάβρυτα.
403 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
404 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
405 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
406 Ιωάννης Καλάβρυτα.
407 Πανούτζος Καλάβρυτα.
408 Ιωάννης Καλάβρυτα.
409 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
410 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
411 Γιάννης Καλάβρυτα.
412 Δημήτριος Καλάβρυτα.
413 Μήτρος Καλάβρυτα.
414 Δευτέρα Ασημάκης Καλάβρυτα.
415 Ιωάννης Καλάβρυτα.
416 Χριστόδουλος Καλάβρυτα.
417 Ιωάννης Καλάβρυτα.
418 Πρώτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
419 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
420 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
421 Ανδρέας Καλάβρυτα.
422 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
423 Σπύρος Καλάβρυτα.
424 Ασημάκης Καλάβρυτα.
425 Βασίλειος Καλάβρυτα.
426 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
427 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
428 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
429 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
430 Ηλίας Καλάβρυτα.
431 Γεώργιος Καλάβρυτα.
432 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
433 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
434 Ασημάκης Καλάβρυτα.
435 Γεώργιος Καλάβρυτα.
436 Νικόλαος Καλάβρυτα.
437 Ανδρέας Καλάβρυτα.
438 Πρώτη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
439 Νικόλαος Καλάβρυτα.
440 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
441 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
442 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
443 Ζαφείρης Καλάβρυτα.
444 Ανδρέας Καλάβρυτα.
445 Νικόλαος Καλάβρυτα.
446 Πανάγος Καλάβρυτα.
447 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
448 Νικόλαος Καλάβρυτα.
449 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
450 Πρώτη Ιωάννης Καλάβρυτα. Εις τους αξιωματικούς ΣΤ΄ Τάξεως (Σ. 488).
451 Έκτη Ιωάννης Καλάβρυτα. Ήτο εις τους υπαξιωματικούς αριθ. Ν.Μ. 18.
452 Καλάβρυτα.
453 Δημήτριος Καλάβρυτα.
454 Νικόλαος Καλάβρυτα.
455 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
456 Νικόλαος Καλάβρυτα.
457 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
458 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
459 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
460 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
461 Γεώργιος Καλάβρυτα.
462 Πρώτη Σταύρος Καλάβρυτα.
463 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
464 Σπύρος Καλάβρυτα.
465 Ιωάννης Καλάβρυτα.
466 Γεωργάκης Καλάβρυτα.
467 Δημήτριος Καλάβρυτα.
468 Πέμπτη Σπύρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη.
469 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
470 Πέτρος Καλάβρυτα.
471 Γεώργιος Καλάβρυτα.
472 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
473 Πρώτη Δημήτριος Καλάβρυτα.
474 Δημήτριος Καλάβρυτα.
475 Νικόλαος Καλάβρυτα.
476 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
477 Βασίλειος Καλάβρυτα.
478 Ιωάννης Καλάβρυτα.
479 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
480 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
481 Δημήτριος Καλάβρυτα.
482 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
483 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
484 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
485 Σπήλιος Καλάβρυτα.
486 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
487 Αντώνιος Καλάβρυτα.
488 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
489 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
490 Δευτέρα Παναγής Καλάβρυτα.
491 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
492 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
493 Δευτέρα Κώστας Καλάβρυτα.
494 Πανάγος Καλάβρυτα.
495 Χρυσανθάκης Καλάβρυτα.
496 Ιωάννης Καλάβρυτα.
497 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
498 Δημήτριος Καλάβρυτα.
499 Βασίλειος Καλάβρυτα.
500 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
501 Δευτέρα Αργύρης Καλάβρυτα.
502 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
503 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
504 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
505 Δευτέρα Σπυρίδων Καλάβρυτα.
506 Ιωάννης Καλάβρυτα.
507 Πολυζώης Καλάβρυτα.
508 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
509 Ιωάννης Καλάβρυτα.
510 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
511 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
512 Δημήτριος Καλάβρυτα.
513 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
514 Μιχαήλ Καλάβρυτα.
515 Γεώργιος Καλάβρυτα.
516 Δημητράκης Καλάβρυτα.
517 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
518 Σωτήριος Καλάβρυτα.
519 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
520 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
521 Ζαφείρης Καλάβρυτα. (Εν τω μητρώω Κήτσος).
522 Χρίστος Καλάβρυτα.
523 Ιωάννης Καλάβρυτα.
524 Νικολής Καλάβρυτα.
525 Γεώργιος Καλάβρυτα.
526 Χρίστος Καλάβρυτα.
527 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
528 Απόστολος Καλάβρυτα.
529 Μήτρος Καλάβρυτα.
530 Σταμάτης Καλάβρυτα.
531 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
532 Πρώτη Αναγνώστης Καλάβρυτα.
533 Γεώργιος Καλάβρυτα.
534 Ιωάννης Καλάβρυτα.
535 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
536 Πρώτη Χρίστος Καλάβρυτα.
537 Πανάγος Καλάβρυτα.
538 Κυριάκος Καλάβρυτα.
539 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
540 Ηλίας Καλάβρυτα.
541 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
542 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
543 Πολυζώης Καλάβρυτα.
544 Πρώτη Αθανάσιος Καλάβρυτα.
545 Έκτη Γιαννάκης Καλάβρυτα.
546 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
547 Δευτέρα Αναστάσιος Καλάβρυτα.
548 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
549 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
550 Πανάγος Καλάβρυτα.
551 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
552 Μήτσος Καλάβρυτα.
553 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
554 Πέμπτη Αναγνώστης Καλάβρυτα.
555 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
556 Πρώτη Σπύρος Καλάβρυτα.
557 Μήτρος Καλάβρυτα.
558 Ιωάννης Καλάβρυτα. Εις την Β΄ τάξιν των υπαξιωματικών (Σ. 244)
559 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
560 Χριστόδουλος Καλάβρυτα.
561 Σπύρος Καλάβρυτα.
562 Εβδόμη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
563 Δημήτριος Καλάβρυτα.
564 Σταύρος Καλάβρυτα.
565 Χρίστος Καλάβρυτα.
566 Ανδρέας Καλάβρυτα.
567 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα. (Ιερεύς).
568 Δευτέρα Γιαννάκης Καλάβρυτα.
569 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
570 Πρώτη Αργύρης Καλάβρυτα.
571 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
572 Πάνος Καλάβρυτα.
573 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
574 Δευτέρα Θεόδωρος Καλάβρυτα.
575 Εβδόμη Σπύρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη Ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
576 Ηλίας Καλάβρυτα.
577 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
578 Πανάγος Καλάβρυτα.
579 Αθανάσιος Καλάβρυτα. (Ιερεύς).
580 Ιωάννης Καλάβρυτα.
581 Πέμπτη Γεώργιος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
582 Γεώργιος Καλάβρυτα.
583 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
584 Γιάννης Καλάβρυτα.
585 Γιάννος Καλάβρυτα.
586 Δημήτριος Καλάβρυτα.
587 Δευτέρα Αντώνιος Καλάβρυτα.
588 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
589 Δαμασκηνός Καλάβρυτα. Ιερομόναχος.
590 Αγγελής Καλάβρυτα.
591 Δημήτριος Καλάβρυτα.
592 Σπήλιος Καλάβρυτα.
593 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
594 Πρώτη Ηλίας Καλάβρυτα.
595 Γεώργιος Καλάβρυτα.
596 Ιωάννης Καλάβρυτα.
597 Δημήτριος Καλάβρυτα.
598 Δημήτριος Καλάβρυτα.
599 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
600 Γεώργιος Καλάβρυτα.
601 Νικόλαος Καλάβρυτα.
602 Νικόλαος Καλάβρυτα.
603 Δημήτριος Καλάβρυτα.
604 Νικόλαος Καλάβρυτα.
605 Βασίλειος Καλάβρυτα.
606 Γεώργιος Καλάβρυτα.
607 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
608 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
609 Σταύρος Καλάβρυτα.
610 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
611 Κώστας Καλάβρυτα.
612 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
613 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
614 Γεώργιος Καλάβρυτα.
615 Εβδόμη Ιωάννης Καλάβρυτα. Εις την ΣΤ΄ Τάξιν (Σ. 488).
616 Αντώνιος Καλάβρυτα.
617 Εβδόμη Γεώργιος Καλάβρυτα.
618 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
619 Μήτρος Καλάβρυτα.
620 Γεώργιος Καλάβρυτα.
621 Γεώργιος Καλάβρυτα.
622 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
623 Έκτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
624 Αργύρης Καλάβρυτα.
625 Σπυρίδων Καλάβρυτα.
626 Γεώργιος Καλάβρυτα.
627 Σπηλιωτάκης Καλάβρυτα.
628 Σπύρος Καλάβρυτα.
629 Στέφος Καλάβρυτα.
630 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
631 Ανδρούτσος Καλάβρυτα.
632 Δημήτριος Καλάβρυτα.
633 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
634 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
635 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
636 Δευτέρα Θεόδωρος Καλάβρυτα.
637 Εβδόμη Ιωάννης Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
638 Κανέλλος Καλάβρυτα.
639 Πάνος Καλάβρυτα.
640 Μήτρος Καλάβρυτα.
641 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
642 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
643 Γεώργιος Καλάβρυτα.
644 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
645 Δημήτριος Καλάβρυτα.
646 Κωστάκης Καλάβρυτα.
647 Σπύρος Καλάβρυτα.
648 Ασημάκης Καλάβρυτα.
649 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
650 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
651 Δημήτριος Καλάβρυτα.
652 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
653 Κωστής Καλάβρυτα.
654 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
655 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
656 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
657 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
658 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
659 Αντώνιος Καλάβρυτα.
660 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
661 Βασίλειος Καλάβρυτα.
662 Γεώργιος Καλάβρυτα.
663 Πρώτη Σπυρίδων Καλάβρυτα.
664 Φίλιππος Καλάβρυτα.
665 Πρώτη Ανδρέας Καλάβρυτα.
666 Δευτέρα Κανέλλος Καλάβρυτα.
667 Πρώτη Σωτήριος Καλάβρυτα.
668 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
669 Σπήλιος Καλάβρυτα.
670 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
671 Δήμος Καλάβρυτα.
672 Αντώνιος Καλάβρυτα.
673 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
674 Πρώτη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
675 Πρώτη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
676 Γεώργιος Καλάβρυτα.
677 Δευτέρα Σπήλιος Καλάβρυτα.
678 Πρώτη Βασίλειος Καλάβρυτα.
679 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
680 Νικόλαος Καλάβρυτα.
681 Πανούτζος Καλάβρυτα.
682 Αντώνιος Καλάβρυτα.
683 Τρίτη Γεώργιος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη Ταγματάρχης Γρ. 10.080.
684 Σπύρος Καλάβρυτα.
685 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
686 Αργύριος Καλάβρυτα.
687 Αντώνιος Καλάβρυτα.
688 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
689 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
690 Αργύρης Καλάβρυτα.
691 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
692 Κώστας Καλάβρυτα.
693 Δευτέρα Σπύρος Καλάβρυτα.
694 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
695 Νικόλαος Καλάβρυτα.
696 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
697 Αντώνιος Καλάβρυτα.
698 Ιωάννης Καλάβρυτα.
699 Εβδόμη Χρίστος Καλάβρυτα.
700 Γεώργιος Καλάβρυτα.
701 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
702 Πέτρος Καλάβρυτα.
703 Βασίλειος Καλάβρυτα.
704 Δημήτριος Καλάβρυτα.
705 Δημήτριος Καλάβρυτα.
706 Κυριαζής Καλάβρυτα.
707 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
708 Σωτήριος Καλάβρυτα.
709 Νικόλαος Καλάβρυτα.
710 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
711 Δημήτριος Καλάβρυτα.
712 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
713 Νικόλαος Καλάβρυτα.
714 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
715 Γεράσιμος Καλάβρυτα.
716 Γεώργιος Καλάβρυτα.
717 Γεώργιος Καλάβρυτα.
718 Ιωάννης Καλάβρυτα.
719 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
720 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
721 Εβδόμη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
722 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
723 Ηλίας Καλάβρυτα.
724 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
725 Χριστόδουλος Καλάβρυτα.
726 Αγγελής Καλάβρυτα.
727 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
728 Γεώργιος Καλάβρυτα.
729 Δημήτριος Καλάβρυτα.
730 Γεώργιος Καλάβρυτα.
731 Ιωάννης Καλάβρυτα.
732 Έκτη Αργύριος Καλάβρυτα.
733 Στάθης Καλάβρυτα.
734 Γεώργιος Καλάβρυτα.
735 Κυριαζής Καλάβρυτα.
736 Δευτέρα Γιάννος Καλάβρυτα.
737 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
738 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
739 Δευτέρα Βασίλειος Καλάβρυτα.
740 Γιάννης Καλάβρυτα.
741 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
742 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
743 Γεώργιος Καλάβρυτα.
744 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
745 Ιωάννης Καλάβρυτα.
746 Ανδρέας Καλάβρυτα.
747 Δημήτριος Καλάβρυτα.
748 Γιάννης Καλάβρυτα.
749 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
750 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
751 Νικόλαος Καλάβρυτα.
752 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
753 Γεώργιος Καλάβρυτα.
754 Σταύρος Καλάβρυτα.
755 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
756 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
757 Γιάννης Καλάβρυτα.
758 Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
759 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
760 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
761 Νικόλαος Καλάβρυτα.
762 Σωτήριος Καλάβρυτα.
763 Χρίστος Καλάβρυτα.
764 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
765 Γεώργιος Καλάβρυτα.
766 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
767 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
768 Κανέλλος Καλάβρυτα.
769 Αντώνιος Καλάβρυτα.
770 Νικόλαος Καλάβρυτα.
771 Νικόλαος Καλάβρυτα.
772 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
773 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
774 Γεώργιος Καλάβρυτα.
775 Ανδρέας Καλάβρυτα.
776 Γιάννης Καλάβρυτα.
777 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
778 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
779 Δευτέρα Κυριάκος Καλάβρυτα.
780 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
781 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
782 Εβδόμη Πανάγος Καλάβρυτα.
783 Πρώτη Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
784 Ρήγας Καλάβρυτα.
785 Γεώργιος Καλάβρυτα.
786 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
787 Γεωργάκης Καλάβρυτα.
788 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
789 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
790 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
791 Ηλίας Καλάβρυτα.
792 Σπύρος Καλάβρυτα.
793 Άγγελος Καλάβρυτα.
794 Δευτέρα Αναστάσιος Καλάβρυτα.
795 Γεώργιος Καλάβρυτα.
796 Γκολφίνος Καλάβρυτα.
797 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
798 Ιωάννης Καλάβρυτα.
799 Ρήγας Καλάβρυτα.
800 Δημήτριος Καλάβρυτα.
801 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
802 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
803 Αποστόλης Καλάβρυτα.
804 Αντώνιος Καλάβρυτα.
805 Στατήκης Καλάβρυτα.
806 Νικόλαος Καλάβρυτα.
807 Γεώργιος Καλάβρυτα.
808 Κώστας Καλάβρυτα.
809 Γεώργιος Καλάβρυτα.
810 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
811 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
812 Αντώνιος Καλάβρυτα.
813 Δευτέρα Θεόδωρος Καλάβρυτα.
814 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
815 Γεώργιος Καλάβρυτα.
816 Γεώργιος Καλάβρυτα.
817 Στασινός Καλάβρυτα.
818 Νικόλαος Καλάβρυτα.
819 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
820 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
821 Δημήτριος Καλάβρυτα.
822 Γεώργιος Καλάβρυτα.
823 Ιωάννης Καλάβρυτα.
824 Ιωάννης Καλάβρυτα.
825 Γκολφίνος Καλάβρυτα.
826 Ιωάννης Καλάβρυτα.
827 Γεώργιος Καλάβρυτα.
828 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
829 Δευτέρα Σπήλιος Καλάβρυτα.
830 Δημήτριος Καλάβρυτα.
831 Νικόλαος Καλάβρυτα.
832 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
833 Εβδόμη Παναγιώτης Καλάβρυτα. (όρα και ανωτέρω αριθ. 3287).
834 Έκτη Δημήτριος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
835 Εβδόμη Παναγιώτης Καλάβρυτα. (Όρα και ανωτέρω αριθ. 3338).
836 Γιάννης Καλάβρυτα.
837 Κυριάκος Καλάβρυτα.
838 Γεώργιος Καλάβρυτα.
839 Σταμάτης Καλάβρυτα.
840 Γεώργιος Καλάβρυτα.
841 Δημήτριος Καλάβρυτα.
842 Αντώνιος Καλάβρυτα.
843 Σταύρος Καλάβρυτα.
844 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
845 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
846 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
847 Ανδρέας Καλάβρυτα.
848 Έκτη Ανδρέας Καλάβρυτα.
849 Πρώτη Δημήτριος Καλάβρυτα.
850 Πρώτη Χρόνης Καλάβρυτα.
851 Ιωάννης Καλάβρυτα.
852 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
853 Παναγιώτης Καλάβρυτα. Εφονεύθη
854 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
855 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
856 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
857 Νικόλαος Καλάβρυτα.
858 Γεώργιος Καλάβρυτα.
859 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
860 Δημήτριος Καλάβρυτα.
861 Θάνος Καλάβρυτα.
862 Γεώργιος Καλάβρυτα.
863 Κώστας Καλάβρυτα.
864 Ασημάκης Καλάβρυτα.
865 Χρίστος Καλάβρυτα.
866 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
867 Ηλίας Καλάβρυτα.
868 Καλάβρυτα. Ιερεύς.
869 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
870 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
871 Ανδρέας Καλάβρυτα.
872 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
873 Δημήτριος Καλάβρυτα.
874 Δευτέρα Ευάγγελος Καλάβρυτα.
875 Μάνθος Καλάβρυτα.
876 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
877 Τετάρτη Ανδρέας Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
878 Εβδόμη Γεώργιος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
879 Γεώργιος Καλάβρυτα.
880 Δημήτριος Καλάβρυτα.
881 Δημήτριος Καλάβρυτα.
882 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
883 Πρώτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
884 Δευτέρα Παγκράτιος Καλάβρυτα.
885 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
886 Έκτη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
887 Σπύρος Καλάβρυτα.
888 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
889 Γεώργιος Καλάβρυτα.
890 Νικόλαος Καλάβρυτα.
891 Γεώργιος Καλάβρυτα.
892 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
893 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
894 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
895 Ιωάννης Καλάβρυτα.
896 Νικόλαος Καλάβρυτα.
897 Γεώργιος Καλάβρυτα.
898 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
899 Εβδόμη Πανάγος Καλάβρυτα.
900 Ρήγας Καλάβρυτα.
901 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
902 Σπύρος Καλάβρυτα.
903 Αγγελής Καλάβρυτα.
904 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
905 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
906 Σωτήριος Καλάβρυτα.
907 Χρίστος Καλάβρυτα.
908 Ασημάκης Καλάβρυτα.
909 Κυριάκος Καλάβρυτα.
910 Γιάννης Καλάβρυτα.
911 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
912 Βασίλειος Καλάβρυτα.
913 Πανάγος Καλάβρυτα.
914 Νικόλαος Καλάβρυτα.
915 Γεώργιος Καλάβρυτα.
916 Κόλιας Καλάβρυτα.
917 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
918 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
919 Αναστάσιος Καλάβρυτα. Εφονεύθη
920 Πρώτη Μιχαήλ Καλάβρυτα.
921 Σωτήριος Καλάβρυτα.
922 Σταύρος Καλάβρυτα.
923 Δευτέρα Χρίστος Καλάβρυτα.
924 Ανδρέας Καλάβρυτα.
925 Έκτη Αναστάσιος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
926 Δήμος Καλάβρυτα.
927 Εβδόμη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
928 Εβδόμη Αναγνώστης Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
929 Ασημάκης Καλάβρυτα.
930 Βασίλειος Καλάβρυτα.
931 Δημήτριος Καλάβρυτα.
932 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
933 Έκτη Θεόδωρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ.3420.
934 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
935 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
936 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
937 Νικόλαος Καλάβρυτα.
938 Παναγιώτης ή Αναγνώστης Καλάβρυτα.
939 Πανάγος Καλάβρυτα.
940 Σακελλάριος Καλάβρυτα.
941 Σταύρος Καλάβρυτα.
942 Σωτήριος Καλάβρυτα.
943 Αθανάσιος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
944 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
945 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
946 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
947 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
948 Αναστάσιος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
949 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
950 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
951 Αντώνιος Καλάβρυτα.
952 Δευτέρα Αργύρης Καλάβρυτα.
953 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
954 Γεώργιος Καλάβρυτα.
955 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
956 Δευτέρα Εμμανουήλ Καλάβρυτα. Ιερεύς.
957 Δευτέρα Ευστάθιος Καλάβρυτα.
958 Ηλίας Καλάβρυτα.
959 Ιωάννης Καλάβρυτα. Ιερεύς.
960 Εβδόμη Κανέλλος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
961 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
962 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα
963 Νικόλαος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
964 Παναγιώτης Καλάβρυτα. Ιερεύς.
965 Σπυρίδων Καλάβρυτα. Ιερεύς.
966 Πρώτη Σταμάτιος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
967 Σωτήριος Καλάβρυτα.
968 Χρύσανθος Καλάβρυτα.
969 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
970 Εβδόμη Πανάγος Καλάβρυτα.
971 Γεώργιος Καλάβρυτα.
972 Χρύσανθος Καλάβρυτα.
973 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
974 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
975 Έκτη Σωτήριος Καλάβρυτα.
976 Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
977 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
978 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
979 Γεώργιος Καλάβρυτα.
980 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
981 Πρώτη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
982 Πανάγος Καλάβρυτα.
983 Σπύρος Καλάβρυτα.
984 Στάθης Καλάβρυτα.
985 Αγγελής Καλάβρυτα.
986 Ανδρέας Καλάβρυτα.
987 Εμμανουήλ Καλάβρυτα.
988 Κανέλλος Καλάβρυτα.
989 Πρώτη Κόλιας Καλάβρυτα.
990 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
991 Νικόλαος Καλάβρυτα.
992 Έκτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
993 Σωτήριος Καλάβρυτα.
994 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
995 Ιωάννης Καλάβρυτα.
996 Ανδρέας Καλάβρυτα.
997 Αντώνιος Καλάβρυτα.
998 Αυγουστής Καλάβρυτα.
999 Γεώργιος Καλάβρυτα. Οικονόμος.
1000 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1001 Δήμος Καλάβρυτα.
1002 Διονύσιος Καλάβρυτα.
1003 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1004 Δευτέρα Μιχαήλ Καλάβρυτα.
1005 Σπύρος Καλάβρυτα.
1006 Στασινός Καλάβρυτα.
1007 Φώτης Καλάβρυτα.
1008 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1009 Πάνος Καλάβρυτα.
1010 Αλέξης Καλάβρυτα.
1011 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1012 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1013 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1014 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1015 Πανταζής Καλάβρυτα.
1016 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1017 Διονύσιος Καλάβρυτα.
1018 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1019 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1020 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1021 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1022 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1023 Πρώτη Θεοδόσιος Καλάβρυτα.
1024 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1025 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1026 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1027 Δευτέρα Ανδρέας Καλάβρυτα.
1028 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1029 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1030 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1031 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1032 Πρώτη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1033 Πέμπτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
1034 Έκτη Ηλίας Καλάβρυτα.
1035 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
1036 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
1037 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1038 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1039 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1040 Έκτη Ανδρούτσος Καλάβρυτα. Προγενεστέρως είχε ταχθεί εις τους υπαξιωματικούς. Εις την Ε΄ τάξιν. (Σ.488)
1041 Δευτέρα Ανδρούτσος Καλάβρυτα. Εις την ΣΤ΄ Τάξιν (Σ. 488).Τάξιν των αξιωματικών (Σ. 485).
1042 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1043 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1044 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1045 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1046 Σταμάτης Καλάβρυτα.
1047 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1048 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1049 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
1050 Απόστολος Καλάβρυτα.
1051 Αργύρης Καλάβρυτα.
1052 Τετάρτη Ασημάκης Καλάβρυτα.
1053 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1054 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1055 Πρώτη Γκολφίνος Καλάβρυτα.
1056 Έκτη Γκολφίνος Καλάβρυτα.
1057 Τρίτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
1058 Κοσμάς Καλάβρυτα.
1059 Κυριάκος Καλάβρυτα.
1060 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1061 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1062 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
1063 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1064 Παλαιολόγος Καλάβρυτα.
1065 Πανάγος Καλάβρυτα.
1066 Πανάγος Καλάβρυτα.
1067 Εβδόμη Ρήγας Καλάβρυτα.
1068 Τετάρτη Σταμάτιος Καλάβρυτα.
1069 Χριστόδουλος Καλάβρυτα.
1070 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
1071 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1072 Πανάγος Καλάβρυτα.
1073 Σπήλιος Καλάβρυτα.
1074 Δημήτριος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1075 Δευτέρα Σπύρος Καλάβρυτα.
1076 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1077 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1078 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1079 Δευτέρα Θεοφάνης Καλάβρυτα.
1080 Σπύρος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1081 Σταμάτης Καλάβρυτα.
1082 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1083 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1084 Οικονόμος Καλάβρυτα.
1085 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1086 Πέτρος Καλάβρυτα.
1087 Βασίλειος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1088 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1089 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1090 Μιχαήλ Καλάβρυτα.
1091 Πανάγος Καλάβρυτα.
1092 Χρίστος Καλάβρυτα.
1093 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1094 Πρώτη Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1095 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1096 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1097 Ζαφείρης Καλάβρυτα.
1098 Ηλίας Καλάβρυτα.
1099 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1100 Δήμος Καλάβρυτα.
1101 Σπύρος Καλάβρυτα.
1102 Διαμαντής Καλάβρυτα.
1103 Εβδόμη Θεόδωρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
1104 Εβδόμη Θεόδωρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
1105 Πολυχρόνης Καλάβρυτα.
1106 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1107 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1108 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1109 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1110 Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1111 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1112 Πρώτη Παύλος Καλάβρυτα.
1113 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1114 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1115 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1116 Σπύρος Καλάβρυτα.
1117 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1118 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1119 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1120 Πρώτη Θανάσης Καλάβρυτα.
1121 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1122 Σταύρος Καλάβρυτα.
1123 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1124 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1125 Μετζέλης Καλάβρυτα.
1126 Αλέξανδρος Καλάβρυτα.
1127 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1128 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1129 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
1130 Πρώτη Γεώργιος Καλάβρυτα.
1131 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
1132 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
1133 Εβδόμη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1134 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1135 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1136 Εβδόμη Αθανάσιος Καλάβρυτα. Εις την Ε΄ τάξιν (Σ. 488).
1137 Πέμπτη Ανδρέας Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη λοχαγός Γρ. 6480
1138 Πρώτη Βασίλειος Καλάβρυτα.
1139 Δευτέρα Γκολφίνος Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
1140 Τετάρτη Ιωάννης Καλάβρυτα.
1141 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
1142 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
1143 Πέμπτη Παναγιώτης Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη.
1144 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1145 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1146 Χρίστος Καλάβρυτα.
1147 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1148 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1149 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1150 Πανάγος Καλάβρυτα.
1151 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1152 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1153 Πρώτη Πανάγος Καλάβρυτα.
1154 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1155 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1156 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1157 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1158 Πρώτη Δημήτριος Καλάβρυτα.
1159 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1160 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1161 Δευτέρα Δράκος Καλάβρυτα.
1162 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1163 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1164 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1165 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
1166 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1167 Δευτέρα Αγγελής Καλάβρυτα.
1168 Πρώτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
1169 Ασημάκης Καλάβρυτα.
1170 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1171 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1172 Πρώτη Αργύριος Καλάβρυτα.
1173 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1174 Κώστας Καλάβρυτα.
1175 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1176 Πανάγος Καλάβρυτα.
1177 Εβδόμη Βασίλειος Καλάβρυτα.
1178 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1179 Εβδόμη Ιωάννης Καλάβρυτα.
1180 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1181 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1182 Πρώτη Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
1183 Αντιόχιος Καλάβρυτα.
1184 Δευτέρα Γεωργάκης Καλάβρυτα.
1185 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1186 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1187 Ζαφείριος Καλάβρυτα.
1188 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1189 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1190 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1191 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1192 Αντώνιος Καλάβρυτα. Εφονεύθη
1193 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1194 Γιάννης Καλάβρυτα.
1195 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1196 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1197 Πολύδωρος Καλάβρυτα.
1198 Ηλίας Καλάβρυτα.
1199 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1200 Πέμπτη Θεόδωρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
1201 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1202 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1203 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1204 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1205 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1206 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1207 Αργύριος Καλάβρυτα.
1208 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1209 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1210 Δευτέρα Μιχαήλ Καλάβρυτα.
1211 Ρόδης Καλάβρυτα.
1212 Δευτέρα Ρόδης Καλάβρυτα.
1213 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1214 Γεωργάκης Καλάβρυτα.
1215 Γιάννης Καλάβρυτα.
1216 Κώστας Καλάβρυτα.
1217 Κώστας Καλάβρυτα.
1218 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1219 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1220 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1221 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
1222 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1223 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1224 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1225 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1226 Δευτέρα Σπύρος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1227 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1228 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1229 Αντώνιος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1230 Δημήτριος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1231 Ιωάννης Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1232 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1233 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1234 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1235 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1236 Πρώτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
1237 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1238 Πέμπτη Παναγιώτης Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ.3456.
1239 Σπήλιος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1240 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1241 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1242 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1243 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1244 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1245 Κόλιας Καλάβρυτα.
1246 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1247 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1248 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1249 Αλέξανδρος Καλάβρυτα.
1250 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1251 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1252 Πέμπτη Σταύρος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Π.Φάλαγγος.
1253 Εβδόμη Ιωάννης Καλάβρυτα.
1254 Έκτη Φίλιππος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη ανθυπολοχαγός Γρ. 3456.
1255 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1256 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1257 Ηλίας Καλάβρυτα.
1258 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1259 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1260 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1261 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1262 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1263 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1264 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1265 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1266 Αλέξιος Καλάβρυτα.
1267 Πανάγος Καλάβρυτα.
1268 Ασημάκης Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
1269 Έκτη Σωτήριος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
1270 Αγγελής Καλάβρυτα. Εφονεύθη
1271 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1272 Δευτέρα Ζαφείρης Καλάβρυτα.
1273 Δευτέρα Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1274 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1275 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1276 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1277 Γιάννης Καλάβρυτα.
1278 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1279 Τρίτη Νικόλαος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη. Γρ. 6480
1280 Έκτη Σωτήριος Καλάβρυτα.
1281 Θαλάσης Καλάβρυτα.
1282 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1283 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1284 Πρώτη Νικολέτος Καλάβρυτα.
1285 Παλαιολόγος Καλάβρυτα.
1286 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1287 Σπήλιος Καλάβρυτα.
1288 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
1289 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1290 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1291 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1292 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1293 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1294 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1295 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1296 Δημήτριος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
1297 Πρώτη Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1298 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1299 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1300 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1301 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1302 Σπηλιώτης Καλάβρυτα.
1303 Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1304 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1305 Πρώτη Χρίστος Καλάβρυτα.
1306 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1307 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1308 Αλέξιος Καλάβρυτα.
1309 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1310 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1311 Δήμος Καλάβρυτα.
1312 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1313 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1314 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1315 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1316 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1317 Ρήγας Καλάβρυτα.
1318 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1319 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1320 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1321 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1322 Γιάννης Καλάβρυτα.
1323 Γιάννης Καλάβρυτα.
1324 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1325 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1326 Σπυρίδων Καλάβρυτα.
1327 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1328 Μιχαήλ Καλάβρυτα.
1329 Κυριαζής Καλάβρυτα.
1330 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1331 Πανάγος Καλάβρυτα.
1332 Χρίστος Καλάβρυτα.
1333 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1334 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1335 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1336 Σπύρος Καλάβρυτα.
1337 Στέφανος Καλάβρυτα.
1338 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1339 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1340 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1341 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1342 Δευτέρα Λουκάς Καλάβρυτα.
1343 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1344 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1345 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1346 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1347 Πανούτζος Καλάβρυτα.
1348 Σταύρος Καλάβρυτα.
1349 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1350 Εμμανουήλ Καλάβρυτα. Εφονεύθη
1351 Πρώτη Ανδρέας Καλάβρυτα.
1352 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1353 Δευτέρα Χριστόδουλος Καλάβρυτα.
1354 Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1355 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1356 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
1357 Γιάννος Καλάβρυτα.
1358 Έκτη Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1359 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1360 Παναγής Καλάβρυτα.
1361 Σταύρος Καλάβρυτα.
1362 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1363 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1364 Έκτη Μήτζος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 4320.
1365 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1366 Τρίτη Αναγνώστης Καλάβρυτα. Έπεσεν εις την εν Λεβιδίω μάχην το 1821.
1367 Τετάρτη Αναστάσιος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη Γρ. 6480.
1368 Τετάρτη Γεώργιος Καλάβρυτα. Επροικοδοτήθη Γρ. 3420.
1369 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1370 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1371 Πρώτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
1372 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1373 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1374 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1375 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1376 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1377 Σωτήρχος Καλάβρυτα.
1378 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1379 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1380 Μιχαήλ Καλάβρυτα.
1381 Χρύσανθος Καλάβρυτα.
1382 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
1383 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1384 Αντώνιος Καλάβρυτα.
1385 Κ. Καλάβρυτα.
1386 Δευτέρα Αντώνιος Καλάβρυτα.
1387 Κώστας Καλάβρυτα.
1388 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1389 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1390 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1391 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1392 Σπύρος Καλάβρυτα.
1393 Γιαννάκος Καλάβρυτα.
1394 Δευτέρα Σωτήριος Καλάβρυτα.
1395 Ηλίας Καλάβρυτα.
1396 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1397 Δευτέρα Νικόλαος Καλάβρυτα.
1398 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1399 Δευτέρα Γιαννάκος Καλάβρυτα.
1400 Νικολός Καλάβρυτα.
1401 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1402 Δευτέρα Σταύρος Καλάβρυτα.
1403 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1404 Κανέλλος Καλάβρυτα.
1405 Σταμάτης Καλάβρυτα.
1406 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1407 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1408 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1409 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1410 Σπύρος Καλάβρυτα.
1411 Κυριάκος Καλάβρυτα. Απεβίωσε.
1412 Κώστας Καλάβρυτα.
1413 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1414 Αγγελής Καλάβρυτα.
1415 Ανδρίκος Καλάβρυτα.
1416 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1417 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1418 Δευτέρα Σπήλιος Καλάβρυτα.
1419 Δευτέρα Γεώργιος Καλάβρυτα.
1420 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1421 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1422 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1423 Δημήτριος Καλάβρυτα. Ιερεύς.
1424 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1425 Δευτέρα Στάθης Καλάβρυτα.
1426 Αργύρης Καλάβρυτα.
1427 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1428 Χρίστος Καλάβρυτα.
1429 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1430 Γρηγόριος Καλάβρυτα.(Από το χειρόγραφο μητρώο των Αγωνιστών: είναι από το Μεσολόγγι ).
1431 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1432 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1433 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1434 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1435 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1436 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1437 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1438 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
1439 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1440 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1441 Αγγελής Καλάβρυτα.
1442 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1443 Ρήγας Καλάβρυτα.
1444 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1445 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1446 Πρώτη Δημήτριος Καλάβρυτα.
1447 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1448 Κώστας Καλάβρυτα.
1449 Σπήλιος Καλάβρυτα.
1450 Ανδρέας Καλάβρυτα.
1451 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1452 Πανάγος Καλάβρυτα.
1453 Κώστας Καλάβρυτα.
1454 Δευτέρα Αποστόλης Καλάβρυτα.
1455 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1456 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1457 Σπήλιος Καλάβρυτα.
1458 Ασημάκης Καλάβρυτα.
1459 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1460 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1461 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1462 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1463 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1464 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1465 Ανδριανός Καλάβρυτα.
1466 Γιαννάκης Καλάβρυτα. Εν τω μητρώω Γιαννάκης του Θανάση Τσούγκα.
1467 Κώστας Καλάβρυτα.
1468 Γιάννης Καλάβρυτα.
1469 Χρίστος Καλάβρυτα.
1470 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1471 Αναστάσιος Καλάβρυτα.
1472 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1473 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1474 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1475 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1476 Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
1477 Δευτέρα Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1478 Σταύρος Καλάβρυτα.
1479 Δευτέρα Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1480 Χαράλαμπος Καλάβρυτα.
1481 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1482 Δευτέρα Δημήτριος Καλάβρυτα.
1483 Πέτρος Είναι από Κέρκυρα (όχι Καλάβρυτα)
1484 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1485 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1486 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1487 Βασίλειος Καλάβρυτα.
1488 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1489 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1490 Δευτέρα Αμβρόσιος Καλάβρυτα. Πρωτοσύγγελος.
1491 Αργύρης Καλάβρυτα.
1492 Πρώτη Ασημάκης Καλάβρυτα.
1493 Γιάννης Καλάβρυτα.
1494 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1495 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1496 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1497 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1498 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1499 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1500 Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1501 Σπύρος Καλάβρυτα.
1502 Πρώτη Σωτήριος Καλάβρυτα.
1503 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1504 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1505 Πρώτη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1506 Θεοφάνης Καλάβρυτα.
1507 Έκτη Σωτήριος Καλάβρυτα.
1508 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1509 Αγγελής Καλάβρυτα.
1510 Κώστας Καλάβρυτα.
1511 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1512 Γιαννάκης Καλάβρυτα.
1513 Αδάμης Καλάβρυτα.
1514 Αναγνώστης Καλάβρυτα.
1515 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1516 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1517 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1518 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1519 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1520 Κυριάκος Καλάβρυτα.
1521 Πέμπτη Νικόλαος Καλάβρυτα.
1522 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1523 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1524 Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1525 Σταμάτης Καλάβρυτα.
1526 Σταύρος Καλάβρυτα.
1527 Αργύρης Καλάβρυτα.
1528 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1529 Θεόδωρος Καλάβρυτα.
1530 Παναγής Καλάβρυτα.
1531 Δευτέρα Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1532 Σωτήριος Καλάβρυτα.
1533 Εβδόμη Παναγιώτης Καλάβρυτα.
1534 Αθανάσιος Καλάβρυτα.
1535 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1536 Ευστάθιος Καλάβρυτα.
1537 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1538 Ιωάννης Καλάβρυτα.
1539 Δευτέρα Ιωάννης Καλάβρυτα.
1540 Δευτέρα Κωνσταντίνος Καλάβρυτα.
1541 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1542 Χρίστος Καλάβρυτα.
1543 Γεώργιος Καλάβρυτα.
1544 Δημήτριος Καλάβρυτα.
1545 Αποστόλης Καλάβρυτα.
1546 Νικόλαος Καλάβρυτα.
1547 Δευτέρα Σωτήριος Αγία Βαρβάρα
1548 Δευτέρα Σωτήριος Αγρίδι
1549 Νικόλαος Αγία Βαρβάρα
1550 Γιαννάκης Βεσίνι
1551 Ιωάννης Βερσίτσιον
1552 Πέτρος Βερσίτσιον
1553 Δημήτριος Βερσίτσιον
1554 Θεόδωρος Βερσίτσιον
1555 Γεώργιος Βλασία
1556 Γιάννος Βλασία
1557 Πρώτη Παναγιώτης Βλασία
1558 Παναγιώτης Βλασία
1559 Γεώργιος Βραχνί
1560 Βασίλειος Βραχνί
1561 Θεόδωρος Βρώσθαινα
1562 Ιωάννης Γουμένιτσα
1563 Κωνσταντίνος Γουμένιτσα
1564 Ιωάννης Γουμένιτσα
1565 Παναγής Γουμένιτσα
1566 Ιωάννης Γουμένιτσα
1567 Γεώργιος Γουμένιτσα
1568 Παναγής Γουμένιτσα
1569 Θεόδωρος Γουμένιτσα
1570 Κωνσταντίνος Γουμένιτσα
1571 Σπυρίδων Δροβολοβό. Εν τω μητρώο Βορβολοβό Καλαβρύτων.
1572 Εβδόμη Γεώργιος Ζαρούχλα.
1573 Γιάννης Καμενιάνοι.
1574 Παναγιώτης Κάνταλος
1575 Δημήτριος Καρούσι
1576 Δευτέρα Παναγιώτης Κερπινή
1577 Πρώτη Σπήλιος Κερπινή
1578 Εβδόμη Ηλίας Κερπινή
1579 Τετάρτη Νικόλαος Κερπινή. Απεβίωσε
1580 Ηλίας Κέρτεζη
1581 Απόστολος Κέρτεζη
1582 Δευτέρα Ιωάννης Κέρτεζη
1583 Δημήτριος Κέρτεζη. Εν τω μητρώω Κέρντεζι.
1584 Παναγιώτης Κέρτεζη
1585 Πρώτη Πολύδωρος Κέρτεζη
1586 Εβδόμη Θεόδωρος Κλουκινοχώρια.
1587 Γεώργιος Κούτελη. Εν τω μητρώω Κούτελον.
1588 Αντώνιος Κούτελη. Εν τω μητρώω Κούτελι.
1589 Σπήλιος Κούτελη.
1590 Σωτήριος Λαπάτα
1591 Ιωάννης Λαπάτα
1592 Νικόλαος Λειβάρτζι
1593 Παναγιώτης Λειβάρτζι
1594 Ιωάννης Λειβάρτζι
1595 Γιάννης Λειβάρτζι
1596 Παναγής Λεχούρι
1597 Γεώργιος Λεχούρι
1598 Δευτέρα Αποστόλης Λεχούρι
1599 Εβδόμη Γεώργιος Μαζέζίκα
1600 Έκτη Μάζι
1601 Εβδόμη Δημήτριος Μεσορούγι
1602 Γεώργιος Μποτιάδες
1603 Τρίτη Παναγιώτης Νεζερά
1604 Πέμπτη Σπύρος Νεζερά
1605 Πέμπτη Γεώργιος Νεζερά
1606 Δευτέρα Κωνσταντίνος Παγκράτι
1607 Δευτέρα Ιωάννης Παγκράτι
1608 Εβδόμη Αργύριος Περιστέρα
1609 Έκτη Παναγιώτης Περιστέρα. Εφονεύθη υπό ληστών τω 1828.
1610 Δευτέρα Βασίλειος Πετσάκοι
1611 Δευτέρα Κωνσταντίνος Πετσάκοι
1612 Σπήλιος Ποταμιά. Εν τω μητρώω Ποτάμι Κυναίθης.
1613 Εβδόμη Χριστόδουλος Ρωγοί. Φιλικός.
1614 Πρώτη Παναγιώτης Σαββανοί
1615 Πρώτη Δημήτριος Σβυρού
1616 Αντώνιος Σελεβρά ; [Συνεβρό;]
1617 Σωτήριος Σκούπι
1618 Θεόδωρος Σκούπι. Εν τω μητρώω Σκούνι.
1619 Κωνσταντίνος Σκούπι. Εν τω μητρώω Στούπι.
1620 Εβδόμη Δημήτριος Σκούπι
1621 Εβδόμη Ασημάκης Σόλον
1622 Πανάγος Σοπωτό
1623 Πανάγος Σοπωτό
1624 Ιωάννης Σοπωτό
1625 Εβδόμη Χαράλαμπος Σοπωτό
1626 Γεώργιος Σοπωτό
1627 Δευτέρα Αθανάσιος Σοπωτό
1628 Δευτέρα Σπύρος Σοπωτό
1629 Θεόδωρος Σοπωτό
1630 Εβδόμη Κώστας Σουδενά
1631 Αντώνιος Σουδενά
1632 Δευτέρα Βασίλειος Σουδενά
1633 Έκτη Γεώργιος Σουδενά. Επροικοδοτήθη υπολοχαγός Γρ. 3420.
1634 Πανάγος Στρέζοβα
1635 Δημητράκης Στρέζοβα
1636 Αγγελής Συρμπάνι
1637 Νικόλαος Συρμπάνι
1638 Γεώργιος Συρμπάνι
1639 Δημητράκης Συρμπάνι
1640 Μήτρος Συρμπάνι
1641 Κωνσταντής Συρμπάνι
1642 Αντώνιος Συρμπάνι
1643 Θεόδωρος Συρμπάνι
1644 Σωτήριος Τσορωτά.
1645 Δευτέρα Γεώργιος Φίλια
1646 Πανάγος Φλάμπουρα
1647 Πάνος Φλάμπουρα
1648 Δευτέρα Αναγνώστης Χαλκιάνικα
1649 Δευτέρα Αναγνώστης Χαλκιάνικα
1650 Πρώτη Σπυρίδων Χαλκιάνικα. Ονομάζεται και Αναγνώστης, ιερεύς.
1651 Πρώτη Αναγνώστης Χαλκιάνικα.
1652 Έκτη Δημήτριος Αχαΐα
1653 Δευτέρα Αναγνώστης Αχαΐα
1654 Έκτη Γεώργιος Αχαΐα
1655 Πέμπτη Ιωάννης Αχαΐα
1656 Τρίτη Νικηφόρος Αχαΐα. Ιερομόναχος
1657 Πρώτη Γεώργιος Αχαΐα
1658 Δευτέρα Δημήτριος Αχαΐα
1659 Εβδόμη Δημήτριος Αχαΐα
1660 Έκτη Λουκάς Αχαΐα
1661 Δευτέρα Σπηλιώτης Ακράτα, Αχαΐα
1662 Πρώτη Θεοδωράκης Νεζερά

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πως περιγράφει τα προεπαναστατικά γεγονότα ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος.

Ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος, δεκαπενταετής περίπου κατά την έναρξη της επανάστασης, καταγόταν  από τα Φίλια των Καλαβρύτων, ήταν βαφτιστικός του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη και διετέλεσε γραμματέας των Πάνου, Θεοδώρου και Γενναίου Κολοκοτρώνη συναγωνισθείς μετ’ αυτών, καθώς και γραμματέας και συναγωνιστής του Νικηταρά, όταν αυτός ήταν αρχηγός της Πολιτοφυλακής Πελοποννήσου. Μορφωμένος με πολύ σημαντική προσφορά στην επαρχία Καλαβρύτων αλλά και στο έθνος, στα «Απομνημονεύματά» του, αναφέρει τα εξής για τα πρώτα πρωεπαναστατικά επεισόδια στην επαρχία Καλαβρύτων.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μερικών σπανίων βιβλίων για την επαρχία Καλαβρύτων, συνέχεια…

  1. Πρόκειται για τον διάσημο λήσταρχο Πανόπουλο Κων/νο του Π. από τα Μαζαίικα. Το βιβλίο του οποίου παραθέτω φωτοτυπία της 1ης και της τελευταίας σελίδας, όπως και του εξωφύλλου, μόνο ως περιγραφή μέρους της πορείας του στην παρανομία και συγκεκριμένα σ’ ότι αφορά την αιχμαλωσία του συμβολαιογράφου Σπύρου Σταυρουλόπουλου, έχει κάποιο ενδιαφέρον. Ακολούθησαν άλλες δύο εκδόσεις αυτού μέχρι το 1947, καθώς επίσης και η έκδοση και άλλων βιβλίων. Αρκετά στοιχεία περί του Πανόπουλου στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων.

2. Ο Περικλής Δουδούμης (ή Ντουντούμης), του οποίου παραθέτω και φωτογραφία, όπως αυτή υπάρχει στο βιβλίο του, ήταν δάσκαλος και συγγραφέας από το Λειβάρτζι των Καλαβρύτων.

3. Το Αγρίδιον Αροανείας, του Αγριδιώτη, Λάμπη Λούκου (Χαράλαμπου Αντωνόπουλου).

4. Θ. Ρηγόπουλος, από τα Φίλια των Καλαβρύτων. ήταν βαφτιστικός του Θ. Κολοκοτρώνη και διετέλεσε και γραμματέας των Κολοκοτρωναίων καθώς και του Νικηταρά. Ένα σημαντικό έργο 350 πυκνογραμμένων δελίδων με πολλά ιστορικά και σημαντικά στοιχεία για την επαρχία Καλαβρύτων. Δεν παραθέτω τα «περιεχόμενα’ αυτού του βιβλίου γιατί είναι 12 σελίδες.

 

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Σχολιάστε

Ένα παραδοσιακό δημοτικό τραγούδι για τα Καλάβρυτα και οι διάφορες παραλλαγές του.

Τις μέρες αυτές, δηλαδή το πρώτο δεκαήμερο του Μαρτίου ξεκίνησαν και εντάθηκαν στη συνέχεια τα πολεμικά γεγονότα στην επαρχία Καλαβρύτων, τα οποία απετέλεσαν και το έναυσμα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821.

Στις προετοιμασίες των ημερών αυτών από τους πρωτοκλασάτους Καλαβρυτινούς οπλαρχηγούς αναφέρεται το παραδοσιακό δημοτικό (ή κλέφτικο, ή της τάβλας) τραγούδι: «Στη μέση στα Καλάβρυτα…», το οποίο έχει καταγραφεί με διάφορες παραλλαγές και έχει τραγουδηθεί από τους επιφανέστερους Έλληνες τραγουδιστές του είδους.

Οι παραλλαγές του συνίστανται κυρίως στο ποιοί «καθόσαντε στον πλάτανο από κάτω». Οι δύο (Ζαΐμης[1] και Πετιμεζάς[2]) είναι σίγουροι αφού αναφέρονται σε όλες τις παραλλαγές. Ο τρίτος είναι το ερωτηματικό, αφού ως τρίτος αναφέρεται ο Κολοκοτρώνης[3], ο γέρο Φωτήλας[4] ή Τάκης Φωτήλας[5] ή καπετάν Φωτήλας, ο γέρο Χαραλάμπης[6] και ο γέρο Αναγνωστάκης[7].

Μία άλλη παραλλαγή δεν τους αναφέρει ως «τρεις καπεταναίους» αλλά ως «τρείς κοτζαμπασήδες», άποψη η οποία αδικεί τουλάχιστον, τον Πετιμεζά.

Ο λόγος που, κατά τη δημοτική μούσα, «καθόσαντε» κάτω από τον πλάτανο ήταν το συμβούλιο που κάνανε για «το πως θα διώξουν την τουρκιά, ή «τον πόλεμο ν’ αρχίσουν» ή «να επαναστατήσουν», ή «ν’ αρχίσουν το σεφέρι», ή «την Πάτρα για να κάψουν», ή « να πάρουν, να κάψουν όλη την Τουρκιά και όλο τους τ’ ασκέρι».

Τραγουδιστές που έχουν ερμηνεύσει αυτό το τραγούδι είναι πολλοί.

Το τραγούδι όπως το παρουσιάζει ο Ν. Π. Σακελλαρόπουλος (Τα Καλαβρυτινά Δημοτικά τραγούδια, Πάτρα 1985): ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ (10 Μάρτης 1821)/ Α΄/ 1. Στη μέση στα Καλάβρυτα/ στον πλάτανο απουκάτου,/ τρεις γέροντες καθόσανται/ κι οι τρεις καπετανέοι,/ 2. Ζαΐμης και Πετιμεζάς/ και ο Κολοκοτρώνης./ Συμβούλιο εκάνανε/ κι απόφαση επαίρναν,/ το πώς θα διώξουν την Τουρκιά/ 10. κι αυτούς τους Αρβανίτες./ Β΄/ 2. Στη μέση τα Καλάβρυτα, στον πλάτανο απουκάτου/ τρεις γέροντες καθόσανται και οι τρεις καπετανέοι,/ Ζαΐμης και Πετιμεζάς και ο γερο-Φωτήλας./ Συνέδριο εκάνανε τον πόλεμο ν’ αρχίσουν./ 3. Κολοκοτρώνης έγραφε μέσα από το Βαλτέτσι./ – Θα πέσω στην Τροπολιτσά ταχιά το μεσημέρι./ Γ΄/ Στη μέση στα Καλάβρυτα, στον πλάτανο απουκάτου/ τρεις γέροντες καθόσανται κι οι τρεις καπετανέοι./ Ζαΐμης και Πετιμεζάς και ο Γέρο-Χαραλάμπης./ Συμβούλιο εκάνανε να επαναστατήσουν./ Γυρίζει ο Πετιμεζάς και λέει στο Ζαΐμη./ – Ζαΐμη, βάλε υπογραφή……./ Δ΄/ 1. Στη μέση στα Καλάβρυτα, στον πλάτανο απουκάτου/ καθόσανται τρεις γέροντες και οι τρεις καπετανέοι/ Ζαΐμης και Πετιμεζάς κι ο καπετάν Φωτήλας/ Συμβούλιο εκάνανε ν’ αρχίσουνε το σεφέρι.».

Άλλες εκδοχές:

«Στη μέση στα Καλάβρυτα στον πλάταν’ από κάτω,/ καθόσαντε τρείς γέροντες κι’ οι τρείς Καπεταναίο,/ Ζαΐμης και Πετιμεζάς κι ο γέρο Χαραλάμπης./ Συμβούλιο εκάνανε, ν’ αρχίσουν το σεφέρι/ κι ένας θέλει τον πόλεμο …../» (Λαογραφ. Αρχείο και Μουσειακή Συλλ. του Παν. Αθηνών).

Στη μέση στα Καλάβρυτα, στον πλάτανο από κάτω,/ καθόσαντε τρεις γέροντες και τρεις καπεταναίοι/ Ζαΐμης και Πετιμεζάς κι ο καπετάν Φωτήλας/ συμβούλιο εκάνανε, ν’ αρχίσουν το σεφέρι./ Και μια άλλη παραλλαγή του τραγουδιού: Στη μέση στα Καλάβρυτα, στον πλάτανο από κάτω,/ τρεις γέροντες καθόσανε και τρεις καπεταναίοι./ Ζαΐμης κι ο Πετιμεζάς κι ο Τάκης ο Φωτήλας./ Συνέδριο εκάνανε τον πόλεμο ν’ αρχίσουν./ Κολοκοτρώνης έγραψε μέσα από το Βαλτέτσι/ – Θα πέσω στη Τριπολιτσά ταχιά το μεσημέρι.

Οι εκτελέσεις του τραγουδιού από τους διαφόρους τραγουδιστές έχουν, ενδεικτικά, ως εξής:

  1. Από τη Δόμνα Σαμίου:

Στη μέση στα Καλάβρυτα, στον πλάταν’ από κάτω,

καθόσαντε, γέρο Ζαΐμη μ’

τρεις γέ μωρέ γέροντες.

Καθόσαντε τρεις γέροντες και τρεις κοτζαμπασήδες.

Zαΐμης και Πετιμεζάς κι ο γέρο Xαραλάμπης,

συμβούλιο εκάμανε την Πάτρα για να κάψουν.

Zαΐμη βάλε υπογραφή….

Και άλλη παραλλαγή:

Στη μέση τα Καλάβρυτα, στον πλάτανο από κάτω

Καθόσανται, Γερο-Ζαΐμη, τρεις γέρο-ωρέ, τρεις γέροντες

Καθόσανται τρεις γέροντες και οι τρεις καπεταναίοι

Ζαΐμης και ο-γερο-Ζαϊμη, και ο Πετι- κι ο Πετιμεζάς

Ζαΐμης κι ο Πετιμεζάς και ο γερο-Χαραλάμπης

Συμβούλιο, γερο-Ζαΐμη, κα-ωρέ, κάνανε

Συμβούλιο εκάνανε την Πάτρα για να κάψουν

Ζαΐμης δεν-γερο-Ζαΐμη, δεν υπό-δεν υπόγραφε.

  1. Από τον Πανούτσος Χρήστος:

Στη μέση στα Καλάβρυτα, ορέ στο πλάτανο από κάτω

Ορέ καθόσαντε -γέρο Ζαΐμη – τρεις γέρο – όρε τρεις γέροντες

Τρεις γέροντες καθόσαντε, όρε και οι τρεις καπεταναίοι,

Ορέ Ζαΐμης και – γέρο Ζαΐμη- Πετιμε – όρε Πετιμεζάς

Όρε Ζαΐμης και Πετιμεζάς όρε κι ο γέρο Χαραλάμπης

Ζαΐμη βά – γέρο Ζαΐμη – βάλε υπογρα -όρε υπογραφή.

  1. Από την Κολλητήρη Σοφία:

Στη μέση στα Καλάβρυτα, στο πλάτανο από κάτω

Καθόντανε τρείς γερο-όρε τρεις γέροντες

Όρε καθόντανε τρεις γέροντες, όρε κι οι τρείς καπεταναίοι

Ζαΐμης κι ο Πετιμε – όρε Πετιμεζάς

Όρε Ζαΐμης κι ο Πετιμεζάς, όρε και ο Κολοκοτρώνης

Συμβούλιο εκάνα-όρε εκάνανε.

Άλλη παραλλαγή:

Στη μέση στα Καλάβρυτα στον πλάτανο από κάτω

τρεις γέροντες καθόσαντε, και οι τρεις καπεταναίοι

Ζαΐμης και Πετημεζάς και ο Κολοκοτρώνης

συμβούλιο εκάνανε την Πάτρα γεια να πάρουν

να κάψουν όλη την Τουρκιά και όλο τους τ’ ασκέρι.

  1. Από τη Σταυρούλα Δαλιάνη:

Στη μέση στα Καλάβρυτα, στον πλάτανο από κάτω

καθόσαντε τρεις γέρο-γέρο Ζαΐμη- τρεις γέρο- όρε γέροντες

Καθόσαντε τρεις γέροντες όρε και οι τρεις καπεταναίοι,

Ζαΐμης και ο Πετιμε- γέρο Ζαΐμη- Πετιμε- όρε Πετιμεζάς

Ζαϊμης κι ο Πετιμεζάς ορέ κι ο γέρο Αναγνωστάκης

Συμβούλιο εκάνα- γέρο Ζαΐμη- ορέ εκάνανε.

  1. Από τον Μουγκοπέτρο:

Στη μέση στα Καλάβρυτα, ορέ στον πλάτανο από κάτω

Ορέ καθόσαντε τρεις γέρο-όρε τρεις γέροντες.

Καθότανε τρεις γέροντες, ορέ και τρεις τρείς καπεταναίοι

Ορέ Ζαΐμης κι ο -γέρο Ζαΐμη-κι ο Πετιμε-όρε Πετιμεζάς

Ζαΐμης κι ο Πετιμεζάς, όρε και ο γερό Φωτήλας

Συμβούλιο εκάνα-όρε εκάνανε.

Το παραπάνω τραγούδι δεν πρέπει να συγχέεται με τα παρακάτω τραγούδια που τραγούδησε ο Καρναβάς και η Πυργάκη, τα οποία αναφέρονται στην εκτέλεση των Καλαβρυτινών από τους Γερμανούς.

Καρναβάς Τάκης: 

Στη μέση στα – γειά σας παιδιά – στη μέση στα Καλάβρυτα

Στη μέση στα Καλάβρυτα, κοντά στην Άγια Λαύρα

Οι Γερμανοί – μαύρα παιδιά – οι Γερμανοί βάλαν φωτιά

οι Γερμανοί βάλαν φωτιά και κάψαν τα Καλάβρυτα

τα πολυβό – γειά σας παιδιά – τα πολυβόλα στήσανε

τα πολυβόλα στήσανε και όλους τους θερίσανε.

Πυργάκη Φιλιώ:

Όλες οι μάνες κλάψανε, κι όλες φορέσαν μαύρα,

Για το κακό που έγινε κοντά στην Άγια Λαύρα.

Σκοτώσαν νιούς και γέροντες, φωτιά μεγάλη ανάψαν

Τα ξακουστά Καλάβρυτα απ’ άκρη σ’ άκρη κάψαν.

Πέτρες βουνά ραγίσανε, πουλάκια βουβαθήκαν

Βρυσούλες εστερέψανε λουλούδια μαραθήκαν

Σκοτώσαν νιούς και γέροντες, φωτιά μεγάλη ανάψαν

Τα ξακουστά Καλάβρυτα απ’ άκρη σ’ άκρη κάψαν.

=============================================================

[1] Το γεγονός ότι όλα τα τραγούδια αναφέρουν «γέρο Ζαΐμη» οδηγεί στο συμπέρασμα ότι εννοείται ο Ασημάκης Ζαΐμης, ο οποίος πέθανε το 1826 και το 1821 ήταν 60 ετών (ή 76;). Είναι εκείνος που συντρώγοντας μετά του Ασημάκη Φωτήλα «εν τη Κυναίθι» ενθουσιάζεται από αυτόν και τσουγκρίζουν τα ποτήρια σε ένδειξη χαράς για την ερχόμενη σύγκρουση με τους τυράννους στην Πελοπόννησο. Επικαλούμενος τη βοήθεια του Θεού κάνοντας το σταυρό του, δίδει εντολή στον αρματωλό και σωματοφύλακά του Χονδρογιάννη με το πρόσταγμα: Βάρε (βαρώ: σήμαινε επιτίθεμαι με τα όπλα, πολεμώ, σκοτώνω) και εκείνος στις 18 Μαρτίου 1821 στη θέση Χελωνοσπηλιά (βλ. λ.) Λυκούριας Καλαβρύτων στήνει ενέδρα και κτυπάει τους Τούρκους (Φιλήμων τ. Γ΄. σ. 9).

[2] Πετιμεζαίοι ζούσαν πολλοί στις αρχές του 1821, όπως π.χ. οι αδελφοί και παιδιά του Αθανασίου, Παναγιωτάκης, Νικόλαος, Γκολφίνος, Γεώργιος και Βασίλειος. (Πετιμεζάς Αθανάσιος: (1760-1804)).

Εδώ υποννοείται ο Πετιμεζάς Βασίλειος: Σουδενά 1785 – Αίγιο 1872. Έλαβε μέρος στο Συμβούλιο της Λαύρας και κατέλαβε τα Καλάβρυτα στις 21 του Μάρτη. Ο Ιωάννης Φιλήμων («Δοκίμιον Ιστορικόν περί της Ελληνικής Επαναστάσεως», τομ. Δ΄, σελ. 89), αναφέρει για τη σχέση του Ασημάκη Ζαΐμη με τον Βασίλ. Πετιμεζά, κατά τον εμφύλιο: «..Έντρομοι εκ της στάσεως, τόσω φοβερωτέρας, όσω αιφνιδίας, οι πρόκριτοι εστερούντο των αναγκαίων στρατιωτών προς άμυναν, και προσέτι αμφίβολον  είχον την πίστην των περί αυτούς ολίγων, ότε προσελθών τω Ασημ. Ζαΐμη ο οπλαρχηγός Βασ. Πετμεζάς κατέθεσεν ενώπιον τούτου τα όπλα και τους ακολούθους προσείπε λόγους: «Αφέντη! Η αφεντειά σου μ’ έδωκες αυτά τα άρματα, και με είπες να σκοτώνω Τούρκους. Τώρα έπαρέ τα, γιατί με είπαν να τα μεταχειρισθώ κατά του αφεντός μου, και εγώ δεν γίνομαι άπιστος». Ο Ζαΐμης τότε επαινέσας τον άνθρωπον, προσέθετο: «Πάρε τα άρματά σου πίσω, γιατί είναι ανάγκη να σκοτώνεις Τούρκους»…».

[3] Εννοείται ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, αλλά δεν γνωρίζω να αναφέρεται κάπου αυτή η συμμετοχή του.

[4] Φωτήλας Ασημάκης: 1761-1835. Το 1821 ήταν 60 ετών.

[5] Φωτήλας Παναγιώτης ή Παναγιωτάκης: γιός του Ασημάκη, έλαβε μέρος στα γεγονότα (συνέδριο Αγίας Λαύρας, πολιορκία Καλαβρύτων κ.λ.) και πέθανε νέος και άγαμος το 1824. (δεν ήταν γέρος).

[6] Χαραλάμπης Σωτήρης: από Ζαρούχλα, το 1821 ήταν 61 ετών. Πέθανε το 1826

[7] Δεν γνωρίζω ποιόν μπορεί να υπονοεί.

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Βλασία Καλαβρύτων και η διένεξη Κουμανιωταίων (Χρυσανθακόπουλων) με κατοίκους των Ριζοβουνίων: Προστοβίτζα, Κούμπερη, Καλέντζι, Γρεβενό, Βελιμάχι, Τουρκοχώρι, Γολέμι, Μάνεσι, Αγία Μαρίνα, Χιόνα.

Μεγάλη διένεξη είχε προκύψει το 1828 μεταξύ των χωριών της «Ριζοβουνιάς» όπως αναφέρονται (Προστοβίτσας, Κούμπερη, Βελιμάχι, Γολέμι, Γρεβενό, Χιόνα κ. λ.) με τους Χρυσανθακόπουλους (Κουμανιώτες) για τις προσόδους.

Τα έγγραφα είναι πολλά, παραθέτω όμως εδώ περιληπτικά και ενδεικτικά τα παρακάτω, το ενδιαφέρον των οποίων, εκτός του κεντρικού τους θέματος της διένεξης δηλαδή, συνίσταται στο ότι σ’ αυτά αναφέρονται ονόματα χωριών, ονοματεπώνυμα διαφόρων κατοίκων, περιγράφεται η κρατούσα τοτε κατάσταση στα μέρη αυτά, γίνεται φανερό ότι το δίκαιο του ισχυρού είχε μεγαλύτερη αξία από το δίκαιο του απλού χωρικού, και κυρίως ότι το χωριό Άγιος Βλάσης (Βλασία) ευρίσκετο στο επίκεντρο των εγγράφων αφού επιλέχθηκε ως μέρος διενέργειας της δημοπρασίας ως το κοντινότερο χωριό των Καλαβρύτων.

Στις 28 Μαΐου 1828 από τα Καλάβρυτα η επί της δημοπρασίας των προσόδων της Αχαΐας επιτροπή, σε έγγραφό της προς τον έκτακτο επίτροπο Αχαΐας αναφέρει ότι έγκαιρα, στις 11 του μηνός έστειλε πρώτη ειδοποίηση τόσο στον ίδιο όσο και στους κατοίκους της περιοχής Π. Πατρών για τη δημοπρασία των προσόδων, τους οποίους καλούσε εντός 8 ημερών να συναχθούν στο χωριό Άγιος Βλάσης Καλαβρύτων δια να αγοράσουν τις προσόδους των χωρίων τους. Στις 19 του μηνός η επιτροπή έφθασε στον Άγιο Βλάση αλλά δεν βρήκε εκεί κανένα εκ των προσκληθέντων και έστειλε δεύτερη ειδοποίηση – πρόσκληση. Στις 22 του μηνός παρουσιάστηκε στην επιτροπή στον Άγιο Βλάση, απεσταλμένος παρά των κατοίκων των Κάτω Χωρίων και ανέφερε ότι δεν έλαβαν καμία πρόσκληση για δημοπρασία. Του δόθηκαν τα έγγραφα εκείνη την ημέρα για να τα κοινοποιήσει προς αυτούς. Αφού τελείωσε η δημοπρασία των Επάνω Χωρίων, μετά τρεις ημέρες «έδωσε τέλος [η πειτροπή] της Δημοπρασίας, μη δυνηθείσα εξ αναφορών πολλών χωρίων των Καλαβρύτων, και εξ’ αυτών ακόμη των ιδίων πληρεξουσίων, ν’ αναβάλει καιρόν…». Έτσι η επιτροπή, ως ισχυρίζεται, έκανε το χρέος της και είναι εκτός των αρμοδιοτήτων της να εξετάσει παράπονα των Προστοβιτσάνων.

Στις 7 Ιουνίου 1828, ο έκτακτος επίτροπος, έστειλε από τα Καλάβρυτα έγγραφο προς τον Κωνσταντή Χρυσανθακόπουλο, αναφέροντας ότι «… πληρεξούσιοι των χωρίων του τμήματος της Βουτουλλάς[;] του χωρίου Μοίραλι, και των ριζοχωρίων Γρεβενού και Προστοβίτζας, επαρρησιάσθησαν  προς ημάς πρότινων ημερών και παρέστησαν τα παράπονά των, όσα τοις προέκυψαν από την αγοράν των προσόδων του χωρίου των, δια την μη προειδοποίησιν εις αυτούς της προκηρύξεως της επί της Δημοπρασίας επιτροπής, και τούτο απεδείχθη από πολλά διδόμενα  ότι η προκήρυξις δεν εκοινοποιήθη προς αυτούς, και κατά τούτο απεκλείσθησαν ολοτελώς από το δικαίωμα τούτο, μη παρευρεθέντες εις την Δημοπρασίαν ταύτην…».

Στις 19 Ιουνίου 1828 από το Καλέντζι οι Αντώνιος Ιερεύς Οικονομόπουλος και Αναγνώστης Τριανταφυλλόπουλος, έστειλαν προς τον έκτακτο επίτροπο έγγραφο στο οποίο ανέφεραν: «… Εις τας 20 του απερασμένου Μαΐου μηνός έλαβον το γράμμα του Γεωργίου Τζαλαμιδά και το εδιαβάσαμε , και εις τας 21 του ιδίου μηνός το έστειλα εις την Αγίαν Μαρίναν με τον Αντώνιον Πλούμπον[;], και το επαράδωσε του Γεωργίου Κασκαβέλη ως σας είπα, το οποίον γράμμα το ελάβαμε από Γρεβενό, από χέρι του παπά Θανάση αποστελλόμενον, εις τας 23 του ιδίου ελάβομεν τας προκηρύξεις της ευγενείας σας και της επιτροπής, και αμέσως διαβάζοντας τας εστείλαμεν εις Προστοβίτσαν με τον Ρήγαν Σιμωτά. Αυτή είναι η αλήθεια δια τας προκηρύξεις και όποιος προφασίζεται το ένα ή το άλλο ψεύδεται…».

Στις 19 Ιουνίου 1828 ο  Παπά Ιωάννης Κουμπεριώτης έστειλε έγγραφο προς τον έκτακτο επίτροπο, στο οποίο ανέφερε ότι «Μαγίου 23 έλαβα από τον καπετάν Αγγελή ένα ντεσκερέ δια να πάμε εις τον Άγιον Βλάση, δια ταις δεκατιαίς, την άλλην ημέραν έλαβα την προκήρυξιν της ευγενείας σας και της επιτροπής από τους Προστοβιτζιάνους. Ήρθανε εις του Κούμπερι ο Γιωργάκης Μυλωνάς, ο καπετάν Γιαννάκης, ο Κωνσταντής Θανασόπουλος, και μου είπαν να πάμε εις τον Άγιον Βλάσην να πάρωμε τα χωριά μας, εγώ τους είπα πως δεν έρχομαι επειδή και αμάζωξα τους χωριανούς Κουμπεραίους και μου είπαν ότι δεν δυνόμαστε να πάρωμε δεκατίες και δια τούτο τους είπα δεν έρχομαι ότι δεν έχω παράδες, και αυτού είναι και ρωτήστε τους στοματικώς, και αν λένε πως δεν έλαβον ταις προκηρύξεις λένε ψέματα, όχι και είναι άλλη ανάγκη είμαι αμέτοχος, και ήθελα να έρθω ο ίδιος, αλλά εβάλαμε εις τον θέρον, και δεν έχω άλλον να μου θερίσει…».

Στις 19 Ιουνίου 1828, ο Γερο παπά Κανέλλος από Γιαμαρίννα (Αγία Μαρίνα) σε έγγραφό του προς τον έκτακτο επίτροπο αναφέρει: «… εις τας 21 του Μαΐου μηνός ελάβαμε το γράμμα του κυρ. γεωργίου Τζαλαμιδά, και το εδιαβάσαμεν του Μιχάλη Κασκαβέλη και του Δημήτρη Θανόπουλου και λοιπών Γιαμαριναίων και εις τας 24 του ιδίου μηνός ελάβαμε τας προκηρύξεις της ευγενείας σας και της επιτροπής και τας εδαιβάσαμεν παρησία εις το χωρίον, και αν προφασίζονται  ότι δεν έλαβον τας προκηρύξεις το λεν διαφορετικά, και αν ήμην σε ηλικία ερχόμην ο ίδιος και το παρησιάζα στοματικώς…».

Στις 20 Ιουνίου οι Γέρο Κανέλος Αντωνόπουλος και Γαλάνης Στεργιανόπουλος έστειλαν έγγραφο από το Γρεβενό προς τον έκτακτο επίτροπο στο οποίο ανέφεραν ότι έλαβαν την προκήρυξη, την διάβασαν και την έστειλαν με τον Χρήστο Κωστόπουλο στο Βελιμάχι όπου την παρέλαβε ο Άγγελος και Δημογέροντας «και αυτοί οπού λεν πως δεν είδαν προκήρυξη λέγουν ψέμματα…».

Στις 20 Ιουνίου 1828 ο έκτακτος επίτροπος έστειλε προς τον Θάνο Χρυσανθακόπουλο έγγραφο στο οποίο ανέφερε ότι οι κάτοικοι Προστοβίτζας του ανέφεραν ότι οι Κουμανιώτες τους εμποδίζουν να αλωνίσουν τα γεννήματά τους. Διατάσσει λοιπόν αυτούς κατ’ επανάληψη να αφήσουν τους κατοίκους να αλωνίσουν, «τα δε δέκατα αυτών θέλει μένουσι επάνω εις αυτούς».

Στις 21 Ιουνίου, από τον Άγιο Βλάση όπου είχαν μεταβεί, οι Θάνος και Κωνσταντίνος Χρυσανθακόπουλοι, έστειλαν έγγραφο προς τον έκτακτο επίτροπο στο οποίο αναφέρουν τα διαδραματισθέντα σε μερικά χωριά (Βελιμάχι, Γρεβενό) όπου τις δεκατίες συνέλεξε στο πρώτο ο Γιαννάκης Παναγόπουλος και στο δεύτερο Αγγελάκης Γκολφινόπουλος, χωρίς να τους επιτρέψουν να τις πάρουν. Επίσης αναφέρουν ότι είναι ψέματα όσα λέγουν κάτοικοι ότι δεν έλαβαν τις προκηρύξεις. Ζητούν να τους αποδοθεί το δίκαιό τους.

Στις 12 Σεπτεμβρίου 1828 κάτοικοι των χωρίων της Ριζοβουνιάς των Π. Πατρών, τα ονοματεπώνυμα των οποίων είναι δυσανάγνωστα (διακρίνονται όμως των: Χωρίον Προστοβίτζα, Γιαννάκης παπά Χριστόπουλος και Γεωργάκης Μυλωνάς, χωρίον Κούμπερι, Τόγιας και[;] Μάρης, χωρίον Βελιμάχι, Πανάγος Ανγγελάκη Νικολακόπουλ[ος], χωρίον Μάνεσι, Αντρίκος Βεργάδος, Δήμος Λεκόπλος, χωρίον Γρεβενό, Παπά Αθανάσιος, Κανέλος Αντωνόπουλος, Γαλάνης Στεργανόπουλος, χωρίον Χιόνα, γέρο Γαλάνης, Κωνσταντής Γιαννακόπουλος), έστειλαν έγγραφο προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος, παραπονούμενοι μεταξύ άλλων ότι η επιτροπή για την πώληση των εθνικών  προσόδων δεν μετέβη επιτοπίως για να κάμει την δημοπρασία, δεν τους ειδοποίησε για να προσέλθουν οι κάτοικοι να αγοράσουν τις εθνικές προσόδους αλλά έμεινε στον Άγιο Βλάση (Βλασία) Καλαβρύτων και έδωσε την προκήρυξη στους καπεταναίους Χρυσανθακόπουλους να την δημοσιεύσουν και αυτοί «επιθυμούντες να μας καταδυναστεύσωσιν καθώς και εις τους παρελθόντας χρόνους εβάστασαν αυτήν εις χείρας των χωρίς να μας δώσουν την παραμικράν είδησιν αλλ’ απελθόντες εις την Δημοπρατικήν επιτροπήν  ηγόρασαν τας εθνικάς προσόδους των χωρίων μας…». Όταν έθεσαν υπ’ όψιν του εκτάκτου επιτρόπου αυτά, καμμία υπεράσπιση δεν βρήκαν.

Στις 26 Σεπτ. 1828, οι Κωνσταντής και Αγγελής Χρυσανθακόπουλοι, από τη Γουρζούμισα, έστειλαν έγγραφο στον έκτακτο επίτροπο, αναφέροντες ότι εδέχθηκαν τον συμβιβασμό περί αιρετοκρισίας τον οποίο τους επρότεινε, ενώ δεν τον δέχθηκαν οι αντίδικοί τους και γι’ αυτό ζητούν εξασφάλιση των εξόδων τους από μέρους της άλλης πλευράς και άλλες εγγυήσεις.

Στις 27 Σεπτεμβρίου 1828 ο έκτακτος Επίτροπος Αχαΐας έστειλε από τη Γουρζούμισα προς τους κατοίκους των χωριών: Προστοβίτζα, Κούμπερη, Καλέντζι, Γρεβενό, Βελιμάχι, Τουρκοχώρι, Γολέμι, Μάνεσι, Αγία Μαρίνα και Χιόνα, το παρακάτω έγγραφο:

«… Παρρησιάσθησαν οι πληρεξούσιοί σας και ανέφερον από μέρους σας δικαιολογήματα εις την οποίαν έχετε διαφοράν με τον Κύριον Κωνσταντήν Χρυσανθακόπουλον περί των προσόδων των Χωρίων σας. Αλλ’ επειδή οι πληρεξούσιοί σας ούτε αιρετοκρισίαν εδέχθησαν ενταύθα, ούτε συμβιβασμόν, δηλαδή να ενέχωνται οι κάτοικοι εις το ήμισυ, το οποίον εγώ επρότεινα εις αυτούς, απεφασίσθη να διευθυνθώσιν αμφότερα τα μέρη εις τον εξοχώτατον Κυβερνήτην, αλλά δια να είναι ασφαλισμένα αμφότερα τα μέρη απεφασίσθησαν τα ακόλουθα.

Αον) Να  Παρακατεθώσιν από τους κατοίκους εις όποιον μέρος ευχαριστηθούν τα δύο διαφερόμενα μέρη, ίση ποσότης γροσίων με εκείνα τα οποία εδόθησαν από τον Κωνσταντήν Χρυσανθακόπουλον δια την αγοράν των προσόδων των χωρίων σας.

Βον) Να δοθώσιν αμοιβαίαι εγγυήσεις από το εν μέρος προς το άλλο, ότι ο εγγυητής του μέρους εκείνου το οποίον ήθελε χάσει την κρίσιν να αποκρίνεται όλα τα νόμιμα έξοδα, τα οποία ήθελον συμβεί έως το τέλος της διαφοράς.

Γον) Ο από μέρους των πληρεξουσίων σας εγγυητής, θέλει δώσει περιπλέον μίαν εγγύησιν ν’ αποκρίνεται εις τους ενοικιαστάς σας όσα πρώϊμα γεννήματα από τα δέκατα εχαλάσθησαν εις χρήσιν σας, δίδων το αυτό είδος των γεννημάτων.

Δον) Τα δέκατα ή τριτοδέκατα εκ των οψίμων γεννημάτων να μείνουν ως παρακαταθήκη εις τους ιδίους γεωργούς, με την βάσιν ότι, όταν δικαιοθώσιν οι ενοικιασταί να τα λαμβάνουν εις γεννήματα, και όχι εις χρήματα.

Εον) Δια να μην γενεί κατάχρησις εις το ποσόν των γεννημάτων να διορισθεί εις επιστάτης από μέρους των κατοίκων, εις από μέρους των ενοικιαστών, και εις από μέρους του εκτάκτου επιτρόπου, δια να περιέλθουν τα χωρία, και να εκτιμήσουν ή καταμετρήσουν τα γεννήματα των χωρίων σας.

 Ειδοποιείσθε λοιπόν περί τούτου, και προσκαλείσθε αφού καλώς σκεφθείτε και αποδεχθείτε τα ανωτέρω να εκλέξετε πληρεξουσίους σας, τους οποίους με έγγραφόν σας κοινόν υπογεγραμμένον απ’ όλων των χωρίων τους κατοίκους να συστήσετε προς εμέ δια να τους διευθύνω προς τον εξοχώτατον Κυβερνήτην ομού με τους αντιδίκους των, δια να θεωρηθεί και λάβει τέλος η διαφορά σας…».

Στις 27 Οκτωβρίου 1828, ο έκτακτος επίτροπος Αχαΐας, σε πολυσέλιδο (12σέλιδο) έγγραφό του προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος, αναφέρει λεπτομέρειες περί της διαφοράς των Χρυσανθακόπουλων με τους κατοίκους της Ριζοβουνιάς και την γενομένη δημοπρασία στο πλησιέστερο χωριό Άγιο Βλάση (Βλασία).

Στις 10 Δεκεμβρίου 1828, από την Αίγινα, η επί της Οικονομίας Επιτροπή σε έγγραφό της προς τον Κυβερνήτη, ο οποίος της είχε παραπέμψει εγγράφως την υπόθεση των προσόδων ανέφερε ότι, οι κάτοικοι της Ριζοβουνιάς είχαν ειδοποιηθεί εγκαίρως για τη δημοπρασία στον Άγιο Βλάση και ότι οι Χρυσανθακόπουλοι ήσαν νόμιμοι ενοικιαστές. Επειδή οι κάτοικοι της Ριζοβουνιά έφτασαν στον Άγιο Βλάση, αφού είχε τελειώσει η δημοπρασία  και ο έκτακτος επίτροπος θέλοντας να τους δοθεί η δυνατότητα να αγοράσουν προσόδους για τα χωριά τους, προσπάθησε να υποχρεώσει τους Χρυσανθακόπουλους να συμβιβαστούν με αυτούς και να τους δώσουν μετοχή, το οποίο οι με ενοικιαστές δέχθηκαν οι δε κάτοικοι δεν συγκατατέθηκαν. Ο έκτακτος επίτροπος πρότεινε αιρετοκρισία, την οποία δέχθηκαν οι ενοικιαστές όχι όμως και οι κάτοικοι. Οι Χρυσανθακόπουλοι πρότεινα να παρουσιασθούν στην Κυβέρνηση μαζί με τους κατοίκους για να λυθεί η διαφορά τους, αλλά εκείνοι επέφευγαν. Οι Χρυσανθακόπουλοι αγόρασαν νόμιμα τις προσόδους, δεν αποδεικνύεται ότι κακοποίησαν τους κατοίκους, οι οποίοι ψεύδονται ότι δεν έλαβαν ειδιποιήσεις. Η Επιτροπή γνωμοδοτεί ότι πρέπει ο έκτακτος επίτροπος να υποχρεώσει τους Ριζοβουνιώτες να δεχθούν αιρετοκρισία και αν δεν δεχθούν να τους υποχρεώσει να αποδώσουν τα νόμιμα στους Χρυσανθακόπουλους και επί πλέον να τους αποζημιώσουν.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

 

 

Posted in Ιστορία | Tagged , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ενδιαφέροντα στοιχεία για τη χάραξη του δρόμου Αιγίου Καλαβρύτων.

Η Εφημερίδα είναι του 1934.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Για τις Γυναίκες που δεν γιορτάζουν σήμερα…

Αγαπητές μου Κυρίες,

Σήμερα γιορτάζουν οι γυναίκες! Αλλά…. δεν γιορτάζουν όλες.

Γιορτάζουν αυτές που ξέρουν ότι σήμερα είναι η «Ημέρα της Γυναίκας».

Σε αυτές συγκαταλέγονται εκείνες που θα σηκωθούν το πρωί θα βρουν το πρωϊνό έτοιμο, θα τους ετοιμάσουν τα παιδιά για το σχολείο, θα τους καθαρίσουν το σπίτι, θα τους μαγειρέψουν και θα τους τα διεκπεραιώσουν όλα, οι άλλοι.

Γιορτάζουν οι γκόμενες που η ζωή τους κινείται γύρω από το φύλλο και την αυταρέσκειά τους και την απατηλή «αγάπη» των ανδρών.

Γιορτάζουν αυτές που έχουν τη δουλειά τους και τον τρόπο να ζουν χωρίς προβλήματα.

Αυτές όλες σήμερα θα δεχθούν πολλές ευχές και θα πάρουν λουλούδια από τους άνδρες.

Γιορτάζουν επίσης όσες έχουν πρόσβαση και σελίδα στα μέσα «κοινωνικής Δικτύωσης». Αυτές θα πάρουν πολλά «like», πολλές ευχές και πολλά εικονικά λουλούδια, που όμως ποτέ δεν θα μυρίσουν, μα ούτε και τη βελούδινη και μεταξένια υφή τους θα νοιώσουν.

Δεν γιορτάζουν αυτές που το ξέρουν αλλά οι προτεραιότητές τους είναι άλλες.

Είναι οι «άλλες», οι υπηρέτριες δηλαδή, που παραπάνω είπα.

Είναι αυτές που κοιμήθηκαν στις 12 τα μεσάνυχτα αλλά σηκώθηκαν στις 5 η ώρα και μάνι – μάνι ετοιμάστηκαν, χωρίς πουδραρίσματα, χωρίς κραγιόν και αρώματα, ετοίμασαν και τα αναγκαία για τα παιδιά τους και την οικογένειά τους και έτρεξαν να προλάβουν το λεωφορείο για τη δουλειά.

Είναι αυτές που πρωί – πρωί με τη σφουγγαρίστρα στο χέρι και όλα τα συναφή σύνεργα άρχισαν τη δουλειά στα νοσοκομεία, στις δημόσιες υπηρεσίες, στα ψυχιατρεία, στις κλινικές κ.λ.

Είναι αυτές που τρέχουν σε δικούς τους ανθρώπους στα νοσοκομεία και στις φυλακές.

Είναι αυτές που εθελοντικά τρέχουν από το πρωί στις ενορίες για να προλάβουν να φτιάξουν τα συσσίτια για να φάνε οι άποροι και άστεγοι.

Είναι αυτές που αφιλοκερδώς έχουν τάξει τον εαυτό τους να φροντίζει τον συνάνθρωπο, πολλές από τις οποίες είναι και ευκατάστατες και «χαμηλού προφίλ».

Είναι οι γιαγιάδες που έχουν αναλάβει να βοηθήσουν τα παιδιά τους, φροντίζοντας να ετοιμάσουν και πάνε τα εγγόνια στο σχολείο, να φτιάξουν το φαγητό, να τα πάρουν το μεσημέρι κ. ο.κ.

Είναι αυτές που είναι άνεργες, χωρίς χρήματα, χωρίς στέγη, χωρίς στο ήλιο μοίρα.

Είναι αυτές που μόνες έχουν αναλάβει το ρόλο και το βαρύ φορτίο, και του πατέρα αλλά και της μάνας και προσπαθούν με αξιοπρέπεια να μεγαλώσουν τα παιδιά τους.

Είναι αυτές που τις κακομεταχειρίζονται διάφοροι, ακόμα και οι άνδρες τους και δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν.

Γι’ μερικές από όλες αυτές, ίσως κάποιο λουλούδι ή ένα φιλί από ένα δικό τους πρόσωπο, να  έχει κάτι να τους πει.

Δεν γιορτάζουν σήμερα, αυτές που δεν ξέρουν κάτι για την «Ημέρα της Γυναίκας».

Είναι αυτές που δεν ξέρουν γράμματα, αυτές που τα σπίτια τους δεν έχουν ηλεκτρικό, αυτές που δεν ακούνε ραδιόφωνο, αυτές που δεν μαθαίνουν ειδήσεις.

Είναι αυτές οι συμπαθείς μοναχικές (και μοναδικές) γιαγιάδες που βρίσκονται στα γηροκομεία.

Είναι αυτές που έχουν πεταχτεί στα ψυχιατρεία.

Είναι αυτές που, γιατί αναγκάστηκαν από διάφορες συνθήκες και όχι γιατί είναι εγκληματίες, βρέθηκαν πίσω από τα κάγκελα.

Είναι αυτές που από τα χαράματα τρέχουν, άλλες να πάνε τα ζωντανά τους στη βοσκή, άλλες με την τσάπα στην πλάτη να πάνε στο χωράφι και άλλες να κουβαλήσουν ξύλα στην πλάτη για να «κάψουν το φούρνο» και να ψήσουν το ψωμί.

Είναι αυτές που με τα παιδιά στην αγκαλιά πετάχτηκαν στο δρόμο γιατί δεν είχαν να πληρώσουν το ενοίκιο.

Είναι αυτές που με τα παιδιά τους αναζήτησαν μια καλύτερη ζωή στη χώρα μας και μάλιστα τούτη τη δύσκολη περίοδο…

Είναι αυτές που ζούνε στα τσαντίρια.

Είναι αυτές που ζουν με παραισθήσεις από τα ναρκωτικά.

Είναι αυτές, που τις περισσότερες τις οδήγησαν οι περιστάσεις να περνάνε από πάνω τους 10, 20 ή και 30 άντρες κάθε μέρα, να τους ανέχονται και να μυρίζουν τη βρωμιά του καθενός…

Αυτά βέβαια για τις Ελληνίδες… γιατί αλλού, άλλα συμβαίνουν…

Αυτές Κυρίες μου, ούτε ευχές , ούτε λουλούδια, ούτε «like» θα πάρουν σήμερα.

Της κάθε μία απ’ αυτές θέλω να σφίξω το χέρι. Να υποκλιθώ εμπρός της και να της πω ότι  αξίζει όλες τις ευχές και όλα τα λουλούδια του κόσμου και να της εκφράσω πολλές ευχαριστίες και την εκτίμησή μου.

Και για εσάς Κυρίες μου «Χρόνια πολλά, με δύναμη και ελπίδα»!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ανακοίνωση.

Αγαπητοί αναγνώστες,

Από την κα Ελένη Τρυπίλα, πήρα το παρακάτω μήνυμα:

Eleni Trypila «Καλησπέρα στην κοινότητας σας αν και δεν την γνωρίζω. Ψάχνω για κάποιον άνθρωπο που ήταν φαντάρος με τον πατέρα μου στην Κω έτος 1977 1978 το όνομα του λέγεται Πλώτας Ιωάννης τώρα θα είναι 63 ετών και του είχε πει του πατέρα μου ότι ήταν από αυτό το μέρος. Ακόμα του είχε πει ότι είχε μαγαζί καφενείο στον Κόκκινο Μύλο στις Ιτιές Πατρών. θα ήθελα να βρω αυτόν τον άνθρωπο γιατί τον ψάχνει και ο πατέρας μου επειδή ήταν μαζί στο στρατό δεν γνωρίζουμε πατρώνυμο. Ξέρω θα είναι δύσκολο αλλά αξίζει να προσπαθήσω έστω από εσάς. Ευχαριστώ πολύ.»

Και διευκρινιστικά, μετά από γραπτή επικοινωνία μαζί της, μου έγραψε:

«Καλησπέρα ήταν στην Κω 1976 1977 στο πυροβολικό σε φυλάκιο το όνομα του πατέρα μου είναι Παναγιωτης Τριπύλας. Καταγωγη Πυλα Μεσσηνίας. Αν σας βοηθάει από τότε είχε μουστάκι.  Σας ευχαριστώ πολύ. Ο κύριο Γιάννης Πλώτας τώρα θα είναι 63 χρόνων».

Παρακαλείται όποιος γνωρίζει κάτι να μου αφήσει μήνυμα. Δεν αναφέρει με σαφήνεια αν ο Γιάννης Πλώτας είναι από το Γκέρμπεσι ή από άλλο κοντινό χωριό (π.χ. Καρούσι).

Θα διασφαλιστεί η προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Βιβλίων… συνέχεια….

Α. Ιστορία των Φιλίων Καλαβρύτων.


Β. Δημήτρης Μελετόπουλος, οπλαρχηγός του 1821.

Γ. Τραγωδία στα Καλάβρυτα.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένα σπάνιο βιβλίο για το Σκούπι, του αειμνήστου γυμνασιάρχη Γ. Παπανδρέου.

Το βιβλίο είναι του 1825.

Παραθέτω παρακάτω ενδεικτικά μία σελίδα με χειρόγραφο χάρτη της περιφερείας Σκουπίου. Πέραν του περιεχομένου του βιβλίου, στο εσώφυλλο υπάρχει η σφραγίδα της κοινότητος Πάπυ (Σκουπίου).

Το βιβλίο αποτελείται από 155 σελίδες.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Σχολιάστε

Αυτοί οι Χωροφύλακες σκοτώθηκαν στην Χαλανδρίτσα.

Στις 14 και 17 Νοεμβρίου 2017 είχα αναρτήσει δύο δημοσιεύματα για τη μάχη μεταξύ ανταρτών και χωροφυλάκων στην Χαλανδρίτσα.

Στη συνέχεια παραθέτω τα ονόματα όσων σκοτώθηκαν και όσων τραυματίστηκαν στη μάχη αυτή, τον Ιούλιο του 1948, όπως αυτά αναφέρονται στο έντυπο: «Η έξοδος της Χαλανδρίτσας» (Αθήνα 1949, υπό Α. Σ. ΣΚΑΝΔΑΜΗ), απ΄ όπου και η διπλανή εικόνα.

Διευκρινιστικά αναφέρω ότι από τους 68 χωροφύλακες υπό τον Κων. Παπαδόπουλο σκοτώθηκαν 45 (17 μόνιμοι, 17 χωρίς θητεία, 6 υπενωματάρχες, 4 ενωμοτάρχες και ο διοικητής  της φρουράς), 16 τραυματίστηκα και 7 διασώθηκαν.

Σύμφωνα με τον Β. Λάζαρη (Εμφύλιος στην Αχαΐα) Μεταξύ των φονευθέντων ήσαν ο Δημ. Αίσωπος από την Πάτρα (τον οποίο δεν βλέπω στους παραπάνω καταλόγους), ο Δημ. Καλατζής από το Ίσωμα, ο Νικ. Μασούρας από του Κάλφα, ο Νικ. Σκόνδρας από το Ριόλο και ο Παναγ. Φρούντας από του Μοίρα.

Τέλος, από πληροφορίες γραπτές που έχουν περιέλθει σε γνώση μου, η Χρυσάνθη σύζυγος του Στεφανόπουλου, καταγόταν από το Σούλι και προσέφερε πολύ μεγάλη βοήθεια στους συναδέλφους του άνδρα της και αγωνίστηκε μαζί τους και ισάξια, μέχρι τη στιγμή που σκοτώθηκε.

Σε ότι αφορά τον διαβόητο Βασιλοχρήστο, από το «Ιστορικό λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» μεταφέρω εδώ μέρος των πληροφοριών: «Βασιλοχρήστος Βασίλειος: (του Χρήστου και της Χριστίνας). Είχε γεννηθεί στην Κονίσκη (Κόνισκα, στην πλαγιά του Άνινου) Τριχωνίδος. Σκοτώθηκε στη Χαλανδρίτσα στη δεύτερη μάχη που έγινε με τους αντάρτες στις 5.7.1948. Η ληξιαρχική πράξη θανάτου στο δήμο Πατρών έχει αριθ. 469/ 22.7.1948. Ετάφη στο Α΄ Νεκροταφείο Πατρών την επομένη ημέρα της μάχης…. Βασιλοχρήστος: ο διαβόητος Σταθμάρχης Χωροφυλακής Σουδενών. Ήταν ο φόβος και ο τρόμος όλης της περιοχής. Σκοτώθηκε στη μάχη της Χαλανδρίτσας στις 5/7/1948….»

Θ. Τζώρτζης.

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Έτσι άρπαζαν τις αρχαιότητες από την Ελλάδα (Β΄.).

Στις 17 Μαΐου 2017, είχα παρουσιάσει αναλόγου περιεχομένου ανάρτηση με τίτλο: «Έτσι άρπαζαν τις αρχαιότητες από την Ελλάδα». Συνέχεια αυτών είναι τα παρακάτω:

Ο έκτακτος επίτροπος Ήλιδος, σε έγγραφό του από τον Πύργο προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος Καποδίστρια, στις 16 Οκτωβρίου 1829, ανέφερε μεταξύ άλλων και τα εξής:

«… Ο Γάλλος στρατηγός Σνάϊδερ διόρισε τον κο Τρουλά λοχαγόν του Πυροβολικού να έλθει ενταύθα να σηκώσει τα οποία εις Οπλυμπίαν εξόρυξαν μεν ανάγλυπτα, έχωσαν δε εις γην υπό φυλακήν Δημογέροντος, όλα κομμάτια σαρανταεννέα, μη έχοντες τότε αρμόδια μέσα δια την μετακόμισιν τοιούτων σωμάτων. Προχθές δε παρέλαβεν αυτά ο ρηθείς λοχαγός, και δι’ αμαξών μετακόμισεν εις το παράλιον, οπού εμετρήθησαν  από τον Υγειονόμον κατά το περικλειόμενον αντίγραφον ειδοποιήσεώς του…».

Σε έγγραφο του Υγειολιμενάρχη Κατακόλου προς τον έκτακτον επίτροπο Ήλιδος, με ημερομηνία 15 Οκτωβρίου 1829, αναφέρονται τα εξής:

«…Σας εγκλείω αντίγραφον του καταλόγου των αρχαιοτήτων. Ποία τα είδη αυτών, δεν ημπορούσα να ίδω καθότι είχαν αυτά εις βαρέλια, ειμή μόνον τα σημαντικώτερα..».

Και ο κατάλογος:

«Αντίγραφον Καταλόγου των Αρχαιοτήτων./ 1. Άγαλμα παρουσιάζον μίαν γυναίκα επάνω εις ένα βράχον./ 2. Ένας άνθρωπος και ένας λέων εις την ιδίαν πέτραν./ 3. Ένας σκύλος και μιά ασπίς./ 4. Μία πέτρα εις την οποίαν βάλλονται αι κολόναι./ 5. Μία κεφαλή λέοντος. Τα άνωθεν σημειωμένα αγάλματα./ 6. Διάφορα μικρά μάρμαρα σχηματίζουν επτά κομμάτια./ Η ποσότης όλων αυτών των αρχαιοτήτων αναβαίνει εις τον αριθμόν 43/ Εν Κτακόλω τη 14 Οκτωβρίου 1829/ Ίσον απαράλλακτον τω πρωτοτύπω/ ο υγειονομολιμενάρχης/ Π. Β. Παντελή[ς]…».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Tagged | Σχολιάστε

Ένα ντοκουμέντο για τη σφαγή του Κομμένου της Άρτας.

Παρουσιάζω στη συνέχεια το τηλεγράφημα που στάλθηκε στις 3.9.43, από τον Ν. Ζέρβα, στη Μ. Ανατολή, με το οποίο περιγράφεται περιληπτικά μεν ωμά δε η κτηνωδία των Γερμανών και των Ιταλών στο Κομμένο της Άρτας, στις 16 Αυγούστου 1943.

Δεν αντέγραψα το κείμενο γιατί είναι σχετικά ευανάγνωστο.

Έχει ληφθεί από το βιβλίο των εξερχομένων τηλεγραφημάτων του ΕΔΕΣ.

Πηγή: (Αρχείο Ζέρβα, ΕΛΙΑ).
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η σατυρική εφημερίδα «Η Τσαπουρνιά», της 8 Αυγούστου 1937.

Πηγή: Ε.Λ.Ι.Α.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μία εκπληκτική ιστορία του 1829 από το Μεσορούγι Καλαβρύτων.

(Στο άρθρο του παρόντος blog «Αυτούς αιχμαλώτισε ο Ιμβραΐμ στην Πελοπόννησο», θα βρείτε και τα ονόματα των παιδιών εκ Μεσορουγίου, που αναφέρονται στη συνέχεια).

Στη συνέχεια παραθέτω ένα γεγονός του έτους 1829, το οποίο σχετίζεται με έναν κάτοικο Μεσορουγίου, τον Αργύρη Πουρναρά:

«Αριθ. 1940 των πρακτικών./ Κατά την υπ’ αριθ. 3315 διάταξιν της κατά την Λακωνίαν εκτάκτου επιτροπείας, μετέφερε τον Αργύρην Πουρναράν φυλακωθέντα πρότινον, ως λαβόντα δι’ απάτης από την αυτού εξοχότητα τον Σεβ. Κυβερνήτην της Ελλάδος εν παιδίον του Χρήστου Θανιώτου Τριπολιτσιώτου παροικούντος εις το χωρίον Βαρσοβάν της επαρχίας ταύτης, με την προσποίησιν ότι ήτο ιδικόν του, και τον εξέτασεν ως ακολούθως:

Ερ: Πώς ονομάζεσαι;

Απ.: Αργυράκης Πουρναράς.

Ερ.: Από ποίαν επαρχίαν είσαι;

Απ.: Από τα Καλάβρυτα.

Ερ.: Από ποίον χωρίον;

Απ.: Από το Μισορούγι, μέσα εις τας Κλουκίνας.

Ερ.: Πόσων χρονών είσαι;

Απ.: Ως σαράντα πέντε χρόνων.

Ερ.: Έχεις γονείς, πατέρα και μητέρα;

Απ.: Δεν έχω, απέθαναν.

Ερ.: Έχεις αδελφούς;

Απ.: έχω.

Ερ.: Πόσους;

Απ.: Τρεις, ο ένας λαϊκός, ο άλλος καλόγερος και ο άλλος ιεροδιάκονος.

Ερ.: Πως ονομάζονται;

Απ.: Ο ένας Σπύρος και ο άλλος Ιωάσαφ.

Ερ.: Έχεις γυναίκα και παιδία;

Απ.: Μάλιστα έχω.

Ερ.: Πόσα παιδία έχεις;

Απ.: Δύο, ένα αρσενικόν και ένα θηλυκόν.

Ερ.: Πως ονομάζονται; Απ.: Θεοδωρής και Αντωνίτσα.

Ερ.: Πόσων χρόνων είναι;

Απ.: Το μεν τεσσάρων, η δε ένδεκα.

Ερ.: Έχεις υποστατικά;

Απ.: Έχω οσπίτι, αμπέλια και χωράφια.

Ερ.: Τι έργον είχες;

Απ.: Ζήτουλας και κτίστης.

Ερ.: Τι άλλο έκαμνες;

Απ.: Επήγα εις ένα ταξίδι με τους αδραχτάδας.

Ερ.: Δια ποίαν υπόθεσιν επήγες εις την Αίγιναν;

Απ.: Επήγα δια να μάθω  δια τα δύο παιδία μου τα σκλαβωμένα.

Ερ.: Πόσα ήταν τα παιδία σου τα σκλαβωμένα;

Απ.: Δύο, ένα θηλυκόν και ένα αρσενικόν.

Ερ.: Πόσων χρόνων ήτον;

Απ.: Το θηλυκόν οκτώ, και τεσσάρων το αρσενικόν.

Ερ.: Πως ονομάζονται;

Απ.: Βαγγελίτσα το θηλυκόν, το αρσενικόν Δημήτρης.

Ερ.: ποίον χρόνον εσκλαβώθησαν;

Απ.: Τον χρόνον οπού ήλθεν από το Μισολόγγι ο Μπραΐμης.

Ερ.: Ποίοι Τούρκοι τα εσκλάβωσαν;

Απ.: Οι Αράπιδες.

Ερ.: Εις ποίον τόπον;

Απ.: Εις τον Χελμόν.

Ερ.: Ποίον μήνα;

Απ.: τον Μάϊον.

Ερ.: Εις ποίον μήνα επήγες εις Αίγιναν;

Απ.: τον Δεκέμβριον.

Ερ.: Πόσας ημέρας εκάθισας εις Αίγιναν;

Απ.: Τέσσαρας ημέρας εκάθισα.

Ερ.: Εις ποίον μέρος εκάθισες εις την Αίγιναν;

Απ.: Κοντά οπού εκαθότανε ο κ. Ανδρέας Ζαΐμης.

Ερ.: Ποίοι άνθρωποι εκάθηντο εις την οικίαν οπού και συ κατοικούσας;

Απ.: Ένα, δύο άνθρωποι και σκλάβες.

Ερ.: Το παιδί οπού είχες μαζί σου από που το επήρες;

Απ.: Το παιδί με άλλα σαράντα το έβγαλαν από το καράβι και τα επήγαν εις την Πέρδικα εις το Μοναστήρι.

Ερ.: Από το Μοναστήρι το επήρες;

Απ.: Μάλιστα από εκεί.

Ερ.: Πως επληροφορήθης ότι ήτον ιδικόν σου το παιδί και από ποίον;

Απ.: Από ταις χωρικαίς μου σκλάβαις.

Ερ.: Με ποίον τρόπον το επήρες;

Απ.: Με έναν φρανσέζον επήγα εις τον Κυβερνήτην και του εζήτησα και μου έδωσε γράμμα και το επήρα.

Ερ.: Αφού επήρες το παιδί πού υπήγες;

Απ.: Εις τον Διοικητήν της Αιγίνης και έδωκεν […] ένα γρόσι δια τον κάθε σκλάβον.

Ερ.: Επήρες δια τον εαυτόν σου και εσύ;

Απ.: Δια το παιδί επήρα, και δια τον εαυτόν μου δεν επήρα τίποτα.

Ερ.: Ύστερον πού επήγες;

Απ.: Εις την Πιάδα.

Ερ.: Επήρες διαβατήριον;

Απ.: Επήρα.

Ερ.: Εις τίνος όνομα επήρες το διαβατήριον;

Απ.: Εις το ιδικόν μου.

Ερ.: Πόσα ονόματα έγραψας εις το διαβατήριον;

Απ.: Έξι ονόματα.

Ερ.: Πως ονομάζονται;

Απ.: Αργύρης Πουρναράς, Σωτήρης, Αλέξης, Θανάσης, Αργύρης.

Ερ.: Από την Πιάδα πού επήγες;

Απ.: Εις το Άργος.

Ερ.: Το μήνα ανεχώρησας από την Αίγιναν;

Απ.: Πέντε έξι ημέρας ύστερα από τον Άγιον Σπυρίδωνα.

Ερ.: Πόσας ημέρας εκάθισας εις το Άργος;

Απ.: Δέκα.

Ερ.: Εις τίνος οικίαν;

Απ.: Εις του Νικόλα Αντωνόπουλου, χωριανού μου.

Ερ.: Όταν ανεχώρησας εξ Άργους έλαβες διαβατήριον;

Απ.: Το ίδιον της Αίγινας υπέγραψε.

Ερ.: Ποίος το υπέγραψε;

Απ.: Το Δημογεροντείον ήτο αν βρίσκεται αν βγάνει τι […].

Ερ.: Από το Άργος πού επήγες;

Απ.: Εις τα Αγιαννέτικα υπήγα.

Ερ.: Μόνος ή με άλλους;

Απ.: Με τους συντρόφους.

Ερ.: Ποίους συντρόφους;

Απ.: με τους συντρόφους οπού είχα από το χωρίον μου.

Ερ.: Πόσοι ήτον οι σύντροφοί σου;

Απ.: Τεσάροι και εγώ πέντε.

Ερ.: Δια ποίαν αιτίαν επήγατε εκεί και τι εκάματε;

Απ.: Δια να ζητήσουμε ελεημοσύνην να ζήσουμε.

Ερ.: Από τα Αγιαννέτικα που επήγατε;

Απ.: Εις Μονεμβασίαν, Νιάτα[;] και εδώ εις Μισθράν.

Ερ.: Από το Μισθρά που υπήγες;

Απ.: Εις τον Βαρσοβάν.

Ερ.: Το παιδί πού το είχες αφημένον εδώ εις Μισθράν;

Απ.: Το είχα αφημένον εις το Κεραμιόν εις τους μαστόρους Καλαβρυτινούς.

Ερ.: Πως ονομάζονται;

Απ.: Αργύρης με το παιδί του Σωτήρην και με τους Συντρόφους του.

Ερ.: Όταν επήγες εις την Βάρσοβαν που άφησας το παιδί, πως εγνωρίσθης και από ποίον;

Απ.: Επήγα και το άφησα εις μίαν καλύβαν του γαμβρού εκείνου οπού μου επήρε το παιδί και από εκεί με την μάνα του παιδίου ήλθαμε εις τον Δεσπότην και εκάμαμε κρίσιν και ο Δεσπότης απεφάσισε να σταθεί το παιδί εις εμένα έως να έλθει και η άλλη μάνα και όποιαν γνωρίσει να το παρει.

Ερ.: Το παιδί εις ποίον εστάθη ύστερα;

Απ.: Εις εμένα, και ύστερα στο παζάρι με το επήραν.

Ερ.: Ξέρεις γράμματα;

Απ.: Ξέρω παστρέτια[;].

Υπόγαψον./ Αργυράκης Πουρναράς Καλαβρυτινός/ από χωρίον Μισορούγι/ Εν Μισθρά τη 22 Μαρτίου 1829.[…]».

Στη συνέχεια ακολουθεί η κατάθεση του πραγματικού πατέρα του παιδιού:

«Αριθ. 1964 εκ των πρακ./ Κατά την υπ’ αριθ. 3315, διάταξιν της εκτάκτου επιτροπείας μετέφερε τον Χρίστον Θανιώτην Τριπολιτσιώτην, γνήσιον[;] πατέρα του παιδίου, το οποίον έλαβε δι’ απάτης ο Αργύρης Πουρναράς από την Α. Εξοχότητα τον Σεβ. Κυβερνήτην, και τον εξέτασεν ως ακολούθως:

Ερ.: Από ποίαν επαρχίαν είσαι και από ποίον χωρίον;

Απ.: Από την Τρίπολιν, από χωρίον Θάνα.

Ερ.: Έχεις γονείς;

Απ.: Όχι αδέλφια έχω.

Ερ.: Πόσα αδέλφια έχεις;

Απ.: Δύο.

Ερ.: Πώς ονομάζονται;

Απ.: Δημήτρης και Λυμπέρης.

Ερ.: Συ πως ονομάζεσαι;

Απ.: Χρίστος.

Ερ.: Το επίθετό σου;

Απ.: Νικολακόπουλος Κιουφόπουλος.

Ερ.: Πόσων χρόνων είσαι;

Απ.: Τριάντα πέντε.

[……….]

Ερ.: Πότε εσκλαβωθήκατε;

Απ.: Όταν εγύρισεν ο […] από το Μισολόγγι εσκλαβώθηκε η γυναίκα μου και τα δύο μου παιδία.

Ερ.: Εις ποίον μέρος εσκλαβώθηκαν;

Απ.: Εις του Γελαδάτι επαρχία Μισθρά.

Ερ.: Η γυναίκα πότε εβγήκεν από την σκλαβιάν;

Απ.: Την ιδίαν ημέραν έφυγε και άφηκε και τα δύο παιδιά, το μεγάλον το πήραν οι Τούρκοι και το μικρόν το άφησαν εις τον τόπον οπού εκάθοντο οι Τούρκοι.

Ερ.: Ποίον παιδί επήραν οι Τούρκοι και ποίον άφησαν;

Απ.: Το μεγάλον τον Αθανάση επήραν και το μικρόν το άφησαν.

Ερ.: Πού το ηύρες το μεγάλον σου παιδί τον Θανάσην και πως το εγνώρισες;

Απ.: Εις την Βάρσοβαν και το εγνώρισα από την φυσιογνωμίαν και από τρία σημεία «βειδούζων» [βεντούζων;], οπού του είχα βαλμένας εις την πλάτην όταν ήτο μικρόν.

Ερ.: Ποίος το είχε το παιδί;

Απ.: Ο Αργύρης Πουρναράς ζητάς.

Ερ.: Πόθεν ήτο;

Απ.: Δεν ξεύρω, από Καλάβρυτα.

Ερ.: Τι έκαμε μαζί με αυτό;

Απ.: Εδιακόνευε, και διακονεύοντας το έφαγαν τα σκυλιά εις τα οπίσθια.

Ερ.: Όταν επήρες το παιδί από τον ζητιάνον πού το επήγες;

Απ.: Το άφησα εις δεύτερον χέρι εις την Βάρσοβαν, και την νύκτα ο ζήτουλας το έκλεψε και τον εφθάσαμεν εις τον δρόμον και το επήραμε.

Ερ.: Ύστερα αφού επήρες το παιδί ήλθε κανένας να το ζητήσει;

Απ.: Έστειλε ο Αργύρης ένα ζητιάνο και επλήρωσε μια γυναίκα να το κλέψει.

Ερ.: Ξέρεις γράμματα;

Απ.: Δεν εξεύρω.

Εν Μισθρά τη 23 Μαρτίου 1829 […]».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

 

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Το Μπεντρόνι, ο τούρκος κάτοχος αυτού και ο Αγγελής Σακέτος.

Μπεντρόνι: Είναι το Δ. διαμέρισμα με τη σημερινή ονομασία Αχαϊκό, το οποίο ανήκει στο δήμο Ωλενίας του νομού Αχαΐας. Αναφέρεται με την ονομασία Μπεντρόνι το (βλ. ανάρτηση στο παρόν blog 15.3.2016 με τίτλο: «Χωριά στην Αχαΐα (ευρύτερη περιοχή Πατρών) κατά τη βενετοκρατία»). Επίσης αναφέρεται ότι το Μπεντρόνι ήταν αρβανιτοχώρι του δήμου Δύμης και το 1879: είχε 138 κατοίκους το δε 1907: 264 κ. λ.

Όπως παρακάτω θα αναφέρω, το Μπεντρόνι το 1828 το κατείχε ο Τούρκος Σαδίκ αγάς και το επώλησε στον Πατρινό βουλευτή Έπαρχο και αγωνιστή του 1821, Αγγελή Σακέτο[i].

Το πωλητήριο έγγραφο προσδιορίζει τα όρια του χωρίου Μπεντρώνι το οποίο  επώλησε, ως επίσης και «σπιτόπτοπο» στην Πάτρα και πέραν των άλλων, αναφέρει ότι επειδή ο Αγγελής Σακέτος είχε δανείσει στον Τούρκο χρήματα, εκείνος αναχωρώντας από αυτόν τον τόπον και επειδή δεν είχε γρόσια να του αφήσει για τα χρέη του «απεφάσισα [αναφέρει] με καλήν μου βολήν και θέλησιν και επώλησα εις αυτόν [το] Μπατρώνι με τα σύνορα του γεωργημένου και αγεώργητου τόπου, μύλος και όσα δενδρικά έχω εις αυτό το χωρίον, έχει δε σύνορα από το εν μέρος την Αχαΐαν, από το άλλο την Καμενίτζα, από το άλλο του Κράλη και από το άλλο του Χαϊκάλη. Ομοίως δε τον σπιτότοπον οπού έχω εδώ εις Πάτραν το οποίον έχει σύνορα από το ένα μέρος την εκκλησίαν  του Αγίου Γεωργίου και από τα άλλα μέρη δρόμον δημόσιον. Τα επώλησα δε όλα ταύτα δια γρόσια  χιλιάδες πενήντα (50.000)…». Το έγγραφο αυτό (αντίγραφο) που φέρει ημερομηνία 2 Οκτωβρίου 1828, υπογράφουν ως μάρτυρες οι: Γεώργιος Γιαννακόπουλος, Νικηφόρος Νεζερίτης, Χαραλάμπης Λοντοτσακίρης, Δ. Βαφειόπουλος, Κων. Παπαθανασόπουλος, Δημήτριος Αντωνόπουλος, Χριστόδουλος Λόντος, Δημήτριος Αινιάν, Δημήτριος Τζίπηρας, Γεώργιος Μαυρομμάτης. «και τουρκιστί γεγραμμένα τα επόμενα: Μουλάχουσεΐνης Μουλαμεχμεντόπουλος μάρτυς, Μουσταφάμπεης Τζιτζιμπελόπουλος μάρτυς, Μεϊμέταγας Καϊνάρης μάρτυς, Μουλαχουσεΐνης Αληπασόπουλος,  Μουχτί εφέντη μάρτυς, Ταϊρτζάς τ’ Αράπη, μάρτυς».

Ο Σακέτος για να του αναγνωριστεί η «αγορά» αυτή, απευθύνθηκε αρχικά στη Δημογεροντία Πατρών και εκείνη, με έγγραφό της κάνει αναφορά στο  ιστορικό αυτής της υποθέσεως και επιβεβαιώνει αυτή την αγορά εκ μέρους του Σακέτου, του χωρίου Μπεντρόνι από τον Σαδίκ αγά. Η ημερομηνία του εγγράφου είναι 28 Δεκεμβρίου 1828 και το υπογράφουν ο Θάνος Μαντζαβίνος, ο Ανδρέας Καλαμογδάρτης και ο Δημήτριος Αντωνόπουλος.

Ο Σακέτος έστειλε έγγραφο προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος με ημερομηνία 7 Απριλίου 1829, στο οποίο αναφέρεται ότι έχει αγοράσει το Μπεντρώνι και βεβαίωση του Θ. Κολοκοτρώνη περί αυτού. Το έγγραφο του Θ. Κολοκοτρώνη προς τον κυβερνήτη της Ελλάδος, με ημερομηνία 25 Μαρτίου 1829, αναφέρει ότι ο Σακέτος έχει αγοράσει το Μπεντρώνι από έναν Τούρκο και αυτό το είχε γνωρίσει ο Σακέτος στον Κυβερνήτη όταν αυτός είχε επισκεφθεί τα μέρη εκείνα. Επίσης ο Κολοκοτρώνης αναφέρει ότι ο Σακέτος είναι καλός πατριώτης και έχει προσφέρει στην πατρίδα στρατιωτικώς και πολιτικώς πολλάς θυσίας με πατριωτικό ζήλο και προθυμία και παρακαλεί να θεωρηθεί η αγορά του αυτή, διότι είναι ένας πτωχός και καλός άνθρωπος.

Στη συνέχεια έγινε έγγραφο του Προσωρ. Διοικητού Αχαΐας Α. Αξιώτη προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος, με ημερομηνία 17 Απριλίου 1829 με το οποίο ζητούνται οδηγίες για τη διεκδίκηση του Σακέτου.

Υπάρχει επίσης και άλλο έγγραφο του Αγγελή Σακέτου προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος, με ημερομηνία 18 Απριλίου 1829, στο οποίο διατυπώνει την παράκληση να του αναγνωριστεί η αγορά αυτή.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

————————————————————————————————–

[i] Ο Αγγελής Σακέτος, σύμφωνα με τον Κ. Ν. Τριανταφύλλου (Ιστορικό Λεξικό Πατρών), διετέλεσε βουλευτής το 1827, ήτο εκ των ευπόρων των Πατρών και το ύψωμα εκεί όπου είναι το Δημοτικό βρεφοκομείο ονομαζόταν «ύψωμα Σακέτου».  Διετέλεσε και Έπαρχος Πατρών και Δημοτικός Σύμβουλος κ.λ. Πέραν αυτών έχει υπογράψει ως οπλαρχηγός (Λοχαγός), πολλά πιστοποιητικά αγωνιστών του 1821 από την επαρχία Πατρών, μερικά εκ των οποίων έχω παραθέσει στο παρόν blog.
Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Χαλανδριτσάνου οικογένεια (πρόσθετα στοιχεία).

Στις 29 Νοεμβρίου 2017, αναρτήθηκαν στο παρόν blog, στοιχεία για τον χιλίαρχο Χαλανδριτζάνο Λουκά. Σήμερα προσθέτω στοιχεία για όλα τα αδέλφια του και παιδιά του Ιωάννη Χαλανδριτσάνου, καταθέτοντας το παρακάτω διαφωτιστικά έγγραφο.

«Προς τον Εξοχώτατον, Ευσεβέστατον, Σεβαστόν Κυβερνήτην και σωτήρα της Ελλάδος.

Ίσως έφθασεν εις τας ακοάς της υμετέρας Εξοχότητος ο άωρος θάνατος του αυταδέλφου μας Ανδρέου [του] ποτέ Ιωάννη Χαλανδριτζάνου, όστις μόνος έμεινεν εις ημάς μετά τον εν τω ιερώ αγώνι αποθανόντα αδελφόν μας έξω του φρουρίου των Αθηνών, Λουκάν ποτέ Ιωάννου Χαλανδριτζάνου.

Ο θάνατος του Ανδρέου είναι προς ημάς πανταχόθεν απαράκλητος, επειδή αυτός ήτον εν ημίν πατήρ, μήτηρ, και αδελφός, και ήδη είμεθα τρεις αδελφαί χωρίς προστασίαν, και βοήθειαν, μόνον το άπειρον του θεού έλεος έχομεν και την φυσικήν συμπάθειαν της υμετέρας Εξοχότητος, εις ήν μετά θεόν ελπίζουσαν παρακαλούμεν μετά θερμών δακρύων να επιστάξητε και εις ημάς μίαν ρανίδα της ευσπλάχνίας σας με τον οποίον τρόπον η μεγαλόνοιά σας σας οδηγεί ως πατήρ φιλοστοργότατος.

Ίνα δε πληροφορηθείτε την μεγίστην ημών απορίαν  αναφέρομεν μόνον Αυτή, ότι (μάρτυς ο ακοίμητος οφθαλμός του θεού) υστερούμεθα του επιουσίου άρτου.

Με όλην δε την ταπείνωσιν και βαθύτατον σέβας υποσημειούμεθα.

Πάτραι τη 6 Μαρτίου 1830.

Της υμετέρας φιλευσπλάχνου Εξοχότητος.

Ταπεινόταται δούλαι.

Αικατερίνη, Άννα και Ευγενία ποτέ Ιωάννου Χαλανδριτζάνου» .

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Tagged | Σχολιάστε

Περιουσιακά στοιχεία ναού «Αγίου Δημητρίου» Τσορωτά κατά το έτος 1917.

Πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής έχει ως εξής:

«… Εν Τσορωτά σήμερον την 22αν Μαΐου του 1917 έτους ημέραν Δευτέραν ημείς οι τέως εκκλησιαστικοί επίτροποι Γεώργιος Ρηγόπουλος κ.λ.π. του Ιερού Ναού ο Άγιος Δημήτριος παρεδώσαμεν  σήμερον προς τους νεοεκλεγέντας τοιούτους Γεώργιον Χαλδήν, Αθ. Ντελήν και Μιχαήλ Τσερνοτόπουλον

1) Τον ενοριακόν μας Ναόν μετά των εν αυτώ ευρισκομένων ιερών σκευών και αγίων εικόνων, μιάς τούτων αργυράς, δέκα τέσσαρας κανδήλας αργυράς, δύο ευαγγέλια, το εν τούτων αργυρόν, τέσσαρα ορειχάλκινα μανουάλια, δύο πολυελαίους, ο εις ορειχάλκινος και ο έτερος εκ τσίγκου, δύο εξαπτέρυγα μεθ’ ενός σταυρού και δύο φανούς, δώδεκα μηναία, δύο παρακλητικάς, δύο πεντηκοστάρια, δύο αποστόλους, δύο ψαλτήρια, εν τυπικόν, εν κυριακοδρόμιον, και ένα δαμασκηνόν, εν ωρολόγιον του τοίχου μεγάλον δεικνύον τας ώρας εν καλή καταστάσει, δύο ερμάρια, εν ζεύγος αργυρών στεφάνων, και εν θυμιατόν αργυρούν.

2) Μίαν οικίαν ήτις χρησιμεύει ως διδακτήριον του ενταύθα κοινού Δημοτικού σχολείου των αρρένων ανήκουσαν εις τον ιερόν μας ναόν μετά των εν αυτή επίπλων ήτοι μετά επτά θρανίων, ενός μελανοπίνακος, δύο καθεκλών, μιάς τραπέζης και μιάς σόμπας σιδηράς.

3) Τριάκοντα πέντε ως έγγιστα στρέμματα ξηρικούς αγρούς κειμένους εις διαφόρους θέσεις της περιφερείας μας Τσορωτά, ανήκοντας εις τον ιερόν μας Ναόν.

4) τρεις οκάδας κηρού  και δώδεκα οκάδας ελαίου.

5) Βιβλίον του Ταμιευτηρίου της Εθνικής Τραπέζης της Ελλάδος εμφαίνον κατατεθέν ποσόν παρά προκατόχων επιτρόπων κατά την 30ήν Σεπτεμβρίου 1908 εκ δραχμών 685 και 35/00 και όπερ ποσόν οφείλεται παρά της Εθνικής Τραπέζης και οι άχρι τούδε τόκοι από της καταθέσεως. [Εδώ υπάρχει η εξής ενυπόγραφη παραπομπή:]δραχμών εκατόν ενενήκοντα δύο και τεσσαράκοντα λεπτών μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1914.

6) Καταστάσεις μισθού δεδουλευμένων και οφειλομένων παρά του Ταμείου Καλαβρύτων μηνών πέντε εκ δραχμών εκατόν (αριθ. 100)./

Εφ’ ώ συνετάχθη το παρόν  εις τετραπλούν όπερ υπογράφεται προσηκόντως./

Οι παραδόσαντες/ Κ. Σκάρπας[;], Γ. Ρηγόπουλος/

Οι παραλαβόντες/ Γ. Ρηγόπουλος/ Γ. Χαλδής/ Μ. Τσερνοτόπουλος/ Α. Ντελής».

Πηγή: ΕΛΙΑ.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Λέξεις σύγχρονες με αναφορά στην Βυζαντινή και Προβυζαντινή περίοδο.

        Λέξεις σύγχρονες με αναφορά στην Βυζαντινή και Προβυζαντινή περίοδο. Μερικές εξ αυτών προέρχονται από το Αρχείο Θεοφάνους τινός Έλληνος εξ Ερμουπόλεως της άνω Αιγύπτου, όστις ήτο νομικός και σύμβουλος πιθανώς του Ρωμαίου επάρχου της Αιγύπτου, έζησε περί τα τέλη του 3ου και τις αρχές του 4ου μ. Χ. αιώνος. Οι πάπυροι ανάγονται μεταξύ των ετών 317 και 323).

 Αγγούρια: ελέγοντο σικύδια. (Σικυός=το αγγούριν των Βυζαντινών). Αναφέρεται σε πάπυρο του 2ου ή 3ου μ. Χ. αιώνος: «σπέρ­ματα σικυδίων σπουδαία έπεμψα υμίν».

Αγκινάρες: κινάρες ελέγοντο και αποτελούσαν γαστρονομική πολυτέλεια που επιτρεπόταν μόνο στους πλουσίους.

Ανθότυρο: απότυρο το έλεγαν οι Βυζαντινοί. Το κακής ποιότητος τυρί λεγόταν ασβεστότυρο.

Βορβοί: βολβοί ή και ύδνα, αναφέρονται. Τρωγόντουσαν «βραζόμενοι μετά ελαίου και όξους».

Γαβάθα: η κοίλη λεκάνη, λεγόταν από τους Βυζαντινούς γαβάθα ή γαβάθια, ή γαβαδίτζα, ή απαλαρέα, ή μουχρούτια (από το τουρκικό mahrut, η πήλινη λεκάνη), ή πατέλλαι, ή πατέλλια (ανοιχτή λεκάνη). Κατασκευαζόντουσαν είτε από ξύλο, είτε από πηλό (γαβάθια, μουχρούτια, απαλαρέαι), είτε από μέταλλο (απαραρέαι, πατέλλια).

Γάστρα: οι Βυζαντινοί την έλεγαν ιπνό ή κλίβανο. ο Εμμανουήλ Μοσχόπουλος λέγει:  «σκεύος τι σιδηρούν, εφ’ ώ τους άρτους όπτουσι πύρ υποκαύσαντες και πυρακτώσαντες αυτόν». Είναι δήλα δή ή σημερινή μπογάνα ή γάστρα ή πλακίν ή τσερέπα».

Γιόμα, οι Βυζαντινοί, έλεγαν το μεσημβρινό φαγητό. (Η κόρη δε το δειλινόν, ώραν από το γιόμαν (Έν τή Άχιλληΐδι στίχ. 960 (χ. Ν έκδ. Hesseling).), και (οι συντροφιές, τα γιόματα κι οι δεΐπνοι καθ’ ημέραν… εις γιόμα μου κι εις δείπνόν μου αντάμα τρώμε πάντα (Στεφ. Σαχλίκη, Άφήγησις παράξενος στίχ 71.574 έκδ. Σ. Παπαδημητριού.).). Γιόμα λέγεται το μεσημβρινό φαγητό στη Σίφνο, Κύθνο (Δρυοπίδι), Γορτυνία (Λεοντάριο), Κύπρο, Ήπειρο κ.α.

Δαμάσκηνα: δαμασκηνοί ή δαμασκενοί (καρποί), «εκλεκτής ποικιλίας προύμνης καλλιεργουμένης εν Δαμασκώ».

Δέσιμο: μαγικός κατάδεσμος, δια του οποίου επιχειρούσαν να στερήσουν τους νεονύμφους της προς συνουσίαν ικανότητος. Λεγόταν απόδεσμος. «Την επικράτησιν της περί αποδέσμου των νεονύμφων προλήψεως κατά τους Βυζαντινούς χρόνους αποδεικνύουσι και πολλά χειρόγραφα, εν οις εύρηνται συνταγαί περί δεσίματος και λυσίματος αναδρογύνων…».

Ελιές: Οι Βυζαντινοί μεταχειριζόντουσαν τις μαύρες, τις άσπρες ή και κολυμβάδες (κολυμπιστές), τις πράσινες, θλαστές (τσακιστές), δρουπάτες, θρούμπες ή ρουπάδες.

Ζαγάρια: σκυλιά. Αυτά ήσαν δύο κατηγοριών: Τα δρομικά και οι ιχνεύτορες ή λαϊκώτερα: χονδρόσκυλλα και ζαγάρια ή σκυλλιά λαγωνικά.

Ζύγι (το): το εργαλείο του χτίστη με το οποίο ελέγχεται το κατακόρυφο του τοίχου, οι Βυζαντινοί το έλεγαν βαρύδιον.

Κάλεσμα: ελέγετο το προσκλητήριο του γάμου. Έτσι λέγεται και σήμερα σε χωριά της επαρχίας Καλαβρύτων.

Κολοκύθια: κολοκύνθια ελέγοντο και προοριζόντουσαν για το υπηρετικό προσωπικό.

Κοπάδι: στα Ρωμαϊκά χρόνια σήμαινε το τεμάχιο, το κομμάτι κρέατος. Κοπάδια: ήταν κατά κάποιο τρόπο «μονάδα» συσκευασμένων τεμαχίων πάνω στην οποία υπολογιζόταν η τιμή, όπως πχ. (κοπάδια (τιμ(ής) κρέως κοπαδίων (τεσσάρων) (δρχ)…). Προϊόντος του χρόνου η λέξη εκ του «τεμαχίου» κρέατος, «αποκοπτομένου» εκ του όλου σώματος, κατέληξε να σημαίνει «τμήμα, κομμάτι» ποιμνίου, «αποκοπτόμενο» εκ της όλης αγέλης, και τελικά σημαίνει «ποίμνιο, αγέλη ζώων» μικρή ή μεγάλη.

Κουτάλι: Από τους Βυζαντινούς ελέγοντο κοχλιάρια (επειδή αρχικά κατασκευάζοντο από κελύφη κοχλιών ή μυδιών), ή κουτάλαι (ή η παλαιότερη αυτών ονομασία κώταλις), ή κουτάλια ή μύστραι ή μυστρία, και ήσαν ξύλινα όπως και λίγες δεκαετίες πριν στα χωριά, αλλά ήσαν και μεταλλικά. Στην Πελοπόννησο υπάρχει η έκφραση «τρώνε με χρυσά κουτάλια» δηλ. είναι πλούσιοι. Το κοχλιάριο στην Τσακωνική λέγεται μύσκυα, εις δε την Κάτω Ιταλία (Μπόβα) λέγεται μύστρα.

Κρεμύδια: κρομύδια ή κρομύδιν, τα αρχαία κρόμμυα ή κρόμυα.

Κρόκος: ο οποίος χαρακτηρίζεται ως ευστόμαχος και συνεργών εις την πέψιν

Κύμινο: αναφέρεται ότι ήταν πολύ ακριβό σε σχέση με άλλα τρόφιμα.

Λαγωκυνήγιον: το κυνήγι του λαγού. Γινόταν κατά τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, ώς εξής: «Οι βοηθοί των κυνηγών, βραδέως βαδίζοντες, ή πλήττοντες τον μηρόν των διά μάστιγος, προσεπάθουν δι’ αλαλαγμών να εκφοβίσωσι τό ζώον και να το κάμωσι να εκπηδήση εκ των θάμνων και βοτανών, όπου εκρύπτετο. Τούτου γενομένου, οι επιβαίνοντες ίππων κατεδίωκον το ζώον εξαπολύοντες άμα κατ’ αυτού τους λακωνικούς κύνας ή φάλκωνας ή ιέρακας ή αετούς ή πετραίους ερωδιούς. Το ζώον καταδιωκόμενον εκ της γης μεν υπό των κυνών, εκ του αέρος δε υπό των εν τω μεταξύ υψωθέντων και μετά ροίζου καταφερομένων ορνέων εταράσσετο και ελάμβανε ή την προς τα ανωφερή άγουσαν ή έτρεχε δια του ομαλού μέρους προσπαθούν να εξαπατήση τούς διώκοντας δι’ επιτηδείων εγκαρσίων αλμάτων. Αι απεγνωσμέναι όμως προσπάθειαί του ήσαν μάταιαι, διότι ή συνελαμβάνετο κλαυθμηρίζον υπό των διωκόντων κυνών, οίτινες και το παρέδιδον εις τον σκυλλαγωγόν ή υπό των ορνέων, τα οποία ως αμοιβήν του κόπου των ελάμβανον μέρος των έντοσθίων αυτού…». «Άλλος τρόπος συλλήψεως λαγού ήτο να κτυπηθή ούτος δια μαχαίρας, ενώ έτρεχεν, ή και να συλληφθή δια της χειρός του κυνηγού τρέχων, πράγμα, όπερ απήτει μεγάλην επιδεξιότητα, ήν λέγουσιν ότι είχεν ο βασιλεύς Ισαάκιος Κομνηνός, όστις, κατά τον Μιχαήλ Ψελλόν «τον λαγώ πολλάκις εκ χειρός ήρει θέοντα». Τέλος ο λαγός συνελαμβάνετο και υπό των κατ’ αυτού εξαπολυομένων παρδάλεων[1], αίτινες τον εκτύπουν δια των προσθίων ποδών και λαμβάνουσαι έπειτα εκ του νωτιαίου σπονδύλου τον εσήκωνον υψηλά. Τότε επενέβαινεν ό παρδαλαγωγός, όστις εκ των όπισθεν ερχόμενος επίεζε τους μυκτήρας του θηρίου, τo οποίον ούτως ηναγκάζετο ν’ άνοιξη το στόμα και ν’ αφήση το θήραμα. ‘Ως αμοιβή προσεφέρετο εις την πάρδαλιν αμέσως εντός ξυλίνου σκουτελίου το αίμα του σφαγέντος λαγού καί τινα των εντοσθίων αυτού, απομακρυνόμενου καταλλήλως έπειτα δια λακτίσματος του σκουτελίου.».

Λουκάνικο: Η λέξη από το Λατινικό πρωτότυπο: lucanicum>λουκάνικον. Παρασκευαζόταν στην αρχή στην Ιταλία από χοίρειο κρέας, αλίπαστο και καπνιστό. Είδος αυτού την Ρωμαϊκή εποχή ήταν τα τουρτία, (υποκοριτικό του τούρτα, από το λατ. torta.), τα οποία ήσαν και αυτά παρασκευάσματα από ταριχευμένο κρέας, το οποίο πουλούσαν στα αλλαντοπωλεία.

Μαμή: η μαία, την οποία οι βυζαντινοί έλεγαν μαμή όπως και σήμερα. «Αι μαίαι κατά τους Βυζαντινούς χρόνους δεν διεκρίνοντο επί ειδική μορφώσει, αφού και προϊστάμεναι καπηλείων αναφέρονται ασκούσαι το [2]. Δια τούτο και ο Σωρανός απήτει, ίνα η μαία είναι εγγράμματος, ου μόνον δε τούτο αλλά και κοσμία, αρτιμελής, εύτονος και λεπτούς και μακρούς έχουσα δακτύλους[3]. Ήσαν δε αι μαίαι, ως και το όνομα δηλοί, γεροντότεραι γυναίκες[4] εμπειρίαν τινά περί το μαμμεύειν[5] έχουσαι, πλήρεις δε προλήψεων[6], ως και το περιβάλλον, πράγμα, όπερ, κατά τον δύσκολον τοκετόν, ήτο επικίνδυνον, δι’ ό ο Σωρανός απήτει «την μαίαν αδεισιδαίμονα είναι χάριν τού μη δι’ όνειρον διά κλήδονας σύνηθές τι μυστήριον ή βιοτικήν θρησκείαν υπεριδείν το συμφέρον». Εννοείται ότι υπήρχον καί τινες του κανόνος εξαιρέσεις, μαίαι δήλα δή έχουσαι καί ιατρικάς τινας γνώσεις, ιάτραιναι ιατρόμαιαι[7]  υπέχουσαι μάλιστα και ποινικήν ευθύνην, εάν έδιδον φάρμακα, ένεκα των οποίων απέθνησκον αι λαβούσαι αυτά…».

Μεσάλι: Το τραπεζομάνδηλο, το επικάλυμμα του σοφρά ή του τραπεζιού για το  φαγητό, λεγόταν από τους Βυζαντινούς με(ν)σάλι(ο)ν ή μι(ν)σάλι(ο)ν και ήτο «εξ υφάσματος διαφόρου ποιότητος κατασκευαζόμενον, αναλόγως της κοινωνικής θέσεως του οικοδεσπότου – ο Χρυσόστομος αναφέρει και χρυσόπαστα επιβλήματα των τραπεζών – εκάλυπτε φυσικά όλην την επιφάνειαν της τραπέζης…». Σήμερα το τραπεζομάνδηλο αυτό λέγεται μεσάλα στην Κύζικο της Προποντίδος, μισάλα ή και μισάλι στο Αδραμύτιο, ταβλομεσάλα στη Μεσσηνία, ταβλομέσαλο παλαιότερα στην Κέρκυρα και ταβλομάντηλο στη Θήρα, Μήλο και Κάρπαθο.

Μουχρούτια: ποτήρια πήλινα συνήθως με αλοιφή εσωτερικά, ή και ξύλινα. Μουχούρτ λεγόταν στον Πόντο το πήλινο ποτήρι.

Μπότι: Από τους Βυζαντινούς λεγόταν το αγγείο νερού ή κρασιού, το οποίο ήταν πήλινο ή από άλλο υλικό κατασκευαζόμενο και λεγόταν ο εμπότης, ή το εμποτόπουλον και σήμερα αλλού λέγεται νεμπότης  ή νεμπότι  (στη Χίο), ή μπότι (στην Πελοπόννησο), πότης (στην Κύπρο), μπότης (στην Ήπειρο).

Μυζήθρα: ζυμήθρα ή τυρομύζηθρα αναφέρεται στους Βυζαντινούς χρόνους.

Νίβομαι ή και χειρονίβομαι: πλένομαι, πλένομαι με τα χέρια μου. Οι Βυζαντινοί όταν επρόκειτο να φάνε και μάλιστα με τα χέρια τους, ακολουθούσαν την συνήθεια των αρχαίων Ελλήνων, να πλένουν τα χέρια τους. Αυτό έκαναν και μετά τη λήξη του φαγητού. Ο Στέφανος Σαχλίκης (Αφήγησις παράξενος στίχ. 801 εκδ. Παπαδημητρίου) είπεν: «ηγέρθησαν εκ το φαγίν τα χέρια των ενίψαν…». Σε Ελληνοιταλικά γλωσσάρια υπάρχουν οι εκφράσεις: «το ύδωρ εις χείρας» ή «προς χείρας» ή το «κατά χειρός ύδωρ» (Μιχαήλ Ψελλοΰ, Χρονοχρ. 153.16 (έκδ. Σάθα.)). Στον Πόντο χερονίφτομαι, στην Καππαδοκία χειρονίβομαι. «Όσοι νίβονται με το Δεσπότη δεν τρώνε» (Ε. Σταματιάδου, Σαμιακά 5.147.). «Θέλω καλό φαεί – νίψ ’ πρώτα», ήτοι μην περιμένης (η φρ. συνήθης έν Αιτωλία.).

Νινί: το μωρό, νιννίον ή νιννίτσιν το έλεγαν οι Βυζαντινοί.

Οσπίτιον: ή σπίτιν από τους Βυζαντινούς λεγόταν το σπίτι. Παράγεται από τη Λατινική λέξη hospitium και σημαίνει τόπο στον οποίο παρείχετο φιλοξενία. Σπίτιν λέγουν την οικία στην Κύπρο, ενώ οσπίτι(ν) αναφέρεται και από τους ποντίους.

Παρθενία: (Παρθένα νύφη), υπάρχουν προικοσύμφωνα του 136 μ. Χ. ή του 190 μ. Χ. στα οποία αναφέρεται ότι η νύφη ήταν παρθένα.

Πάτερα: ή πατερά ή διατόνια εκαλούντο από τους Βυζαντινούς τα πλάγια δοκάρια τα οποία εκάρφωναν στα ψαλίδια για να τα συγκρατήσουν και πάνω σ’ αυτά εκάρφωναν τα «πέταυρα» δηλαδή σανίδες που αποτελούσαν τη «σανιδωτή στέγη» ή «πεταυρόστεγο οικοδόμημα».

Πεπόνι: το Βυζαντινόν πεπόνιν και το πρωτότυπο πέπων.

Πέρδικες: τις έλεγαν κακκάβες, διότι μερικές κακαβίζουν, και τις κυνηγούσαν οι Βυζαντινοί για το κρέας τους αλλά και διότις τις μεταχειριζόντουσαν ως ωδικά ή κατοικίδια πτηνά.

Πηγάδι: φρέαρ ή φρέας ή πηγάδιν ελέγετο από τους Βυζαντινούς.

Πιρούνια: Περόνια τα έλεγαν οι Βυζαντινοί, χωρίς να γνωρίζουμε ποιο σχήμα είχαν. Ίσως έμοιαζαν με σουβλί, δι΄ αυτό και υπήρχε η λέξη «πεντάσουβλον». Μετά ίσως ήσαν «δίχηλα» αντιγραφέντα από διχαλωτά ξύλα (αφού και στα νεώτερα χρόνια οι τσοπάνηδες μεταχειριζόντουσαν δίχηλα ξυλάκια από σπάρτο και είναι γνωστή η έκφραση «κόψε μου ένα πιρούνι»), ή «τρίχηλα» (τέτοιο τρίχηλο περόνιο έχει ζωγραφιστεί από Ζακύνθιο σε εικόνα του ΙΣΤ΄ή ΙΖ΄ αιώνος, που βρίσκεται στο Βυζαντινό μουσείο Αθηνών), ή «πεντάχηλα» σαν απομίμηση των δακτύλων του χεριού. Περόνιο αναφέρεται σε Κερκυραϊκό προικοσύμφωνο του 1521.

Πουλολόγος: ο κυνηγός, ο ασχολούμενος με το «κυνήγιν», ο και πουλάρις εν Κύπρω. Παροιμία στην Κάρπαθο αναφέρει: «πουλλολόος και ψαράς ερημιά σπιτιού…».

Πράσα: πράσα, αλλά και κεφαλώτια (πράσα κεφαλωτά – με κεφάλι δηλαδή) ελέγοντο και αναφέρονται τον 1ο μ. Χ. αιώνα.

Προίκα: «Η λέξη προίξ είναι πολυμνημόνευτος παρά τοις Βυζαντινοίς… ομοίως δε και το προικίον… είναι ευχρηστότατον εν τοις γαμηλίοις συμβολαίοις…». Η προίκα ελέγετο και «τράχωμα» ή και «φερνή».

Προικοσύμφωνο: Ή προικοσυμβόλαιο ή άκτα νυμφαγωγίας είναι έγγραφα τα οποία συνέγραφε νοτάριος ενώπιον τριών τουλάχιστον μαρτύρων, στα οποία καταγραφόταν η προίκα που εδίδετο σε νύφη αλλά και σε γαμπρό (χρυσά νομίσματα, μετρητά, φορέματα, υφαντά, κοσμήματα, ακίνητα, έπιπλα, σκεύη κ.λ.).

Προξενητής: Στους Βυζαντινούς χρόνους αναφέρονται προξενούντες ή προξενηταί ή προξενήτριαι ή κουρκουσούραι, πρόσωπα δηλαδή καλής υπόληψης στην κοινωνία, που εξ επαγγέλματος ανελάμβαναν να βρουν και να συστήσουν γαμπρό ή νύφη (γάμος από συνοικέσιο).

Προσφάϊ: προσφάγιν ή προσφάν οι Βυζαντινοί συνήθως έλεγαν το τυρί, αλλλά και κατά τους επόμενους χρόνους κάθε τι που συνόδευε το ψωμί (όπως το τυρί, κ. ά.) λεγόταν προσφάγιον ή όψον κατά τους αρχαίους χρόνους.

Πυροστιά: ή πυροστία, ή παραστία, ή παριστία ή ιστία, οι Βυζαντινοί καλούσαν την καίουσα εστία, το σημερινό τζάκι. Άλλες ονομασίες είχε: κάμινος, ή καμίνι. Στην επαρχία Καλαβρύτων πυροστιά είναι το σιδερένιο τρίποδο το οποίο βάζουμε πάνω από τη φωτιά και πάνω στο οποίο τοποθετείται η κατσαρόλα ή ο τέντζερης για το βράσιμο του φαγητού.

Ρεβύθια: εκαλούντο ερεβίνθια.

Ροδάκινα: εκ του Ρωμαϊκού Δωράκια, δωράκινα, τα οποία εδήλωναν τα υπό των αρχαίων Ελλήνων Περσικά μήλα. Από τους Βυζαντινούς πήρε τη μορφή ρωδάκινα (και ροδάκινα).

Σκαλωσιές: υπό των Βυζαντινών ελέγοντο σκαλώσεις ή σκαλωσίαι ή σταυριά.

Σκαμνιά: ή θρονία, ή σκάμνοι, ή σελλία. Πάνω σ’ αυτά τα οποία στα σπίτια των πλουσίων ήσαν καλυμμένα με χαλιά, καθόντουσαν οι Βυζαντινοί.

Σκόρδο: αναφέρεται σκόρδου α (ενός), επεκράτησε δε η μορφή σκόρδο(ν) στην αρχαία, μεσαιωνική και νεωτέρα γλώσσα και η φράση «σκόρδου ενός» εδήλωνε φυτό.

Σκουτέλλα: Ή σκουτέλι, βαθύ ασπιδοειδές πινάκιο (βαθύ πιάτο ή κανάτι). Στους πτωχούς ήσαν πήλινα ή σπανίως γυάλινα, ενώ στους πλουσίους αργυρά ή και χρυσά ακόμη. Βαθύτερες των σκουτελλίων ήσαν οι κούπες, μέσα στις οποίες παρέθεταν τα κρέατα.

Σοφράς: Το σχήμα του Βυζαντινού τραπεζιού στο οποίο έτρωγαν το έλεγαν τραπέζιν  και  τάβλα, και ήταν σχήματος στρογγυλού ή και τετράπλευρου. Το στρογγυλό σχήμα βόλευε τους χωρικούς διότι πολλές φορές συνέτρωγαν από την ίδια λεκάνη που είχε τοποθετηθεί στη μέση αυτού, και απείχον αυτής εξ’ ίσου. Ο κυκλικός σοφράς, accubitale, εισήχθη στη Ρώμη στο τέλος της δημοκρατίας και αντικατέστησε τα πρώην τετράπλευρα τραπέζια. «Στήνω ή στρώνω την τάβλαν» (Διήγησις έξαίρετος Βελθάνδρου τοΰ Ρωμαίου στίχ. 783, 999, 1002.). Αυτά τα τραπέζια πριν στρωθούν τα καθάριζαν δια «σπόγγου εμβεβαπτισμένου εις απλούν ύδωρ, ή εις τας οικίας των πλουσίων, ραντισθέντος δια βαλσάμου…» (’Ιουλίου Πολυδεύκους, Ερμηνεύματα 42.51. Η αποσπόγγισις εγίνετο και μετά το φαγητόν, Χρυσοστόμου, ‘Ερμηνεία εις τόν ΜΑ’, ψαλμόν (Migne, P.G. 55.157.).

Σφαχτά: λεγόντουσαν τα αιγοπρόβατα, όπως και σήμερα.

Σχαριάτες ή και σ(υ)χαρικιάρηδες: Στη Μακεδονία όταν ξεκινάει η συνοδεία της νύφης από μακρυά για να πάει στο χωριό του γαμπρού, σπεύδουν «δρομείς» και προαναγγέλλουν το ξεκίνημα και τη μέλλουσα άφιξη της νύφης. Αυτοί λέγονται σχαριάτες ΄στα Μακεδονοχώρια και στην επαρχία Καλαβρύτων και σ(υ)χαρικιάρηδες στα Καλάβρυτα. Επίσης στην περιοχή των Καλαβρύτων αντιστρόφως, αναγγέλουν στο σπίτι της νύφης την μέλλουσα έλευση του γαμπρού. Οι Βυζαντινοί τους καλούσαν συγχαριάριους.

Ταβερνείον: ταβέρνα. Η λέξη συναντάται για πρώτη φορά στην προβυζαντινή εποχή. Κατά τη Βυζαντινή εποχή έχουμε τους τύπους: ταβερνείον και ταβέρνιον. Ο όρος ταβερνείον ίσως σχηματίστηκε κατά τη Ρωμαϊκή εποχή για να δηλώσει τη μικρή ταβέρνα.

Τηγανίτες: λαλάγγια ή λαλαγγίτες ή εγκρίδες (τα σημερινά ξεροτήγανα), λεγόντουσαν. Ενώ οι σημερινοί λουκουμάδες ελέγοντο κολλύρια «δια το κολλυροειδές του σχήματος…».

Τούβλα: υπό των Βυζαντινών εκαλούντο βήσαλα και το κτίσμα εξ’ αυτών βησαλόκτιστον.

Τραχανάς: Λεγόταν χόνδρος, ή τραγανός ή τράγος, από τους Βυζαντινούς και τον έφτιαχναν κόβοντες το σιτάρι με το χειρομύλιο. Τραγανός λέγεται και στο Αυλωνάρι της Ευβοίας, τραχανός στην Ίμβρο.

Τσιανακοπλύτ’ς: στην Ίμβρο και Σαμοθράκη, ανάλογο του ποτηροπλύτης (=είδος χόρτου με το οποίο πλένονται τα ποτήρια).

Τσιμπούσι: γεύμα ή δείπνο Βυζαντινών, κατά την τέλεση γάμων ή εορτασμό ονομαστικής εορτής, ή γενεθλίων κ.λ. Άλλως εκαλούντο συμπόσια, όρος ο οποίος εξακολουθεί να αναφέρεται και σήμερα με τη λέξη τσουμπούσι (Τουρκοπερσικό djumbich). Το τσιμπούσι αναφέρεται και ως πότος (π.χ. στην Κω). Τα επίσημα γεύματα στα ανάκτορα ελέγοντο κλητόρια. Είναι αυτό που σήμερα ονομάζουμε τραπέζι. «Θα τους κάνω ένα τραπέζι» (θα τους παραθέσω γεύμα).

Τσουκνίδα: ακαλήφη ή κνίδη λεγόταν από τους Βυζαντινούς και αναφέρεται ότι τρωγόμενη επροστάτευε από όλες τις ασθένειες.

Τυρί: τυρον ή τυρίτσιν ή τυρίν το έλεγαν οι Βυζαντινοί.

Φάβα: ακαλείτο φαβάτον (εκ του λατιν. faba που είναι τα ξηρά κουκιά, και εκ του επίσης λατ. fabatum που είναι η εκ ζηρών κυάμων (κουκιών) παρασκευαζόμενη πολτώδης τροφή).

Φακή: εκαλείτο κατά τα έτη 317 έως 323, ολόφακος και σήμαινε την φακή ολόκληρη, όχι την συντετριμμένη ή ακόμα και την καθαρή (χωρίς πρόσμιξη άλλων σπόρων) φακή.

Φασκιά: το μωρό «περιετυλίσσετο διά των σπαργάνων, τα οποία εκαλούντο και με την Λατινικήν λέξιν φασκίαι (fasciae) ή φασκέαι[8] και τα όποια ήσαν πενιχραί υφασμάτων λωρίδες παρά τοις πενεστέροις, πορφυρά δ΄ υφάσματα προκειμένου περί βασιλοπαίδων. Ήτο δε συνηθεστάτη η σπαργάνωσις, διότι συνετέλει εις όρθωσιν των μελών του σώματος, το όποιον ερρύθμιζεν επί το ευμορφότερον, οι θεολογούντες μάλιστα διέβλεπον εις την σταυροειδώς γινομένην σπαργάνωσιν συμ­βολισμόν της νεκρώσεως του σώματος, εκ των αυτών δε μανθ-άνομεν ότι δεν ελύοντο τα σπάργανα επί επτά ημέρας, διότι το παιδίον «κατά πά­σαν την εβδοματικήν αυτού ζωήν οφείλει περιφέρειν εν εαυτώ την νέκρωσιν».

Φλησκούνι: βλησκούνιν το έλεγαν οι Βυζαντινοί.

Χαμόσπιτο: το σπίτι με ένα πάτωμα, οι Βυζαντινοί το έλεγαν σπίτιν χαμόγεων ή χαμαίγεων. Αν είχε δύο πατώματα (δίπατον ή ανωγοκάτωγον ή ανωγεωκάτωγον ή και άνω – κάτω) τότε το μεν κάτω το έλεγαν κατώγεων ή κατώγιν, το δε πάνω ανώγεων ή ανώγιν. Αν υπήρχαν τρίπατα, τότε το μεσαίο λεγόταν μεσόπατον.

Ψωμί: Ψωμίν κατά τους Βυζαντινούς. Η πρώτη και άριστη ποιότητα αυτού λεγόταν σιλίγνιον ή σιλιγνίτης με παρόμοιο το αφράτο ή αφρατίτσιν. Μετά ερχόταν το δευτέρας ποιότητος δηλαδή το ψωμίον και τέλος το της τρίτης ποιότητος κιβαρόν. Ψωμία: Ψωμιά, άρτοι. Δύο ειδών «ψωμία» αναφέρονται: Ψωμία «καθαρά», τα από κοσκινισμένο αλεύρι[9]  και ψωμία «κιβάρια», τα οποία ήσαν άρτος κατώτερης ποιότητας από πιτυρούχο και ανάμεικτο αλεύρι[10] που προωριζόταν για χρήση του υπηρετικού προσωπικού.

Πηγή:

•(Κουκουλές Φαίδων: «ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΤΡΟΦΑΙ ΚΑΙ ΠΟΤΑ», εις Επετηρ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος ΙΖ΄, 1941) –  («Τα κατά την γέννησιν και βάπτισιν έθιμα των Βυζαντινών», εις Επετηρ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος ΙΔ΄, 1938) – («Συμβολή εις το περί του γάμου παρά τοις Βυζαντινοίς κεφάλαιον», εις Επετηρ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος Β΄, 1925). – («Περί την Βυζαντινήν οικίαν», εις Επετηρ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος ΙΒ΄, 1936.) – (Γεύματα, δείπνα και συμπόσια των Βυζαντινών. Επετ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος Ι’, 1933.) – («Κυνηγετικά εκ της εποχής των Κομνηνών και των Παλαιολόγων», εις Επετηρ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος Θ΄, 1932).

•(Ιω. Καλλέργης: «ΤΡΟΦΑΙ ΚΑΙ ΠΟΤΑ ΕΙΣ ΠΡΩΤΟΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥΣ ΠΑΠΥΡΟΥΣ» εις Επετηρ. Βυζαντ. Σπουδών, έτος ΚΓ΄, 1953).


[1] λεοπαρδάλεις, τα αιλουροειδή.
[2] Ευναπίου, Βίοι φιλοσόφων και σοφιστών σ. 24 (Boissonade).
[3] Σωρανού, Περί γυναικείων σ. 172. 22.23 (Rose).
[4] Τινές ήθελον ίνα αι μαίαι είναι πάντοτε νέαι, ην γνώμην δε άσπάζεται ο Σωρανός (174. 15).
[5] Μαιεύειν: το βοηθείν ταις τικτούσαις τό μαμμεύειν, Λεξικ. Ζωναρά εν λ. μαιεύειν.
[6] Τί άν τις είποι τας ετέρας παρατηρήσεις τας σατανικός επί των ωδίνων και των τοκετών, ας αι μαίαι επί κακώ της εαυτών εισάγουσι κεφαλής;  Χρυσό­στομος, Migne, P.G. 61. 106.
[7] Σωρανού, Ένθ’ αν. 174. 1 εξ. Έν σελ. 300. 11 αναγινώσκομεν «και μαίας ο βίος εν ταις νόσοις είωθεν παρακαλείν, όταν αι γυναίκες ίδιόν τι πάσχουσι και ο μη κοινόν έστι προς τούς άνδρας». Νυν αι τοιαύται ιατρόμαιαι ενια­χού καλούνται γιάτρισσαι.
[8] Σπαργανώματα, αι πρώται φασκίαι και οι δεσμοί των αρτιτόκων παιδιών· λεξικόν Φωτίου έν λ. σπαργανώματα· οία ταινίαι τουτέστι καθάπερ υφάσματος τμήμα στενόν και μεμηκυσμένον, όπερ ημείς φασκίαν φαμέν, Ευσταθίου. Εξήγησις εις Διονύσιον τον περιηγητήν στίχ. 64. Τα αυτά λέγει και σχολιαστής του Πλούτου του Αριστοφάνους στίχ. 586. Έτερον παιδίον μετά φασκέας βυζάνον Νικήτα Χωνιάτου, Χρονική Διήγησις 778. 9. Το σπάργανον σήμερον κοι­νώς λέγεται φασκιά, σπαργανίδα εν Αιτωλία, λητάρα εν Μεγάροις και έγκούνιν έν Πόντφ. ΙΙερί της ποιότητος καί του πλάτους των σπαργα­νών βλ. όσα γράφει ο Σωρανός 254. 5. 17.
[9] «Τον «καθαρόν άρτον» των αρχαίων (βλ. Β1 u m n e r, Technologie u. Terminologie I2, 76), τον καθαρόν άρτον των συγγραφέων ή το καθαρόν ψωμίν της ομιλουμένης κατά την Βυζαντινήν εποχήν και το καθαρό ψωμί ή απλώς τό καθάρειο της σήμερον (βλ. Κούκοουλέ, ένθ’ άν., 12-13. Ευσταθ. τα Λαογρ. Α’, 168).»
[10] «Το επίθετον κιβάριος (lat. cibarius) εδήλου την δευτέραν, ευτελή ποιότητα τροφίμων (εις τούς λογαριασμούς του Θεοφάνους αναφέρεται και οίνος κιβάριος και έλαιον κιβάριον: 629,232 , 332 . 630,39, 104, 161, κλπ.). Προκειμένου περί άρτου ειδικώς, εσήμαινε τον κατωτέρας ποιότητος έξ ακοσκινίστου και αναμείκτου αλεύρου άρτον (βλ. Thesaurus ling, lat., έν λ. cibarius.  Β1 u m n e r, ένθ’ άν., 78), αντιστοιχούντα προς τον ρυπαρόν ή πιτυρίαν ή πιτυρίτην άρτον των αρχαίων (βλ. Β 1 u m n e r, αυτόθι, 76), τον κιβαρόν άρτον απλώς κιβαρίτην των συγγραφέων, ή το κιβαρόν ψωμίν ή το πιτεράτον ψωμίν της ομιλουμένης κατά τούς Βυζαντινούς χρόνους (βλ. Κουκουλέ, Βυζ. βίος Ε’, 20 – 23. Εύσταθ. τα Λαογρ. Α’, 168 – 169) και το παρ’ ημίν σμιγό ψωμί (και σμιγάδι απλώς σμιγαδωτό, αμιγαδερό, αμιγαδένιο κατά τόπους ονομαζόμενον), το και μαύρο ψωμί κοινώς λεγόμενον εις τας πόλεις. Εις την νέαν Ελληνικήν η λέξις διασώζεται ενιαχού ως ουσιαστικόν (κίβαρο καί κιβαρίδι εν Σουδενοίς και Σκουπίω Καλαβρύτων, ταίβαρο δ’ αλλαχού) με την σημασίαν «πίτυρον» (βλ. Κουκουλέ, Βυζ. βίος Ε’, 21, υποσ. 1). Έν Κρήτη υπάρχει και χωρίον Τσιβαράς, όπερ ωνομάσθη ασφαλώς εκ Τσιβαρά τινος, ούτω κληθέντος διότι επώλει πίτυρα ή διότι έτρωγε πιτυρούχον άρτον.»
Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Άγιος Αθανάσιος, ο Μέγας.

 

Αθανάσιος ο Μέγας: (ή άγιος Αθανάσιος, ή Αθανάσιος ο Α΄ Πατριάρχης Αλεξανδρείας). Ο «Άη Θανάσης», όπως τον αποκαλεί ο λαός, ορτάζει δύο φορές το χρόνο: Στις 18 Ιανουαρίου συνεορτάζει με τον Κύριλλο Πατριάρχη και αυτόν Αλεξανδρείας και στις 2 Μαΐου οπότε είναι η ημερομηνία κοίμησης του αγίου ή η ανοικομιδή των λειψάνων αυτού.

Γεννήθηκε μεταξύ των ετών 293 και 299, στην Αλεξάνδρεια και σύμφωνα με την παράδοση οι γονείς του ήσαν Χριστιανοί. Απεβίωσε 2  Μαΐου του 373 επίσης στην Αλεξάνδρεια.

Μαζί με τους Βασίλειο, Αντώνιο και Φώτιο αποτελούν την τετράδα των πατέρων που έχουν τον τίτλο «Μέγας».

Έλαβε μόρφωση και παιδεία θεολογική και φιλοσοφική. Κατά τη νεανική του ηλικία γνώρισε και συνασκήθηκε με τον Άγιο Αντώνιο στην έρημο και μαζί του έγραψε το έργο «Βίος και Πολιτεία…».

Όταν δε το 318 προέκυψε η αίρεση του Αρείου[1], ο οποίος αρνείτο την θεότητα του Υιού και υπεστήριζε ότι ο Υιός του Θεού ήταν «κτίσμα», ο Αθανάσιος ήτο διάκονος στην Εκκλησία της Αλεξανδρείας στην οποία αρχιεπίσκοπος ήτο ο γέρων Αλέξανδρος, ο οποίος τον είχε χειροτονήσει και τον οποίο ο Αθανάσιος συνόδευσε στην Α΄ Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια της Βιθυνίας, το 325, από την οποία μεταξύ άλλων προέκυψε και το Σύμβολο της Πίστεως.

Εκεί με όπλα τη μόρφωσή του και την πίστη του ο Αθανάσιος αγωνίστηκε κατά της αιρέσεως αυτής.

Στις 17 Απριλίου 328 πέθανε ο Αλέξανδρος και στον θρόνο ανέβηκε ο Αθανάσιος, στις 8 Ιουλίου 328, με σύμφωνη γνώμη λαού και κλήρου και σε ηλικία 33 ετών, στον οποίο παρέμεινε επί 46 χρόνια μεριμνήσας για την οργάνωση της εκκλησίας.

Διωχθείς από τους οπαδούς του Αρείου και άλλους αιρετικούς εξορίστηκε πέντε φορές και τα δέκα και πλέον από τα σαράντα χρόνια της αρχιερατείας του τα πέρασε στην εξορία, μακριά από την έδρα του. Σύρθηκε από τους Αρειανούς πολλές φορές, ακόμα και με διαφόρους ψευδείς κατηγορίες, ενώπιον συνόδων και καθαιρέθηκε από επισκόπους, ακόμα και ορθοδόξους, οι οποίοι δεν αποδεχόντουσαν το «ομοούσιο». Υπέστη ταλαιπωρίες, στερήσεις, διωγμούς από αυτοκράτορες, είδε συνεργάτες του να υποκύπτουν στις πιέσεις των Αρειανών και όταν κάποια στιγμή που ολόκληρος ο χριστιανικός κόσμος φαινόταν αντίθετος προς τον Αθανάσιο, αυτός δεν ελύγισε και συνέχισε τον αγώνα του.

Παρά τις περιπέτειες και τις αντιξοότητες που αντιμετώπισε παρουσίασε πλούσιο πνευματικό και συγγραφικό έργο και δημιούργησε «σχολή» της οποίας οι οπαδοί αντλούσαν γνώσεις από τον Αθανάσιο τις οποίες δίδασκαν ή έγραφαν, επιγράφοντες το όνομα αυτού. Πολλά έργα του νοθεύτηκαν από αιρετικούς. Γενικά όμως τα συγγράματά του απέκτησαν οικουμενικό κύρος, ως περιέχοντα την αυθεντική και γνήσια χριστιανική διδασκαλία.

Αλλά και ευσεβής και ενάρετος όντας ο Αθανάσιος επιβλήθηκε ως εκκλησιαστική προσωπικότητα και η Εκκλησία τον κατέταξε στους αγίους αυτής.

Πολέμησε και μέσα από τα βιβλία του και με τη διδασκαλία του, τους Μοναρχιανούς οι οποίοι αρνούντο τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, τους Πνευματομάχους οι οποίοι αρνούντο την θεότητα του Αγίου Πνεύματος, τους Αρειανούς οι οποίοι αρνούντο την θεότητα του Υιού κ.λ.

Η «χειμωνιάτικη» γιορτή του Αγίου Αθανασίου στις 18 Ιανουαρίου, είναι από τις σημαντικότερες γιορτές σ’ όλη την Ελλάδα, όπου υπάρχει ναός του, σε νεκροταφεία (επειδή το όνομά του Α-θανάσιος είναι το αντίθετο του θανάτου), εξωκλήσια κ.λ. Είναι γνωστή η παροιμία που λέει: «Είναι για τον Άη Θανάση» δηλ. είναι ετοιμοθάνατος, είναι για το νεκροταφείο. Κυρίως σε εξωκλήσια γίνεται η «καλοκαιρινή» ή «Μαγιάτικη» γιορτή του Αγίου Αθανασίου και συνδυάζεται με τη μνήμη των νεκρών.

  Απολυτίκιο (Ἦχος γ’): Στῦλος γέγονας Ὀρθοδοξίας,/ θείοις δόγμασιν ὑποστηρίζων/ τὴν Ἐκκλησίαν, ἱεράρχα Ἀθανάσιε·/  τῷ γὰρ Πατρὶ τὸν Υἱὸν ὁμοούσιον/ ἀνακηρύξας κατῄσχυνας Ἄρειον./ Πάτερ Ὅσιε./ Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε,/ δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος.

Στην Επαρχία Καλαβρύτων, όπως πρόχειρα από το «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» συνέλεξα, υπάρχουν οι εξής αναφορές σε τοπωνύμια και σε εκκλησίες ή εξωκλήσια:

Άγ. Αθανάσιος: βουνό κερυνιτικό πάνω από την Παλαιά ή Άνω Βυσωκά. Αγ. Αθανασίου βουνό: τοπωνύμιο (τπν.) τοπ. διαμερ. Αγριδίου Αροανίας. Άγιος Αθανάσιος: το βουνό Κάκκαβος στην Κερπινή και  Γουμένιτσα,  τπν. Κερτέζης, τπν. στους Λαπαναγούς απ’ όπου οι Έλληνες κυλούσαν πέτρες κατά των Τούρκων στη μάχη της Καυκαριάς το 1827, τπν. τ. δ. Βυσωκά, τπν. τ. δ. Δεμεστίχων, ο Άγιος Αθανάσιος πάνω από το χωριό Μαμαλούκα, τπν. (βουνό) Σκουπίου, τπν. Ακράτας, Αλέσταινας, Άνω Κλειτορίας (Καρνεσίου), Βερσοβά, Κόκοβας, Κρινοφύτων, Λαπαναγών, Σοπωτού, Στρέζοβας, τ. δ. Αγριδίου Αροανίας, τ.δ. Αγίου Νικολάου Κλειτορίας. Άγιος Αθανάσιος: θέση μεταξύ Σοπωτού και Χόβολης, οπου εφονεύθησαν οι διερχόμενοι απ’ εκεί αγάδες Ασήμ και Ομέρ υπό του εκ Μοστιτσίου Κίσου Αθαν. Άγιος Αθανάσιος Λύκαινας: τπν. τοπ. διαμερ. Μεσορρουγίου. Άγιος Αθανάσιος: κοινότητας Φιλίων Καλαβρύτων.

Ναοί και εξωκλήσια: Στην Αγία Βαρβάρα, στον Άγιο Νικόλαο, στο Αγρίδι Σοπωτού, στην Αράχωβα ή Ράχωβα, στον Άρμπουνα, στο χωριό Βερσοβά, στα Δουμενά, στην Άνω Ζαχλωρού, στο Ζευγολατιό (Ελίκης), στο Καθολικό κοντά στην Κερνίτσα, στα Καλάβρυτα, στην Καλάνιστρα όπου και Σύλλογος «Ο Άγιος Αθανάσιος», στους Καμενιάνους, στο Καρνέσι, στην Κερέσοβα, στην Κερπινή, στην Κλαπατσούνα, στην Κόκοβα, στην Κούτελη, στο Λιβάδι Λειβαρτζίου,  στη Λυκούρια, στο Μάνεσι, στον Πύργο Ακράτας, στους Ρωγούς, στη Σελιάνα, στη Συλίβαινα, στο Σοπωτό, στο Τσορωτά (μετόχι Αγ. Λαύρας), στα Σουδενά, στο Μέγα Αμπέλι της Αγίας Λαύρας, στα Φίλια, στα Χαλκιάνικα και ίσως αλλού που διέφυγε της προσοχής μου.

Μονή: Αγίου Αθανασίου Φιλίων.

———————————————————————

[1] Ό Άρειος, γεννήθηκε περίπου 256 και πέθανε το 336 στην Κωνσταντινούπολη πιθανόν από δηλητηρίαση που του προξένησαν οι εχθροί του. Ήταν Λίβυος στην καταγωγή και πρεσβύτερος στην εκκλησία της Αλεξάνδρειας. Οι αιρετικές του θέσεις ονομάσθηκαν «Αρειανισμός» και η διδασκαλία του καταδικάστηκε από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο.

Posted in παραδόσεις κ.λ., Ήθη -έθιμα | Tagged | Σχολιάστε

Περί Μποζίκηδων συνέχεια…

Αγαπητέ φίλε αναγνώστη,

Μεταξύ των εκλεκτών διαδικτυακών «φίλων» μου είναι και ο κος Παναγιώτης Μπουζικάκος, ο οποίος είχε την ευγένεια να με πληροφορήσει (δεδομένου ότι στοπαρελθόν είχα αναρτήσει κάποια άρθρα για τους Μποζίκηδες), ότι κατά το μόλις περασμένο έτος 2017, δημιουργήθηκε ο «ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΚΑΛΛΟΝΙΩΝ ΤΗΣ ΑΠΟΣΚΙΕΡΗΣ ΜΕΣΑ ΜΑΝΗΣ «Η ΠΑΝΩΡΙΑ ΒΟΖΙΚΗ».

Μαζί με την δικαστική αυτή απόφαση, μου στάλθηκε και το καταστατικό, στο οποίο διάβασα ότι στους πολύ σημαντικούς σκοπούς αυτού του συλλόγου, συγκαταλέγεται και «…- Η ιστορική έρευνα και η συγγραφική έκδοση σχετικά με τους Καλλονιούς αλλά και την Βυζαντινή οικογένεια των Βοζίκιδων, ανά τους αιώνες, και όπου αυτοί έδρασαν και δραστηριοποιήθηκαν…».

Απάντησα λοιπόν στον κο Μπουζικάκο:

Καλησπέρα κε Μπουζικάκο! Καλές γιορτές! Καλή επιτυχία στο σύλλογό σας! Διάβασα ο,τι μου στείλατε. Βέβαια δεν γνωρίζω από που έχετε την πληροφορία ότι το επώνυμο Μποζίκης είναι Βυζαντινής προέλευσης…

Και ο κος Μπουζικάκος μου απάντησε:

Στο βιβλίο »ΕΛΛΗΝΟΜΝΗΜΩΝ Η ΣΥΜΜΙΚΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ αριθμός 1»,Ιανουάριος 1843 στις σελίδες 297 και 298 γράφεται: Κατάλογος συνταχθείς υπό του συνετωτάτου και γενναιοτάτου κυρίου Θωμά Κελσίου (Celsi) αρίστου προνοητού του στόλου των εξοχοτάτων Ενετών,περιλαμβάνων πάντας τους δυστυχείς ευπατρίδας,οίτινες έφυγον εκ της αθλίας Κωνσταντινουπόλεως μετά την υποδούλωσιν αυτής και ήλθον πανοικεί εις την Χίον επί των κατέργων του ηγεμόνος Δορίου του Γενουηνσίου και υπό του ειρημένου γενναίου Κελσίου μετεκομίσθησαν εις την ημετέραν πόλιν Χανιά,και έπειτα τινές μεν απήλθον προς τον Μακαριώτατον Πάπαν,τινές δε εις την Πελοπόννησον και την νήσον Κέρκυραν κτλ,και άλλοι κατεμειναν εις τας πόλεις της Κρήτης.Συνετάχθη δε ο παρών κατάλογος εν έτει 1453 εξ επιταγής του ειρημένου κυρίου προνοητού καθ ην έλαβεν εξουσίαν παρά της εξοχωτάτης συγκλήτου,ίνα δοθεί εις τους πτωχούς τούτους ευπατρίδας η προσήκουσα καθημερινή διατροφή και υπεγράφη διά χειρός εμού Βαρθολομαίου Φλωριανού δημοσίου γραμματέως τή 29 Μαίου 1453.- Μεταξύ αυτών που αναφέρονται στον κατάλογο ειναι και τα ονόματα των Βυζαντινών αρχόντων Αχιλλέα, Δημητρίου και Θεοδώρου Μπουζίκη, οι οποίοι αμέσως κατέφυγαν στο Ναύπλιο.

Στο βιβλίου του ο E.GERLAND »HISTOIRE DE LA NOBLESSE CRETOISE» AU MOYEN AGE.PARIS ERNEST LEROUX,EDITEUR 28,RUE BONAPARTE,28 1907. (E.GERLAND »ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΕΥΓΕΝΕΙΑΣ» AU MOYEN AGE. ΠΑΡΙΣΙ ENEST LEROUX,EDITEUR 28,Βασιλιά Βοναπάρτη 28.1907) Στις σελίδες 172,173 174,175,176,γράφει:Ο παρών κατάλογος έγινε εν έτει 1453 διά προσταγής του ρηθέντος άρχοντος κατά την δοθείσαν αυτώ εντολήν παρά της εξοχοτάτης γερουσίας,ίνα διανεμηθούν τοις αυτοίς πτωxοίς ευπατρίδαις η καθημερινή οφειλουμένη τροφή και υπεγράφη παρ εμού Βαρθολομαίου Φλωριανού δημοσίου γραφέως τη 29 Μαίου 1453. Ιωάννης και Δημήτριος οι Καντακουζηνοί,με τους ανθρώπους των.- Μιχαήλ και Ιάκωβος οι Καλαφάται με τους ανθρώπους των.- Θεόδωρος και Εμμανουήλ οι Λάσκαροι.-Ιάκωβος, Ιωάννης, Γεώργιος οι Καταλλάνοι.- Μαρίνος και Φίλιππος οι Δωριάδες.-Σταμάτης, Εμμανουήλ και Λέων οι Βαρδίδαι.- Λέων και Δημήτριος Καντακουζηνοί με τους ανθρώπους των.- Γεώργιος , Μάρκος και Ευστάθιος οι Μαρκιανοί.- Ανδρόνικος και Εμμανουήλ οι Φωκάδες με τους ανθρώπους των.- Λέων .και Αντώνιος οι Μουρτάτοι με τους ανθρώπους των.- Φίλιππος Σκαρλάτος με τους ανθρώπους των.-Σέργιος,Αντώνιος,Εμμανουήλ,Νικόλαος οι Μεταξάδες. Βλάσιος και Ματθαίος οι Νοταράδες.-Ιάκωβος Βάρδας.- Ιωάννης, Εμμανουήλ, Νικόλαος και Γεώργιος Βαλεριανοί.- Γεώργιος, Μαρίνος και Ευστάθιος Φαρμαχιάνοι.- Λέων και Ανδρέας οι Θαλασσηνοί.Βαρθολομαίος και Ιωάννης οι Μαυρίκιδες.Μάρκος,Πέτρος και Νικόλαος οι Σγουριάνοι.- Ιωάννης,Λέων και Πέτρος οι Ιουστινιάνοι με τους ανθρώπους των.- Γεώργιος και Λέων Κορχινιάνοι.-Αχιλλεύς, Δημήτριος και Θεόδωρος Μποζίκης. Βασίλειος, Νικήτας και Μαρτίνος οι Γαλεριανοί.- Κωνσταντίνος και Ισαάκιος οι Κομνηνοί.- Λάζαρος,Ευθύμιος και Ιάκωβος Μονδινοί. Στο ίδιο βιβλίο στην σελίδα 176 ο E.Gerland σε παραπομπή σχολιάζει γιά τους Αχιλλέα,Δημήτριο και Θεόδωρο Μπουζίκη: La lecon exacte est celle du texte de Corcyre.Il s΄agit la d΄une famille d΄estradiots bien connue (voy.Sathas,t. VI-IX,s.v.Busichei,Busikios,Busikis Au 23o rang,dans l΄ed.de Bernardos. (Το ακριβές δίδαγμα είναι αυτό του κειμένου του Corcyre.Πρόκειται για κορυφαία οικογένεια Στρατιωτών, πολύ γνωστή. (βλέπε Sathas, τόμ. 6-9, s. v. Busichei, Busikios, Busikis Στην 23η κατάταξη στις εκδόσεις Bernardos.).

Στο βιβλίο του Λουδοβίκου Σοπέν »IOANNIS CANTACUZENI EXIMPERATORIS HISTORIARUM»LIBRI IV. GRAECE ET LATINE. CURA LUDOVICI SCHOPENI. VOLUMEN II. BONNAE IMPENSIS ED.WEBERI. MDCCCXXXI »CORPUS SCRIPTORIUM HISTORIAE ΒΥΖΑΝΤΙΝΑΕ».- EDITIO EMENDATIOR ET COPIOSIOR I Ν S Τ Ι Τ Ε Τ Α Ο Ρ Ε R Α EIUSDEM NEBUHRII, IMM. ΒΕΚΚΕRΙ, L. SCHOPENI, (»ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ΄».ΒΙΒΛΙΟ 4.ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΑ Συγγραφεύς Λουδοβίκος Σοπέν. ΜΕΡΟΣ 2ον. ΒΟΝΗ. ΤΥΠΟΓΡ. ED. WEBERI. 1831 ΣΩΜΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ-ΕΚΔΟΣΗ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΗ ΚΑΙ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΕΝΗ. ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ OPERA EIUSDEM NEBUHRII, IMM. ΒΕΚΚΕRΙ, L. SCHOPENI Στο βιβλίο αυτό (από το 1831), ο συγγραφέας μεταφράζει τα Λατινικά στα Ελληνικά, όπως έγραφαν οι συγγραφείς την εποχή εκείνη και δημοσιεύει την μετάφραση μαζί με το πρωτότυπο (Λατινικά) στο βιβλίο.Χαρακτηριστικό είναι ότι το BOZICE το μεταφράζει ΜΠΟΖΙΚΗΣ. Στην σελ.360 γράφει στην Λατινική γλώσσα και μεταφράζει στα Ελληνικά: Ad tabermaculum auten accedens quidam matus in vico Gaurobo trans Axium, e regione loci, ubi pernoctabant, ad quen νίcun etian Tribali namebaut, rogabat, ut sibi imperatoris con veniendi copia tieret, de re necessaria cum eo collοcuturo. Ad quem introductus, primum quiden antiqui cuiusdam beneficii gratian se ili debere confitelur, Post indicat, Triballorum manum Bozice et Stephano ducibus, ex peditibus et equitibus constanten, missam a Crale, ut imperatori nocerent, φuantum possent. Ipsos auten sic esse paratos, ut, si imperatoris cohortes actuariis minutis ad traiiciendum uterentur, qui prin transierint, eos adori interficiant : deinde alios transitu arcentes nullo praetorea malo alliciant:imperatoren cum reliquis superatu iam facilen, Levi opera abexercitu Thessalonica afuturo couchsun iri. ( Έξω δε τής σκηνής προσελθών τις έκ τής κατά την περαίαν Αξειού κώμης καταντικρύ ού ηυλίζοντο, ένθα και ή Τριβαλών διενυκτέρευε στρατιά, Γαυρόβου προσαγορευο μένης, εδεΐτο βασιλεί συντυχεϊν, ώς περί τινών αναγκαίων διαλεξόμενος, επεί δε εισήγετο πρός βασιλέα, πρώτα μεν ό αρχαίας τινός ευεργεσίας χάριτας οφείλεν ώμολόγει βασιλεί έπειτα εμήνυεν, ώς ή στρατιά Τριβαλών, ής ήγείται Μποζίκης τις προσαγορευόμενος και Στέφανος δεύτερος, εκ πεζών και ιππέων ήθροισμένη, πεμφθείη μεν παρα Κράλη έπι τώ βλάπτειν βασιλέα, όσα δύνατο, αυτοί δε ούτως ειναι παρεσκευασμένοι, ώς, ει άκατος χρώτο ή βασιλέως στρατιά, πρός τήν διάβασιν, τους πρώτως διαβάσιν επιτίθεσθαι και διαφθείρειν έπειτα ενεργόντας τους άλλους πρός τόν πόρον, αυτούς μεν διαμένειν απαθείς κακών βασιλέα δε μετά τών συνόντων υπό τής εκ Θεσσαλονίκης στρατιάς διαφθεί ρεσθαι βραδίως ευεπιχείρη τον γενόμενον,). Στην σελ.362 γράφει στην Λατινική γλώσσα και μεταφράζει στα Ελληνικά:Crales mondum aperte bellum capessens Imperatoremque aliquo officio sibi obligare volens, quandoquidem insidiae, quibus illum perdere noliebatur, non processerant, Bozicen et Stephanum duces, poenas improbitatis, quod nimirum se mesciente cum amico suo bellum gererent, Luituros ad oun transmisit, permittens, ut quan liberet -supplicii sententiam in cos promuntiaret: non enim posse, nisi iustam promuntiare.Quibus imperator scelus exprobrams, quod nefaria et Cralis erga se anicitia indigna perpetrassent, venian dedit atφue ita Iandabili facto missos fecit. Apocauchus magnus dux, ubi pugna frustratus est et Berrhoeam imperatorem infestus sequi non potuit, Cralem multa munera partim dando, partin policendo adversus eum irritare, iam sua sponte eo imcitatum,studuit:( Κράλης δε ούπω φανερώς εξενηνεγμένος προς τον πόλεμον, θέλων βασιλέα θεραπεύειν, έπει μή διά τής επιβουλής εξεγένετο διαφθείρεν, Μποζίκην και Στέφανον τούς ήγουμένους της στρατιάς έπεμπε πρός βασιλέα, ώς δίκας της αγνωμοσύνης δώσοντας, ότι βασιλεί τώ φίλω, αυτού μή συνειδότος, πολεμόνεν, και επέτρεπε βασιλεϊ τήν ψήφον την κατ’ αυτών, ως δικαίως πάν ότιούν καταψηφισομένως.βασιλεύς δε αυτούς την αγνωμοσύνην ονειδίσας και ώς άδικάν τε ώμού και ανάξια της Κράλη προς αυτόν τολμήσαν εν φιλίας, έπειτα συγγνώμην το παρείχετο και απέλυεν, εύποιήσας. Απόκαυκος δε ο μέγας δούξ, έπει της μάχης τε ύστέρει και πρός Βέρροιαν έλθεΐν έπι βασιλέα ήν αδύνατος, Κράλην μεν, πολλά τα μεν πέμπων δώρα, τα δε ύπισχνούμενος,εκπολεμούν εκείνω έπεχείρει, και οίκοθεν ήδη προς τούτο ώρμημένον) Την ίδια ιστορική αφήγηση του Ιωάννη Καντακουζινού έχουν εκδόσει στην Γαλλική γλώσσα. Παραθέτω την αναφορά στον Μποζίκη στα Γαλλικά και σε δική μας ελληνική μετάφραση. HISTOIRE DE CONSTANTINOPLE, DE PUIS LE REGNE DE L’ANCIEN JUSTIN, jufqu’à la fin de Empire. Traduite fùr les Originaux Grecs de Monsinur Cousin, Prefident en la Cour des Monnoies. DEDIEE A MONSEIGNEUR DE POMPONΕ Secretaire d’Etat. TOME VII SECONDE PARTIC , A PARI chez DAMIEN FOUCAULT, Imprimeur & Libraire ordinaire du Roi MDCIXXXV. HISTOIRE CONSTANTINOPLE CONTENANT L΄ HISTOIRE DES EMPEREURS JEAN PALE0L0GUE ET JEAN CANTACUZENE. (ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΤΟΥ ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΥ, μέχρι το τέλος της αυτοκρατορίας. Μεταφράστηκε από το αρχαίο ελληνικό κείμενο από τον κύριο Cousin, Πρόεδρο του οικονομικού δικαστηρίου. Αφιερωμένο στον υφυπουργό Κύριο Pompone .Τόμος 7ος Δεύτερο μέρος, Παρίσι DAMIEN FOUCAVLT, Εκδότης & προμηθευτής βιβλιοπώλης του βασιλιά MDCIXXXV. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ Περιέχει την ιστορία των Αυτοκρατόρων Ιωάννη Παλαιολόγου και Ιωάννη Καντακουζινού. σελ.559 παράγραφος 1. ‘ N pa‘ifan d‘un village nommé Gaurobe, aOEs’ furl’autre bord du cuve, visa‘ Vis del’cndroip où ils étaient campez , & proche de celui or_‘t._ – étoientlès Setviens, lèpréfënta au camp, & demanda à. parleràl‘Empercut, pourlui communiquer unelañaireî importante. Aiant été introduit , il commença parle remercier d’un bienfait qu’il lui avait autrefois accordé. Puis —; il. lui donna avis qu‘un corps de Serviens , tant de cavalerie que d‘infanterie , commande par Bozice & par Etienne ,avaient été envoyez ar le Crale pour l’incommoder , ne leur intention était e tailler en piCces les foldats qui pa e- _ raient les premiers , & d‘empêcher en faire les autres de palier , moyennant quoi il lèroit ai(é à l’armée de Thcfl [Monique de les dé&ite. Voila comment il dit que le pié-1 ge avoir été rendu , & il (fit de plus , qu‘il lavoit un endtaiL par où l’on pouvait traverfer le fleuve. L’Empcreur lue—.metcia ,. 8c lui promit récompenfè. <<Ένας αγρότης από ένα χωριό που ονομάζεται Gaurobe,που βρισκόταν στην απέναντι όχθη του ποταμού,απέναντι από την τοποθεσία που είχαν στρατοπαιδεύσει και κοντά σε αυτήν που ήταν οι Σέρβοι,παρουσιάστηκε στο στρατόπεδο & ζήτησε να μιλήσει στον Αυτοκράτορα,γιά να του ανακοινώσει ένα σημαντικό γεγονός.Αφού τον δέχτηκε, κατ αρχήν τον ευχαρίστησε γιά μιά ευεργεσία που κάποτε του είχε κάνει.Μετά του ανακοίνωσε ότι ένα σώμα στρατού Σέρβων από ιππείς και πεζούς , υπό την διοίκηση του Μποζίκη και του Στέφανου, είχαν σταλεί από τον Κράλη (Βασιλιά των Σέρβων) γιά να τον παρενοχλήσουν και ότι πρόθεση τους ήταν να σταματήσουν τους στρατιώτες που θα περνούσαν πρώτοι και να εμποδίσουν την διαφυγή των άλλων διά μέσου του στρατού της Θεσσαλονίκης. Έτσι λοιπόν του εξήγησε πως είχε στηθεί η ενέδρα και πρόστεσε επιπλέον ότι ήξερε μιά τοποθεσία από όπου θα μπορούσαν να διασχίσουν το ποτάμι.Ο Αυτοκράτορας τον ευχαρίστησε και του υποσχέθηκε ότι θα τον ανταμοίψει>>. Στην σελ.560 γράφει: παράγραφος 4. Le Crale qui ne s’e’t0it point encore déclaré contre l’Empereur , chercha les moyens de l’appaifer, quandil vit que le piége qu’il luiavoit tendu n’avait pas reiifli, 8: Pour cet CECtil lui envoia Bozice & Etienne, Capitaines des troupes, pour en tirer tel châtiment qu’il lui plairait. Il leur r rocha la perfidie dont ils avaient ni?! contre l’in rentionîe leur maître, &au lieu de les en punir, il la leur ardonna , & les renvoia avec des préfèns.(O Kράλης ο οποίος δεν είχε φανεί ότι είχε εναντιωθεί στο ελάχιστο κατά του Αυτοκράτωρα,έψαχνε τρόπους γιά να τον κατευνάσει,όταν είδε ότι η παγίδα που του είχε στήσει δεν πέτυχε.Γι αυτό τον λόγο του έστειλλε τον Μπουζίκη και τον Στέφανο,αρχηγούς των Στρατευμάτων γιά να τους αποδώσει όποια τιμωρία του άρεσε.Αυτός τους ρώτησε τον λόγον που έδειξαν αυτήν την δολιότητα.Αντί να τους τιμωρήσει τους συγχώρησε και όταν έφυγαν τους έδωσε δώρα) Στο βιβλίο »MEMORIAE-POPULORUM, OLIM AD DANUBIUM, PONTUM EVXINUM PALUDEM MAEOTIDEM,CAVCASUM , MARE CASPIUM, ET INDE MAGIS AD SEPTEMTRIONES INCOLENTIUM» -SCRIPTORIBUS HISTORIAE-BYZANTINAE- ERUTAE ET DIGESTAE -A -IOANNE GOTTHILF STRITTERO-GYMNASII ACADEMIAE SCIENTIARVUM IMPERIALIS PETROPOLlTANAE- CONRECTORE. TOMUS II.-PETROPOLI ,inpensis academiae scientarum. MDCCLXXIV-1774- (ΜΝΗΜΕΣ ΤΩΝ ΛΑΩΝ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΔΟΥΝΑΒΗ ΤΟΥ ΕΥΞΕΙΝΟΥ ΠΟΝΤΟΥ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΤΗΣ ΚΑΣΠΙΑΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΣΩΝ ΚΑΤΟΙΚΟΥΝ ΠΙΟ ΒΟΡΕΙΑ.-ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ-Επιμέλεια έκδοσης IOANNE GOTTHILF STRITTERO-Της Αυτοκρατορικής Ακαδημίας Επιστημών της Πετρούπολης-Τόμος 2ος-ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ-Έκδοση Ακαδημίας Επιστημών 1774) Στη σελ.282 γράφει:а. С. 1343. §. 184. Ad quem introductus, primum quidem , antiqui cuiusdam beneficii grátian se ili debere, confitelur ; post indicat, Triballorum manum, Bozice b) et Stephano ducibus, ex peditibus et equitibus constanten, missàm a Crale ut imperatori nocerent , ………………… 152. Id. ibid. p. 55o. b) Μποζίκης, ΣΣ.Και σε αυτήν την έκδοση, στην Πετρούπολη το 1774,ο επιμελητής έκδοσης, στο ίδιο κείμενο του Βυζαντινού Αυτοκράτορα Ιωάννη Καντακουζινού,μεταφράζει μόνον το Βοzice στα Ελληνικά σαν Mποζίκης.

Επανήλθα:

Κύριε Μπουζικάκο, γειά σας και πάλι! Διάβασα όσα παραπάνω αναφέρετε. Δεν έχω επιμείνει στην ιστορία των Μποζίκηδων, οι οποίοι είναι «διασπαρμένοι», απ’ ότι φαίνεται, σε όλη την Ελλάδα και δεν είναι του άμεσου ενδιαφέροντός μου. Θα μου συγχωρέσετε την επιμονή: Δεν προκύπτει απ’ όσα αναφέρουν οι συγγραφείς τους οποίους επικαλείσθε, ότι οι Μποζίκηδες καταγόντουσαν από τους Βυζαντινούς. Γνωστό είναι ότι οι Παλαιλόγοι τον 14ο αιώνα, δύο φορές έφεραν στην Ελλάδα και ειδικά στην Πελοπόννησο, Αρβανίτες «στρατιώτες» και μάλιστα εφοδιασμένους με χρυσόβουλλά των, για να πολεμήσουν τους Τούρκους ή να συμπληρώσουν τον αραιωθέντα πληθυσμό ή και για οικονομικούς λόγους. Περί αυτών έχω αναφέρει στο blog Gerbesi. Πιθανόν κάποιος (ή κάποιοι) εξ’ αυτών να βρέθηκε (αν) και στην αυλή τους. Ίσως άλλη φάρα εξ’ αυτών να βρέθηκε εκεί μέσω Σερβίας ή από αλλού. Για να μην επεκτείνομαι και κουράζω, ελπίζω ότι θα έχετε το κουράγιο και την τύχη, να αναζητήσετε και μέσω του συλλόγου περισσότερα και συγκεκριμένα στοιχεία (αν υπάρχουν και αν βρεθούν) που ίσως σας οδηγήσουν στην προέλευση των Μποζίκηδων της Μάνης. Έχω μάθει ότι μία καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο των Επτανήσων μεταφράζει τα Βενετσιάνικα αρχεία. Ίσως από εκεί φωτιστούμε περισσότερο. Επίσης τα έγγραφα στα οποία αναφέρομαι στον Κώδικα Μέρτζιου (βιβλιοθήκη Δήμου Πατραίων) ίσως σας φανούν χρήσιμα. Όπως από τα σχόλια σε κάποια από τις αναρτήσεις μου για τους Μποζίκηδες (1.10.2011, 17.3.2012, 13.3.2016), δύο κυρίες από την Β. Ελλάδα με αυτό το επώνυμο, επεκοινώνησαν μαζί μου και ζητούσαν πληροφορίες. Αν θέλετε να αναρτήσω τις παραπάνω πληροφορίες σας στο Blog, ως απάντηση στο ερώτημα: Προερχόντουσαν οι Μποζίκηδες από τους Βυζαντινούς; ευχαρίστως να το κάνω… Καλό βράδυ!

Ο κος Μπουζικάκος επανήλθε:

Αγαπητέ κ. Τζώρτζη, ασφαλώς και οι Μπουζίκηδες είναι διεσπαρμένοι σε πολλά σημεία της Ελλάδας. Και όχι μόνο της Ελλάδας αλλά και σε πολλές χώρες του κόσμου. Έχει έλθει σε επαφή μαζί μου, μέσω face book, o Ραφαήλ Σάντος Μπουζικία, από τους σπουδαιότερους αρχιτέκτονες της Βραζιλίας και μου έχει πεί ότι κατάγονται από τους Μπουζίκη του Ναυπλίου. Σήμερα δήμαρχος στην πόλη San Costantino Albanese στην περιοχή Potenza της Provincia δήμαρχος είναι η δικηγόρος Rosa Maria Busicchio. Στην εποχή μας στην Βενετία υπάρχει η αριστοκρατική οικογένεια de Bosichi, πολλά μέλη της οποίας είναι δικαστικοί λειτουργοί. Έχουμε κάνει ενδελεχή, επίπονη και πολυετή έρευνα στην διεθνή βιβλιογραφία σε ότι αναφέρεται στους Busichi. Χρησιμοποιώ πληθυντικό γιατί σε αυτήν την έρευνα έχουν σημαντική συμμετοχή ο γιός μου Κωνσταντίνος, δικηγόρος, η κόρη μου Μαρία όλγα φιλόλογος και συγγενείς και φίλοι φιλόλογοι και ιστορικοί αλλά και άλλοι που έχουν το μικρόβιο του ιστοριοδίφη. Στο καταστατικό του συλλόγου μας γιά την καταγωγή της Πανώριας Βοζίκη αναφέρουμε αυτό που γράφει η Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια του Π. Δρανδάκη και η Βικιπαιδεία στο συναφές λήμμα.Πανώρια Βοζίκη. Η Βικιπαίδεια αναφέρει ακριβώς.Η Πανώρια Βοζίκη ήταν αγωνίστρια της επανάστασης του 1821 με καταγωγή από τους Καλλονιούς της Κοίτας της Λακωνικής Μάνης. Ήταν κόρη του Κυριάκου Μποζίκη, μέλους παλιάς οικογένειας με βυζαντινή καταγωγή. Πολέμησε στην μάχη του Διρού (23 Ιουνίου 1826) εναντίον του Ιμπραήμ. Για την δράση της αναφέρεται από αρκετούς ιστορικούς μεταξύ των οποίων και από τον Σπυρίδωνα Τρικούπη. Πηγές: Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια Παύλου Δρανδάκη, λήμμα Βοζίκη- Αλεξανδράκος Δημήτριος, Ιστορία της Μάνης, Αθήνα 1892, σελ. 85 -Λεκκάκος Ιωάννης, Μάνη, Ερανίσματα ιστορίας και Λαογραφίας, σελ.51 – 54, 58 – 59, 71 – 72-Τρικούπης Σπυρίδων, Ιστορία της ελληνικής επαναστάσεως, Λονδίνο 1875, τ.4, σελ. 27-Κάσσης Κυριάκος, Μοιρολόγια της Μέσης Μάνης, Αθήνα 1979, σελ. 244 – 245- Ρουμελιώτης Γιάννης, Ηρωίδες της Λακωνίας και της Μάνης όλης 1453 – 1944, σελ. 79 Κατηγορία: Αγωνιστές του 1821 . Τίποτε λιγότερο, τίποτε περισσότερο. Μία οικογένεια έχει Βυζαντινή καταγωγή όταν υπάρχουν ιστορικές αποδείξεις ότι αυτή η οικογένεια έζησε και δραστηριοποιήθηκε την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και στα όρια αυτής. Και γιά τους Μπουζίκη ασφαλώς και υπάρχουν. Δεν ψάχνουμε να βρούμε την προέλευση των Μπουζίκη της Κίττας. Αυτήν την γνωρίζουμε. Από όταν γεννήθηκα στην οικογένεια μου ακούω γιά τον Πελεγγρίνο Μπουζίκη και γιά την Πανώρια Βοζίκη. Και σε αυτό αναφέρονται σχεδόν όλοι οι ερευνητές που ασχολούνται με την Μάνη. Ο Κυριάκος Κάσσης στο βιβλίο του Ιστορία της Μάνης (1974) στην σελ 68 γράφει: Πολλοί στρατιώτες εγκατέλειψαν την Βενετία, όταν κατάλαβαν ότι ήταν απλώς όργανα τους και εγκαταστάθηκαν στην Μάνη. Οι Βοζίκηδες της Κοίτας (Μπουζίκης ή Μπουζικάκος σήμερα) είναι απόγονοι τους. Στο βιβλίο του Μοιρολόγια και Σόγια της Μέσα Μάνης (1979) στην σελ.115γράφει: ΚΑΛΛΟΝΙΟΙ: Μπουζίκης ή Μπουζικάκος ή Βοζίκης. Η κορυφή των Καντηριάνων (φαίνεται να είναι ο ανώτερος άνθρωπος του Νίκλου ή γιός του. Το όνομα Βοζίκης κρατά γενιά από την γνωστή μεγάλη οικογένεια των Βοζίκηδων Sradioti. O Ιωάννης Λεκκάκος στο βιβλίο του Μάνη ερανίσματα ιστορίας και λογραφίας στην σελ.58 γράφει: Ενθυμήματα της καθόδου των Βυζαντινοηπειρωτών στην Μάνη, έχουμε τον οικισμό Μπούα στην Καρυούπολη Γυθείου, τα τοπονύμια Μπούα…….του Μπούχαλη….του Μενάγια….την πατριά Πετρομπούγιων στην Λάγια και την πατριά Βοζίκηδων ή Μπουζικιάνων στους Καλλονιούς της Κίττας. Στo blog ΜΑΝΙΑΤΙΚΑ- Στις 18 ιανουρίου 2013, με θέμα Stradioti και Μάνη, μεταξύ άλλων γράφουν: Πάρα πολλές οικογένειες Μανιατών είναι απόγονοι των βυζαντινών (και μεταβυζαντινών) stradioti ή stratioti……………. Το σίγουρο είναι ότι η ιστορική κοιτίδα των stratioti είναι η Ήπειρος …………….. Γενάρχες πολεμιστές αυτού του τύπου από τους οποίους προήλθαν πολλές μανιάτικες οικογένειες είναι ο Μερκούριος Μπούας, ο Παναγιώτης Δοξαράς, ο Δημήτριος Βοζίκης, ο Κροκόδειλος Κλαδάς, ο Ισαάκιος Λάσκαρης και άλλοι. Οι περισσότεροι από αυτούς τους stradioti συνέχισαν να πολεμούν τους Οθωμανούς και μετά την πτώση του Μυστρά το 1460 με κέντρο επιχειρήσεων την Μάνη. Στο βιβλίο του ο Θ. Ν. Καλαποθαράκου (κυκλοφορεί και το blog Mani voice)»ΜΑΝΗ φωτεινός και ελεύθερος τόπος( 2002) στην σελ. 43 γράφει: Στις αντιθέσεις κάθε φορά των Βυζαντινών, οι ηττημένοι ιππότες και ευγενείς έρχονταν στη Μάνη. Έτσι, ήρθαν ως πρόσφυγες και αφομοιώθηκαν στα τοπικά έθιμα και στις τοπικές ανάγκες οι Κομνηνοί, Κατακουζηνοί, Μούρτζινοι, Μελισσηνοί, Κοντόσταυλοι, Νίκανδροι, Παλαιολόγοι, Βοζίκηδες, Στεφανόπουλοι, Μεδίκοι κ.λ.π. Oι περισσότεροι απ’ αυτούς ήταν πρώην ή νυν STRADIOTI (Έλληνες που υπηρετούσαν σε ξένους στρατούς ως μισθοφόροι σε ιππότες στα τέλη του 15ου αιώνα). Ασφαλώς και έχω διαβάσει όλα τα σχόλια στις αναρτήσεις σας γιά τους Μπουζίκηδες. Ομως γεννήτορας των διεσπαρμένων ανά την Υφήλιον Μπουζίκη δεν είναι ο Μέξας Μπουζίκης αλλά ο πατέρας του ο Πελεγγρίνος Μπουζίκης στον οποίον αναφέρεται ο Giacomo Barbarigo στις 25 Ιουλίου 1465 σε επιστολή του προς την Signoria της Γαληνοτάτης Δημοκρατίας της Βενετίας και τον τοποθετεί μεταξύ των πλέον εξεχόντων ανδρών του Μοριά της εποχής του. (Κ.Σάθα Μνημεία….τ. 7ος σελ.29 παρ.14). I spectabili (Αξιοσέβαστοι) Piero Bua, Alexio Bua, Prothostatora, Michalli Ralli el grando,Gigni Bua, Michaili Ralli Drimi, Pelegrin Busichi con fradeli, Matheo Franzi, Piphani et Corcondillo Clada, fradelli.Ο (con fradeli) αδελφός του Πελεγγρίνου ήταν ο Δομήνικος Μπουζίκης,ίσως ο σπουδαιότερος από όλους, ο οποίος όμως δεν είχε γιούς. Άφησε τρείς κόρες. Τις Αγγελίνα, Δούκενα και Λουκία, γιά τις οποίες γίνεται εκτενής αναφορά στην διεθνή βιβλιογραφία. Αυτός ο Δομήνικος Μπουζίκης, χρίστηκε ιππότης από τον Δούκα του Μιλάνου, Ludovico Sforza, τον Οκτώβριο του 1495 (ταυτόχρονα με τον ανηψιό του Repossi Busicchio, τον μεγαλύτερο γιό του Πελεγγρίνου).Τον Φεβρουάριο του 1496 χρίστηκε ιππότης του τάγματος του Αγίου Μάρκου από τον Δόγη της Βενετίας Αυγουστίνο Μπαρμπαρίγκο.Γιά στρατιωτική δράση του Δομίνικου το 1459 (6 χρόνια μετά την άλωση) κάνει αναφορά ο Γάλλος ιστορικός Bernard Doumerc στο βιβλίο του << »La coloniale» au secours de la Serenissima:la place des soldats etrangers daw de Venise>>. Η αποικιοκρατία βοήθεια στην Γαληνοτάτη. Η θέση των αλλοδαπών στρατιωτών στην ιστορία της Βενετίας. Στην σελ.227 γράφει: Personne n a oublie a Venise le terible Busich associe a Pietro Bua vituperant en 1459 contre un escadron de Janissaires en Moree. Κανείς δεν έχει ξεχάσει στην Βενετία τον φοβερό Μπουζίκη που μαζί με τον Πέτρο Μπούα το 1459 ( 6 χρόνια μετά την άλωση) επιτέθηκαν σε μιά ίλη ιππικού Γεννιτσάρων στον Μοριά. Πέθανε σε μεγάλη, γιά την εποχή του, ηλικία στο Cassiano της Βενετίας τον Νοέμβριο του 1520. Ο Πελεγγρίνος Μπουζίκης είχε 6 γιούς τους Ρεπόση, Γεώργιο, Πέτρο, Μέξα, Δούμα και Σίλα (Αγισήλαο). Ο Πελλεγρίνος δεν είχε χρηστεί ιππότης, ενώ και οι 5 πρώτοι από τους γιούς του είχαν ονομαστεί ιππότες του τάγματος του Αγίου Μάρκου και όχι μόνον. Γιά την στρατιωτική δράση του Πελεγγρίνου αλλά και των 6 γιών του κάνει αναφορά ο Κ.Σάθας στα Μνημεία της Ελληνικής ιστορίας……..Στον 6ο τόμο στην σελίδα 60 παράγ.19 των Μνημείων του Σάθα αναφέρεται ότι στις 29 Οκτωβρίου 1465 η Signoria αναθέτει την φύλαξη της Μεθώνης αντί χορηγείας 100 δουκάτων στον Πελεγγρίνο Μπουζίκη και στους γιούς του (Pelegrinus Bosichio et eius filius). Και πάλι ο Bernard Doumerc στο βιβλίο του De Scodrensi obsidione et expugnatione: la fin de l’Albanie vénitienne (14631479). Ο αποκλεισμός και η πολιορκία της Σκόδρας. Το τέλος της Ενετικής Αλβανίας 1463-1479 στην σελ.8 γράφει: Pietro Busic (Buzuku ou Bujikejt) etant un des fils d un maitre d armes redoute. En 1465 ce clan tres influent deleguant un ses membres,nomme Pellegrino en Italien,pour discuter du prix d un condotta aupres du Pape.Ο Πέτρος Μπουζίκης (Buzuku ή Bujikejt) ήταν γιός φοβερού αρχηγού στρατιωτών. Σε αυτόν τον αρχηγό, το 1465, η ηγεσία των στρατιωτών, της οποιας ήταν ηγετικό στέλεχος, το όνομα του στα Ιταλικά ήταν Πελεγγρίνος, ανέθεσε για να συζητήσει την τιμή μιας κομπανίας (condotta)) που θα υπηρετούσε τον Πάπα. Σ.Σ. Χαρακτηριστικό εδώ είναι ότι ο Doumer χρησιμοποιεί γιά τον Πέτρο Μπουζίκη το Αλβανικό επώνυμο Buzuku. Με αυτό το επώνυμο έχει γίνει γνωστός ο εγγονός του Πέτρου από τον πρώτο γιό του Αλέξανδρο (Leca), Gjon Buzuku (Ιωάννης Μπουζίκης) καθολικός ιερέας κατ άλλους επίσκοπος. Ο Gjon Buzuku είναι ο δημιουργός του Meshari (Λειτουργικό 1555) του πρώτου βιβλίου που τυπώθηκε στην Αλβανική γλώσσα. Δυστυχώς ο Σαράντος Καργάκος στο βιβλίο του Αλβανοί, Αρβανίτες, Έλληνες στην σελ.6 ερμηνεύει το Gjon Buzuku (ασφαλώς από άγνοια) σαν Ιωάννης Βουγιούκας ή Βουγιούκος.

Κύριε Τζώρτζη, ίσως να πιστέψατε ότι θέλουμε να αποποιηθούμε την όποια αρβανίτικη μας προέλευση. Ασφαλώς και όχι. Είναι γνωστό ότι ο Τζ. Μπαρμπαρίγγος στην επιστολή του (Dispacci) προς την Signoria στις 6 Φεβρουαρίου 1497 αναφερόμενος στον Repossi Busichi γράφει:…..che in tutto se po reputarlo de Busichi, prima fameglia de Albanexi. Ότι από όλες τις απόψεις μπορεί να είναι ο πρώτος από τους Busichi, την πρώτη οικογένεια των Αλβανών. Κ.Σάθα Μνημεία….τ.7 σελ. 57 παρ.12. Δεν μιλάμε βέβαια γιά την Μουσουλμανική Αλβανία του Endi Rama, αλλά για την Αλβανία που τότε ήταν Χριστιανική επαρχία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Οι Μπουζίκη της Κίττας καταγόμεθα από τον δεύτερο γιό του Πελεγγρίνου,τον Γεώργιο.Ο Γεώργιος Μπουζίκης χρίστηκε ιππότης από τον ίδιο τον Δόγη Αυγουστίνο Μπαρμπαρίγγο τον Φεβρουάριο του 1496 στο Palazzo Ducale. Στις διάφορες ιστορικές εργασίες στην διεθνή βιβλιογραφία οι capi di stradioti Busichi αναφέρονται σαν Αλβανοί, Έλληνες, Λεβαντίνοι, Βυζαντινοί, Ηπειρώτες, Βυζαντινοηπειρώτες κλπ κλπ.- Στο βιβλίο του επισκόπου Paolo Giovio (1483-1552) La prima parte delle Historie del suo tempo di Mons Paolo Giovio da Como Vescono di Nocera ( in Venetia 1555)-Το πρώτο μέρος της ιστορίας της εποχής του σεβασμιωτάτου επισκόπου Paolo Giovio από το Κόμο, επισκόπου της Nocera Βενετία 1555. Στην σελ.557 γράφει:Domenico Busichio,capitano de cavalo Greci.Δομήνικος Μπουζίκης, αρχηγός των Ελλήνων ιππέων. ΣΣ Ο Βενετός ιστορικός αποκαλεί έλληνα τον Δομήνικο Μπουζίκη το 1555 αιώνες πριν την δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Σε πολλά συγγράματα αναφέρεται ότι τα 100 χρόνια μετά την άλωση 30 άτομα, μέλη της οικογένειας των Μπουζίκη, είναι γραμμένο στα διάφορα αρχεία οτι δραστηριοποιούνται στρατιωτικά. Στο βιβλίο Bollettino del centro di studio filologi e linguastici Sicilianh,Paletmo 1955.Τ.3.Δελτίο του κέντρου μελέτης φιλολογίας και γλώσσας της Σικελίας. Παλέρμο 1955.Στην σελ.278 γράφει:Pure nello stesso secolo cominciano ad asserci noti I Busichi she nel 1497 erano ritenuti tra gli stradioti prima famiglia de Albanexi, e di fattivi conoscino 26 nominativi fra il 1465 e il 1555,fra iguali vari. Αυτόν τον αιώνα γίνονται γνωστά τα κατορθώματα των μελών της οικογένειας Μπουζίκη. Το 1497 αναγνωρίζεται από τους Βενετούς ως η πρώτη οικογένεια των Αλβανών. Τα ονόματα 26 ατόμων από την οικογένεια Μπουζίκη, αναφέρονται γιά τα κατορθώματα τους μεταξύ των ετών 1465-1555. Και η ιστορία συνεχίζεται στο βιβλίο Geneologie e cronache Calabresi in Giorgio Toscano.Γεννεαλογία και χρονικά της Καλαβρίας του Γεωργίου Τοσκάνο.στην σελ.45 γράφει:………,figlia secondogenita di capitan Busicchio Renessi barone di Rocca Forzata e San Martino.Cesale di Albanesi in Vicinanza di Taranto, di quale capitano Busicchio….ανηψιά του καπετάνιου Ρένεση Μπουζίκη , Βαρώνου της Ρόκα Φορζάτα και του Αγίου Μαρτίνου.Αρχηγός στον οικισμό των Αλβανών στην περιοχή του Τάραντα είναι ο καπετάνιος Μπουζίκης. Στην σελ.46 γράφει: capitan Busicchio Renessi barone di Rocca Forzata e San Martino,governatore e capitano d un terro cavalllere Albanese. Καπετάνιος Ρένεσης Μπουζίκης,Βαρώνος της Ρόκα Φορζάτα και του Αγίου Μαρτίνου,αρχηγός και καπετάνιος του ενός τρίτου του ιππικού της Αλβανίας.Στο βιβλίο I cavalieri di san Marco-Storia documenta του Piero Pazzi αναφέρεται ότι αυτός ο Μπουζίκης χρίστηκε ιππότης του τάγματος του Αγίου Μάρκου από τον Δόγη Marino Grimandi το 1602. Στην μακραίωνα ιστορία των Μπουζίκη τίτλοι ευγενείας εχουν απονεμηθεί σε πολλά μέλη της όχι μόνο από Δόγηδες της Βενετίας αλλά από τους περισσότερους ηγεμόνες της ευρύτερης περιοχής. Σήμερα ο υψηλόβαθμος Αλβανός διπλωμάτης Marin Meksi (τώρα πρέπει να είναι πρεσβευτής της Αλβανίας στην Βουδαπέστη) χρησιμοποιεί το όνομα Marin Bua Mexa Busichi και έχει κατοχειρώσει τίτλους ευγενείας από Βατικανό και Ευρωπαικές Βασιλικές αυλές. Διαβάστε και για μιά ιδιαίτερη περίπτωση που προέκυψε από την έρευνα μας. Πολύ πριν ανακαλύψει τους Bosichi o Κ.Σάθας, από την έρευνα του στα αρχεία της Βενετίας, τους είχαν ανακαλύψει οι Αμερικάνοι και οι Άγγλοι Στο βιβλίο The internasional Association for the Preservation of spiritua list and occult periodicals (IAPSOP)1882-1923. Η Διεθνής ένωση για την διατήρηση των πνευματικών και μυστηριακών περιοδικών. Στην σελ.129 γράφει;Years ago an unproved statement was printed that Prince Albert’s real name was Busichi. Burke’s statement will be found correct,\ for the Saxe-Coburg house, and for any other families Who have simply continued mediaeval practice of adding to their baptismal name only a territorial designation instead of the modern “ surname.” …Πριν από χρόνια είχε δημοσιευθεί μια άτυπη δήλωση ότι το πραγματικό όνομα του Πρίγκιπα Αλβέρτου ήταν Busichi. Η δήλωση του Burke θα βρεθεί σωστή για τον οίκο του Σαξ Κομβούργου (Saxe-Coburg) και για οποιεσδήποτε άλλες οικογένειες που απλώς συνέχισαν τη μεσαιωνική πρακτική να προσθέτουν στο βαφτιστικό τους όνομα μόνο μια εδαφική ονομασία αντί για το σύγχρονο τους»επώνυμο». Όλες οι εφημερίδες εκείνης της εποχής και της ευρύτερης περιοχής γράφουν: news paper , Virginia Chronic…le, LIBRARY OF VIRGINIA, DAILY DISPATCH. No.88 , friday, october 12, 1860.= The Prince is Surname.A correς pondent, curious in family names, writes to the Philadelphia Bulletin concernins the family name of the Prince consort, the father of the Prince of Wales. He says it is «Busichi,» and that consequently the real name of the young gentleman now traveling in the United States as Baron Renfrew, is «Albert Edward Busichi.» He adds, that it he should survive his mother,he will be the first British sovereign of the Busichi dynasty,the plantagenerts the Tudors, the Stuards,and the Guelphs or D’Estes, belug ail gone. We see no reason to question the accuracy of our correspondent is statement. But it is quite enough to excite curiosity as to the history of the name, which is evidently of Italian origin.In familial history there is no mention of any persons of distinetion named Busichi. Εφημερίδα Χρονικό της Βιρτζίνια, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΙΡΓΙΝΙΑΣ, ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΟΣΤΟΛΗ. No.88, Friday, October 12, 1860. = Το επώνυμο του Πρίγκιπα.Ένας ανταποκριτής μας, περίεργος με τα οικογενειακά ονόματα, γράφει στο δελτίο της Philadelphia και αναφέρεται στο οικογενειακό όνομα του Πρίγκιπα συζύγου , του πατέρα του Πρίγκιπα της Ουαλίας και λέει ότι είναι «Busichi», και κατά συνέπεια το πραγματικό όνομα του νέου κυρίου που ταξιδεύει τώρα στις Ηνωμένες Πολιτείες ως ο Baron Renfrew, είναι «Albert Edward Busichi». Προσθέτει ότι αν ζήσει περισσότερο από την μητέρα του, θα είναι ο πρώτος Βρετανός βασιλιάς της δυναστείας των Busichi, οι δυναστίες των Tudors, των Stuards και των Guelphs ή D’Estes, θα έχουν παρακαμφθεί. Δεν βλέπουμε κανένα λόγο να αμφισβητούμε την ακρίβεια της δήλωσης του ανταποκριτή μας. Αλλά είναι αρκετό να διεγείρεται η περιέργεια ως προς την ιστορία του ονόματος, το οποίο προφανώς ανήκει στην αυθεντική Ιταλική οικογένεια. Στην οικογενειακή ιστορία δεν υπάρχει καμία αναφορά για κανένα πρόσωπο με την διακριτική ονομασία Busichi. News paper)YORKVILLE ENQUIRER. (Yorkville, s. c.) 1855-2006, October 25, 1860, Image 2………………» a It is said that the Prince’s name, the family is name of his father, that it is Busichi. We knew before that his father rejoiced in the name of Frans-August-Karl Emanuel-Albert, and we imagine that was enough; but one must add Busichi to the string. Ενημερωτικό δελτίο) YORKVILLE ENQUIRER. (Yorkville, SC) 1855-2006, 25 Οκτωβρίου 1860, Εικόνα 2 ……………… Λέγεται ότι το όνομα του πρίγκιπα, το οικογενειακό όνομα του πατέρα του, είναι Busichi. Γνωρίζαμε προηγουμένως ότι ο πατέρας του ακούει στο όνομα Frans-August-Karl Emanuel-Albert, και φανταζόμαστε ότι ήταν αρκετό. αλλά τώρα πρέπει να προσθέσει στην σειρά και το Busichi .Οι Burke, για τρείς γενιές, ήταν οι βιογράφοι και ιστοριογράφοι της Βασίλισσας Βικτωρίας και των επομένων Βασιλέων της Αγγλίας και της εποχής των.Σήμερα η ιστορικός Ersie Burke, απόγονος των, έχει κάνει σειρά εκδόσεων και ανακοινώσεων στις οποίες κάνει αναφορά και στους Busichi και με την οποία είμαστε σε επαφή.Το ίδιο συμβαίνει και με την Diana Gilliland Writgh, εκδότρια του blog surprised by time, η οποία στις εκδόσεις και τίς ανακοικώσεις της έρευνας της ανaφέρεται συχνά στους Busichi.

Ας μείνουμε όμως εδώ. Θα μπορούσα να σας παραθέτω στοιχεία επί ώρες.

Όπως σας έγραψα η γνωστοποίηση σε εσάς, της δημιουργίας του συλλόγου μας, έγινε απλά για ενημερωσή σας, επειδή κάποιες στιγμές στο blog σας έχετε αναφερθεί στους Μπουζίκη. Εάν εσείς θέλετε να δημοσιεύσετε την ηλεκτρονική συζήτηση μας (ίσως κάποιοι να ενδιαφέρονται γιά τα στοιχεία που παραθέτω) αυτό είναι δικό σας θέμα. Το ερώτημα που προτείνετε δεν μας ενδιφέρει να το αναρτήσετε. Δεν πιστεύουμε ότι θα οφεληθεί με αυτό η έρευνα μας, η οποία πλέον βρίσκεται σε φάση εξειδικευμένης έρευνας.

Κύριε Τζώρτζη … Ιστορική έρευνα κάνουμε. Ένα ταξίδι στην ιστορία. Και γνωρίζετε καλά ότι αυτό το ταξίδι είναι όμορφο.

 Με όλη την εκτίμηση που σας έχω για το έργο σας, εύχομαι χρόνια πολλά και καλή χρονιά.

Σημειώσεις:

  1. Ο λόγος που ανάρτησα τα παραπάνω είναι αυτός ακριβώς που ο κύριος Μπουζικάκος αναφέρει, δηλ. ότι: «…ίσως κάποιοι να ενδιαφέρονται για τα στοιχεία που παραθέτω..». Όπως έχω προαναφέρει ενδιαφέρον για τους Μποζίκηδες μου έχουν εκφράσει από την Β. Ελλάδα, από την περιοχή του Ναυπλίου, καθώς και από την Αγγλία κ. ά.
  2. Δεν έχω κανένα λόγο να αντιπαρατεθώ με οποοιονδήποτε και μάλιστα για θέματα που δεν είναι του ενδιαφέροντός μου και δεν έχω πλήρη γνώση αυτών.
  3. Σχετικά με την αναφορά: «…ίσως να πιστέψατε ότι θέλουμε να αποποιηθούμε την όποια αρβανίτικη μας προέλευση. Ασφαλώς και όχι….». Σε καμία περίπτωση δεν  πέρασε από το μυαλό μου ότι για λόγους σκοπιμότητας ο κος Μπουζικάκος θα ήθελε να αλλοιώσει ιστορικά γεγονότα.
  4. Εγώ δεν είμαι από εκείνους που αβασάνιστα υποστηρίζουν τους Αρβανίτες, δεδομένου ότι και την προσφορά τους γνωρίζω και τα ελαττώματά τους επίσης, όπως και την προέλευσή τους και την εν γένει ζωή τους στην Ελλάδα. Άλλωστε έχω δεχθεί και απειλές από αλβανοεξυπνάκηδες και άλλους για δήθεν προπαγάνδα που μέσω του blog αυτού κάνω εναντίον των Αλβανών και υπέρ των Αρβανιτών. Αυτοί, (όχι οι Αρβανίτες), ίσως με βάση την ιστορία όπως παραποιημένη τους σερβίρεται ή όπως εκείνοι θέλουν έτσι να την διαβάσουν, νομίζουν ότι ήρθαν στην Ελλάδα και έφεραν στους Έλληνες πολιτισμό και ότι τους ανήκει η μισή Ελλάδα. Αγνοούν ότι από χιλιάδες χρόνια οι Έλληνες ήσαν κάτοικοι της Αλβανίας και γι’ αυτό μαρτυρούν τα ονόματα, οι εκκλησίες, οι επίσκοποι, η γλώσσα, η θρησκεία κ.λ.
  5. Σχετικά με την αναφορά του κου Μπουζικάκου: «Μία οικογένεια έχει Βυζαντινή καταγωγή όταν υπάρχουν ιστορικές αποδείξεις ότι αυτή η οικογένεια έζησε και δραστηριοποιήθηκε την περίοδο της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και στα όρια αυτής…», έχω την εξής παρατήρηση: Καταγωγή κατά την ταπεινή μου γνώμη σημαίνει την αρχή του γένους, της γενεάς, το από πού προέρχεται κάποιος. Πόσο αυτό μπορεί να πηγαίνει πίσω είναι ερευνητέο. Στην ουσία συμφωνώ με τον κ.  Μπουζικάκο. Με καλύπτει η παραδοχή του ότι οι Μποζίκηδες ήσαν μεταξύ των αρβανιτών «στρατιωτών», όπως τους μνημονέυει ο Σάθας και πολλοί άλλοι.
  6. Τέλος, θεωρώ ότι αυτός ο διάλογος απέβη θετικός και προσέθεσε στη γνώση μας και γι’ αυτό θέλω να ευχαριστήσω τον κο Μπουζικάκο, όπως θεωρώ ότι και η δημιουργία του συλλόγου τους θα συμβάλλει πνευματικά και πολιτιστικά στην περιοχή αυτή, εκπληρώνοντας τους σκοπούς του.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Tagged | Σχολιάστε

Καλή χρονιά!

Εικόνα | Posted on by | Σχολιάστε

Τα στατιστικά του blog «Γκέρμπεσι».

Αγαπητοί φίλοι αναγνώστες,

τα στατιστικά στοιχεία που ακολουθούν δείχνουν φωτογραφικά την πορεία του blog «Γκέρμπεσι» από το 2011 που δημιουργήθηκε και μέχρι σήμερα 30 Δεκεμβρίου 2017. Να σημειώσω ότι: το έτος 2011 και σχεδόν όλο το 2012 το σύστημα δεν μετρούσε επισκέπτες (visitors) αλλά μόνο προβολές (views).

Εκτός από την εξέλιξη των επισκεπτών και των προβολών, έχουν καταγραφεί και οι χώρες προέλευσης των επισκεπτών, καθώς και ο αριθμός εμφανίσεων για κάθε μία απ’ αυτές.

Όπως διαπιστώνετε η πορεία του blog είναι ανοδική. Αυτό φαίνεται καθαρά στο διάγραμμα αλλά και στον πίνακα που έχω ακριβώς πάνω από τα ιστογράμματα. Μεταξύ του 2015 και του 2016 υπήρξε αύξηση των επισκεπτών κατά 5.000 άτομα. Μεταξύ 2016 και 2017 κατά 4.000 άτομα κ.ο.κ. Τo 2016 επισκέφθηκαν το Blog 19.187 και το 2017 (μέχρι σήμερα) 23.087.

Αγαπητοί φίλοι, η ανοδική αυτή πορεία οφείλεται και σε σας κυρίως, αλλά και στην προσπάθεια που καταβάλλω για να παρουσιάσω θέματα που αφορούν την επαρχία Καλαβρύτων και ευρύτερα την περιοχή, και έχουν ιστορικό κυρίως ενδιαφέρον για όλυς μας.

Αυτή η προσπάθεια, η κοπιώδης και ψυχοφθόρα για μένα, δεν μπου προσπορίζει κάποιο κέρδος. Θα έλεγα καθόλου όφελος. Μόνο η ικανοποίηση, της παρουσιάσης στοιχείων ιστορικών που αφορούν την περιοχή, είναι εκείνη που μου μένει. Κάποια στιγμή αυτή η προσπάθεια θα σταματήσει, διότι και το blog θα κορεσθεί και εγώ θα έχω κουραστεί.

Σας ευχαριστώ όλους θερμά για την εμπιστοσύνη σας στα γραφόμενά μου. Ευχαριστώ και όσους προώθησαν αυτό το blog, κυρίως ανθρώπους του εξωτερικού και ανθρώπους της επαρχίας Καλαβρύτων που δεν είχα την τιμή να τους γνωρίζω.

Τα σπουδαιότερα ιστορικά στοιχεία της επαρχίας Καλαβρύτων έχουν περιληφθεί στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων». Όσα σημαντικά προέκυψαν μετά τη σύνταξη και εκτύπωση αυτού, ή θα προκύψουν στη συνέχεια της έρευνας, αποτελούν σύμπλήρωμά του και ευελπιστώ να περιληφθούν σε πιθανή μελλοντική επανεκτύπωσή του.

Αγαπητοί φίλοι, Σας  εύχομαι το 2018 να είναι καλύτερο από τα προηγούμενα για όλους σας. Καλή χρονιά αγαπητοί Αναγνώστες, αγαπητοί συμπατριώτες, αγαπητοί μετανάστες, αγαπητοί συγχωριανοί!

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ενορίτες «Αγίου Δημητρίου» Τσορωτά το έτος 1915.

Κατάλογος των εχόντων δικαίωμα ψήφου, προς εκλογήν εκκλησιαστικών συμβούλων, ενοριτών του ναού «Ο άγιος Δημήτριος» του χωρίου Τσορωτά.

1. Αλέξιος Θεοδώνης. 2. Γεώργιος Β. Τσούνης. 3. Γεώργιος Ασ. Σκάρπας. 4. Δημ. Ασ. Σκάρπας. 5. Ρήγας Ασ. Σκάρπας. 6. Δημ. Παπαδόπουλος. 7. Αθ. Δημ. Σκάρπας. 8. Παναγ. Αρφάνης. 9. Νικόλ. Σκάρπας. 10. Γεώργ. Αλεξόπουλος. 11. Ιωάν. Αθαν. Κιούσης. 12. Κων. Ζουρνής. 13. Αθ. Ζουρνής. 14. Γεώργ. Π. Κούφης. 15. Αθαν. Π. Κούφης. 16. Θεόδ. Δ. Κιούσης. 17. Κωνστ. Δημήτρουλης. 18. Παναγ. Θεοδώνης. 19. Δημ. Ι. Σκάρπας. 20. Ιωάν. Ζαφειρόπουλος. 21. Δημ. Παναγόπουλος. 22. Αθαν. Ντελής. 23. Πάνος Παναγόπουλος. 24. Αριστ. Γ. Γιαννακόπουλος.. 25. Θάνος Ζαφειρόπουλος. 26. Μιχαήλ Τσερνοτόπουλος. 27. Βασίλ. Παρασκευόπουλος. 28. Δημήτρ. Σακελλαρόπουλος. 29. Γεώργ. Μπερτουνηγής. 30. Δημήτρ. Ζαφειρόπουλος. 31. Δημήτρ. Αποστολόπουλος. 32. Γεώργ. Ζαφειρόπουλος. 33. Δημ. Κατσής. 34. Γεώργ. Κατσής. 35. Ιωάν. Αθανασουνίτσας[;]. 36. Δημήτρ. Παπασημακόπουλος. 37. Χρήστος Παπασημακόπουλος. 38 Σπύρ. Βασιλόπουλος. 39. Παναγ. Κιούσης. 40. Θεόδ. Ντόρλης. 41. Κωνστ. Ντόρλης. 42. Θεόδ. Σμυρνής. 43. Λεωνίδας Θεοδώνης. 44. Λουκάς Παπακωνσταντίνου. 45. Ιωάνν. Νταλιάνης. 46. Σπυρ. Λουκόπουλος. 47. Δημ. Λουκόπουλος. 48. Ανδρέας Κόλιας. 49. Βασίλ. Κόλιας. 50. Γεώργιος Ι. Τσιούνης[;]. 51. Σωτήρ. Κιούσης. 52. Γεώργ. Κιούσης. 53. Γεώργ. Ρηγόπουλος. 54. Πανάγος Κουλουντής[;]. 55. Αριστ. Σταθακόπουλος. 56. Ιωάν. Αντωνόπουλος. 57. Θεόδ. Αντωνόπουλος. 58. Αθαν. Ντουβής. 59. Γεώργ. Θεοδώνης. 60. Θεοδώσης Δημήτρουλης. 61. Γεώργ. Λεωνιδόπουλος. 62. Ιωάν. Μπερτουνηγής. 63. Βασίλ. Λαΐνης. 64. Ανδρ. Λαΐνης. 65. Γιαννάκης Τσερνοτόπουλος. 66. Γεώργ. Χαλδής. 67. Θεμ. Χαλδής. 68. Θεόδ. Γιαννακόπουλος. 69. […] Αντωνόπουλος. 70. Ιωάν. Γ. Τσιούνης. 71. Γεώργ. Λουκόπουλος. 72. Κων. Αν. Σκάρπας. 73. Ιωάν. Ντόρλης. 74. Δημήτρ. Σκάρπας. 75. Αθ. Β. Τσιούνης. 76. Δημ. Χαλδής. 77. Γεώργ. Κ. Δρούκας. 78. Σπύλιος Αθ. Ντόρλης. 79. Βασίλ. Κιούσης. 80. Γεώργ. Αργ. Βακής[;]. 81. Πανάγος Δ. Σκάρπας./ Εν Τσοροτά τη 29 Αυγούστου 1915./ Το εκκλησιαστ. Συμβούλιον/ Κωνστ. ιερεύς Κατσής./ Γ. Ρηγόπουλος/ [ακολουθούν και τρεις ακόμα δυσανάγνωστες υπογραφές]/ Επικυρούται ο ανωτέρω κατάλογος των ενοριτών Τσορωτά 5 8βρίου 1915/ Ο Πρόεδρος της κοινότητος Τσορωτά/ Ρήγας[;] Σκάρπας»

Πηγή: (Ε.Λ.Ι.Α.).

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Οι Καλλικάτζαροι και το τοπωνύμιο Λιαναίοι στο χωριό Άγιος Νικόλαος Καλαβρύτων.

Σχετικά με το τοπωνύμιο «Λιαναίοι«, που βρίσκεται στο χωριό Άγιος Νικόλαος Καλαβρύτων, ανάμεσα στο ερημοκκλήσι Άη – Θανάσης και στην Αγία Βαρβάρα, αντιγράφω από το Ιστορ. Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων:

Η ονομασία κατά μία εκδοχή προήλθε από οικογένεια που είχε εκεί κοντά την καλύβα της.

Κατ’ άλλη και σύμφωνα με το θρύλο, «την πήρε από την διήγηση μιάς γριάς που δεν κράτησε μια μεγάλη γιορτή κοντά των Φώτων και πήγαινε χαράματα στα χωράφια της, μα για να την τιμωρήσει ο Θεός, έστειλε στο δρόμο της κοντά στο ρέμμα που τρέχει το νερό τους διαβόλους ή Καλλικατζαραίους «Λιανούς» ψηλούς και αδύνατους [και] μερικοί άρχισαν να χορεύουν γύρω της και κείνη τρομοκρατημένη γύρισε πίσω και είπε εκεί στη ρεματιά, «με σταμάτησαν οι Λιαναίοι τα ξωτικά».».

(Η καταγραφή του θρύλου έγινε από τον Νίκο Α. Στασινόπουλο στο βιβλίο του: ¨Το χωριό μας Άγιος Νικόλαος Καλαβρύτων (θρύλος – ιστορία – λαογραφία), Αθήναι 1982, σ. 169).
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Καλά Χριστούγεννα!

Η Γέννηση του Χριστού, με το ισχυρό μήνυμά της που κομίζει για τις πανανθρώπινες αξίες , ας αποτελέσει την αρχή για μιά αλλαγή στον τρόπο σκέψης και ενεργειών μας. Ας μας οδηγήσει πιό κοντά στις ανθρώπινες αξίες και ειδικά εμάς τους Έλληνες στις πατροπαράδοτες αρχές και αρετές μας.

Χρόνια πολλά στους Έλληνες του εξωτερικού!

Χρόνια πολλά στους πατριώτες Καλαβρυτινούς!

Χρόνια πολλά σε όλους εκείνους που μου κάνουν την τιμή και διαβάζουν όσα αναρτώ σε αυτό το blog!

Καλές Γιορτές σε όλους!

 

Posted in παραδόσεις κ.λ. | Tagged | Σχολιάστε

Πάτσης Γεώργιος. Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας.

Ανοίγοντας το βιβλίο για το μοναστήρι των Ταξιαρχών Αιγίου, των αξιοτίμων καθηγητών  μου στο Γυμνάσιο της μονής αυτής, Π. Πανίτσα και Π. Παπαθεοδώρου, στην πρώτη σελίδα αυτού υπάρχει η φωτογραφία που παραθέτω και εδώ, του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Γεωργίου. Λεγόταν Πάτσης Γεώργιος.

Μαθητής όντας, γνώρισα τον ιεράρχη αυτόν, ο οποίος επισκεπτόταν το μοναστήρι στο οποίο ηγούμενος τότε ήταν ο Θεόκλητος Παπαζαφείρης (Γιαταγάνας) από το Γκέρμπεσι καταγόμενος.  Θυμάμαι ακόμα και σήμερα, ότι ο Σεβασμιώτατος είχε καλέσει μαθητές, μεταξύ των οποίων και εμένα, και μας ρώτησε πως περνούσαμε στο εκεί σχολείο, αν είχαμε παράπονα κ. λ. Ήταν ένας πράος , σοβαρός και κοινωνικός άνθρωπος.

Όταν έγραψα το Ιστορικό Λεξικό των Καλαβρύτων, παρ’ ότι αναζήτησα στοιχεία γι’ αυτόν τον ιεράρχη, δεν βρήκα τότε και έτσι δεν τον ανέφερα σε ιδιαίτερο λήμμα. Ήδη έχω καταχωρήσει συμπληρωματικά, τα παρακάτω στοιχεία, ώστε να είναι διαθέσιμα σε πιθανή μελλοντική του έκδοση.

Πάτσης Γεώργιος: (1903-1978). Μητροπολίτης Καλαβρύτων και Αιγιαλείας. Γεννήθηκε στον Πειραιά  στις 16 Φεβρουαρίου 1903, από γονείς που ήσαν νησιώτες. Από την Ύδρα ο πατέρας του Κυριάκος Πάτσης και από τα Κύθηρα η μάνα του Μαρία το γένος Ανδρονίκου. Ο Γεώργιος τελείωσε το Γυμνάσιο στον Πειραιά το 1920 και στη συνέχεια σπούδασε στη Θεολογική Σχολή Αθηνών, απ’ όπου πήρε πτυχίο το 1924. Τον επόμενο χρόνο διορίστηκε καθηγητής των Θρησκευτικών στην Αίγινα. Το 1929 μετατέθηκε στο Β΄ Γυμνάσιο αρρένων Πειραιώς όπου και δίδαξε μέχρι το 1943. Όμως το 1936 στις 31 Μαΐου, με εντολή του Αρχιεπισκόπου Αθηνών Χρυσοστόμου είχε ήδη χειροτονηθεί διάκονος και πρεσβύτερος και τοποθετήθηκε Ιερατικός Προϊστάμενος και Ιεροκήρυκας τον ιερό ναό Αγίου Σπυρίδωνος Πειραιώς.

Συνδέθηκε φιλικά με τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό όταν αυτός είχε «εξορισθεί» στη μονή Φανερωμένης στη Σαλαμίνα και εκείνος επανελθών στην Αθήνα και στο θρόνο του, τον επέλεξε για βοηθόν επίσκοπο αυτού υπό τον τίτλο Σταυρουπόλεως και τον όρισε εκπρόσωπό του στον Πειραιά. Χειροτονήθηκε επίσκοπος Σταυρουπόλεως, στη Μητρόπολη Αθηνών στις 18 Απριλίου 1943 από τον ίδιο τον Δαμασκηνό και την Ι. Σύνοδο. «Αναλαβών τα καθήκοντά του, πολλαπλώς και θερμώς  διηκόνησε τον δοκιμαζόμενον, τόσον εκ του λιμού και της ξενικής κατοχής, όσον και εκ των Καταστροφών των εναερίων βομβαρδισμών, λαόν του Πειραιώς…». Διετέλεσε Γενικός Επιθεωρητής του τότε Οργανισμού Χριστιανικής Αλληλεγγύης (Ε.Ο.Χ.Α), στα χρόνια της γερμανικής κατοχής. Στη συνέχεια τον Ιούνιο του 1952 εκλέχθηκε μητροπολίτης Θήρας.

Στις 8 Νοεμβρίου 1957 μετατέθηκε στη Μητρόπολη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, όπου διαδέχθηκε τον Αγαθόνικο Παπασταματίου και η ενθρόνισή του έγινε στο Αίγιο στις 8 Δεκεμβρίου του ιδίου έτους. Εκεί εργάσθηκε με ζήλο, καλωσύνη, πραότητα και διοικητικές αρετές και οργάνωσε τα ιστορικά μοναστικά κέντρα της επαρχίας αυτης, ίδρυσε ναούς (όπως της Θεομήτορος Άννης Συνοικισμού Αιγίου, Αγίου Αλεξίου Σταφιδαλώνων, Αγίου Ιωάννου Καλλιθέας Αιγίου κ. ά.), ορφανοτροφείο και αίθουσα για την «Αποστολικήν διακονίαν» κ.λ. Επίσης πέτυχε από την κυβέρνηση την οικονομική ενίσχυση του Γηροκομείου και του Ασύλου Ανιάτων Αιγίου, όπου επεκτείνοντάς τα, προσέθεσε δύο ακόμα πτέρυγες. «Εκλήθη ως συνοδικός δίς και ωρίσθη διευθύνων σύμβουλος του Ο.Δ.Ε.Π. (1959-1960) και αντιπρόεδρος της Ι. Συνόδου (1962-1963).  Ετιμήθη με τους ανωτέρους Ταξιάρχας Φοίνικος και Παναγίου Τάφου, τα μετάλια εξαιρέτων πράξεων, Ερυθρού Σταυρού κ. α. Υπήρξε ένας από τους σοβαρώτερους και εμπειρότερους Ιεράρχες». Το 1965 ήτο τοποτηρητής της Ι. Μητροπόλεως Κορινθίας.

Στο προσωπικό Ιστολόγιο του Μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου, όστις τον διαδέχθηκε, αναφέρονται τα εξής, για το τέλος του Γεωργίου: «Την 23ην  Απριλίου 1978, Κυριακή των Βαΐων, ετοιμάσθηκε να μεταβή στο Ναό για την τέλεση της θείας λειτουργίας κατά τήν επίσημα αυτή ημέρα του εκκλησιαστικού μας εορτολογίου, Τελικά δεν το κατώρθωσε! Ο θάνατος τον πρόλαβε, καθώς κατέβαινε τα σκαλοπάτια του Επισκοπείου! ¨Ενα ανέβρυσμα της αορτής τον έστειλε με διαδικασία EXPRESS στα ουράνια Δώματα!  Πρόκειται για τον αείμνηστο Προκάτοχό μας, τον μακαριστό Μητροπολίτη Γεώργιο, μια μεγάλη εκκλησιαστική φυσιογνωμία του εικοστού αιώνος!».

Πηγή: (Θρησκευτική και Ηθική Εγκυκλοπαίδεια, τ. Δ΄, και ιστολόγ. Μητροπολίτου Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου).

Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Ένας από τους πολλούς Χειμαρριώτες[1] που πολέμησαν στο πλευρό των Ελλήνων και εναντίον των Τούρκων το 1821.

Το εκπληκτικό έγγραφό του προς τον Κυβρνήτη της Ελλάδος έχει ως εξής:

«Προς τον εξοχώτατον Κυβερνήτην της Ελλάδος/ Εγκλείω αντίγραφον αποδεικτικού, αποδεικνύον πως εδούλευσα την πατρίδα απ’ αρχής χωρίς να ωφεληθώ το παραμικρόν. Εγκλείω και αντίγραφον ενός ενδεικτικού του εθνικού Ταμείου εκδεδομένον εις όνομα εμού και ενός άλλου δια 18 χιλιάδες περίπου γροσίων, τα οποία απεφασίσθη να μας δοθώσι δι’ όσον καιρόν  εστάθημεν φρουρά εις την την Εθνικήν Συνέλευσιν. Γρόσια 1180 ανήκουσιν εξ’ αυτών εις εμέ. Εξοχώτατε! ευρισκόμενος, ενταύθα ξένος και χωρίς τινά υπηρεσίαν κατήντησα να υστερούμαι και τον επιούσιον άρτον. Ευρίσκομαι έτι αναγκασμένος να απέλθω εις την πατρίδα μου Χεμάρραν να επιβλέψω την ελεεινήν κατάστασιν της οικίας και φαμελίας μου, η οποία μένει απροστάτευτος, διότι απέθανε προ ολίγου εις αδελφός μου ο οποίος έμενεν εκεί, Υστερούμενος των μέσων, παρακαλώ θερμώς την Υ.Ε. να ευαρεστηθεί να μου κάμει εξοικονόμησιν τινά δια να δυνηθώ να υπάγω να διατάξω τα πράγματά μου και να επιστρέψω να ζήσω και να αποθάνω εις την πατρίδα δια την οποίαν ηγωνίσθην και έχυσα αίματα. Ων απελπισμένος, ως έλεος ζητώ την εξοικονόμησιν ταύτην, μόλον τούτο όσα ευαρεστηθεί η Υ.Ε. να μου δώσει, ας απερασθώσιν εις τον λογαριασμόν των όσα έχω να λαμβάνω. Υποσημειούμαι με βαθύτατον σέβας και με χρηστάς ελπίδας. Τη 27 10βρίου 1829/ εν Ναυπλίω./ ο πολίτης Σπύρος Ιωάννου Χειμαργιώτης». [Σημ: η έντονη γραφή είναι από εμένα].

Το πιστοποιητικό του Κολοκοτρώνη για τον Χειμαρριώτη:

«Δηλοποιείται ότι ο καπετάν Σπύρος Ιωάννου Χειμαρριώτης με ακολουθεί από τον πρώτον χρόνον της επαναστάσεως άχρι σήμερον. Ευρέθη εις όλας τας κατά των εχθρών εκστρατείας μου, και εις άλλας υπηρεσίας των στρατοπέδων εφάνη χρήσιμος οδηγών πάντοτε εν σώμα μικρόν, στρατιωτών και πληγωθείς τρις εις τας μάχας κατά τας χείρας και τον πόδα εφέρθη δε εις όλας αυτάς τας περιστάσεις με γενναιότητα, πίστην και προθυμίαν, ομού και φιλοτιμίαν  και ως προς το έθνος πιστάς εκδουλεύσεις του είναι δίκαιον να του παρέξωσι το δικαίωμα να καταταχθεί εις ανάλογον στρατιωτικήν θέσιν δια αμοιβήν. Διό εις ένδειξιν της καλής δουλεύσεώς του εξεδόθη το παρόν επίσημον έγγραφον./ Τη 9 Αυγούστου 1829. Εν Άργει./ Ο γεν. Αρχηγός των Π[ελοποννησιακών] όπλων/ Θ[εόδωρος]  Κολοκοτρώνης.».

Άλλο πιστοποιητικό υπάρχει συνημμένο με ημερομηνία 10 Απριλίου 1827, το οποίο υπογράφεται από μέλη της Αντικυβερνητικής Επιτροπής και στο οποίο αναφέρεται ότι οφείλονται 18125 γρόσια στους καπετάνιους Σπύρο Ιωάννου και Δημήτριο Γιαννακόπουλο για μισθούς και σιτηρέσια 230 στρατιωτών κ. λ.

Στη συνέχεια και για λόγους χώρου, παραθέτω σε φωτογραφία, μόνο το πιστοποιητικό του Θ. Κολοκοτρώνη.

——————————————————————

[1] Σχετική είναι και η αναφορά Χειμαρριωτών για την οποία βλ, στην ανάρτηση στο παρόν Blog, gerbesi.wordpress.com στις 20.4.2017.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Σχολιάστε

Ο Μακρυγιάννης είπε:

«… Πατρίς, να μακαρίζεις γενικώς όλους τους Έλληνες, ότι θυσιάστηκαν για σένα, να σ’ αναστήσουνε, να ξαναειπωθείς άλλη μια φορά ελεύθερη πατρίδα, που ήσουνα χαμένη και σβησμένη από τον κατάλογο των εθνών. Όλους αυτούς να τους μακαρίζεις. Όμως να θυμάσαι και να λαμπρύνεις εκείνους που πρωτοθυσιάστηκαν στην Αλαμάνα, πολεμώντας με τόση δύναμη Τούρκων· κι εκείνους που αποφασίστηκαν και κλείστηκαν σε μια μαντρούλα με πλίθες, αδύνατη, στο Χάνι της Γραβιάς· κι εκείνους που λιώσανε τόση Τουρκιά και πασάδες στα Βασιλικά· κι εκείνους που αγωνίστηκαν σα λιοντάρια στη Λαγκάδα του Μακρυνόρου, όπου πολεμήθηκαν συνχρόνως σ’ αυτές τις δυο θέσες πού’ ναι τα κλειδιά σου – ένα η Πόρτα του Μακρυνόρου, και τ’άλλο των Θερμοπύλων. Κι αφού πήγανε κι από τα δυο μέρη ν’ ανοίξουνε δρόμο οι Τούρκοι, εκείνοι οι αθάνατοι, τόσοι λίγοι, ογδόντα ένας στη Λαγκάδα, γιόμωσαν τον τόπο κόκαλα εκεί. Και τους καταδιάλυσαν, εκείνοι οι ολίγοι, στ’ άλλο μέρος των Θερμοπύλων κι άλλού. Αυτήνοι σε ανάστησαν και δεν μπήκε δύναμη και ζαϊρέδες και πολεμοφόδια. Αυτήνοι ψύχωσαν εκείνους που πολιορκούσαν τους ντόπιους Τούρκους και φρουρές· και νηστικούς κι αδύνατους τους περιλάβαν και τους σφάξαν σαν τραγιά. Και τέλος πάντων, πατρίδα, αυτήνοι κατατρέχονται από τους Εκλαμπρότατους, τους Εξοχώτατους, από τον Κυβερνήτη σου κι αδελφούς του. O Αγουστίνος κι ο Βιάρος αυτήνων των σκοτωμένων τις γυναίκες και κορίτσια κυνηγούν. Αυτούς τους αγωνιστάς κατατρέχουν και τους λένε να πάνε να διακονέψουν: «Ποιος σας είπε» τους λένε «να σηκώσετε άρματα να δυστυχίσετε;» Έχουνε δίκαιον, ότι ο Ζαΐμης χρώσταγε των Τούρκων ένα μιλιούνι γρόσια, και οι Ντεληγιανναίγοι και οι Λονταίγοι και οι άλλοι, κι’ ο Μεταξάς, κόντες της πιάτζας,  χωρίς παρά, κι’ ο Κωλέτης ένας γιατρός, ο Μαυροκορδάτος τζιράκι της Κωσταντινοπόλεως. Τους φκειάσαν αυτείνοι οι διακονιαραίγοι, οι αγωνισταί, Εκλαμπρότατους, τους λευτέρωσαν από τους Τούρκους κι’ από τα χρέη, οπού χρώσταγαν των Τούρκων, κ’ έγιναν τώρα μεγάλοι και τρανοί. Γύμνωσαν και τους Τούρκους, παίρνοντας το βίον τους, και το έθνος το γύμνωσαν και το αφάνισαν, γιόμωσαν φατρίες και κακίες τους ανθρώπους του αγώνος. Τους καταδιαιρούν – γιομόζουν αυτείνοι αγαθά. Και οι Κολοκοτρωναίγοι οι φίλοι τους τα καλύτερα υποστατικά και πλούτη της πατρίδος. Έμειναν οι αγωνισταί διακονιαραίοι, τους κατατρέχει ο Κυβερνήτης μας κι’ ο Αγουστίνος κι’ ο Βιάρος, καταφρονούν όλους αυτούς και βαθμολογούνε πολλούς, οπού ’παιζαν το μπιλλιάρδο μέσα τους καφενέδες και τώρα είναι σπιγούνοι του Κυβερνήτη και των αλλουνών.  Αυτείνοι βαθμολογώνται, αυτείνοι πλερώνονται βαρυούς μιστούς. Οι αγωνισταί δυστυχούν. Των σκοτωμένων τις φαμελιές όποια είναι νέα την θέλει ο τάδε, σα να λέμε ο Βελήπασσας, ο Μουχτάρπασσας, ότι δεν έχει η φτωχή να φάγη. Λευτερώθηκαν κάμποσες σκλάβες Μισολογγίτισσες κι’ από άλλα μέρη (τις λευτέρωσαν οι φιλάνθρωποι) και διακονεύουν εδώ εις τ’ Άργος και εις τ’ Αναπλιού τους δρόμους. Των αγωνιστών οι άνθρωποι διακονεύουν και γυρεύουν να πάνε πίσου εις τους Τούρκους. Τους είχανε αυτείνοι σκλάβους, τους ντύνανε, τους συγυρίζανε και τρώγαν. Εις την πατρίδα τους ξυπόλυτοι και γυμνοί διακονεύουν. Από όλα αυτά, καϊμένη πατρίδα, δεν θα σωθούνε τα δεινά σου, ότι σιδερώνουν την αρετή εκείνοι οπού σε κυβερνούσαν και σε κυβερνούν, και τώρα κατατρέχουν το δίκαιον και την αλήθειαν και με ψέματα θέλουν και με σπιγούνους να σε λευτερώσουνε, μήτε τώρα είσαι καλά, μήτε δια τα μέλλοντά σου, με τους ανθρώπους οπού σε τριγυρίζουν, πολιτικούς, σπιγούνους και τοιούτους αξιωματικούς. Συχωράτε με, αναγνώστες, οπού ’φυγα από το προκείμενον. Μη στοχάζεστε ότ’ είμαι ή γόητας, είτε φαντασμένος, είτε εγώ αδικημένος. Λυπούμαι και γράφω αυτά ότι ήτανε πέντε αδέλφια κ’ έμεινε ένας μόνον από το ντουφέκι· και οι άνθρωποί τους ήτανε τόσον καιρόν σκλαβωμένοι και σώθη μία γυναίκα μόνον κι’ αυτείνη πείναγε· κ’ εκείνοι οπού τους ζήταγε ψωμί θέλαν να κάμουν το κέφι τους να της δώσουνε να φάγη. Κι’ αυτό κι’ άλλα πολλά τοιούτα μ’ έκαμαν να βγω από το προκείμενον. Ότι τα τοιούτα δεν λευτερώνουν πατρίδα, την χάνουν· κ’ έχω σκοπόν να ζήσω κ’ εγώ σ’ αυτείνη την πατρίδα. Ότι έχω τόση αδύνατη φαμελιά και δεν ’πιτηδεύομαι να κολακεύω τους δυνατούς. Και είμαι δυστυχής, και κλαίγω και την δυστυχισμένη μου πατρίδα, οπού δι’ αυτείνη χύσαμε το αίμα μας αδίκως…»[1].

————————————————————-

[1] «Μακρυγιάννη Γιάννη: «Άπαντα», εκδόσεις «Μέρμηγκας», Αθήνα, 1975. σελ. 149-151».

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

13.12.1943. Αποφράς ημέρα – ολοκαύτωμα.

13 Δεκεμβρίου 1943.

Ημέρα που συνέβη ένα από τα θλιβερότερα γεγονότα της Ελληνικής ιστορίας, και ειδικότερα της  επαρχίας και της πόλης των Καλαβρύτων. Το ολοκαύτωμα των Καλαβρυτινών.

Αποφράς ημέρα λοιπόν η 13η Δεκεμβρίου 1943 και μέσα από μια απλοϊκή θεώρηση, δεν θα ήθελε κανείς ούτε να την αναφέρει. Όμως η σιωπή είναι μεν ενίοτε χρυσός αλλά οδηγεί και στη λήθη και επομένως εμείς οι Έλληνες, εμείς οι καταγόμενοι από την επαρχία αυτή, δεν πρέπει να συνεργήσουμε ώστε αυτή η ημέρα αλλά και άλλες που προηγήθηκαν και στις οποίες έγιναν σφαγές από τους Γερμανούς σε άλλα χωριά της επαρχίας των Καλαβρύτων και σε άλλα μέρη της Ελλάδος, να αποτελέσει μία νεκρή ημερομηνία της ιστορίας, δηλαδή να ξεχαστεί.

Η ελληνική αυτή λέξη αποφράς ταιριάζει στη δυσοίωνη αυτή ημέρα, που έτσι την έκαναν, μιαρή και απαίσια, οι βάρβαροι Γερμανοί.

Ταιριάζει όμως και στους δήμιους Γερμανούς, αφού σαν επίθετο (ή και ουσιαστικό αρσενικού γένους), σημαίνει: ο ασεβής, δυσσεβής, κακόφρων, απαίσιος, επάρατος, αποτρόπαιος, αλιτήριος, πονηρός, «ανήρ αποφράς, αιμοχαρής καρδία, τύραννος ωμός και φιλαίματος κύων»[1].

Υπάρχει κάτι που δεν τους ταιριάζει;

Η άλλη λέξη: Ολοκαύτωμα, είναι η λέξη που περιγράφει τη θυσία όλων σχεδόν των Καλαβρυτινών στο βωμό της πατρίδος. Είναι η λέξη που περικλείει την σκληρή, την οδυνηρή θυσία πολλών αθώων θυμάτων στις βουλές του τυράννου.

Η σημασία που δίνουν όλα τα λεξικά στη λέξη ολοκαύτωμα, είναι: γενοκτονία, συστηματικός διωγμός, ολοκληρωτική καταστροφή ή αφανισμός μεγάλου αριθμού ανθρώπων,  «πλήρως καμένη προσφορά θυσίας» στους Γερμανούς που θεωρούνταν «ανώτερη φυλή». Βέβαια οι βάρβαροι δεν εφάρμοσαν μόνο τη φωτιά, αλλά και τα πολυβόλα που σκόρπισαν τον θάνατο. Η μεγαλύτερη σφαγή που έγινε ποτέ. Και στα Καλάβρυτα! Και στα Καλαβρυτοχώρια! Όχι μόνο για τους Εβραίους η λέξη «ολοκαύτωμα», αλλά και για τους Έλληνες της Ηπείρου, της Βοιωτίας, της Κρήτης των Καλαβρύτων…

Ήταν σχεδιασμένη η «Επιχείρηση Καλάβρυτα» όσο και αν μερικοί το αρνούνται αυτό. Η ιστορία μιλάει.

Κάθε περιορισμός στην αλήθεια για την ιστορία, προσθέτει ένα ακόμα σκαλοπάτι στη λήθη και εγκυμονεί τον κίνδυνο όχι μόνο να αλλοιωθεί αυτή αλλά και να ξεχαστεί. Πρέπει να γράφεται η αλήθεια, πρέπει να γράφεται η αληθινή ιστορία, γιατί μετά από μερικά χρόνια, κανείς δεν θα μπορεί να την μεταδώσει προφορικά στις επερχόμενες γενιές.

Ας είναι αιωνία η μνήμη σας αγνοί, αθώοι, ήρωες Καλαβρύτινοί!

———————————————————

[1] Ephraem Hist., Poeta, Chronicon L. 1305

Posted in Άρθρα | Σχολιάστε