Ιστορική φωτογραφία από τον εορτασμό της επετείου της μάχης κατά των Τούρκων στο Μ. Σπήλαιο (έτος 1970) και μία διόρθωση.

Στην παρακάτω φωτόγραφία μεταξύ των άλλων απεικονίζεται (εντός του κόκκινου κύκλου) και ο Ηγούμενος τότε της μονής Ταξιαρχών Αιγίου, Αρχιμανδρίτης Θεόκλητος Παπαζαφείρης, όστις λανθασμένα αναφέρεται Θεόκλητος Ζαφειρίου.

Ο Θεόκλητος Παπαζαφείρης ήταν από το Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία) και έφερε – από τον πατέρα του – το προσωνύμιο «Γιαταγάνας». Διετέλεσε ηγούμενος της Μονής Ταξιαρχών από το 1957 έως το 1980. Πέθανε το έτος 1997. Έχει ταφεί στη Μονή Ταξιαρχών Αιγίου.

Πατέρας του ήταν ο Παναγιώτης Παπαζαφείρης ή «Γιαταγάνας», όστις διετέλεσε πρόεδρος στο Γκέρμπεσι για αρκετά χρόνια.

Στην πρώτη σειρά βέβαια και ο Δεσπότης Γεώργιος Πάτσης.

Πηγή της φωτογραφίας: Νικ. Π. Παπαδόπουλου: «Κατακαημένου Μοριά σελίδες του 1821».

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«Χαραλάμπειος Δημοτική βιβλιοθήκη» του δήμου Καλαβρύτων.

Με το παρακάτω διάταγμα συστήθηκε στα Καλάβρυτα η «Χαραλάμπειος Δημοτική βιβλιοθήκη», δια «την ανύψωσιν του πνευματικού και επαγγελματικού επιπέδου των κατοίκων» όπως αναφέρει και το ιδρυτικό αυτό Β. Δ.

Σε σχετικό ερώτημα προς τους αρμοδίους του δήμου, πριν μερικά χρόνια, για να στείλω εκεί βιβλία μου, η απάντηση ήταν: Δεν υπάρχει βιβλιοθήκη στο δήμο των Καλαβρύτων.

Καταργήθηκε με νόμο; Περιήλθε σε αχρησία; Τι απέγινε; Δεν γνωρίζω. Όπως δεν γνωρίζω αν λειτούργησε ως επίσης και αν βελτίωσε το πνευματικό επίπεδο των κατοίκων.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μία ιστορική φωτογραφία ιερέων στο δήμο Αροανίας.

Πηγή: Από το πόνημα του τελευταίου εκ των παραπάνω αναφερομένων, πρωθιερέα Νικ. Π. Παπαδοπούλου «Κατακαημένου Μοριά σελίδες του 1821«, Α΄, 301.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Καλαβρυτινοί πεσόντες στην Κορέα.

⁕ Το 1950 στις 15 Νοεμβρίου, η Ελλάδα, συμμετείχε με το «Ελληνικό εκστρατευτικό Σώμα» σε αποστολή του ΟΗΕ στην Κορέα.

Στις 25 Ιουνίου 1950, η Ν. Κορέα είχε δεχθεί επίθεση και εισβολή από το στρατό της Β. Κορέας εξοπλισμένο από τη Σοβιετική Ένωση με τη συμμετοχή του στρατού της Κίνας.

⁕ Δεν θα σταθώ εδώ στο ερώτημα που μπορεί κάποιοι να διατυπώσουν: γιατί και εάν κ. λ. έπρεπε να μεταβεί αυτό το Ελληνικό Σώμα στην Κορέα. Η βιβλιογραφία, οι ιστότοποι, τα δημοσιεύματα κ. λ., είναι πάρα πολλά και διαφωτιστικά, και απαντούν επαρκώς σ’ αυτό το ερώτημα.

⁕ Ενώ υπάρχει λίστα με τους πεσόντες εκεί, δεν υπάρχει λίστα των τραυματιών και όσων Ελλήνων στρατιωτικών μετέβησαν εκεί.

⁕ Έχουν καταγραφεί ονομαστικά 174 πεσόντες, μαχόμενοι ηρωϊκά,  Έλληνες του Α΄ Τάγματος πεζικού (1 λοχαγός, 8 υπολοχαγοί, 5 ανθυπολοχαγοί, 7 λοχίες, 13 δεκανείς, 1 υποδεκανέας και 139 στρατιώτες) και 12 αεροπόροι του 13ου Σμήνους Μεταφορικών αεροσκαφών (1 επισμηναγός, 2 υποσμηναγοί, 3 ανθυποσμηναγοί, 1 ανθυπασπιστής, 1 επισμηνίας, 2 σμηνίες, 1 υποσμηνίας και 1 σμηνίτης).

⁕ Μεταξύ των παραπάνω πεσόντων έχουν καταγραφεί και 4 από την επαρχία Καλαβρύτων.

(Δεν γνωρίζω τους Καλαβρυτινούς τραυματίες, όπως επίσης και όσους συνολικά μετέβησαν στην Κορέα από την επαρχία Καλαβρύτων. Στα πέντε χρόνια που κράτησε ο πόλεμος πήραν μέρος σταδιακά 10.255 Έλληνες στρατιωτικοί (669 αξιωματικοί και 9.586 οπλίτες), που εναλλάσσονταν στα πεδία των μαχών ανά εξάμηνο. Αναφέρονται συνολικά 577 τραυματίες).

Οι πεσόντες Καλαβρυτινοί, ήσαν στρατιώτες του Α΄ Τάγματος του εκστρατευτικού Σώματος και το όνομά τους αναγράφεται, μετά των άλλων πεσόντων Ελλήνων σε μπρούτζινη λίστα στο δεξιό μέρος του μνημείου των Ελλήνων πεσόντων στην Κορέα.

⁕ Ο τίτλος της λίστας (με κεφαλαία) είναι ο εξής:

«Greek expeditionary forces.

Fallen for the freedom of the republic of Korea.

Spartan Battalion»

(Ελληνικές Εκστρατευτικές δυνάμεις.

Έπεσαν για την ελευθερία της δημοκρατίας της Κορέας.

Σπαρτιάτικο Τάγμα).

Οι 4 πεσόντες εκ της επαρχίας Καλαβρύτων είναι οι εξής:

1. Αναστασόπουλος Νικόλαος: του Σπυρ. από Καλάβρυτα. Αναφέρεται (χωρίς άλλες λεπτομέρειες) μεταξύ όσων μετέβησαν με το Ελληνικό εκστρατευτικό Σώμα, στην Κορέα και έπεσε ηρωϊκά μαχόμενος εκεί στις 17 Μαΐου 1951. Κατά πληροφορία (23.9.2022) του εκ Καμενιάνων κ. Κων. Νικολόπουλου, καταγόταν από την Αναστάσοβα. (Οι υπογραμμίσεις είναι από μένα).

2. Βαγενάς Παναγιώτης: του Ανδρέα, από Λαπαναγούς(;) Καλαβρύτων. Είχε μεταβεί με το Εκστρατευτικό Σώμα της Ελλάδος στην Κορέα, όπου και έπεσε ηρωϊκά μαχόμενος στις 26 Νοεμβρίου 1952 (κατά τη Δ/νση ιστορίας στρατού) ή στις 17 Μαΐου 1952 (κατά το περιοδικό: Στρατιωτική Επιθεώρηση). Στη λίστα αναφέρεται ότι εφονεύθη στις 17 Μαΐου 1952.

3. Καρατζάς Σωτήριος: του Ιωάννη (από Λυκούρι Καλαβρύτων (κατά το περιοδικό: Στρατιωτική Επιθεώρηση) ή από το Λυγουριό Αργολίδας (κατά τη Δ/νση ιστορίας του στρατού), μετέβη στην Κορέα, με το Ελληνικό εκστρατευτικό Σώμα, όπου και έπεσε ηρωϊκά μαχόμενος στις 10 Σεπτ. 1954, στον Ταγκουτσόν ποταμό.

4. Νιαράκης Ανδρέας: του Παναγ. Στρατιώτης από Ράχωβα Αχαΐας. Αναφέρεται ως φονευθείς στην Κορέα στις 7 Ιουνίου 1953, όπου είχε μεταβεί με το Ελληνικό Εκστρατευτικό Σώμα (Περιοδ. Στρατ. Επιθεώρ. Τ. Μαρτίου-Απριλίου 2004).

⁕ Το μνημείο των Ελλήνων πεσόντων στην Κορέα.

Στη βάση του μνημείου των Ελλήνων πεσόντων στην Κορέα (Ichon) υπάρχει η επιγραφή στα Ελληνικά: «Ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος», η οποία είναι από τον Επιτάφιο του Περικλέους. (Θουκυδ. Β 43, 3).

⁕ Επίσης και στη βάση της Ελληνικής στήλης (βλ. επόμενη φωτογραφία) αναγράφεται σε τρεις γλώσσες: Ελληνικά, Αγγλικά και Κορεάτικα η παραπάνω επιγραφή πληρέστερη:

«ἀνδρῶν γὰρ ἐπιφανῶν πᾶσα γῆ τάφος, καὶ οὐ στηλῶν μόνον ἐν τῇ οἰκείᾳ σημαίνει ἐπιγραφή, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ μὴ προσηκούσῃ ἄγραφος μνήμη παρ’ ἑκάστῳ τῆς γνώμης μᾶλλον ἢ τοῦ ἔργου ἐνδιαιτᾶται»

(Διότι τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν τάφος εἶναι ὅλη ἡ γῆ, καὶ δὲν εἶναι μόνο ἡ ἐπιγραφὴ στὶς ἐπιτύμβιες στῆλες στὴν πατρίδα τους ποὺ δηλώνει τὸ ὄνομά τους, ἀλλὰ καὶ στοὺς ξένους τόπους σώζεται ἄγραφη μέσα στὴν ψυχὴ καθενὸς ἡ ἀνάμνηση ὄχι τόσο τοῦ ἔργου, ὅσο τῆς ἀπόφασής τους.)

⁕ Στο θέμα του Ελληνικού Εκστρατευτικού Σώματος στην Κορέα είχα αναφερθεί και στις 3 Ιουλίου 2018 στο παρόν blog.

⁕ Ελπίζω μελλοντικά να υπάρξουν περισσότερα στοιχεία για όσους Καλαβρυτινούς είχαν μεταβεί εκεί, πέραν όσων καταγομένων από το Δεχούνι, αναφέρει ο κύριος Μεγακλής Γεωργακόπουλος.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μία ακόμα αδιάσειστη (και άγνωστη) μαρτυρία, ενός Καλαβρυτινού για την έναρξη της Επανάστασης στα Καλάβρυτα.

Στις 23 Ιουλίου 1833, ο εν λόγω προύχοντας των Καλαβρύτων, έστειλε έγγραφο προς την εξεταστική επιτροπή. Το έγγραφο είναι αντίγραφο του πρωτοτύπου, το οποίο πρωτότυπο κατείχαν απόγονοί του.

Αυτό το έγγραφο αρχίζει ως εξής:

«Ο υποφαινόμενος εις των προκρίτων της επαρχίας Καλαβρύτων ότε η επαρχία αύτη πρώτη των άλλων ενικήθη [εκινήθη] εις τον ιερόν αγώνα…».

(η υπογράμμιση είναι από εμένα).

Στη συνέχεια και μεταξύ άλλων και τα εξής:

«…ότι κατά το 1821 Μαρτίου 15, ότε κατά το πρώτον εκτυπήσαμεν μετά των συναγωνιστών μας τους Καλαβρυτινούς Τούρκους και εξεβιάσαμεν αυτούς εις συνθήκην…».

και η ημερομηνία του:

Το έγγραφο αυτό, το οποίο έχει μνημονευτεί στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων», ουδείς όσων παρουσιάσαν βιβλία σχετικά με την έναρξη της επανάστασης, μετά την έκδοση του εν λόγω «Λεξικού», το αναφέρει. Παρ’ όλα αυτά, αυτό το έγγραφο είναι ένα πολύ σημαντικό αποδεικτικό στοιχείο, για την έναρξη της Επανάστασης.

Έχει γραφεί μόλις 12 χρόνια μετά την έναρξη αυτής, πέντε χρόνια πριν του Β.Δ. 15/21 Μαρτίου 1838, το οποίο καθιέρωσε την 25 Μαρτίου 1821 ως συνεκτική και συμβολική όλων των γεγονότων της Πελοποννήσου ημερομηνία έναρξης του αγώνα κ.λ.

Ο σημαντικός «πρωτοκλασάτος» αυτός Καλαβρυτινός, τι λέει;

α) Ότι η επαρχία αυτή των Καλαβρύτων, πρώτη εκινήθη (προφανώς το «ενικήθη» είναι λάθος κατά την αντιγραφή) εις τον ιερόν αγώνα.

β) Ότι στις 15 Μαρτίου «Κατά το πρώτον», αναφέρει, εκτύπησαν με τους συντρόφους του, τους Καλαβρυτινούς Τούρκους και τους εξανάγκασαν σε συνθήκη (παράδοση). Η ημερομηνία αυτή ίσως είναι πολύ διαφωτιστική για την έναρξη της πολιορκίας των πύργων στα Καλάβρυτα. Είναι δύο ημέρες πριν τ’ Αξιαλεξιού και έξι ημέρες πριν την απαλευθέρωση των Καλαβρύτων.

γ) Ότι και ο ίδιος συμμετείχε σ’ αυτό το «χτύπημα». Επομένως, ως μετέχων στα γεγονότα εγνώριζε πολύ καλά ό,τι έγραφε και λόγω της σοβαρότητάς του δεν μπορεί να έγραφε ψέμματα, δεδομένου ότι ήταν γνωστός «τοις πάσι».

Το όνομά του έχει καταγραφεί, όπως ανέφερα στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων», αλλά περισσότερα στοιχεία περί αυτού διευκρινίζονται στο υπό συμπλήρωση «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων», όταν και εάν αυτό επανεκτυπωθεί.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Οι πέρδικες του Κολοκοτρώνη και ο συμβολισμός τους.

(Ν. Π. Παπαδόπουλος: Κατακαημένου Μοριά σελίδες του 1821).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μία ακόμα αδιάσειστη μαρτυρία για την έναρξη της Επανάστασης στα Καλάβρυτα και σχετικές διευκρινήσεις.

Όταν απηγχονίσθη εις την μεσαίαν πύλην του πατριαρχείου από τους Τούρκους ο Πατριάρχης Γρηγόριος ο Ε΄, στο λαιμό του είχε περαστεί «γιαφτάς»[1] τη μετάφραση εκ των τουρκικών πηγών, του οποίου, παραθέτει ο Νικηφόρος Μοσχόπουλος[2] με την εξής διευκρίνιση: «Το έγγραφον τούτο παραθέτουν και οι Έλληνες ιστορικοί, αλλ’ η μετάφρασις, γενομένη ίσως εκ γαλλικής μεταγλωττίσεως, δεν είναι ακριβής ούτε πλήρης (βλ. Σπ. Τρικούπη, τ. Α΄σελ. 67-68, έκδ. 1888)». Επειδή ο «γιαφτάς» αυτός είναι δύο σελίδες παραθέτω εδώ το απόσπασμα που αναφέρεται στα Καλάβρυτα: «…  Επί πλέον διεπιστώθη, ότι, ων ο ίδιος Μωραΐτης, ενέχεται τα μέγιστα  εις τα ήδη υπό τινων παραπλανημένων αφρόνων ληστών εκ του πληθυσμού των ραγιάδων της εν τη Πελοποννήσω διοικήσεως Καλαβρύτων διαπραχθέντα αντίθετα προς την υπακοήν κακουργήματα. Ούτως απεκαλύφθη πλήρως, ο ρηθείς αλιτήριος, γενόμενος η μόνη αιτία της  συμφοράς, ήτις με την βοήθεια του Θεού αναμένει τους εν λόγω ληστάς, διέπραξεν επάρατον προδοσιαν ουχί μόνον κατά της υψηλής κυβερνήσεως, αλλ’ εμμέσως και έναντι του ιδίου του έθνους…».

Όμως στη συνέχεια υπάρχουν και άλλα δύο έγγραφα:

Α. Οι ίδιοι οι Τούρκοι σε έγγραφό τους προς τον πρεσβευτή της Ρωσίας Στρογγανώφ, στις αρχές Ιουλίου 1821, το οποίο πραθέτει σε περίληψη ο Σπηλιάδης (Απομνημ…, Α΄, 201-2), αναφέρουν μεταξύ άλλων: «… Και μ’ όλον τούτο εύσπλαχνος πάντοτε και γενναία [η Υψηλή Πύλη], έσπευσε αύτη να στείλη επιστολάς τω Βεζύρη προς τον Πατριάρχην, δι’ ων προσεκαλείτο να συμβουλεύση το έθνος του να υποταγή αποπνίγων τον σπόρον της αποστασίας, τον οποίον έτρεφον αποπλανημένοι ρεαγιάδες τόσον εις την μητρόπολιν όσον εις τ’ άλλα μέρη της επικρατείας. Αλλ’ ο Πατριάρχης έπραξε τουναντίον, φανερός ων αρχηγός του έθνους, ήτον εν ταυτώ και αφανής αρχηγός των συνωμωτών. Δια τούτο εις τα Καλάβρυτα της Πελοποννήσου, ένθα εγεννήθη, και εις άλλα μέρη, όπου εδημοσίευσε τ’ αναθέματά του, οι ρεαγιάδες ήσαν οι πρώτοι οίτινες επανέστησαν και εφόνευσαν τους Μουσουλμάνους. Η Υψηλή Πύλη εβεβαιώθη ότι ο Πατριάρχης έλαβε μέρος ενεργόν εις την συνωμοσίαν, και ότι ήτον έργον του η εις τα Καλάβρυτα επανάστασις καθώς και άλλων τοιούτων συμβούλων…».[3]

Β. Όπως αναφέρει και ο Αντ. Πρόκες-Όστεν [*]ο του μεγάλου βεζύρη, όστις παρεπονείτο για τον Ρώσο πρέσβη Στρογγονώφ, προς τον Αυστριακό κόμητα Νεσσελρώδην, αναφερόταν ότι: «… Εδιηγήθη τα περί της επαναστάσεως, εδικαιολόγησε τα μέτρα της [Πύλης] και είπε προς τοις άλλοις, ότι εδύνατο και εδικαιούτο εν τη οργή αυτής να εξοντώση όλον τον ελληνικόν λαόν, αλλ’ εξ’ επιεικείας μάλλον ή κατά το δίκαιον προσεκάλεσε τον πατριάρχην  να διαλύση την επανάστασιν. Ευθύς όμως μετά τούτο η σημαία της αποστασίας υψώθη εις αυτά τα Καλάβρυτα, τον γενέθλιον τόπον του Πατριάρχου. Η Πύλη, εξηκολούθει, ετιμώρησε τους ενόχους, όχι διότι ήσαν Έλληνες, αλλ’ ως προδότας…».

[*]Ιστορία της επαναστάσεως των Ελλήνων κατά του Οθωμανικού κράτους εν έτει 1821…, (1868, 1869) Α΄, 85).

Εδώ θα πρέπει να σημειωθούν τα εξής:

1. Ο «γιαφτάς», είναι άλλο έγγραφο, εκείνου της απαντήσεως προς τον Ρώσο πρέσβη Στρογάνωφ και εκείνου προς τον Αυστριακό κόμητα Νεσσελρώδην.

2. Στο «γιαφτά» δεν αναφέρεται η καταγωγή του Πατριάρχη.

3. Στο «γιαφτά» αναφέρονται τα Καλάβρυτα και τα εκεί διαπραχθέντα κακουργήματα, για τα οποία και εθανατώθη ο Πατριάρχης θεωρηθείς υπαίτιος.

4. Στα δύο έγγραφα που ακολουθούν δηλ. προς τον Ρώσο Πρέσβη Στρογγανώφ και προς τον Αυστριακό κόμητα Νεσσελρώδην, αναφέρεται ότι ο Πατριάρχης καταγόταν από  τα Καλάβρυτα, εκεί όπου: «οι ρεαγιάδες ήσαν οι πρώτοι οίτινες επανέστησαν και εφόνευσαν τους Μουσουλμάνους» ή όπου: «τούτο η σημαία της αποστασίας υψώθη».

5. Γιατί οι Τούρκοι κάνουν αυτό το «λάθος»; Οι Τούρκοι προφανώς κάνουν λάθος, στην προσπάθειά τους αφ’ ενός μεν να ενισχύσουν την κατηγορία κατά του Πατριάρχη και την εμπλοκή του στα γεγονότα των Καλαβρύτων, δεδομένου ότι ο Πατριάρχης είχε γεννηθεί στη Δημητσάνα, αφ’ ετέρου δε να παρουσιάσουν στο Ρώσο πρέσβη όστις έκανε γραπτή παρέμβαση, ως είχε το δικαίωμα από την συνθήκη του Καϊναρτζή, ζητώντας εξηγήσεις για τον απαγχονισμό του Πατριάρχη και τις διώξεις και θανάτους των ομοθρήσκων του Χριστιανών, στοιχεία αιτιολογικά των πράξεών τους, και η Πύλη, κάτω και από τις υποδείξεις άλλων διπλωματών έστειλε απάντηση με ταχυδρόμο στην Πετρούπολη, επειδή ο Πρέσβης, απεχώρησε και δεν την παρελάμβανε. Το ίδιο «λάθος» κάνουν αναφερόμενοι και στον Αυστριακό κόμητα.

6. Αυτό το «λάθος» εκμεταλλεύτηκε και ο κύριος αμφισβητίας και αρνητής των γεγονότων τα οποία πρώτα συνέβησαν στα Καλάβρυτα και στην Αγία Λαύρα. Ο Γ. Αναπλιώτης στο βιβλίο του, το οποίο έτυχε και Βραβείου της Ακαδημίας Αθηνών: Αγία Λαύρα (Ιστορία και μύθος)…,  Καλαμάτα 1969, σελ. 143 αναφέρει ότι στην εφημερίδα «Ζουρνάλ ντε Ντεμπά» (φ. 21 Σεπτ. 1821) δημοσιεύτηκε το πλήρες έγγραφο αυτό, τη μετάφραση του οποίου παραθέτει και η αναφορά του στον Πατριάρχη και στα Καλάβρυτα έχει ως εξής: «… Έτσι ανάμεσα στις άλλες περιοχές τα Καλάβρυτα, όπου γεννήθηκε ο Πατριάρχης, οι ραγιάδες πρώτοι ξεσηκώθηκαν, σκότωσαν αρκετούς Μουσουλμάνους κι έκαναν χιλιάδες ακρότητες και φρικαλεότητες…». Ο Αναπλιώτης σχολιάζοντας αυτή την αναφορά λέει ότι: ο συντάκτης του εγγράφου λέει δύο ψέμματα: ότι ο Πατριάρχης είχε γεννηθεί στα Καλάβρυτα και ότι οι ραγιάδες διέπραξαν χιλιάδες ακρότητες και φρικαλεότητες, το οποίο δεν προκύπτει από κάποια ελληνική ή ξένη πηγή. «Κάμποσοι σκωτωμοί, ναι».

Αλλά όσα παρατίθενται στη σελίδα 183 κ. ε. από τον Νικ. Μοσχόπουλο, περί βιαιοτήτων, απαγχονισμών μητροπολιτών, θανάτων προκρίτων, εμπόρων κ.λ. τον διαψεύδουν.

Τέλος, ενώ τον βολεύει αυτό που στα έγγραφα αναφέρουν οι Τούρκοι, δηλαδή το «λάθος» που το βαφτίζει «ψέμμα» και οι χιλιάδες ακρότητες και φρικαλεότητες τις οποίες ονομάζει: «κάμποσους σκοτωμούς», δεν τον βολεύει καθόλου ο «γιαφτάς» για τον οποίο λέει:

Τα «δικά σου δικά μου και τα δικά μου δικά μου» δηλαδή.

Όσα παραπάνω αναφέρονται, δεν τα έγραψαν Καλαβρυτινοί… Τούρκοι και ξένοι κυρίως ιστορικοί τα αναφέρουν.

—————————————————–


[1] ««Γιαφτά» σημαίνει τουρκιστί τεμάχιον χάρτου ή χαρτονίου επί του οποίου υπάρχει κάποια επιγραφή. Ειδικώς ωνομάζετο «γιαφτά» το επί του στήθους των απαγχονιζομένων τεμάχιον χάρτου, επί του οποίου ανεγράφετο η αιτία της καταδίκης των».

[2] Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως κατά τους Τούρκους ιστοριογράφους εν αντιπαραβολή προς τους Έλληνας ιστορικούς (Αθήναι 1960, σ. 182).

[3] Το γεγονός αναφέρει και ο Th. Gordon (Ιστορία…, Α΄, 296) γραφοντας ότι, όταν οι Τούρκοι εθανάτωσαν τον Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄, ανακοίνωσαν ότι ήτο ο πρώτιστος υποκινητής της αποστασίας, ήτις το πρώτον εξερράγη εις την γενέθλιόν του πόλιν, τα Καλάβρυτα.

[4] Ιστορία της επαναστάσεως των Ελλήνων κατά του Οθωμανικού κράτους εν έτει 1821…, (1868, 1869) Α΄, 85).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Δύο αγωνιστές του 1821, από τη Γουρζούμισα.

  1. Παπαγιαννόπουλος Αθανάσιος.

Μέρος του πιστοποιητικού του:

και η υπογραφή του:

Από τη Γουρζούμισα. Σε αίτησή του που συντάχθηκε στη Γουρζούμισα στις 20 Δεκεμβρίου 1841 και απευθυνόταν προς τον Δήμαρχο Φαρών, ανέφερε ότι υπέβαλλε συνημμένα πιστοποιητικό οπλαρχηγών βεβαιούντων τις προς την πατρίδα υπηρεσίες του, και παρακαλούσε να διαβιβασθεί η αίτησή του αυτή αρμοδίως με τις πρέπουσες παρατηρήσεις, ώστε να του απονεμηθεί το αριστείο του.

Στο περιθώριο της αίτησης αυτής βεβαιώνει ο δήμαρχος Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλος, ότι ουδείς άλλος στον δήμο αυτό φέρει αυτό το ονοματεπώνυμο, ότι ο αιτών δεν κατηγορείται για κάτι που προσβάλλει την υπόληψίν του και ότι διάγει εν ησυχία και είναι αμέμπτου διαγωγής.

Στην κορυφή δε της αίτησης αυτής υπάρχει η σημείωση: «Σιδηρούν».

Το πιστοποιητικό έχει ως εξής: «Αποδεικτικόν./ Πιστοποιούμεν ότι ο Αθανάσιος Παπαγιαννόπουλος ετών 42 κάτοικος του χωρίου Γουρζούμισα του δήμου Φαρών της Διοικήσεως Αχαΐας, κατά πολύν καιρόν εν τη επαναστάση υπηρέτησε στρατιώτης υπό τας διαταγάς μας. Παρευρέθη εις πολλάς περί των Πατρών μάχας, καθώς και εις εκείνας του Ρίου και Ακράτας, και παντού έδειξε ανδρείαν, αξιότητα ήτον και ευπειθής εις τους ανωτέρους του. Όθεν κατ’ αίτησίν του του δίδεται το παρόν μας δια να του χρησιμεύση όπου δει./ Εν Πάτραις τη 20 Δεκεμβρίου 1841./ Αγγελής Σακέτος λοχαγός/ Σ. Καρασπύρος λοχαγός/ Χρήστος Καράμπαμπας λοχαγός/ Ιωάννης Καφετζόπουλος υπολοχαγός».

Στο περιθώριο του εγγράφου αυτού υπάρχει η επικύρωση των υπογραφών των παραπάνω αναφερομένων στο πιστοποιητικό, από τον δήμαρχο Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλο.

2. Κωνσταντίνου Θεοδόσης.

και η θέση της υπογραφής όπου υπογράφει άλλος:

Από Γουρζούμισα. Σε αίτησή του που συντάχθηκε στη Γουρζούμισα στις 20 Δεκεμβρίου 1841 και απευθυνόταν προς τον Δήμαρχο Φαρών, ανέφερε ότι υπέβαλλε συνημμένα πιστοποιητικό οπλαρχηγών βεβαιούντων τις προς την πατρίδα υπηρεσίες του, και παρακαλούσε να διαβιβασθεί η αίτησή του αυτή αρμοδίως με τις πρέπουσες παρατηρήσεις, ώστε να του απονεμηθεί το αριστείο του. Αντί του αγραμμάτου Κωνσταντίνου Θεοδόση, διακρίνεται υπογραφή Κ.(;) Εμμανουήλ.

Στο περιθώριο της αίτησης αυτής βεβαιώνει ο δήμαρχος Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλος, ότι ουδείς άλλος στον δήμο αυτό φέρει αυτό το ονοματεπώνυμο, ότι ο αιτών δεν κατηγορείται για κάτι που προσβάλλει την υπόληψίν του και ότι διάγει εν ησυχία και είναι αμέμπτου διαγωγής.

Στην κορυφή δε της αίτησης αυτής υπάρχει η σημείωση: «Σιδηρούν».

Το πιστοποιητικό έχει ως εξής: «Αποδεικτικόν./ Πιστοποιούμεν ότι ο Θεοδόσιος Κωνσταντίνου ετών 40 κάτοικος του χωρίου Γουρζούμισα του δήμου Φαρών της Διοικήσεως Αχαΐας, κατά πολύν καιρόν εν τη επαναστάση υπηρέτησε στρατιώτης υπό τας διαταγάς μας. Παρευρέθη εις πολλάς περί των Πατρών μάχας, καθώς και εις εκείνας του Ρίου και Ακράτας, και παντού έδειξε ανδρείαν, αξιότητα ήτον και ευπειθής εις τους ανωτέρους του. Όθεν κατ’ αίτησίν του του δίδεται το παρόν μας δια να του χρησιμεύση όπου δει./ Εν Πάτραις τη 20 Δεκεμβρίου 1841./ Αγγελής Σακέτος λοχαγός/ Σ. Καρασπύρος λοχαγός/ Χρήστος Καράμπαμπας λοχαγός/ Ιωάννης Καφετζόπουλος υπολοχαγός».

Στο περιθώριο του εγγράφου αυτού υπάρχει η επικύρωση των υπογραφών των παραπάνω αναφερομένων στο πιστοποιητικό, από τον δήμαρχο Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλο.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Δέος και υπερηφάνεια…

Μου έδειξε σήμερα ο γιός μου αυτό το «γλυπτό» που μοιάζει με κορδέλα και κοσμεί την είσοδο του CERN (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire – Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Σωματιδιακής Φυσικής) του μεγαλύτερου στον κόσμο κέντρου για τη φυσική στοιχειωδών σωματιδίων, στη Γενεύη, στα σύνορα Ελβετίας και Γαλλίας. Εκεί εργάζονται περί τις 6.500 επιστήμονες από 500 πανεπιστήμια 80 κρατών.

Αυτό το «γλυπτό», αυτή η κορδέλα, με εντυπωσίασε διότι αν γίνει zoom σε 2-3 ορατά σημεία της φωτογραφίας, ανακαλύπτεις ότι, μεταξύ των «ιερών τεράτων», των πνευματικών «κολοσσών» του κόσμου, υπάρχουν και Αρχαίοι Έλληνες αποφθεγματικά καταγεγραμμένοι, και μάλιστα στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα.

Διαβάζω:

«Ήρων Αλεξανδρεύς· η γεωμετρία και αι των μηχανών υποθέσεις».

«Ίππαρχος· μετάπτωσις των ισημεριών».

«Ερατοσθένης· γης περίβολος».

«Αρχιμήδης· μοχλοί τε και τροχιλίαι».

Απολλωνίου· τα κωνικά».

«Αρίσταρχος Σάμιος· η γη περί του ηλίου και η σελήνη περί της γης κυκλείται».

«Αρίσταρχος Σάμιος· αναλογία διαμέτρου γης τε ηλίου τε και σελήνης και πόσον απ’ αλλήλων διέχουσιν».

«Ευκλείδης εν τοις Στοιχείοις· επιτελής υπόθεσις περί γεωμετρίας».

«Πλάτων εν Τιμαίω· ως τα όνται τοις γενομένοις, ούτω η αλήθεια τη δόξα».

«Λεύκιππος και Δημόκριτος· τα αμέριστα και άπειρα άτομα».

«Φιλόλαος· η γη περιστρέφεται».

«Εμπεδοκλέους· τα δ’ στοιχεία, αήρ, πυρ, ύδωρ».

«Αναξαγόρας· ηλίου και σελήνης εκλείψεις».

«Οι Πυθαγόρειοι· Πυθαγόρου το Θεώρημα».

«Οι Πυθαγόρειοι· η γη σφαιροειδής εστιν».

«Θαλής Μιλήσιος· περί υλής ουσίας».

Σε άλλο σημείο διακρίνεται το σχήμα και η «ταυτότητα» του Πυθαγορείου θεωρήματος της Γεωμετρίας, το οποίο φέρει κεφαλίδα: Οι Πυθαγόρειοι, ελληνικά γραμμένη.

Πιο πάνω μόλις ελάχιστα διακρίνονται και άλλα σχήματα της Γεωμετρίας.

Αγαπητοί φίλοι δεν σας κρύβω ότι ένα ρίγος με διαπέρασε, ένοιωσα μία εθνική υπερηφάνεια και πολλές σκέψεις στροβιλίστηκαν στο μυαλό μου… γύρω από το ερώτημα: Γιατί οι Ευρωπαίοι και λοιποί επιστήμονες το έκαναν αυτό;

Όλοι όσοι παραπάνω αναφέρονται, είναι Έλληνες γεννημένοι 2.000-2.500 χρόνια πριν:

Ήρων Αλεξανδρεύς: 10-75 μ. Χ., Ίππαρχος: 190-120 π.Χ., Ετατοσθένης: 276-194 π.Χ., Αρχιμήδης: 287-212; π. Χ., Απολλώνιος: 260 ή 246 μέχρι 221-; π. Χ., Αρίσταρχος: 310-230 π.Χ., Ευκλείδης:  325 π.Χ. – 270 π.Χ., Πλάτων: 427-347 π. Χ., Λεύκιππος: 5ος π. Χ. αιώνας, Δημόκριτος: 460-370 π.Χ., Φιλόλαος: 470 π.Χ. – 385 π.Χ., Εμπεδοκλής: 495 π.Χ. –435 π. Χ., Αναξαγόρας: 500-428 π.Χ., Πυθαγόρας: 580-495 π. Χ., Θαλής: 640 ή 624 – 546 π.Χ.

Το τι και πόσο πολύ συνεισέφερε καθείς εξ’ αυτών στην επιστήμη που υπηρετούσε, δεν είμαι ούτε ειδικός ούτε ο αρμόδιος να παραθέσω εδώ, αλλά ούτε και ο χώρος ενδείκνυται.

Όμως το γεγονός και μόνο ότι τα ονόματά τους αυτά, κοσμούν γεγραμμένα σ’ αυτό το «γλυπτό», αυτόν τον ιδιαίτερο και σημαντικό χώρο του CERN, (αλλά ίσως και άλλων πολλών ακόμα πιο σημαντικών, που αλλού μνημονεύονται), μαρτυρεί την γνώση των ξένων επιστημόνων για τη συμβολή τους καθώς και το σεβασμό και την εκτίμηση τους, στο έργο εκείνων.

Είναι μια, θεωρώ, μεγίστη τιμή για τους αρχαίους αυτούς Έλληνες, αλλά και για όλους τους σύγχρονους Έλληνες επιστήμονες.

Για εμάς δε τους λοιπούς, αποτελεί ένδειξη της εκτίμησης και αναγνώρισης, από τους ξένους, των πράγματι αξίων και σημαντικών Ελλήνων και όχι εκείνων εδώ στην Ελλάδα, που με πολιτικά ή κομματικά ή άλλου τέτοιου είδους «πιστοποιητικά» αναγράφονται σε αναμνηστικές πλάκες, σε εγκαίνια, σε έργα κ.λ. ή παίρνουν τίτλους, περγαμηνές και θέσεις, με ασήμαντη ή μηδέν προσφορά στην κοινωνία και στην επιστήμη.

Σημείωση: Όλες οι φωτογραφίες προέρχονται από το διαδύκτιο και τη διεύθυνση: https://home.cern/news/opinion/accelerators/implementing-vision-cerns-future

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Παπαδόπουλος Νικόλαος, από το Δεσινό: Κατακαημένου Μοριά Σελίδες του 1821.

Ο Πωθιερέας Νικόλαος Παν. Παπαδόπουλος, από το Δεσινό, είναι ένας από τους πλέον σημαντικούς ιστορικούς ερευνητές, μοναδικός, για την επαρχία Καλαβρύτων και γενικά την Αχαΐα.

Μέρος του αρχείου του ανακάλυψα πριν λίγα χρόνια σε παλαιοπώλη βιβλίων στην Αθήνα, αλλά δεν είχα την οικονομική δυνατότητα να το αγοράσω.

Στη συνέχεια παρουσιάζω φωτογραφίες από το σημανικό του βιβλίο: Κατακαημένου Μοριά σελίδες (Α΄τόμος) το οποίο είναι ένα από πολλά άλλα εξ’ ίσου σημαντικά και αποτελείται από 736 σελίδες, έχει δε «βιβλιοδετηθεί» το 1974. Το περιεχόμενό του είναι προϊόν σοβαρής, υπεύθυνης και επίπονης έρευνας από τον συγγραφέα.

(Βιογραφικά στοιχεία αυτού παρατίθενται στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων»).

Σημ.: Το εν λόγω βιβλίο στην έντυπη μορφή – εγώ το είχα σε φωτογραφίες -, μου το έδωσε ο αγαπητός Καλαβρυτινός φίλος, Σωτήριος Δογάνης, τον οποίο ευχαριστώ και απ’ αυτό εδώ το μέσο.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Παράκληση:

Όσοι στο παρελθόν αγνόησαν επιδεικτικά, εμένα και τη δουλειά μου για την επαρχία Καλαβρύτων, όσοι με απρέπεια μου φέρθηκαν προσπαθώντας να με εξαπατήσουν και μερικοί το πέτυχαν, όσοι υπέκλεψαν το πνευματικό μου προϊόν, όσοι άμεσα ή έμμεσα προσπάθησαν να με αγκιστρώσουν στο άρμα τους, όσοι με λοιδόρησαν, όσοι μεγαλοσχήμονες και μη προσπάθησαν – και εν μέρει πέτυχαν – να με «χρησιμοποιήσουν», αυτοί και άλλοι, παρακαλούνται στο εξής να μην ενοχλούν.

Δεν υπηρετώ κανενός τις ορέξεις, επιδιώξεις και συμφέροντα. Την αλήθεια υπηρετώ και την αξιοπρέπειά μου διαφυλάσσω. Την ιστορία της πολύπαθης γης της καταγωγής μου προσπαθώ να φωτίσω… Δεν επιθυμώ προβολές, φωτογραφίες, εφημερίδες, χαιρετισμούς κ.λ. Δεν θέλω επαφή με τέτοιους τύπους. Η μοναξιά είναι γοητευτική και μαζί της συνεχίζω να πορεύομαι  πολύ ωραία.

Αυτά, ύστερα από  προσεγγιστικά τηλεφωνήματα και μηνύματα τελευταία, από τέτοιους τύπους που κάνουν πως δεν θυμούνται ή δεν κατάλαβαν τη μάγκικη και εμετική τους συμπεριφορά στο παρελθόν.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

ΟΙ αγωνιστές του 1821, Κωστόπουλος Αντώνιος και Αναστάσιος από το Λαλικώστα (Φαραί) Αχαΐας.

Οι αγωνιστές Κωστόπουλοι, των οποίων τα στοιχεία παραθέτω στη συνέχεια και κατάγονται από το Λαλικώστα, δεν γνωρίζω αν ήσαν συγγενείς (αδέλφια, ξαδέλφια κ.λ.) ούτε αν υπήρχε και ποιά ήταν η μεταξύ του σχέση.

  1. Κωστόπουλος Αντώνιος.

Αίτησή του προς τον Δήμαρχο Φαραίων, έχει ως εξής:

«Προς τον Δήμαρχον Φαραίων.

Αναφορά Αντωνίου Κωστόπουλου γεννηθέντος και κατοικούντος εις Λαλικώστα του δήμου Φαραίων ετών 55 το επάγγελμα γεωργός. Την 14 Δεκεμβρίου 1841. Χαλανδρίτσα.

Περί Αριστείου.

Σας εσωκλείω πιστοποιητικό υπογεγραμμένο παρά διαφόρων οπλαρχηγών εις ό καταφαίνονται αι κυριώτεραι μάχαι εις τας οποίας παρευρέθην εις το διάστημα του αγώνος. Εξετάζοντας τα περί της στρατιωτικής μας υπηρεσίας, παρακαλώ να ενεργήσητε τα εικότα δια να αξιωθώμεν τουλάχιστον του στρατιωτικού αριστείου. Ευπειθής δημότης Αντώνιος Κωστόπουλος, δι εμού Κ. Εμμανουήλ».

Στο περιθώριο της αίτησης βεβαιώνει ο δήμαρχος Φαραίων Α. Σπηλιοτόπουλος ότι: «Τ’ όνομα και επώνυμον του αναφερομένου δεν φέρει ουδείς άλλος εις τον δήμον τούτον [και] κανενός είδους επί πλημμελήματι κατηγορία δεν προσβάλλει την υπόληψίν του. Ββεαιούμεν ότι η διαγωγή του είναι ήσυχος και άμεμπτος ευπειθής δε εις την στρατιωτικήν του υπηρεσίαν. Την 20 10βρίου 1841. Χαλανδρίτσα.

Ο δήμαρχος Φαραίων/ Α. Σπηλιοτόπουλος».

Στην επόμενη σελίδα υπάρχουν οι εξής σημειώσεις: «Εις τ’ αρχεία/Εστάλη το σιδηρούν αριστείον όρα(;) εις 15 του 1843(;)» και «Σελ. 187/ εστάλη το σιδηρούν Ιούλιον του 1843 Ίδε αρ. 15 του ιδίου έτους. Γραμμ. Στρατ./[υπογρ. Δυσανάγν.]».

Και το πιστοποιητικό των οπλαρχηγών:

«Αποδεικτικόν.

Ότι ο κύριος Αντώνιος Κωστόπουλος ετών 55 γεννηθείς και κατοικών εις το χωρίον Λαλικώστα του δήμου Φαραίων απ’ αρχής του ιερού αγώνος και της πατρίδος δράξας τα όπλα παρευρέθη πάντοτε εις διαφόρους μάχας. Φέρων υπό την οδηγίαν του δεκαπέντε και είκοσι στρατιώτας υπό των οπλαρχηγών Μ. Ρούφου και άλλων διαφόρων ως και των υποφαινομένων και εις εκείνας τας κατά καιρόν [μάχας] παρά των Πατρών και Ρίου πολιορκίας, εις την της Ακράτας, Νταβιάς και Αγίου Ιωάννου, επίσης και Καυκαριάς δεικνύων πάντοτε ανδρείαν και ευπείθειαν. Ταύτα γιγνώσκοντες εκ του πλησίον, πιστοποιούμεν κατ’ αίτησίν του. Την 12 Δεκεμβρίου 1841. Χαλανδρίτσα.

Δημήτρης Χρυσαντακόπουλος ταγματάρχης.

Αγγελής Σακέτος λοχαγός.

Χρήστος Καράμπαμπας λοχαγός.

Επικυρούται η γνησιότητα των τριών υπογραφών των οπλαρχηγών κ.κ. Δημ. Χρυσανθακόπουλου, Αγγελή Σακέτου και Χρήστου Καράμπαμπα.

Την 30 10βρίου 1841 Χαλανδρίτσα.

Ο δήμαρχος Φαρών

Α. Σπηλιωτόπουλος».

Φαίνεται όμως ότι ο ίδιος (Αντώνιος Κωστόπουλος) έχει υποβάλλει και άλλη αίτηση για αριστείο στις 15 Δεκεμβρίου 1841 προς τον δήμαρχο Δυμαίων, την οποία υπογράφει για τον αγράμματο Αντώνιο Κωστόπουλο, ο Πανάγος Χριστοδουλόπουλος. Στο περιθώριο αυτής υπάρχει η σημείωση (η οποία και δεικνύει ότι πρόκειται για τον ίδιο): Σιδηρούν/ Σελ 187 Μ.Γ. Σ. και αριθ. σελ. 577 Μ. Επιτροπής/ εκ Λαλικώστα Αχαΐας». Στην αίτηση αναφέρει ότι υπέβαλλε πιστοποιητικό οπλαρχηγών, το οποίο όμως δεν βρέθηκε.

2. Κωστόπουλος Αναστάσιος.

Αίτησή του προς τον Δήμαρχο Φαραίων, έχει ως εξής:

«Προς τον Δήμαρχον Φαραίων.

Αναφορά περί αριστείου, Αναστασίου Κωστοπούλου γεννηθέντος και κατοικούντος εις Λαλικώστα του δήμου Φαραίων ετών 52, επαγγελόμενον τον γεωργόν. Την 14 Δεκεμβρίου 1841. Χαλανδρίτσα.

Παρακαλώ την παρούσαν μου μετά του εσωκλείστου πιστοποιητικού να διαβιβάσητε με την ανήκουσαν σύστασίν σας όπου δει δια να δυνηθώ και προς αμοιβήν των στρατιωτικών εκδουλεύσεών μου, να λάβω τα αναμενόμενον επί τούτω εθνόσημον.

Επειθής δημότης, Αναστάσιος Κωστόπουλος δι εμού Κ. Εμμανουήλ».

Στο περιθώριο της αίτησης βεβαιώνει ο δήμαρχος Φαραίων Α. Σπηλιοτόπουλος ότι: «Τ’ όνομα και επώνυμον του αναφερομένου δεν φέρει ουδείς άλλος εις τον δήμον τούτον [και] κανενός είδους επί πλημμελήματι κατηγορία δεν προσβάλλει την υπόληψίν του. Βεβεαιούμεν ότι η διαγωγή του είναι ήσυχος και άμεμπτος ευπειθής δε εις την στρατιωτικήν του υπηρεσίαν. Την 20 10βρίου 1841. Χαλανδρίτσα.

Ο δήμαρχος Φαραίων/ Α. Σπηλιοτόπουλος».

Και το πιστοποιητικό:

«Πιστοποιούμεν οι υποφαινόμενοι ότι ο κύριος Αναστάσιος Κωστόπουλος ετών 52 γεννηθείς και κατοικών εις το χωρίον Λαλικώστα του δήμου Φαραίων απ’ αρχής του ιερού αγώνος υπηρέτησε την πατρίδα στρατιωτικώς παρευρεθείς εις διαφόρους μάχας  υπό την οδηγίαν των υποφαινομένων και άλλων οπλαρχηγών καθά εις τας περί των Πατρών και Ρίου πολιορκίας, εις την της Ακράτας, Κορίνθου, Αγίου Ιωάννου, και Καυκαριάς προσφερόμενος με γενναιότητα, ευτολμίαν και ευπείθειαν εις τους ανωτέρους του. Επαφίεμεν όθεν την παρούσαν κατ’ αίτησίν του. Την 12 Δεκεμβρίου 1841. Χαλανδρίτσα.

Δημήτρης Χρυσαντακόπουλος ταγματάρχης.

Αγγελής Σακέτος λοχαγός.

Χρήστος Καράμπαμπας λοχαγός.

Επικυρούται η γνησιότητα των τριών υπογραφών των οπλαρχηγών κ.κ. Δημ. Χρυσανθακόπουλου, Αγγελή Σακέτου και Χρήστου Καράμπαμπα.

Την 30 10βρίου 1841 Χαλανδρίτσα.

Ο δήμαρχος Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλος».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Σημείωση: Τα παραπάνω παρατεθέντα, υπόκεινται στους περιορισμούς της περί πνευματικής ιδιοκτησίας νομοθεσίας.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η υποδοχή από τον Κολοκοτρώνη και λοιπούς, στον αδελφό του Αλεξάνδρου Υψηλάντη, Δημήτριο.

Ο Δημήτριος Υψηλάντης, στις 19 Ιουνίου 1821, απεσταλμένος του αδελφού του Αλεξάνδρου έφθασε στην Πελοπόννησο. Εκεί τον υποδέχθηκε ο Κολκοτρώνης και άλλοι και στη συνέχεια ο Κολοκοτρώνης του παρέθεσε γεύμα.

Έχει ενδιαφέρον η παρακάτω περιγραφή:

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένα νέο βιβλίο για τον Γκολφίνο Λουμπιστιάνο και το χωριό του Βούντενη.

Έλαβα σήμερα από τον αγαπητό κο Κωνσταντίνο Γ. Γκολφινόπουλο το βιβλίο του με τίτλο: Βούντενη το χωριό του καπετάν Γκολφίνου Λουμπιστιάνου «Κουτζιούκου»... το οποίο είναι σχήματος 14,5Χ20,5, έχει γραφεί στον Καναδά αλλά τυπώθηκε προσφατα στην Πάτρα και αποτελείται από 180 σελίδες.

Ο συγγραφέας του κος Κ. Γ. Γκολφινόπουλος με το βιβλίο του αυτό, συμβάλλει θετικά στην έρευνα και ιστοριογραφία τη σχετική τόσο με το χωριό του όσο και με τον πρόγονό του Γκολφίνο, παρέχοντας πολλές χρήσιμες και σημαντικές πληροφορίες:

α) για το χωριό αυτό, τα ήθη-έθιμά του, τη ζωή εκεί, εκείνα τα χρόνια αλλά και στο βουνό «Παναχαϊκό», τις παραδόσεις και διηγήσεις των γερόντων του χωριού, τα τραγούδια του χωριού, τους πεσόντες στους πολέμους, τις εκκλησίες και ιερείς του χωριού κ.λ.

β) για τον Γκολφίνο Λουμπιστιάνο, την άφιξή του στη Λουμπίστα, την εκεί παραμονή του, το γάμο του Γκολφίνου με την Αδαμαντία Τσαρούχη, τις παραδόσεις και αφηγήσεις των γερόντων γι’ αυτόν, την εγκατάσταση του Λουμπιστιάνου στα Συχαινά, το κλέψιμο της κόρης του από τον Κάτζαρη, τα άρματα του Γκολφίνου, τα τελευταία του χρόνια, τα σχετικά επώνυμα και ονόματα καθώς και τα γεννεαλογικά δέντρα των απογόνων του Γκολφίνου.

Τέλος να προσθέσω ότι στο τέταρτο μέρος (σελ. 110-151) παρατίθενται έγγραφα τα οποία είχα συγκεντρώσει κυρίως από τα Γ.Α.Κ. και αφορούν τον Γκολφίνο Λουμπιστιάνο.

Από σημείωση στο τέλος του βιλίου, αναφέρεται ότι: «Τα χρήματα [από την διάθεση του βιβλίου] θα διατεθούν για την αναέγερση (κατασκευή) μνημείου (προτομής) του γενάρχη του χωριού μας».

Ευχαριστώ τον αγαπητό κο Κων. Γ. Γκολφινόπουλο, για την τιμή που μου έκανε να μου στείλει αυτό το σημαντικό έργο του και επί πλέον για την ευγενική και επίμονη πρωτοβουλία του να με παρουσιάσει στην τελευταία σελίδα του εξωφύλλου αυτού του έργου.

Στη συνέχεια παραθέτω το «Σημείωμα» το οποίο μου ζήτησε ο κος Γκολφινόπουλος και το οποίο συμπεριέλαβε στην αρχή του βιβλίου του, στο οποίο εξηγώ τη σχέση μου μ’ αυτό και τη γνωριμία μου μαζί του.

Επίσης, εκτός των σελίδων του εξωφύλλου, παραθέτω ενδεικτικά και το τραγούδι του Λουμπιστιάνου.

Τέλος, εύχομαι στον κο Κωνσταντίνο Γκολφινόπουλο: «Και σε άλλα ανώτερα και καλύτερα» και «Καλή πορεία» στο πόνημά του!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένας αγωνιστής του 1821 από τη Μιτόπολη Αχαΐας.

Μεταξύ των αγωνιστών του 1821 από την Μιτόπολη Πατρών, τους οποίους είχα αναφέρει επιγραμματικά στο παρόν blog 9 χρόνια πριν, στις 6 Αυγούστου 2013[1], είναι και ο Παπαδημητρακόπουλος Χρίστος (όστις και δικαιώθηκε Σιδηρού αριστείου).

Σήμερα επανέρχομαι και παραθέτω στη συνέχεια μερικά επί πλέον στοιχεία για τον εν λόγω αγωνιστή του 1821.

Στις 20 Δεκεμβρίου 1841, ο Χρίστος Παπαδημητρακόπουλος σε έγγραφό του το οποίο συντάχθηκε στη Χαλανδρίτσα και απευθυνόταν προς τον δήμαρχο Φαρών, έγραφε ότι ονομάζεται Χρίστος Παπαδημητρακόπουλος, ότι ήταν γεωργός, ετών 50, κάτοικος Μιτόπολης των Φαρών.

Επίσης προσέθετε ότι υπέβαλλε συνημμένο πιστοποιητικό των οπλαρχηγών Πατρών δια του οποίου εβεβαιούντο οι υπηρεσίες του προς την πατρίδα και ζητούσε αυτά τα έγγραφα να διαβιβασθούν αρμοδίως από τον δήμαρχο, ώστε να λάβει και αυτός το ανάλογο αριστείο το οποίο του ανήκε.

Στο κάτω περιθώριο του εγγράφου αυτού, στις 29 Δεκεμβρίου 1841, ο δήμαρχος Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλος βεβαίωνε ότι ουδείς άλλος στο δήμο αυτό είχε το ίδιο ονοματεώνυμο με τον Χρ. Παπαδημητρακόπουλο και ότι ο αιτών αριστείο δεν κατηγορείτο για κάτι, έχαιρε υπολήψεως και ήτο αμέμπτου διαγωγής.

Το συνυποβληθέν πιστοποιητικό έχει ως εξής:

«Πιστοποιούμεν οι υποφαινόμενοι ότι ο κύριος Χριστος Παπαδημητρακόπουλος κάτοικος του χωρίου Μιτόπολης του δήμου Φαρών της διοικήσεως Αχαΐας, άμα ήρχισεν ο ιερός υπέρ πατρίδος αγών έλαβε τα όπλα και εκινήθη κατά των εχθρών υπό την οδηγίαν μας και με τινάς στρατιώτας, παρευρεθείς εις διαφόρους μάχας και ιδίως α) εις την μάχην των Πατρών, β) εις την μάχην του Δερβενακίου, γ) εις την μάχην της Τριπόλεως και Ακράτας καθώς και εις διαφόρους άλλας μάχας, προθύμως αγωνιζόμενος και γενναίως φερόμενος και παρευρισκόμενος οπού η χρεία της πατρίδος ήθελε τον καλέσει./ Διό κατ’ αίτησίν του, του επαφήνεται το παρόν ίνα του χρησιμεύση όπου ανήκει./ Εν Πάτραις τη 20 Δεκεμβρίου 1841/ Δημήτρης Χρυσαντακόπουλος ταγματάρχης/ Γιαννάκης Τσαλαμιδόπουλος λοχαγός». Στη συνέχεια υπάρχει επικύρωση της γνησιότητας των δύο υπογραφών στις 29 Δεκεμβρίου 1841, στη Χαλανδρίτσα, από τον δήμαρχο Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλο.

Η υπογραφή του είναι η εξής:

Πηγή: ΓΑΚ.

——————————————–


[1] https://gerbesi.wordpress.com/2013/08/06/10-%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%bd%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%ad%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-1821-%ce%b1%cf%80%cf%8c-%ce%bc%ce%b9%cf%84%cf%8c%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%b7-%cf%86%ce%b1%cf%81%cf%8e%ce%bd-%ce%ba%ce%b1%ce%b9/

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μία από τις πολλές και αδιάσειστες μαρτυρίες περί της, εις τα Καλάβρυτα, έναρξης της επανάστασης του 1821.

Το έγγραφο[1] που ακολουθεί, είχε συνταχθεί στο Μιστρά, στις 2 Απριλίου 1821, ελάχιστες ημέρες μετά την έναρξη της επανάστασης και απευθυνόταν προς τους Σπετσιώτες άρχοντες και καπεταναίους. «Τοις ευγενεστάτοις άρχουσι κυρίοις Ιωάννη Μέξη, Γκίκα Μπόταση, Δημητρίω Λαζάρου, Αναγνώστη Χ. Αναργύρου, Γεωργίω Πάνου και λοιποίς προεστώσι και καπεταναίοις των Σπετσών….» αναφέρει.

Υπογράφεται από τους: + Άγιο Έλους Άνθιμο, Μανώλη Αλεξανδράκη, Γιαννάκη Μορφογένη, Παναγιώτη Κρεββατά, Αναγνώστη Σπηλιωτάκη, Μανώλη Μελετόπουλο. Ουδείς εξ αυτών είναι Καλαβρυτινός. Λάκωνες ήσαν.

Και τι λέει αυτό το έγγραφο;

«Τοις ευγενεστάτοις άρχουσι κυρίοις Ιωάννη Μέξη, Γκίκα Μπόταση, Δημητρίω Λαζάρου, Αναγνώστη Χ. Αναργύρου, Γεωργίω Πάνου και λοιποίς προεστώσι και καπεταναίοις των Σπετσών. Την ευγένειάν σας πατρικώς ευχόμενοι ευλογούμεν, ημείς δε αδελφικώς κατασπαζόμενοι προσκυνούμεν. 2 Απριλίου 1821. Ο ιερός σκοπός επειδή εξεσκεπάσθη εις τους Οθωμανούς και από διάφορα κινήματα των Μωραϊτών και από τας χονδράς ετοιμασίας των Νήσων σας, βλέποντες φανερά τον κίνδυνον και αφανισμόν του γένους, εκινήθη η υπόθεσις πρώτον από τα Καλάβρυτα, και δεύτερον εκ μέρους της Μάνης, και εκυριεύθησαν σχεδόν όλα τα ενδότερα μέρη του Μωρέως, και μάλιστα ο Μυστράς και η Μπαρδούνια, όπου ήτο δυνατόν μέρος του Μωρέως, τα δε κάστρη και Τριπολιτσά ευρίσκονται πολιορκημένα, πλην όλοι οι Χριστιανοί ευρίσκονται εις λύπην και απελπισίαν, βλέποντες όπου έως τώρα η ευγένειά σας να μη κάμετε το παραμικρόν κίνημα, ενώ όλη η ελπίς ήτον εις την γενναιότητα και μεγαλοψυχίαν των Υδραιοσπετσιωτών. Και το δικαίωμα ίσως είναι ότι τάχα διατί να κινηθή η υπόθεσις πριν της προσταγής και του ερχομού του προσδοκωμένου δικαιολογημένη πρότασις δια την ευγενίαν σας, αφανισμός δε μεγάλος προς ημάς, ωσάν οπού όσους τρόπους μετεχειρίσθημεν δια να συμπεράνωμεν τους Οθωμανούς, και τέλος πάντων αποφασίζοντες την ζωήν των πρωτίστων αρχιερέων και προεστώτων Μορέως, εχώθηκαν εις το θυσιαστήριον της Τριπολιτσάς, και άχρι της ώρας εκεί ευρίσκονται περιμένοτας τον θάνατον ώραν τη ώρα. Όλα αυτά τα στρατηγήματα έγιναν δια συμπερασμόν και ευταξίαν της υποθέσεως, πλην η ωφέλεια δεν εστάθη καμμία, ότι φανερά εξεσκεπάσθη ο σκοπός των Οθωμανών, πως η απόφασίς των ήτο δια να θανατώσουν όλους όσους χριστιανούς ευρίσκοντο εις τους κασαπάδαις. Και  παίρνοντας κάθε εις την απελπισίαν του θανάτου προ οφθαλμών εκινήθησαν όλοι μικροί τε και μεγάλοι με ένα ξεχωριστόν ενθουσιασμόν, γενναιότητα και ανδρείαν, εις τρόπον οπού, δόξα τω αγίω θεώ εις όλα τα μέρη εθριάμβευσαν χωρίς αιματοχυσίαν, και μάλιστα από τον Μιστράν και από την Μπαρδούνιαν έφυγαν οι Τούρκοι με μίαν τοιαύτην κατάστασιν απελπισίας. Χωρίς να δυνηθή τινάς εξ αυτών ούτε ένα τουφέκι να ρίψη. Και τούτο πάλιν δεν ημπορεί τινάς να το φαντασθή δι’ ανδραγαθίαν, αλλ’ ότι εκ θεού ήτον απόφασις να λάβουν μίαν τοιαύτην δειλίαν, και με την ιδίαν ευρίσκονται και αυτοί και όσοι άλλοι είναι εις τα πολιορκημένα κάστρη. «Αλλ’ επειδή τόσον ημείς καθώς και ο λαός δεν είδομεν τα ηρωϊκάς και αναγκαίας δυνάμεις σας, αλλά μας εσυμπέραναν από τα παράλια και κοντινά μέρη των Νήσων σας με το σήμερον και με το αύριον, ήλθομεν εις άκραν απελπισίαν, γνωρίζοντες πως αν δεν συνδράμη η γενναία βοήθειά σας, όχι μόνον  ότι δεν θέλει ημπορέσομεν να δώσωμεν τέλος, αλλά κρυόνοντας ο λαός, είμεθα εις κίνδυνον να μη θανατωθώμεν και όλοι από του Οθωμανούς» ότι η αμάθεια φέρνει και γενναιότητα, μα και πολλές φορές μικροψυχίαν. Ταύτα όλα λοιπόν μας εβίασαν, και ιδού οπού σας στέλλομεν απόστα τον κυρ Παναγιώτυν Γολόπουλον δια να σας ομιλήση  και στοματικώς τα αναγκαία «και σας παρακαλούμεν δια την αγάπην του εσταυρωμένου Ιησού Χριστού, δια την αγάπην τόσων απηλπισμένων χριστιανών, να συνδράμη η γενναία και ηρωϊκή βοήθειά σας, όπου ακούοντας ο λαός μιάν μικράν θαλάσσιον δύναμιν, θέλει διπλασιασθή ο ζήλος και ενθουσιασμός των, εις τρόπον οπού να τελειώση η φιέρα του Μορέως με μεγάλην ευκολίαν, και να γίνη μία νέα ιστορία απαραδειγμάτιστος  μέσα εις όλας τας παλαιάς […]/ τη 2 Απριλίου 1821. Μυστράς./ Της ευγενείας σας. + Άγιος Έλους Άνθιμος, Μανώλης Αλεξανδράκης, Γιαννάκης Μορφογένης, Παναγιώτης Κρεββατάς, Αναγνώστης Σπηλιωτάκης, Μανώλης Μελετόπουλος» […].

Με σαφήνεια, τις ημέρες της επανάστασης, έγραφαν, ο επίσκοπος Έλους Λακωνίας Άνθιμος (τα αποκαλυπτήρια της προτομής του οποίου έγιναν στις 27 Ιουλίου 2022 από το Εκκλησ. Συμβούλιο της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, τον πολιτιστικό σύλλογο και την κοινότητα Έλους), και οι λοιποί Λάκωνες:  «εκινήθη η υπόθεσις πρώτον από τα Καλάβρυτα, και δεύτερον εκ μέρους της Μάνης…».

Επίσης τι άλλο λέει;

«από τον Μιστράν και από την Μπαρδούνιαν έφυγαν οι Τούρκοι με μίαν τοιαύτην κατάστασιν απελπισίας. Χωρίς να δυνηθή τινάς εξ αυτών ούτε ένα τουφέκι να ρίψη».

Αυτά για την αλήθεια και σε απάντηση όσων διαδίδουν, νομοθετούν και στηρίζουν τα εντελώς αντίθετα.

Ιδού και το χειρόγραφο, από το οποίο έχω αφαιρέσει τους παραλήπτες.

(Η υπογράμμιση σ’ αυτό είναι από εμένα).

—————————————————————————

[1] Το έγγραφο είναι γνωστό από παλιές δημοσιεύσεις: Αναργύρου Ανδρέου Χ. Αναργύρου, περ. «Σπετσιώτικα» τ. Α΄, 152-155, 1861. Αναδημοσ. Ιεροκήρ. Θεοφίλου Σιμοπούλου «Μάρτυρες και αγωνισταί ιεράρχαι» τ. Β΄, 412, 1972. και άλλους. Το πλήρες έγγραφο και το χειρόγραφο παραθέτει ο Πρωθιερέας Νικόλαος Παν. Παπαδόπουλος στο: «Κατακαημένου Μοριά σελίδες του 1821», τ.Α΄, σ.554-558.


Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένας ακόμα αγωνιστής του 1821 από την Χαλανδρίτσα.

Μπουλντής Δημήτριος. Ο Δημ. Μπουλντής το 1841 ήταν 40 ετών και κατοικούσε στη Χαλανδίτσα. Στις 22 Δεκεμβρίου 1841, απευθυνόμενος εγγράφως προς τον δήμαρχο Φαρών, του ανέφερε ότι του υπέβαλλε συνημμένο πιστοποιητικό των οπλαρχηγών Δ. Χρυσανθακοπούλου, Αγγελή Σακέτου και Χρήστου Καράμπαμπα, με το οποίο επιστοποιούντο οι στρατιωτικές του υπηρεσίες προς την πατρίδα. Ζητούσε αυτή η αίτησή του να διαβιβασθεί αρμοδίως, ώστε να τύχει της απονομής του αναλόγου αριστείου.

Ο δήμαρχος Φαραίων Α. Σπηλιωτόπουλος βεβαίωνε στο περιθώριο αυτού του εγγράφου, ότι ο Μπουλντής ήτο ήσυχος, αμέμπτου διαγωγής και ουδείς άλλος στο δήμο του, έφερε αυτό το ονοματεπώνυμο.

Στο περιθώριο της αίτησης αυτής υπάρχει η δια διαφορετικής γραφής σημείωση: «Σιδηρούν», η οποία μαρτυρεί ότι ο εν λόγω είτε έτυχε της απονομής Σιδηρού (το οποίο προοριζόταν για τους απλούς στρατιώτες αγωνιστές) αριστείου, ή, εν πάση περιπτώσει ότι ενεκρίθη η απονομή του.

Το επισυναπτόμενο πιστοποιητικό έχει ως εξής:

 «Οι υποφαινόμενοι πιστοποιούμεν ότι ο κύριος Δημήτριος Μπουλντής εκ του χωρίου Χαλανδρίτζης του δήμου Φαρών υπηρέτησεν στρατιωτικώς εις τον υπέρ ανεξαρτησίας ιερόν αγώνα υπό τας διαταγάς μας κατά τας μάχας του Δράμαλη εις Ακράταν, επί της πολιορκίας των Πατρών, επίσης και εις Τρίκορφα της Τριπόλεως, και ότι καθ’ όλον το διάστημα από αρχής μέχρι τέλους η διαγωγή του απεκατέστη άμεμπτος και επειδή φερθείς εις όλας τας περιστάσεις ζηλωτής και ευπειθής εις τας διαταγάς των οπλαρχηγών του τούτων κατ’ αίτησίν του του δίδεται η παρούσα μας επίσημος πιστοποίησις όπως του χρησιμεύση όπου δει./ Και υποφαινόμεθα./ Δημήτριος Χρυσανθακόπουλος ταγματάρχης/ Αγγελής Σακέτος λοχαγός/ Χρήστος Καράμπαμπας λοχαγός./ Την 13 Δεκεμβρίου 1841. Εν Πάτραις».

Στο περιθώριο του εγγράφου αυτού ο δήμαρχος Φαραίων Α. Σπηλιωτόπουλος, επικυρώνει τη γνησιότητα των παραπάνω υπογραφών στο πιστοποιητικό.

Και η υπογραφή του:

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Σημείωση:

. Για μένα η απόδοση του οφειλομένου φορου τιμής στους αγωνιστές του 1821 συνεχίζεται, και θα συνεχιστεί παρά τη γελοία συμπεριφορά κάποιων άλλων. Γι’ αυτούς η απόδοση τιμών στους ήρωες του 1821, τελείωσε με τις φωτογραφήσεις, τις «θεάσεις» και τις επιδείξεις τους και μαζί μ’ αυτές και «η προσφορά τους».

. Κάθε χρήση αυτής της ανάρτησης υπόκειται στους περί πνευματικής ιδιοκτησίας περιορισμούς του νόμου.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Καυκαριάς παθήματα….

Πήρε το μάτι μου σήμερα σε ηλεκτρονικό μέσο της πολύπαθης επαρχίας Καλαβρύτων, να γίνεται μνεία της μάχης της Καυκαριάς και να αναφέρεται το έγγραφο προς τον Αρχιστράτηγο, κουτσουρεμένο και αλλοιωμένο, χωρίς να αναφέρεται ουδεμία πηγή, όχι μόνο του εγγράφου αλλά γενικά όλου του αφηγήματος. Εγώ, όπως βλέπετε στη φωτογραφία της σελίδας του βιβλίου που ακολουθεί, αναφέρω από που ακριβώς το έχω αντλήσει (Ν.Π. Σακελλαρόπουλος). Προσθέτω εδώ ότι η μάχη αυτή ήταν σχεδόν άγνωστη και ξεχασμένη (όπως παραμένει και σήμερα ξεχασμένη) από τους ιθύνοντες εκείνων των μερών.

Παραθέτω λοιπόν το έγγραφο, ακριβώς, όπως στον Γ΄τόμο σελ. 590, του «Ιστορικού Λεξικού» το έχω καταγράψει, για ενημέρωση όσων ενδιαφέρονται προσθέτοντας ότι, εγώ δεν θα έδινα αξία, σε κείμενο και μάλιστα ιστορικό, που δεν αναφέρει τις πηγές του. Χωρίς αυτές το γραπτό θα ήταν Tabula rasa.

Γίνεται φανερό, και αυτό μου προξενεί διάφορα συναισθήματα, ότι ο εν λόγω μετέρχεται μεθόδους που στο παρελθόν, όταν από άλλους υφίστατο την ίδια συμπεριφορά, τους χαρακτήριζε επιεικώς απρεπείς. Τότε μάλιστα είχε υποστηριχθεί (κακώς λέγω τώρα!) από εμένα.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Βιβλιοπαρουσίαση…

Πριν 2 ημέρες γνώρισα τον κ. Γρηφόριο Νικ. Κοσσυβάκη, όστις ήρθε σε επικοινωνία μαζί μου διότι αναζητούσε στοιχεία ιστορικά σχετιζόμενα με τους Μποτσαραίους και την επαρχία Καλαβρύτων.

Με αυτή την ευκαιρία της γνωριμίας, μου ενεχείρισε και το πόνημά του: «ΟΙ ΠΡΩΤΟΕΛΛΗΝΕΣ ΜΙΝΥΕΣ (ΤΟ «ΜΥΘΙΚΟ» ΧΑΛΚΕΟΝ ΓΕΝΟΣ), το οποίο αποτελείται από 400 σελίδες και έχει εκδοθεί το 2019.

Ευχαριστών τον κ. Κοσσυβάκη, ευχόμενος καλή πορεία στο έργο του.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Παπαδοπουλικά…

«Ευφυολογίες» του δικτάτορα Παπαδόπουλου και της γυναίκας του, όπως έχουν καταγραφεί στο πολύ σημαντικό βιβλίο του Αλ. Παπαχελά «Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974…» (Μεταίχμιο 2021).

«…

Ο Τάσκα[*] έδωσε οδηγίες στη CIA και στους στρατιωτικούς ακολούθους να έχουν τα αυτιά τους ανοικτά και να συλλέ­γουν πληροφορίες για το ποιος αξιωματικός θα μπορούσε να ανατρέψει τον δικτάτορα. Ο πρέσβης δείπνησε ένα βρά­δυ με το ζεύγος Παπαδόπουλου και κατέγραψε τις εντυπώ­σεις του σε ένα τηλεγράφημα προς τον υπουργό Εξωτερικών Ρότζερς και στον Σίσκο:

«’Οπως και σε άλλες πρόσφατες περιπτώσεις, βρήκα τον πρωθυπουργό μάλλον κουρασμένο στο δείπνο που είχα­με. Δεν είχε καθόλου έμπνευση και δεν μπορούσε να συγκεντρωθεί. Έμοιαζε να έχει συνέχεια κάτι άλλο στο μυαλό του. Βέβαια, από την άλλη, εργάζεται σκληρά και είχε πριν μια μακρά ημέρα …

Παρεμπιπτόντως, η σύζυγός του αστειευόταν με αιχμηρό τρόπο μαζί του όλο το βράδυ. Επανέλαβε, παρουσία του, το αστείο με τους Κινέζους. Ένα νέο μέλος της κινε­ζικής πρεσβείας στην Αθήνα είχε συναντήσει τον αντιβασιλέα, τον πρωθυπουργό, τον υπουργό Άμυνας και τον υπουργό Εξωτερικών και δήλωσε μετά: «Εσείς στη Δύση λέτε ότι εμείς οι Κινέζοι μοιάζουμε όλοι ίδοι, αλλά και εσείς, Έλληνες, δεν πάτε πίσω»». Ο Τάσκα συμπλήρωνε ειρωνικά: «Βεβαίως, ο Παπαδόπουλος κατέχει όλες τις παραπάνω θέσεις». Καταλήγοντας σχολίασε: «Οι σχέσεις μεταξύ του πρωθυπουργού και της συζύγου του μοιάζουν τεταμένες. Όταν της έκανα κάποιο κομπλιμέντο για την εμφάνισή της, γύρισε στον πρωθυπουργό και του είπε: «Ίσως τώρα μειώσεις λίγο το ενδιαφέρον σου για την Ελλnνοαμερικανή ερωμένη σου».108

Ο Παπαδόπουλος εμφανίζεται να αυτοσαρκάζεται συχνά – τις πολλαπλές κυβερνητικές θέσεις που κατείχε. Ο Τάσκα διηγείτο σε Ευρωπαίους συναδέλφους του πως μια μέρα πάει στο γραφείο του για να του παραδώσει ένα προσωπ­ικό μήνυμα του προέδρου Νίξον. Η γραμματέας του δικτάτορα του είπε ότι βρισκόταν σε μια σύσκεψη και θα τον έβλεπε σε λίγο. Έπειτα από μισή ώρα ο Τάσκα έχασε την υπομονή του και άνοιξε την πόρτα της αίθουσας συσκέψεων. Βρήκε τον Παπαδόπουλο να κάθεται στην κορυφή ενός μεγάλου τραπεζιού, μόνο του, σκυφτό, με το κεφάλι να ακου­μπάει στα χέρια του. Εκνευρισμένος ο Αμερικανός πρέσβης του είπε: «Μα νόμιζα ότι είχατε σύσκεψη». «Πράγματι συ­σκέπτομαι» του απάντησε ο Παπαδόπουλος. «Συζητάμε κάποιες κρατικές υποθέσεις με τον αντιβασιλέα, τον υπουργό Εξωτερικών και τους συναδέλφους του υπουργούς Άμυ­νας και Συντονισμού».109

….».

———————————–

[*Τάσκα Χένρι: Αμερικανός Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα 1969-1974.]

108: Telegram 6393 from the embassy in Athens to the Secretary and to Sisco, November 17, 1972, Department of State Central Files, RG-59-National Archives.

109: Carl Barkman, Ambassador in Athens, Merlin Press, London 1984.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μωραΐτικο χούϊ…

Μωραΐτικο χούϊ[1]: κατά τον Ζαχαριά (Μπαρμπιτσιώτη) είναι η ιδιαίτερη σχέση που είχε αναπτυχθεί με τους Αρβανίτες. Λέει: «Εγώ τους Αρβανίτες δεν [τους] βαρώ. Οι Αρβανίτες εμένα δεν [με] βαρούν, διότι έχουμε κάμει μπέσα (besa)[2] με τους Αρβανούς. Πολλές φορές έχουν ψωμί δικό μου φαγωμένο..».

—————————————————-


[1] Χούϊ: (πληθ.: χούγια). Η λέξη είναι τουρκική (huy=συνήθεια) και στη γλώσσα μας έχει δύο έννοιες.

Είναι μια έμφυτη ιδιότητα, ένα χαρακτηριστικό που ταιριάζει σε κάποιον, μια συνήθεια, μια φυσική τάση, αρνητική κατά κανόνα. Σχετική με βάση αυτή την έννοια είναι η παροιμία «πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το Χούϊ».

Η δεύτερη έννοια της λέξης έχει να κάνει με τον ιδιαίτερο τρόπο, με τον οποίο πρέπει κάποιος να χειρίζεται ένα πράγμα ή μια υπόθεση για να πετύχει. Σχετική με βάση αυτή την έννοια είναι η παροιμία «κάθε δουλειά έχει και το χούϊ της».

[2] Η λέξη είναι αρβανίτικη και σημαίνει την προφορική απαραβίαστη δέσμευση, τον ιδιαίτερο εθυμικό κώδικα τιμής, όστις επέχει θέση γραπτού υποσχετικού. Το «δόσιμο του λόγου», με θρησκευτική ευλάβεια θα έλεγα. Στις μέρες μας σχετικές είναι οι λέξεις: αξιοπιστίααξιοπρέπειαφιλότιμο.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το επώνυμο «Μουγκοπέτρος» στην επαρχία Καλαβρύτων το 1821.

Μέρος εγγράφου του 1843 (ΓΑΚ).

Τα επώνυμα Τσαμαδός (τραγούδι) και Μουγκοπέτρος (κλαρίνο) βρέθηκαν στην επικαιρότητα αυτές τις ημέρες, λόγω των δύο άξιων και ταλαντούχων νεαρών καλλιτεχνών που βρέθηκαν στο ψηλότερο σκαλί του βάθρου του «Ελλάδα έχεις ταλέντο».

Ακούστηκε ότι ο Άρης Μουγκοπέτρος κατάγεται από την επαρχία Καλαβρύτων και αυτό με ώθησε να αναζητήσω στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» το επώνυμο αυτό, όπου βρήκα τους εξής, καταγόμενους από το Λόπεσι (Άγιο Θεόδωρο) των Καλαβρύτων, που είναι συνοικισμός της Χόζοβας, κοντά στο Βερσίτσι.

Αξίζει να μάθουν οι αναγνώστες αυτού του blog και αυτούς που τίμησαν την Ελλάδα, το 1821:

Μουγκοπέτρος Απόστολος: αγωνιστής του 1821 από Λόπεσι Ψωφίδος. Σε έγγραφο του βασιλιά Όθωνα με ημερομηνία 14.7.1844 (αλλά και σε άλλο του δημάρχου Ψωφίδος Παναγ. Πλιάκα με ημερομηνία 3.7.1844) αναφέρεται ότι με πρόταση του Υπουργείου των Στρατιωτικών, χορηγείται το αργυρούν αριστείο σε 46 άτομα, μεταξύ των οποίων και στον Μουγκοπέτρο Απόστολο 60 ετών από το Λόπεσι Ψωφίδος, «άτινα εκπληρώσαντα καθήκοντα αξιωματικού έλαβον ενεργητικόν μέρος εις τας μάχας υπέρ ανεξαρτησίας της πατρίδος». Ο Ανδρέας Λόντος πιστοποιεί στο τέλος του εγγράφου ότι οι ανωτέρω διετέλεσαν δημογέροντες τον καιρό του πολέμου και αξιωματικοί εις τα στρατόπεδα και έλαβαν ενεργό μέρος στις μάχες … Συνημμένο υπάρχει πιστοποιητικό με ημερομηνία 16 9βρίου 1846 το οποίο υπογράφει ο Β. Πετιμεζάς, στο οποίο αναφέρεται ότι ο αιτών καταγόταν από το Λόπεσι Καλαβρύτων, ότι αγωνίστηκε για την πατρίδα ως στρατιώτης υπό τις διαταγές του περιοδικώς από το 1821 έως το 1828 και ότι έλαβε μέρος στις μάχες Καλαβρύτων, Πατρών, Γεροκομείου, Ακράτας, Κορίνθου, Καυκαριάς και άλλες όπου επολέμησε με πίστη, αφοσίωση και γενναιότητα.

Μουγκοπέτρος Γεώργιος: αγωνιστής του 1821 από το Λόπεσι Ψωφίδος. Σε έγγραφο του βασιλιά Όθωνα με ημερομηνία 14.7.1844 (αλλά και σε άλλο του δημάρχου Ψωφίδος Παναγ. Πλιάκα με ημερομηνία 3.7.1844) αναφέρεται ότι με πρόταση του Υπουργείου των Στρατιωτικών, χορηγείται το αργυρούν αριστείο σε 46 άτομα, μεταξύ των οποίων και στον Μουγκοπέτρο Γεώργιο 50 ετών από το Λόπεσι Ψωφίδος, «άτινα εκπληρώσαντα καθήκοντα αξιωματικού έλαβον ενεργητικόν μέρος εις τας μάχας υπέρ ανεξαρτησίας της πατρίδος». Ο Ανδρέας Λόντος πιστοποιεί στο τέλος του εγγράφου ότι οι ανωτέρω διετέλεσαν δημογέροντες τον καιρό του πολέμου και αξιωματικοί εις τα στρατόπεδα και έλαβαν ενεργό μέρος στις μάχες.Με έγγραφό του από 23 Σεπτ. 1843 ο δήμαρχος Ψωφίδος επενθυμίζει ότι πολλοί δημότες τους οποίους κατονομάζει, μεταξύ των οποίων και αναφερόμενος εδώ, δεν έχουν λάβει ακόμη τα αριστεία τους. Στο περιθώριο της αίτησης υπάρχει η με διαφορετική γραφή ενυπόγραφη σημείωση: «Εις τ’ αρχεία/ Εν Αθήναις την 21 Ιουνίου 1844[;]». Προηγήθηκε ομαδική αίτησή του προς τον δήμαρχο, στην οποία αναφέρεται ότι καταγόταν από το Λόπεσι. Αναφέρεται, ως δικαιούχος Αργυρού αριστείου, σε ονομαστικό κατάλογο του υπουργείου Στρατιωτικών, 46 αριστειούχων, με ημερομηνία 8.7.1844.

Μουγκοπέτρος Σταμάτης: από Λόπεσι Ψωφίδος. Με έγγραφό του από 23 Σεπτ. 1843 ο δήμαρχος Ψωφίδος επενθυμίζει ότι πολλοί δημότες τους οποίους κατονομάζει, μεταξύ των οποίων και αναφερόμενος εδώ, δεν έχουν λάβει ακόμη τα αριστεία τους. Στο περιθώριο της αίτησης υπάρχει η με διαφορετική γραφή ενυπόγραφη σημείωση: «Εις τ’ αρχεία/ Εν Αθήναις την 21 Ιουνίου 1844[;]». Προηγήθηκε ομαδική αίτησή του προς τον δήμαρχο, στην οποία αναφέρεται ότι καταγόταν από το Λόπεσι. … Συνημμένο υπάρχει πιστοποιητικό με ημερομηνία 5 9βρίου 1846 το οποίο υπογράφει ο Β. Πετιμεζάς, στο οποίο αναφέρεται ότι ο αιτών καταγόταν από το Λόπεσι Ψωφίδος Καλαβρύτων, ότι αγωνίστηκε για την πατρίδα ως στρατιώτης υπό τις διαταγές του περιοδικώς από το 1821 έως το 1828 και ότι έλαβε μέρος στις μάχες Καλαβρύτων, Πατρών, Γεροκομείου, Σαραβαλίου, Τριπόλεως, Κορίνθου, Καυκαριάς και άλλες όπου επολέμησε με πίστη, αφοσίωση και γενναιότητα.

Στο Ιστορικό λεξικό περιλαμβάνονται περισσότερες πληροφορίες, καθώς και οι πηγές τους.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένας εκ των πολλών ξένων που αναφέρουν για την επανάσταση του 1821 και τα Καλάβρυτα.

Άποψη των Κλαβρύτων το 1909 ή πιό πριν, σύμφωνα με το βιβλιο:

Charles Douglas (1 July 1840 – 23 May 1916) Champers The Greek war of Intependence (1821-1827) London 1906…

Και αποσπάσματα από την περιγραφή έναρξης της επανάστασης στην επαρχία Καλαβρύτων, σε… άπταιστα ελληνικά και μάλιστα στην καθαρεύουσα…

——————————————————————–

————————————————————————-


—————————————————–

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Καλή Ανάσταση!

(Η εικόνα είναι από το διαδίκτυο)

Αγαπητοί αναγνώστες αυτού του blog, αγαπητοί συμπατριώτες, αγαπητοί Έλληνες μετανάστες, αγαπητοί φίλοι,

η μεθαυριανή ημέρα της Ανάστασης του Κυρίου, ας είναι για όλους μας ημέρα πνευματικής αναζήτησης και περισυλλογής, ψυχικής ηρεμίας και ηθικής ανάτασης. Ας θυμηθούμε ότι είμεστε απειροελάχιστες οντότητες στο σύμπαν, ας ξεχάσουμε τα μίση, τα πάθη, τις έχθρες, τις διχόνοιες, τους εγωϊσμούς, τις άνομες και παράνομες ενέργειές μας, τις κτηνώδεις συμπεριφορές μας και όλα εκείνα τα οποία δεν ταιριάζουν στον πνευματικό ον που λέγεται άνθρωπος.

Ας αναλογιστούμε ότι η κοινωνία των ανθρώπων, αντί να εξελίσεται προς το καλύτερο, διολισθαίνει στον κατήφορο της καταστροφής απαξιώνοντας την ανθρώπινη ζωή, αυξάνοντας την πείνα και δυστυχία των φτωχών, λεηλατώντας τα λίγα υπάρχοντά τους, εξαφανίζοντας τους κόπους γενεών και ρημάζοντας τις ψυχές και τα φθαρτά σώματά τους.

Ο πρόσφατος (όπως και άλλοι στο παρελθόν) αναίτιος και αδικαιολόγητος πόλεμος στη γηραιά ήπειρο, απέδειξε ότι οι λαοί είναι ανίσχυροι να προστατευτούν και η ύπαρξή τους ακόμα και η ζωή καθενός ατόμου ξεχωριστά κινδυνεύει από αχαρακτήριστες ενέργειες αφρόνων ηγετών. Αντί να χτίζωνται πόλεις ισοπεδώνονται και εξαφανίζονται, αντί να χρτίζωνται σχολεία ισοπεδώνονται και εξαφανίζονται, αντί να βελτιώνεται το βιοτικό επίπεδο των λαών, αυτοί βυθίζονται είτε στη φτώχεια, τη δυστυχία και την πείνα, αν επιζήσουν, είτε γεμίζουν ομαδικούς τάφους… Και αυτό γίνεται μεταξύ Χριστιανών… Και αυτό γίνεται από αυτούς που κάνουν τους «μεγάλους σταυρούς» μπροστά στις εικόνες… Και γι’ αυτό υπάρχει και σερβίρεται μία δικαιολογία, η οποία μάλιστα κάνει ακόμα μεγαλύτερο το κακό, γιατί στρέφει τους «μεν» εναντίον των «άλλων»… Πάντα σ’ αυτές τις περιπτώσεις οι αρμόδιοι εφευρίσκουν μία εύπεπτη «δικαιολογία», «ρίχνοντας στάχτη στα μάτια μας» και παραβλέποντας τους θανάτους, τους ξεριζωμούς, τις ερημώσεις, τις καταστροφές κ.λ.

Πως λοιπόν αυτοί όλοι να γιορτάσουν, να εννοήσουν και να αισθανθούν τα μηνύματα της Ανάστασης; Αυτά που παραπάνω αναφέρθηκαν, γι’ αυτούς είναι «λόγια του αέρα».

Όμως το ανθρώπινο γένος δεν στηρίχθηκε στους εχθρούς του ανθρώπου, στους ακραίους και τους παραβατικούς, ούτε μεγαλούργησε (όπου αυτό κατέστη δυνατό) κοινωνώντας τις «πεποιθήσεις» και ενέργειες αυτών, αλλά βασίστηκε στις αξίες τις πανανθρώπινες, τις οποίες πρώτος και καλύτερος διέδωσε ο Ελληνισμός πάνω στη γη, αλλά και τις χριστιανικές τις οποίες διέδωσε ο ευρισκόμενος, αυτές τις ώρες, στο σταυρό του μαρτυρίου, Χριστός.

Αγαπητοί μου φίλοι, παραμερίζοντας τις ιδεοληψίες μας, ας σταθούμε, έστω νοερά, στο πλευρό αυτών που υποφέρουν, που βασανίζονται, που έχασαν τους δικούς τους, που ξεριζώθηκαν, που πεινάνε, που έχασαν τα πάντα… Δεν ξέρουμε αν και εμείς μπορεί να βρεθούμε στην ίδια μοίρα…

Παραμένοντας αισιόδοξος γιά ένα καλύτερο «αύριο», σας εύχομαι Καλη Ανάσταση, με υγεία και υπομονή!

Σας ευχαριστώ!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Των Βαΐων σήμερα (βαϊοφόρος εορτή)…

Μεταξύ πολλών ομιλιών σχετικών με την σημερινή ημέρα «Των Βαΐων» υπάρχει και η με τίτλο «Εις την βαϊοφόρον εορτήν» του «σοφωτάτου και ρητορικωτάτου Θεοφάνους του επίκλην Κεραμέως Αρχιεπισκόπου Ταυρομενίου της Σικελίας» η οποία εξεφωνήθη ενώπιον του βασιλέως Ρογήρου (1129-1152) και είναι μία εκ των ομιλιών που περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Ομιλίαι…» το οποίο εξεδόθη πρώτη φορά το έτος 1664 μ. Χ.

Η ομιλία αυτή, (μία εκ των 91 συνολικά αποδιδομένων στο Θεοφάνη), η οποία παρατίθεται ακριβώς ως έχει, στην καθαρεύουσα, είναι αξιόλογη, ενδιαφέρουσα από θεολογική, φιλολογική και ιστορική άποψη.

Λέγεται βέβαια ότι έχει συνταχθεί μάλλον από τον μοναχό Φιλάγαθο τον επωνομαζόμενο Φιλόσοφο και πριν ονομαζόμενο φίλιππο εκ Σικελίας ή Καλαβρίας καταγόμενο, όστις υπήρξε επίσκοπος Rossano. Σχετικά με το Θεοφάνη και τις ομιλίες που αποδίδονται σ’ αυτόν υπάρχει αρκετή σύγχυση, η οποία δεν είναι του παρόντος.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Απεικόνιση Ελλήνων του βουνού που φέρουν άρματα…

«Απεικόνιση Ελλήνων του βουνού που φέρουν άρματα. Κεντρική θέση στο έργο έχει νέος άνδρας σε στάση τριών τετάρτων, ο οποίος φαίνεται σαν να ποζάρει στον καλλιτέχνη – δημιουργό του έργου. Στα αριστερά του (για το θεατή) απεικονίζονται δύο άνδρες οι οποίοι συνδιαλέγονται, ενώ στα δεξιά του (για το θεατή) υπάρχουν δύο ακόμη ανδρικές μορφές οι οποίες δίνουν την εντύπωση ότι κάποιον ή κάτι παρακολουθούν.
Τόπος έκδοσης χαρακτικού: Λονδίνο.

Απόκομμα, μάλλον από το «The London Illustrated News». Εικονογραφεί κείμενο που αναφέρεται στην ελληνική εξωτερική πολιτική την περίοδο 1878-1881″.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένα νέο βιβλίο: «Η συμβολή των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση».

Είχα τη χαρά και την τιμή να γνωρίσω την κα Ευγενία Κατούφα[1] η οποία μου έδωσε το βιβλίο της, με τίτλο:  «Η συμβολή των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση», έκδοσης 2021.

Το βιβλίο είναι σχήματος 0,17Χ0,24, αποτελείται από 168 σελίδες, είναι καλαίσθητο, προσεγμένο και με αρκετές έγχρωμες φωτογραφίες.

Η κα Κατούφα έχει κάνει την έρευνα και επιμέλεια των κειμένων και  υπογράφει την Εισαγωγή του, ως Δημοτική Σύμβουλος Χαλανδρίου, Πρόεδρος της Δημοτικής επιτροπής ισότητας Χαλανδρίου.

Η Ελληνική Επανάσταση είναι ένα άξιο θαυμασμού γεγονός, για τη δημιουργία του οποίου συνέβαλλαν κυρίως άνδρες, αλλά και ισάξιες γυναίκες, οι περισσότερες των οποίων έμειναν κατά κανόνα άγνωστες.

Η κα Ευγενία Κατούφα, μετά από μεγάλη και επίπονη προσπάθεια κατόρθωσε να συλλέξει αποσπάσματα και φωτογραφίες από διάφορες πηγές (Βιβλιοθήκες, αρχεία, βιβλία ιστορικών, μονογραφίες, ομιλίες, μουσεία, πινακοθήκες, κ.λ.) σχετικά με τη συμβολή των γυναικών στον αγώνα του 1821 και να τα ταξινομήσει έτσι ώστε να αποτελέσουν ενότητες μέσα από τις οποίες εκφράζεται η ευγνωμοσύνη της (αλλά και όλων μας) στις γυναίκες αγωνίστριες, αποδίδεται η ανήκουσα σ’ αυτές τιμή και έρχονται στο φως συγκεντρωμένες πληροφορίες, κατορθώματα και ονόματα γυναικών εκείνης της περιόδου.

Αν «Ο πραγματικός σκοπός ενός βιβλίου είναι να παγιδεύσει το μυαλό για να το αναγκάσει να σκεφτεί μόνο του»[2], αυτό το πόνημα της κας Κατούφα εκπληροί αυτόν τον σκοπό διότι αφ’ ενός σε προκαλεί και σε προσκαλεί να περιέλθεις τις σελίδες του στις οποίες έχουν μεταφερθεί σαφείς, συγκεκριμένες και συγκεντρωμένες αναφορές για τις γυναίκες σχετικά με το ’21 και από την άλλη πλευρά σε αναγκάζει να σκεφτείς πολλά, μεταξύ των οποίων:

Ότι, πολλές γυναίκες με γενναιότητα πολέμησαν, σαν άνδρες με τα άρματα και τα σπαθιά τους.

Ότι, οι γυναίκες αυτές του ’21 δεν έχουν τύχει της τιμής που τους έπρεπε.

Ότι, δεν υπήρξαν μόνο ηρωΐδες του αγώνα, αλλά και σύζυγοι, και μάνες, και  χήρες φονευθέντων στις μάχες αγωνιστών που έμειναν χωρίς χρήματα ή άλλα περιουσιακά στοιχεία, που έμειναν με ανήλικα παιδιά και έπρεπε να τα θρέψουν.

Ότι, πολλές πέθαναν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής.

Ότι, άλλες έγιναν δούλες των Οθωμανών.

 Ότι, άλλες ατιμάσθηκαν ή δολοφονήθηκαν ή αφαίρεσαν οι ίδιες τη ζωή τους για να μην ατιμασθούν.

Ότι σήμερα, γίνονται πείσμονες προσπάθειες να αλλοιωθεί ή να ξεχαστεί η ιστορία της πατρίδας μας (γνωρίζουμε την αμφισβήτηση για τις Σουλιώτισσες και για άλλα γεγονότα της νεότερης Ελληνικής ιστορίας).

Ότι, τέλος, υπάρχει μεγαλείο πίσω από τις Ελληνίδες γυναίκες του ’21, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της αναζήτησης και καταγραφής.

Επειδή λοιπόν, όπως και οι Λατίνοι ανέφεραν «Dux femina facti. (Η γυναίκα ηγείται των γεγονότων)»[3], ανήκουν τα εύσημα στην κα Κατούφα όχι μόνο για τη δύσκολη αυτή προσπάθειά της, ή για την αποδιδόμενη τιμή σ’ αυτές τις γυναίκες, αλλά και για την αφύπνιση και την απαρχή αυτής της καταγραφής.

————————————————


[1] http://eugeniakatoufa.blogspot.com/p/blog-page_6938.html

[2] Christopher Morley (1890-1957), Αμερικανός συγγραφέας.

[3] Βιργίλιος, Ρωμαίος ποιητής (70-19 π. Χ.).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

25 Μαρτίου 1821… 25 Μαρτίου 2022.

Χρόνια πολλά αγαπητοί μου φίλοι,

Έλληνες πατριώτες,

Ελληνογενείς όλου του κόσμου,

συμπατριώτες μας στο εξωτερικό,

για τη σημερινή διπλή γιορτή, του Ευαγγελισμού της Παναγίας και της Επανάστασης κατά των Τούρκων δυναστών!

Έχω και άλλες φορές αναφέρει ότι όχι μόνο σήμερα, αλλά κάθε ημέρα πρέπει να τιμούμε αυτούς οι οποίοι πολέμησαν, νίκησαν και μας παρέδωσαν μία πατρίδα ελέυθερη, κινούμενοι ενάντια στη λογική και στους νόμους της φύσης. Αυτούς οι οποίοι «φτωχοί ήσαν νηστικοί και βασανισμένοι, χωρίς χρήματα, χωρίς τροφή, «με σκέπασμα τον ουρανό κι ελπίδα το ντουφέκι». Σήμερα θα έπρεπε υποκλινόμενοι σ’ όλους αυτούς να βλέπαμε τα αίματα στα ρούχα τους να βλέπαμε τα αίματα και τη μπαρούτη στα έγγραφα τα οποία σώζονται και έπιασα με ανατριχίλα, στα χέρια μου. Θα πρέπει να ξέρουν οι νεώτεροι ότι μας ελευθέρωσαν κάνοντας αποκοτιά… Θα πρέπει να γνωρίζουν οι νεώτεροι ότι οι Έλληνες αυτοί εκτός από ηρωϊκές μορφές υπήρξαν και μέγιστοι δάσκαλοι των αξιών της ζωής και πως αυτές αποκτώνται και δεν χαρίζονται σε κανένα…»

Αγαπητοί φίλοι, η ηρωϊκή επαρχία των Καλαβρύτων δεν ανέδειξε μόνο αγωνιστές και ήρωες στην επανάσταση του 1821, αλλά ήταν η πρώτη που έδωσε το έναυσμα, που άναψε το φυτίλι της εξέγερσης. Αυτό σήμερα, παρά τα αδιάψευστα στοιχεία που το αποδεικνύουν, υπάρχει μεθόδευση να αλλοιωθεί, να παραποιηθεί και να χαθεί στη γενικότητα της θεώρησης της ιστορίας κάτω από την πίεση τοπικών ΄ή άλλων συμφερόντων.

Γι’ αυτό και στην παρέλαση την οποία είδα σήμερα, δεν άκουσα ούτε τη λέξη «Καλάβρυτα», ούτε «Αγια Λαύρα», ούτε «λάβαρο», ούτε για έναρξη εκεί της επανάστασης. Αυτό μου προκαλεί θλίψη, όπως μου προκάλεσαν και τα γνωστά Π.Δ., όπως επίσης μου προκαλεί και η προσπάθεια μέσα από διάφορα «Λευκώματα» και από αυτοχαρακτιριζόμενους ειδήμονες, «τηλεαστέρες», να ξαναγραφεί η ιστορία κατά το πως εκείνους θα βόλευε.

Το τελευταίο «ωραίο» που διάβασα (εφημ. «Πελοπόννησος», 16.3.2022) είναι αυτό που προστέθηκε στο «Χρονολόγιο» του επανεκδοθέντος και διορθωθέντος(;) «Λευκώματος» της Περιφέρειας Δυτ. Ελλάδος: «17/3/21: Μανιάτες αποφασίζουν «να λάβωσι τα όπλα κατά των Τούρκων» στην Αρεόπολη της Λακωνίας». Άρα μην ισχυρίζεστε εσείς Αχαιοί, Βοστιτσάνοι, Καλαβρυτινοί, ότι στη συνέλευση της Βοστίτσας στα τέλη του Γενάρη του 1821 αποφασίστηκε η έναρξη της επανάστασης, και ότι οι πρόγονοί σας πήραν τα όπλα από τις 14 μέχρι τις 21 Μαρτίου, οι Μανιάτες αποφάσισαν να τα πάρουν στις 17… και αυτό έχει μεγαλύτερη αξία και πρέπει να προβληθεί, μέσα από το «Λεύκωμα» της Περιφέρειας….

Έχω ξαναδιαμαρτυρηθεί και θα συνεχίσω, παρ’ ότι μερικοί θα τρέξετε να με λοιδωρήσετε διότι ασχολούμαι με θέματα ανάξια λόγου ή δεύτερης επιλογής, θα με πείτε τοπικιστή ή ίσως και γραφικό. Εγώ θα σας πω τούτο: Στις λεπτομέρειες κρύβεται η αλήθεια. Η ιστορία που έχει σημιουργηθεί από αυτούς που δεν ζουν για να την υποστηρίξουν λέγοντας την αλήθεια, ξαναγράφεται, γενικώς, κατά το δοκούν και η επαρχία αυτή της Αχαΐας, δυστυχώς, χάνει ένα από εκείνα τα πλεονεκτήματα που έκανε υπερήφανους τους κατοίκους της, το οποίο είναι η ιστορία της.

Σκεφτείτε τι θα τους λέγατε, αν μπροστά σας παρουσιάζονταν και σας ρωτούσαν: Ποιοί είμαστε εμείς, πότε και γιατί πολεμήσαμε; Οι Πετιμεζαίοι, οι Ζαϊμαίοι, οι Φωτηλαίοι, ο Δεσπότης Γερμανός, οι Θεοχαρόπουλοι, οι Χαραλάμπηδες, ο Στριφτόμπολας, Λεχουρίτης κ.λ. οι χιλιάδες οπλαρχηγοί και αγωνιστές αυτής της επαρχίας, που έδωσαν τη ζωή τους, οι χιλιάδες που έζησαν φτωχοί αφού τα υπάρχοντά τους τα διέθεσαν για την επανάσταση, οι ξεριζωμένοι, αυτοί που έγιναν δούλοι στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής… Μήπως θα τους λέγατε ότι εγώ πάνω απ’ όλα βάζω την πολιτική ή οποιαδήποτε άλλη καριέρα μου;

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Μιά «άλλη» άποψη για τα ιστορικά γεγονότα της επαρχίας Καλαβρύτων.

Στο έντυπο με τίτλο: «Η απελευθέρωση ενός έθνους…», (έκδοση: Ελληνικά Γράματα, Αθήνα 2022) τ. 2, μέρος α΄, επιστημονική επιμέλεια Θ. Βερέμης. Α. Κλαψής, το οποίο κυκλοφόρησε ως ένθετο στην εφημερίδα «Παραπολιτικά»[1] 19 Μαρτίου 2022, στις σελίδες 26 και 27 αναφέρονται τα εξής (η υπογράμμιση είναι από μένα):

Παρατηρώ ότι:

Ουδεμία αναφορά σε ύψωση σημαίας από τον Π. Πατρών Γερμανό κ.λ.

Ουδεμία αναφορά σε άλλα προεπαναστατικά επεισόδια των ημερών εκείνων στην επαρχία (Βερσοβά, Ανάγυρος).

Αναφέρει ότι 21 Μαρτίου άρχισε η  πολιορκία του κάστρου ( όχι των Καλαβρύτων ούτε των πύργων) και δύο μέρες αργότερα δηλαδή στις 23 παραδίδεται ο Αρναούτογλου.

Σιγή για απελευθέρωση των Καλαβρύτων.

Είναι τυχαίο που η 23η Μαρτίου που (ίσως) εννοείται στο έντυπο, ως απελευθέρωση των Καλαβρύτων, συμπίπτει με την ημερομηνία (23 Μαρτίου)  που αναφέρεται στην επόμενη σελίδα 27, καθ’ ην οι Μανιάτες κατέλαβαν (ευτυχώς αναφέρει χωρίς μάχη) την Καλαμάτα;

Δεν αναφέρομαι στις ημερομηνίες 16 (Σολιώτης-Αρφαρά) και 18 (Χοντρογιάννης-Χελωνοσπηλιά), οι οποίες άλλωστε διαφέρουν μεταξύ των διαφόρων ιστορικών.

———————————————————————-


[1] Την εν λόγω εφημερίδα την αγόρασα διότι είχε και ένα άλλο ένθετο: Το πολύ σημαντικό πόνημα του αειμνήστου Σαράντου Καργάκου με τίτλο: Η Ιστορία από την σκοπιά των Τούρκων (Ι. Σιδέρης, 2007).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Κιαμήλμπεης. Ποιος ήταν και ποια η σχέση του με τους Καλαβρυτινούς άρχοντες.

Σήμερα άκουσα ένα παραδοσιακό δημοτικό τραγούδι, από τον εξαίρετο τραγουδιστή Παν. Λάλεζα, για τον Κιαμήλμπεη:

«Κιαμήλ μπέη δε φαίνεσα/ καμαρωμένε αφέντη/ Ήσουν κολώνα στο Μωριά/ και φλάμπουρο στην Κόρθο/ Ήσουν και στην Τριπολιτσά/ θεμελιωμένος πύργος/ Στην Κόρθο πιά δε φαίνεσαι/ ούτε μεσ’ τα σαράγια/ ο Παπαφλέσσας τά ’καψε/ τα έρμα τα παλάτια/ κλαίνε τ’ αχούρια γι΄ άλογα/ και τα τζαμιά γι’ αγάδες».

Και ένα άλλο, σε ρυθμό Καλαματιανού, από τον ίδιο τραγουδιστή σε πολύ νεαρή ηλικία:

«Άϊντε, Κιαμήλμπεης ο δόλιος φώναξε/ Κιαμήλμπεης φωνάζει/ δεν είν’ κανένας πουθενά/ παιδιά μου πουθενά/ ορέ δεν είν’ κανέ, κανένας πουθενά/ να πάει στη μαύρη […] / να πάει να πεί της μπέγαινας/ παιδιά μ’ της μπέγαινας/ ορέ να πάει να πεί, να πεί την μπέγαινας/ να πεί και στα παιδιά μου/ ποτέ τους μη, όρε ποτέ τους μη με καρτερούν/ το δόλιο καρτερούν/ Όρε ποτέ τους μη, μωρε μη, με καρτερούν/ και μη με περιμένουν/ εδώ που εκλειστήκαμε, παιδιά μ’ κλειστήκαμε».

Στα τραγούδια με έναρξη «Κλεισαν οι στράτες του Μωριά…» (Νάκος, Μεϊντανάς, Μητάκη, Πανούτσος, Θεόφιλος κ.λ.), η χανούμισα που αναφέρεται, να κλαίει για το γιό της τον Αλήμπεη (ή Χαλήλμπεη) κ.λ., πιθανόν να υπονοείται ο Κιαμήλμπεης, χωρίς αυτό να είναι σαφές.

Εκτός αυτών και άλλα άσματα τον αναφέρουν, όπως:

Ένα τραγούδι του 1822, το οποίο αναφέρει:

«Πήραν τα κάστρα, πήραν τα, πήραν και τα ντερβένια./ Πήραν και την Τριπολιτσά την ξακουσμένη χώρα/ Κλαίουν στους δρόμους Τούρκισσες, κλαίουν Εμιροπούλες,/ Κλαίει και μια χανούμισσα τον δόλιο τον Κιαμίλη/ «Άχ πούσαι και δε φαίνεσαι καμαρωμέν’ αφέντη;/ Ήσουν Κολόνα στο Μωριά και φλάμπουρο στην Κόρθο,/ Ήσουν και στην Τριπολιτσά θεμελιωμένος πύργος./ Στην Κόρθο πλιά δε φαίνεσαι ουδέ μες τα σαράϊα./ Ένας παπάς σου τάκαψε τα έρμα τα παλάτια./ Κλαίουν τ’ αχούρια γι’ άλογα και τα τσαμιά γι’ αγάδες/ Κλαίει και η Κιαμίλαινα τον δόλιο της τον άντρα./ Σκλάβος ραϊάδων έπεσε και ζη ραϊάς ραϊάδων» (Εθνικά Άσματα της Ελλάδος 1453-1821).

Και ένα δεύτερο:

«Του Δράμαλη οι μπέϋδες και του Μωριά οι λεβέντες/ στα Δερβενάκια κάθονται κορμιά χωρίς κεφάλια./ Στρώμα είχανε τη μαύρη γης, προσκέφαλο τις πέτρες,/ και το απάνω σκέπασμα τα χιόνια και τους πάγους./ Κι όσοι διαβάτες κι αν περνάν, στεκώνται και τους λένε,/ – Κορμιά πού είν’ τα κεφάλια σας και πού είν’ και τάρματά σας;/ – Γκιαούρηδες τα πήρανε και στα βουνά παγαίνουν./ Κλαύτε μανούλες για παιδιά, γυναίκες για τους άντρες,/ Και συ κυρά Κιαμήλμπέϋνα Κιαμήλμπεϋ τον Μπέϋ,/ πού ήταν στον κόσμο ξακουστός ’ς την Πόλη ξακουσμένος» (Π. Παπαζαφειρόπουλος, Περισυναγωγή…, ).

Αλλά ποιος ήταν ο Κιαμήλ Μπέης, και ποια σχέση είχε με τους Καλαβρυτινούς;

Καταγόταν από πλούσια οικογένεια Τούρκων, η οποία δυνάστευε και κυριαρχούσε στην Κορινθία από το 1717. Ο πατέρας του ήταν ο Νουρή μπέης και παππούς του ο Χαλήλ μπέης. Γεννήθηκε το 1784, ήταν έξυπνος, ωραίος και ξεχώριζε για τις ικανότητές του. Απέκτησε πολλά πλούτη, κινητή και ακίνητη περιουσία. Γυναίκα του ήταν η καλονή Γκιούλ Χανούμ, με την οποία είχε αποκτήσει τρεις (κατά τον Μοσχόπουλο: δύο) γιούς. Όταν, στις 7 Ιουλίου 1822 εκτελέστηκε στο δωμάτιο όπου ήτο φυλακισμένος, την επομένη ο Δράμαλης πήγε στην Ακροκόρινθο, βρήκε να τον υποδέχονται  η μάνα και η χήρα του Κιαμήλμπεη, την οποία για να την τιμήσει ο Δράμαλης και για το λόγο ότι του υπέδειξε ένα μέρος του θησαυρού του άνδρα της, την παντρεύτηκε.

Ο Φιλήμων (Δικίμιο…,), αναφέρει ότι: «… Οι Τούρκοι ταύτης [της Κορίνθου] περί τας εξακοσίας οικογενείας ωμοίαζον ωσεπιπολύ τοις του Άργους, εν μόνη κατοικούντες τη πόλει της Κορίνθου. Διεκρίνετο όμως παρ’ αυτοίς, ως και καθ’ άπασαν την Πελοπόννησον, ο πολυκτήμων και νουνεχέστατος Χουσεήν Κιαμήλ βεγής, λόγω και πράγματι δεσπόζων της Κορινθίας. Η εις την Τρίπολιν άνοδος τούτου από του Φεβρουαρίου μεσούντος, περί ής εμνημονεύσαμεν, μεγάλας ουσιωδώς παρείχεν ευκολίας τοις Κορινθίοις. […] Διά τούτο ευθύς, ότε μετά την έκρηξιν του κινήματος των Καλαβρύτων διέταξεν ο βοενβόδας της Κορίνθου κατ’ απαιτησιν της ισχυούσης μητρός[1] του Κιαμήλ βεγή, ο Ανδρίκος Νοταράς, νεώτερος των τριών αδελφών, μετέβη εκ των Τρικκάλων, ομηρεύσων παρ’ αυτώ υπέρ της ακινησίας του τόπου, ότε και ο Σωτήριος Νοταράς ανέβη εις Τρίπολιν, ομηρεύσων επίσης παρά τη κεντρική αρχή. […]. Τη 31 Μαρτίου εισηλθον οι εν ταις Κεχραεαίς και τω Τείχει εις την πόλιν, ης διηρπάγησαν αι τουρκικαί οικίαι, αι δε κατά την παραλίαν και το Διαβατίκι αποθήκαι του Κιαμήλ βεγή εγένοντο λάφυρον των Πειραίων…».

Ο Νικηφ. Μοσχόπουλος (Ιστορία της Ελλην. Επαναστ…) αναφέρει ότι όταν ο Δράμαλης έφθασε στην Κόρινθο η οποία είχε πυρποληθεί και ειδικώτερα στο φρούριο της Ακροκορίνθου, δεν απάντησε «ψυχήν ζώσαν». «Μόνον εντός ενός σπηλαίου ευρίσκοντο η σύζυγος, τα δύο τέκνα και η λοιπή οικογένεια του πλουσίου Κορινθίου Τούρκου Κιαμήλ βέη, θρηνούσα προ του αιμοφύρτου ακόμη πτώματος τούτου, όστις είχε φονευθεί προ ολίγου. Ο Κιαμήλ βέης, ούτος είχε συλληφθεί αιχμάλωτος κατά την άλωσιν της Τριπολιτσάς, μεταφερθείς δε εις Κόρινθον και πεισθείς υπό των επαναστατών να αποκαλύψει τους θησαυρούς του, εφονεύθη υπό τούτων όταν προσεγγίζοντος του τουρκικού στρατού απεχώρησαν*…».

*«Κατά τας ελληνικάς πηγάς ο Κιαμήλ βέης εφονεύθη υπό του Κορινθίου Δημητρίου Μπενάκη εντός της φυλακής της Ακροκορίνθου. Ο Μπενάκης εισελθών εύρε τον Κιαμήλ βέην ρεμβάζοντα. Εκένωσεν αμέσως εν πιστόλιον και έπληξε τον Τούρκον κροίσον εις το στήθος, πεσόντα δε τον αποτελείωσε δια του δευτέρου πιστολίου του πλήξας αυτόν εις τα νώτα. Κατ’ άλλους μετά του Μπενάκη επυροβόλησαν τρεις άλλοι Έλληνες φονεύσαντες και τέσσαρας άλλους επισήμους Τούρκους Κορινθίους…».

Ο ίδιος συγγραφέας (Μοσχόπουλος) αναφέρει ότι δυσαρεστήθηκε ο Ιουσούφ πασάς διότι δεν του εδόθη η αρχιστρατηγία, η οποία ανατέθηκε στον Δράμαλη ο οποίος ήτο εκ των ακολούθων του πατρός του και δεν ήθελε να τον διευκολύνει. Ο Δράμαλης στη συνέχεια παρέλαβε την μητέρα, την χήρα και τα τέκνα του Κιαμήλ βέη και αναχώρησε για την Πάτρα. Σύμφωνα με ελληνικές πηγές ο Δράμαλης παντρεύτηκε την χήρα του Κιαμήλ βέη. Ο Δράμαλης ήταν πλουσιώτατος, αφού πήρε ως λεία μέρος των χρημάτων του Αλή Πασά στα Γιάννενα, όπως επίσης και μεγάλο ποσό από την ευρεθείσα μέσα σε πηγάδι παρά την Ακροκόρινθο κινητή περιουσία του Κιαμήλ βέη.».

Σχετικά αναφέρει και ο Π. Πατρών Γερμανός (Υπομνήματα…,): «… Περί δε της παραδόσεως του φρουρίου της Κορίνθου ήτον ελπίς να συντελέση ο Κιαμήλ Μπέης, όστις κατ’ αρχάς της αιχμαλωσίας του υπεσχέθη εν τοιούτον, και έγινε μία διαπραγμάτευσις ατελής μεταξύ του και των εν Τριπολιτζα Προκρίτων Πελοποννησίων, και δια τούτο απελάμβανε περίθαλψιν αυτός και ο υιός του, ομοίως και 200 περίπου ψυχαί ομογενών του ανδρών, γυναικών και παιδίων, οπού είχον καταφύγει εις την επίσκεψίν του εν καιρώ της εις Τριπολιτζάν εφόδου των Ελλήνων. Όθεν απεφασίσθη να τον μεταφέρωσιν εις το Άργος και εκεί να γίνη η τελεία μετ’ αυτού συμφωνία περί της παραδόσεως της Κορίνθου. Τον μετέφερον λοιπόν με όλους τους συν αυτώ ομογενείς του, και άρχισαν να διαπραγματεύωνται, πλην εκείνος πανούργος ών, μετέβαλλε καθ’ ημέραν τα σχεδόν προβλήματά του, και δεν απεφάσιζε τι βέβαιον, εξαγοραζόμενος τον καιρόν. Κατόρθωσε δε να πείση και τινας των Καπιταναίων, ότι θέλει τους κάμει μετόχους του πλούτου του, και τοιουτοτρόπως έπαιζε την υπόθεσιν, μήτε υποσχόμενος, μήτε αρνούμενος, και απολαμβάνων κάθε άνεσιν και όλα του τα αναγκαία από τους ελπίζοντας εις τας υποσχέσεις του. […]. Οι δε Παραστάται του έθνους… πριν αναχωρήσωσι [δια την Επίδαυρον], διωρίσθησαν, ο μεν Υψηλάντης, ο Κρεββατάς και ο αδελφός του Πετρόμπεη να μεταβώσιν εις την Κόρινθον μετά του Κιαμήλπεη, δια να τον μεταχειρισθώσιν όργανον εις την παράδοσιν του Φρουρίου, ο δε Κολκοτρώνης να μεταβή εκεί με εν σώμα στρατιωτικόν, δια να ενδυναμώση την πολιορκίαν…». Αναφέρει επίσης: «… Η ελπίς όλων ήτον εις τον πλούτον του Κιαμήλμπεη, περί ού διέτρεχε κοινή φήμη, ότι είχε κεκρυμμένα πολλά μιλιούνια. Τον υπεσχέθη η Διοίκησις το εν τρίτον όλης του της περιουσίας, και την ασφάλειαν της ζωής και τιμής όλης της φαμηλίας του, και ν’ απέλθη όπου θέλει μετ’ αυτής, πλην δεν ηθέλησε να ομολογήση ότι είχέ τι. Επροσπάθησαν με κολακείας, με απειλάς, με υποσχέσεις, πλην εις μάτην, επειδή εκείνος πάντοτε με τας αυτάς λέξεις έλεγεν, ότι δεν έχει άλλο τι κεκρυμμένον, εκτός εκείνων των ολιγίστων, οπού ευρέθησαν εις το Φρούριον εις χείρας της μητρός του και γυναικός του…». Τέλος αναφέρει ότι ο διορισμένος στο Φρούριο της Κορίνθου Φρούραρχος, «Αχιλλέας» ονομαζόμενος (ήτο ο Ιάκωβος Θεοδωρίδης), ενώ είχε 100 στρατιώτες, τροφές και πολεμοφόδια, ευρίσκετο εις οχυράν θέση και μπορούσε να το υπερασπίση, έως ότου να έλθει βοήθεια, αυτός χωρίς πίεση εχθρική «απεφάσισε να φύγει, και αφού εφόνευσε[2] μόνον τον Κιαμήλ Μπεή και τους λοιπούς αιχμαλώτους Τούρκους έκλεισε μέσα εις εν μαγαζείον, ανεχώρησε δια νυκτός, και άφησε το Φρούριον έρημον, εφοδιασμένον με ικανήν ποσότητα πολεμικής ύλης και πυροβόλων όπλων…».

Το Σωτηράκη Λόντο, πατέρα του Ανδρέα Λόντου (όστις καταγόταν από τον Κάλανο των Νεζερών), όταν ήταν πρωθυπουργός του Βελή, είχε δημιουργήσει αντιπάθειες ανάμεσα στους Έλληνες προεστούς. Είχε πολλούς εχθρούς, μεταξύ των οποίων και τον Λαγκαδινό ανταγωνιστή του Ιω. Δεληγιάννη. Όταν αντί του Βελή, όστις παραμερίστηκε, ανέλαβε το πασαλίκι της Τριπολιτσάς ο Ίντζελε Αχμέτ, «βγήκαν τα μαχαίρια». Ο Δεληγιάννης και άλλοι Έλληνες καθώς και Τούρκοι εχθροί του Βελή, κατηγόρησαν τον Σωτηράκη Λόντο για καταχρήσεις και ο Σωτηράκης αποκεφαλίσθηκε στις 13 Οκτωβρίου 1812.

Αλλά, όπως ο Θεόδωρος Ρηγόπουλος (Απομνημ…) αναφέρει: Και «… Ο Γέρο Δεληγιάννης εκαρατομήθη σουλτανική διαταγή ως επίφοβος δήθεν άρχων κατά Φεβρουάριον 1816, ενώ εκ του γήρατος έπνεε τα λοίσθια. Την καρατόμησίν του ταύτην υπενήργησαν ο Ασημάκης Ζαϊμης (πατήρ του Ανδρέα) οι υιοί του Σωτηράκη Λόντου Ανδρέας ο στρατηγός και λοιποί, καί τινες των αρχόντων εκδικούμενοι τον θάνατον του Σ. Λόντου, όν εκαρατόμησεν ενταύθα ο Βελή Πασάς, συκοφαντηθέντος ως λέγεται υπό των Δεληγιανναίων ισχυόντων τότε παρά τω σατράπη τούτω της Πελοποννήσου παρά τη Πύλη· και αν η εχθροπάθεια και των δύο τούτων οικογενειών εξηκολούθει, πολλοί άλλοι εξ αμφοτέρων των οικογενειών και των συγγενών των ήθελον σφαγή. Αλλά τη μεσολαβήσει των αρχιερέων και άλλων συνεβιβάσθησαν και δια συγγενικού δεσμού εφιλιώθησαν, εκδόντων των Δεληγιανναίων την αδελφήν των Ελένην (πρώτην εξαδέλφην της μητρός μου) ως σύζυγον τω Ανδρέα Ζαΐμη α΄ εξαδέλφω των αδελφών Λόντου. Τούτο εγένετο το έτος 1817…».

Ο Ανδρ. Ζαΐμης με τον Ανδρέα Λόντο, άγνωστο για ποιο λόγο, αφού λίγο πριν ο Κιαμήλ Μπέης τους είχε βοηθήσει[3] να εξοντώσουν το Δεληγιάννη, πρόσφεραν χρήματα, μαζί με άλλους Τούρκους, να επιτύχουν τη δίωξη του πλουσιώτατου και πανίσχυρου Κιαμήλ Μπέη, που είχε τα πολυτελέστατα παλάτια στην Κόρινθο… Για τις ενέργειες αυτές ειδοποίησε αμέσως τον Κιαμήλ Μπέη ο Καλαβρυτινός προύχοντας Σωτήρης Χαραλάμπης και έτσι ο Κιαμήλ Μπέης ματαίωσε τη δίωξή του και κατόρθωσε να εκδοθεί φιρμάνι σύλληψης του Ασημάκη Ζαΐμη, του Ανδρ. Ζαΐμη και του Ανδρ. Λόντου. Και διατάχτηκε ο Μουσταφάς των Καλαβρύτων «να τους βάλη στο χέρι». Αυτοί για να σωθούν έφυγαν στα ορεινά Καλαβρυτοχώρια, όπως τους συμβούλευσε ο Ασημάκης Φωτήλας (Σταματόπ., Εσωτερ. αγώνας…).

Πέραν των παραπάνω:

 Αναφέρεται (Χρ. Ηλιόπουλος: Χρυσαί σελίδες…) ότι ο εκ Βυσωκά, σημαιοφόρος του Π. Π. Γερμανού, κατά την έφοδο των αγωνιστών εκ της Αγίας Λαύρας εναντίον των Τούρκων στα Καλάβρυτα, Γρηγόριος Ντόκος «επολέμησεν υπό τον Αναγν. Πετιμεζάν εν Κορίνθω, ένθα διεκρίθη εις την πολιορκίαν του Κιαμήλπεη».

Επίσης αναφέρεται ο βράχος του Χασάν όστις είναι στα ΒΔ. της Λυκούριας πάνω από τη Σπηλιά του Αράπη, στον αυχένα της Φράγκας και της Φάκιας. Λέγεται έτσι γιατί, εκεί λίγο πριν την Επανάσταση του 1821 σκοτώθηκε από τους κλέφτες της περιοχής, κατά μία εκδοχή, ο υπασπιστής του Κιαμήλ-μπέη, ο όμορφος Χασάν. Εκεί πήγαινε για κυνήγι και βρήκαν την ευκαιρία οι κλέφτες όταν απομακρύνθηκε από τους συντρόφους του και τον σκότωσαν. Οι σύντροφοί του τον παράτησαν εκεί στο δύσβατο και απόκρημνο μέρος και γύρισαν και είπαν τη θλιβερή είδηση στον Κιαμήλ-μπέη, ο οποίος θύμωσε που τα αγρίμια και τα όρνια θα έτρωγαν το νεκρό. Ζήτησε λοιπόν να ξαναπάνε και να φέρουν το νεκρό Χασάν, όπως και έγινε. Εκείνος τον περιποιήθηκε και τον μετέφερε στην Κόρινθο όπου και τον έθαψε με τιμές. Σύμφωνα με άλλη εκδοχή δεν χτυπήθηκε από τους κλέφτες αλλά από κάποιο Μήτζο από τον Άρμπουνα, ο οποίος του έστησε καρτέρι και τον σκότωσε, όταν εκείνος (Χασάν) συνάντησε τη Φρόσω την όμορφη βοσκοπούλα που κρυφαγαπούσε ο Μήτζος (Ν. Β. Αναστόπουλος).

—————————————————–


[1] Όπως ο ίδιος ο Φιλήμων (Δικίμιο…,), αναφέρει: «… Αλλ’ ο Δικαίος [Παπαφλέσσας], αντί της ύλης προτιμών το πολιτικόν αποτέλεσμα της ενοχοποιήσεως και του προς τους Τούρκους αμετακλήτου διαζυγίου τινών, προηγουμένων των Νοταραίων, ενήργησεν απ’ ευθείας, παραδόσας όλας τα τουρκικάς οικίας δια των στρατιωτών αυτού, εις τας φλόγας. Τότε η εν τω Ακροκορίνθω μήτηρ του Κιαμήλ βεγή, βλέπουσα πυρπολούμενα τα μέγαρα του υιού αυτής, διέταξε ευθύς, κατάληπτος γενομένη υπό δαιμονίου, την αποτομήν της κεφαλής του Ανδρίκου Νοταρά, αμέσως εκτελεσθείσαν. Συγχρόνως δε, εξαγριωθέντες δια τον ίδιον λόγον και ο άλλοι Τούρκοι του Ακροκορίνθου, έσφαξαν 25 ετέρους Κορινθίους Έλληνας, ευρεθέντας εν τω φρουρίω…».

[2] [Κατ’ άλλη εκδοχή:  ο πρώην υπηρέτης του Κιαμήλ, Δημήτρης Μπενάκης, ο υποφρούραρχος Διαμαντής Λάλακας και ο Παρθένιος Βλάχος, ηγούμενος της Φανερωμένης, σε συμφωνία με τον «Αχιλλέα», εφόνευσαν τον Κιαμήλμπεη στο δωμάτιο όπου τον είχαν φυλακισμένο.]

[3] Γράφει ο Πετιμεζάς στα απομνημονεύματά του: «…η φατρία του Ανδρέα Λόντου προσεπάθησε να ελκύσει και είλκυσε προς το μέρος της πρώτον μεν τους μπέηδες, ως τον Αρναούτογλου, Κιαμήλμπεην και άλλους, κατόπιν δε και τον νέον πασάν. Αφού δε κατόρθωσε τούτο, εκατηγόρησε τον αρχηγόν της αντιθέτου Γιάννην Δεληγιάννην και ο πασάς αποστείλας δημίους απεκεφάλισαν αυτόν εντός της εν τω χωρίω Λαγκαδίοις οικίας του κατά το έτος 1816, την δε κεφαλήν του έφερον οι φονείς εις Τριπολιτζάν εκτεθείσαν εις την χλεύην και την περιφτόνησιν των θεατών».

Πηγή: Τα παραπάνω, εκτός των παραδοσιακών τραγουδιών που προέρχονται από το διαδίκτυο, έχουν αντληθεί από το «Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων» και υπόκεινται στους περιορισμούς της νομοθεσίας περί πνευματικών δικαιωμάτων.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«… ώστε αν χαθώμεν, το οποίον είναι αδύνατον, να χαθώμεν ως Έλληνες εντίμως…» (Θ. Κολοκοτρώνης, 3 Ιουνίου 1827).

Το «προσκύνημα» φουντώνει, η Ελλάδα βρίσκεται σε κίνδυνο και ο Θ. Κολοκοτρώνης μαζί με πολλά άλλα έγγραφα έστειλε προς την τότε Βουλή της Ελλάδος, με κραυγή απελπισίας και με δικαιολογημένο θυμό, ως φαίνεται, το παρακάτω σκληρού περιεχομένου έγγραφο.

Στις 29 Μαΐου 1827, είχε προηγηθεί και άλλο έγγραφο στούς Βασίλειο Πετιμεζά, Δ. Μελετόπουλο και Θάνο Χρυσανθακόπουλο (Κουμανιώτη), δίδοντάς τους εντολή να συστήσουν στρατόπεδο στα Νεζερά και να κινηθούν κατά του Νενέκου και των προσκυνημένων.

Τους γράφει μεταξύ άλλων:»… Η γενναιότης Σας δεν αμφιβάλλω, ότι οδηγούμενοι από τα χρέη του πατριωτισμού σας θέλει βάλλετε την δυνατήν προσπάθειάν σας δια να συστήσετε όσον τάχος στρατόπεδον εις τα Νεζερά, απαντώντες φρονίμως και κάθε αντενέργειαν, δεν αμφιβάλλω περιπλέον, ότι δια της φρονήσεώς σας θέλει παιδευθούν αναλόγως του στυγερού κινήματός των ο Νενέκος και λοιποί ομόφρονές του όλοι. Αλλ’ εν τοσούτω έκρινα αναγκαίον να σας είπω, άμα συστήσετε στρατόπεδον, ή να είπω κάλλιον, άμα συναχθήτε, να πάρετε όσους περισσοτέρους στρατιώτας δυνηθήτε και να υπάγητε να πιάσητε τον Νενέκον, αν δε σας αντισταθή, ή έχη συντρόφους πραγματικούς και τους λοιπούς κατοίκους των Αρβανιτοχωρίων, να τους βάλητε αυτόν και όλους (αν έχουν είδησιν) εις το ντουφέκι άνδρας και γυναίκας των, να λαφυραγωγήσετε όλον το πράγμα των, με ένα λόγον να φερθήτε ως προς Τούρκους, δια να παιδεύσητε αυτούς, να κάμετε δια τούτου και κάθε άλλον, ο οποίος αν έχη τι εις τον νουν του να το αποδιώξη.«.

Ακολουθεί το συγκλονιστικό έγγραφο.

Πηγή: (;).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένα έγγραφο του Θεοδ. Κολοκοτρώνη στο γιό του Γενναίο. Μνημοσυνο γι’ αυτόν που σαν σήμερα έφυγε από τη ζωή…

Αξίζει να διαβάσετε το έγγραφο που ακολουθεί και απευθύνεται από το Γέρο του Μωριά στο παιδί του Γιάννη (Γενναίο), πως τον προτρέπει και τις οδηγίες που του δίδει, για να εκστρατεύσει στην Δυτική Ελλάδα.

Αξίζει βέβαια και η προτροπή του να συμπεριλάβει στους υπό τις διαταγές του τον Δημήτριο «Νενέκο με τους ολίγους αλλά καλούς συντρόφους του», όταν ο Νενέκος ακόμα απολάμβανε την εκτίμηση του Γέρου.

Πηγή: (;).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Καταγραφή καλλιεργουμένων εθνικών Γαιών επαρχίας Πατρών τον Μάϊο του 1822. Αναφέρονται επίσης και οι μύλοι.

Πηγή: (;)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Τρία Αρβανίτικα τραγούδια από το Άνω Μαζαράκι.

Τα παρακάτω Αρβανίτικα τραγούδια τα βρήκα καταγεγραμμένα, μαζί με άλλα λαογραφικά κ.λ. στοιχεία,  από τη φοιτήτρια της Φιλοσοφικής σχολής του έτους 1977-78, Χαϊδοπούλου Νικολίτσα, στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Αθηνών, σε σχετική με το Άνω Μαζαράκι, εργασία της. Αναφέρει ότι τα διέσωσε ο Δημήτριος Γαλάνης, 73 ετών όταν γράφτηκαν αυτά.

Η πρώτη στήλη καθώς και η μετάφραση έχουν μεταφερθεί εδώ όπως έχουν καταγραφεί στην πηγή.

Τη δεύτερη στήλη τη δημιούργησα εγώ και αποδίδει  ελεύθερα τη μετάφραση στη σύγχρονη Αλβανική γλώσσα.

                                                         1.

Μος με κιορτόν μωρ μέμεζε                              (mos u grind me mua vjehrra)

Μος με κιορτόν μωρ μέμε=μάνα                       (Mos u grind me mua nënë)

σε ντο τ’ μόε ϊ τε πεθερέ                                    (Unë [Sepse] do të të bëj vjehër)

σε ντο τ’ μεϊ τε μεμε                                          (Unë [Sepse]do të të bëj nënë)

Ντο βέμι μπάσκα ντα στεπιτ σπίτι                    (Ne do të shkojmë në shtëpi së bashku)

Μπάσκα (μαζί) ντο τε χάμε (μαζί θα φάμε)      (Do të hamë bukë bashkë.)

μπούκ (ψωμί).

Μετάφραση:

Μη με μαλώνεις πεθερά

Μη με μαλώνεις μάνα,

Για θα σε κάμω πεθερά

Για θα σε κάμω μάνα.

Μαζί θα πάμε στο σπίτι

Μαζί θα φάμε ψωμί.

                                                        2.

Ντολλάρια νου κουντάτε                           (Unë nuk dua dollarë)

Παρέ νου γκου ζητεί                                  (Unë nuk ju kërkoj para)

Ουλίν μπούκ εντέκε πε                              (Ullinj, bukë, qepë)

Ακέ π’ αγαπεί.                                            (Dhe ai që dua)

Μετάφραση:

Δολλάρια δε θέλω,

Λεφτά δε σου ζητώ

Ελιές, ψωμί, κρεμμύδι

Κι αυτόν που αγαπώ.

                                                          3.

Βάϊζεζά με δεν με δη τα Γιαν              (I riu pyet vajzën)

Αϊτώ τα κε ντ Γιαν.                             (Duke treguar gjoksin e saj)

Γιαν ντι μπεν μωρέ ντιάλι μ’               (Çfarë keni atje? Dhe ai përgjigjet)

Ντιουάν ντι μπότσε με ρακί                (Dy shishe verë [raki])

Γκιάν ντι μπότσε με ρακί

Σέλε τε πιμε μεβετ ντη                        (Sillni të pinë së bashku)

Σέλε τ’ πίμε νεβε τ ντή τ’

Μοι κ’ τζέντ ντε στεπί                         (Ti dhe unë)

Σε ντο με βρας μωρ ντιάλι μ’              (Jo, ai nuk bëhet fëmija im)

Σε ντο με βρας τατα Γκιμ                   (Sepse babai im do të më vrasë)

Τατα = πατέρας

Μετάφραση:

Ρωτάει ο νέος την κοπέλα

Δείχνοντας το στήθος της

-Τι έχεις εκεί; Και απαντά

-Δυό μπουκάλια με κρασί.

-Φέρτα να τα πιούμε μαζί

Εγώ και σύ

-Όχι δε γίνεται παιδί μου

Γιατί θα με σκοτώσει ο πατέρας.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Τα στατιστικά του blog: gerbesi.wordpress.com

Αγαπητοί φίλοι σας παρουσιάζω στη συνέχεια τα στατιστικά στοιχεία του blog στο οποίο παρουσίαζα – γιατί έχω πολύ καιρό να παρουσιάσω κάποιο ιστορικό θέμα – ιστορικά θέματα από πρωτογενείς πηγές για την Πελοπόννησο και ιδιαίτερα για την Αχαΐα και την επαρχία Καλαβρύτων. Έχω σταματήσει γιατί κάποιοι ηλίθιοι νομίζουν τους εαυτούς τους έξυπνους κλέβοντας ό,τι αναρτώ εδώ. Ηλίθιοι ήσαν και τέτοιοι θα παραμείνουν. Κάποιοι μάλιστα απ’ αυτούς μου έκαναν θεωρία πως μπορεί αυτό να γίνει καλύτερα και με έξυπνο τρόπο που μόνο αυτοί ξέρουν! Ε! ωραία …. τώρα αυτοί μπορούν να δούν εδώ τα ….. Εγώ δεν έχω να χάσω κάτι. Τα θέματα που έχω διαθέσιμα, μπορούν να τροφοδοτήσουν για πολλά χρόνια μία ιστοσελίδα.

Ζητώ συγνώμη από τους υπολοίπους αναγνώστες που τιμούν αυτο το blog και τους ευχαριστώ θερμά γι’ αυτή την τιμή.

Στη συνέχεια υπάρχει το διάγραμμα το οποίο δείχνει τους επισκέπτες (σκούρο μπλέ) και τα views (θεάσεις-αναγνώσεις άρθρων) (σιέλ).

Όλα αυτά σε απόλυτουςαριθμούς παρουσιάζονται στον πίνακα που ακολουθεί το ιστόγραμμα αυτό.

Όπως μπορείτε να διαπιστώσετε το 2021 που ήταν έτος εορτασμού των 200 χρόνων από την επανάσταση, οι επισκεπτες ανήλθαν σε 28.149 άτομα τα δε άρθρα που διάβασαν ήσαν 49.283.

Η κάμψη που παρουσιάστηκε το 2019 οφείλεται στο γεγονός ότι και τότε – όπως και τώρα – είχα σταματήσει να αναρτώ θέματα για το λόγο που σας εξέθεσα παραπάνω.

Το 2021 παρουσιάζονται όλα αυτά κατά μήνα, στο επόμενο διάγραμμα.

Απ’ αυτό προκύπτει η μεγάλη αύξηση της προτίμησης του blog από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάϊο του 2021.

Τότε υπήρχε η φούρια για τα 200 χρόνια, έπρεπε να βρεθούν θέματα, να βρεθούν αγωνιστές του ’21, να γίνουν ομιλίες, να γραφούν «Λευκώματα»κ.λ. Αυτός δεν είναι ο λόγος για τον οποίο 4.461 άτομα ερεύνησαν 10.101 αναρτήσεις το μήνα Μάρτιο;

Βέβαια για να διαβαστούν τα αναρτώ αυτά, κυρίως από τα νέα παιδιά και από τους ενδιαφερόμενους ερευνητές. Όμως ελάχιστοι αποδέχονται και ακόμα πιό λίγοι ανέφεραν αυτό το blog ως πηγή των πληροφοριών τους.

Παρέθεσα αυτά τα στοιχεία ως απάντηση σε αυτούς που ίσως θεωρούν αμελητέο τόσο το blog, όσο και όσα σ’ αυτό αναρτώνται.

Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας…

Καλή Χρονιά!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το «Λεύκωμα» των Καλαβρύτων και η ταπεινότητά μου.

«Πρώτο καθήκον του ιστορικού είναι να αναζητεί την αλήθεια με πείσμονα επιμονή» (Θουκυδίδης).

Το 2021 που ήδη έφυγε, πολλά και διάφορα ακούστηκε ότι θα συνέβαιναν στην επαρχία Καλαβρύτων. Η μόνη, κατ’ εμέ, θετική και αισιόδοξη ελπίδα που είχαμε να γιορτάσουμε τα 200 χρόνια του θαύματος που ήταν η απελευθέρωση της πατρίδας από τους Τούρκους καταχτητές, έσβησε αφήνοντάς μας μία πικρή γεύση, αφού τα περισσότερα παιδιά της Ελλάδας δεν έμαθαν τι  έγινε τότε, ποιοί πολέμησαν ποιούς και γιατί. Η επί εκατονταετία και πλέον εδραιωμένη γνώση των Ελλήνων ότι η επανάσταση ξεκίνησε στην επαρχία Καλαβρύτων έγινε ομιχλώδης με δύο Π. Δ. του τέως προέδρου την τελευταία ημέρα της αποχώρησής του, τα οποία μιλούν για έναρξη αυτής αλλού, και τα οποία έμμεσα έγιναν αποδεκτά από τους ιθύνοντες των Καλαβρύτων, αφού ο εν λόγω (ως τέως) προσκλήθηκε επισήμως να βρεθεί στις 13 Δεκέμβρη στα Καλάβρυτα ως κύριος ομιλητής και εκεί ούτε του ζητήθηκε, ούτε και έδωσε κάποια εξήγηση περί αυτών και τα Π. Δ. παραμένουν ατόφια.

Όμως αγαπητοί αναγνώστες, τώρα που αυτά παρήλθαν και η πιθανότητα διατάραξης των προγραμματισμένων εκδηλώσεων κ.λ. μηδενίστηκε, πρέπει να γίνουν γνωστά τα εξής σχετιζόμενα με την ταπεινότητά μου, για ενημέρωσή σας:

Πριν 6-7 μήνες περίπου είδα με τα μάτια μου το πολυδιαφημισμένο έντυπο του δήμου Καλαβρύτων με τίτλο: «1821-2021 Καλάβρυτα Φλόγα ελευθερίας», το οποίο δεν αναφέρει συγγραφέα αλλά τον εφευρετικό όρο του «συντάκτη» και το οποίο εκδόθηκε για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821.

Παρ’ ότι ειλικρινά δεν με ενδιαφέρει και δεν είχα πρόθεση να ασχοληθώ με το έντυπο αυτό, σήμερα αναγκάζομαι να διευκρινίσω ορισμένα θέματα που αφορούν το Β΄ μέρος αυτού το οποίο αναφέρεται σε ονόματα αγωνιστών του του 1821, και αυτό το κάνω για δύο λόγους:

Ο ένας και κυριότερος είναι ότι σ’ αυτό το έντυπο εμπλέκεται το όνομά μου.

Ο δεύτερος είναι, παράπονα που μου διατυπώθηκαν από καταγόμενους από την περιοχή αυτή, οι οποίοι συνδέουν τα ονόματα που σ’ αυτό αναφέρονται με εκείνα που στο «Ιστορικό Λεξικό» αναφέρω και μου ζητούν διευκρινήσεις  για διάφορα λάθη του εντύπου αυτού που αφορούν στους αγωνιστές των χωριών τους.

Για ενημέρωση λοιπόν όσων ενδιαφέρονται αναφέρω τα εξής:

1. Σχετικά με όσα αναφέρονται στη σελίδα 330. Εγώ δεν έχω και κατά συνέπεια δεν εξέδωσα κανένα «Ιστορικό Αρχείο της επαρχίας Καλαβρύτων», ούτε παρέδωσα ονόματα αγωνιστών, όπως εκεί αναφέρεται. Εγώ ύστερα από πολυετείς αγώνες κατάφερα να συντάξω το 7τομο έργο «Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων», το οποίο τύπωσα με δικά μου χρήματα και το οποίο με τηλεφώνημά του μου ζήτησε ο δήμαρχος Καλαβρύτων τον Απρίλιο του 2020 και του το έστειλα δωρεάν τονίζοντάς του προφορικά ότι του δίδεται για προσωπική του χρήση. Ουδείς άλλος εκ του Δήμου ή σχετιζόμενος με αυτόν, πήρε το έργο μου, ούτε και άδεια χρήσης αυτού έχω δώσει σε κάποιον εξ’ αυτών. Περιττές λοιπόν οι ευχαριστίες…

2. Σχετικά με όσα αναφέρονται στη σελίδα 238. Θα ήθελα να επαναλάβω όσα σε άλλες στιγμές έχω και μέσω αυτού εδώ του bog αναφέρει. Ότι δηλ. κοντά 13-14 χρόνια πάσχιζα και πασχίζω ακόμα να συγκεντρώσω υλικό για την πολύπαθη αυτή επαρχία. Περί τους 8 μήνες καθημερινά 8-2,30 έψαχνα τα χειρόγραφα της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Ώρες ατέλειωτες τα Γ.Α.Κ. (on line και επιτόπου) και όπου αλλού χρειάστηκε. Πάντως στη βιβλιοθήκη της Βουλής, δεν βρήκα αγωνιστές και θα ήθελα να μάθω από τους συντελεστές του έργου ποιούς αγωνιστές Καλαβρυτινούς βρήκαν εκεί. Όπως γνωρίζετε η Εθνική Βιβλιοθήκη για μεγάλο χρονικό διάστημα τελούσε υπό μετακόμιση από το κέντρο της Αθήνας στο ίδρυμα Νιάρχου και ήταν κλειστή και λόγω πανδημίας, όπως και τα ΓΑΚ, τα οποία και στην on line μορφή τους ήσαν «πεσμένα» για μεγάλο χρονικό διάστημα. Εκεί (στη Βιβλιοθήκη) μπορεί να δει κάποιος τα χειρόγραφα μετά από διαδικασίες (αίτηση, έγκριση, έρευνα, αναζήτηση, εύρεση κ.λ.). Αλλά και στα ΓΑΚ με ραντεβού γινόταν και γίνονται οι επισκέψεις.

Θα ήθελα μία σαφή απάντηση, από αυτούς του Δήμου που πήγαν σχολείο και έμαθαν «Συντακτικό», στο ερώτημα: Από πού και τι αντέγραψε ο αντιγραφέας; Διότι η φράση: «σε επιμέλεια αντιγραφή…» δεν απαντάει σ’ αυτό ούτε και συντακτικό ειρμό έχει: ρήμα, υποκείμενο, αντκ.: (τι; από πού;). Αλλά ούτε και λίστες έτοιμες με Καλαβρυτινούς αγωνιστές υπάρχουν, ώστε να αντιγραφούν. Ψάχνεις σε εκατομμύρια χειρόγραφα να βρεις (και αν βρεις) κάτι. ΑΛΛΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΨΑΞΕΙΣ…

Επίσης, ειλικρινά δεν καταλαβαίνω την ασύνδετη αναφορά στο πρόσωπό μου με τη φράση: «Για πλήρη παρουσίαση ονομάτων και στοιχείων παραπέμπουμε στο πολύτομο έργο του Αθ. Τζώρτζη «Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων». Τι νόημα έχει αυτή η αναφορά;

Ας έρθω τώρα στο τι είδα ξεφυλλίζοντας από περιέργεια τις 2-3 πρώτες σελίδες του Β΄ μέρους του εν λόγω έργου, καθώς και τη σελ. 260 όπου αναφέρεται το δύσμοιρο χωριό μου Γκέρμπεσι.

1. Για κανένα όνομα αγωνιστή δεν αναφέρεται η πηγή προέλευσης των όσων γράφονται.

2. Στη σελίδα 242 αναφέρονται δύο ξεχωριστά (!) χωριά: Ανάσταση και Αναστάσοβα, με κοινούς και μη αγωνιστές. Η Ανάσταση με αυτό το όνομα, το 1821 δεν υπήρχε. Υπήρχε σαν Αναστάσοβα. Ανάσταση έγινε στις 12.6.1953. Δεν γνωρίζουν εκεί στο Δήμο ότι πρόκειται για το ίδιο χωριό;

2α. Ο αναφερόμενος εκεί Αλεξόπουλος Ζαχαρίας, αναφέρεται από εμένα στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ. (Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων) με ερωτηματικό αν κατάγεται από το χωριό αυτό, και ως πηγή αναφέρεται η Μεγάλη Στρατ. εγκυκλοπαίδεια.

2β. Θα ήμουν ευτυχής αν κάποιος από τους συντελεστές του εντύπου μου έλεγε που βρήκε τα ονόματα: Γιαννακόπουλος Παναγιώτης, Θεοδωρακόπουλος Σπύρος, Θεοφιλόπουλος Θεοφίλης, Κασελάς Σπήλιος, Μητρόπουλος Θεόδωρος, Μπόζος Κων/νος, Παρασκευόπουλος Ιερεμίας, για τους οποίους στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ.  εγώ δεν αναγράφω διευθύνσεις. Επίσης τα ονόματα Αγγελακόπουλος Ευστάθιος, Αθανασόπουλος Παναγιώτης, Αργυρόπουλος Αργύρης, για τους οποίους εγώ δεν έχω κάποιο στοιχείο, και γι’ αυτό δεν τους αναφέρω στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ. ως αγωνιστές του 1821.

2γ. Ο Γιαννακόπουλος Παναγιώτης στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ. αναγράφεται με πηγή την Εθν. Βιβλιοθήκη. Οι συντελεστές του εντύπου πού τον βρήκαν;

3. Στη σελίδα 241 αναφέρονται αγωνιστές από την Αλέσταινα.

3α. Αναφέρονται στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ. τα ονόματα: Αντωνόπουλος Θεόδωρος, Ανδρουτζόπουλος Δημήτριος, Παναγιωτακόπουλος Αθανάσιος (ιερέας), οι οποίοι ήσαν από την Αλέσταινα, αλλά δεν αναφέρονται στο εν λόγω έντυπο του Δήμου.

3β. Για τον Αναγνωστόπουλο Βασίλειο (παρ’ ότι αναφέρεται σε κατάλογο του 1844, ως αιτών αριστείο, ηλικίας το 1844 35 ετών δηλ. γεννηθείς το 1809, οπότε το 1821 ήταν 12 ετών), γι’ αυτό το λόγο στο  Ι. Λ. τ. Ε. Κ. αναγράφεται αλλά δεν έχω ξεχωριστό λήμμα.

3γ. Ο Θεοδωρακόπουλος Παΐσιος  καταγόταν από την Αλέσταινα, αλλά ήταν ιερομόναχος και δεν αναφέρεται κάπου ως αγωνιστής του 1821. Πού τον βρήκαν;

3δ. Ο Θεοδωρακόπουλος Σπύρος δεν αναφέρεται κάπου ως αγωνιστής του 1821 και δεν ξέρω που βρέθηκε.

3ε. Ο Κυριαζόπουλος Ιωάννης  καταγόταν από το Αλποχώρι, ήταν εφημέριος στην Αλέσταινα και δεν αναφέρεται κάπου ως αγωνιστής του 1821.

3στ. Ο Κωνσταντινόπουλος Αναγνώστης δεν αναφέρεται ως αγωνιστής του 1821 και δεν ξέρω που βρέθηκε.

3ζ. Πολλοί από τους αγωνιστές του χωριού αυτού (Ανδρουτσόπουλος Β. Ανδρουτσόπουλος Παναγ. Γεωργίου Θ. Γεωργίου Κ., Θανασόπουλος Γεώργιος, Κωνσταντόπουλοι και όχι Κωνσταντινόπουλοι, Μπούρας Αθ., Σφυρής Γ. και Ν. κ. λ.) που έχουν καταχωρηθεί στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ., προέρχονται από την Εθνική Βιβλιοθήκη που όπως ανέφερα ήταν κλειστή. Που τους βρήκαν οι συντελεστές του εντύπου;

4. Στη σελίδα 239 αναφέρονται αγωνιστές από τον Άγιο Νικόλαο.

4α. Ο Γουρουνιάς Αντώνιος δεν αναφέρεται κάπου ως αγωνιστής του 1821.

4β. Ομοίως και οι Σακελλαρίου Νικόλαος και Σακελλαρίου Σπύρος. Πού τους βρήκαν;

4γ. Δεν υπάρχει Χαμακιώτης Βασίλειος αγωνιστής του 1821 από τον Άγιο Νικόλαο, αλλά Χαμακιώτης Νικόλαος (όπως αναφέρεται στο χειρόγραφο το οποίο είναι βέβαιο ότι δεν κοίταξε ο συντάκτης ή αντιγραφέας του εντύπου).

4δ. Ο αναγραφόμενος στο έντυπο Φίλης Παναγιώτης, στο χειρόγραφο που δεν το είδαν οι συντελεστές του εντύπου, αναφέρεται Πάνος του Φίλη.

4ε. Για όλους τους λοιπούς υπάρχουν οι ακριβείς διευθύνσεις τους στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ. μέσω των οποίων μπορεί κάποιος να αναζητήσει τα έγγραφα.

5. Στη σελίδα 260 αναφέρονται αγωνιστές από το χωριό μου το Γκέρμπεσι.

5α. Ο Ζουμπούτης Παναγιώτης δεν είναι από το Γκέρμπεσι Καλαβρύτων, αλλά είναι από τα Γκέρμπεσι του Δήμου Δύμης.

5β. Ο Κεφαλάς Αβέρκιος (και όχι Αδέρκιος) δεν ήταν αγωνιστής του 1821, αλλά ιερομόναχος καταγόμενος από το Γκέρμπεσι.

5γ. Ο Κοντογεωργάκης Δημήτριος καταγόταν από το Γκέρμπεσι, αλλά κατοικούσε στο Μπούμπουκα.

5δ. Ο Κυφαλάς Θεόδωρος είναι Κεφαλάς Θεόδωρος.

5ε. Ο Ντέντας η Ντέντες Αγγελής αναφέρεται ότι κατοικούσε στο Μπούμπουκα, ενώ ο Πετιμεζάς πιστοποιεί ότι καταγόταν από το Γκέρμπεσι.

5στ. Ο Πλυτάς Ηλίας είναι Πλώτας Ηλίας.

5ζ. Ο Πλώτας Πανάγος δεν ήταν αγωνιστής του 1821, αλλά εφημέριος καταγόμενος από το Γκέρμπεσι.

5η. Ο Ροκάς Αλέξης δεν ήταν από το Γκέρμπεσι Καλαβρύτων αλλά από το Γκέρμπεσι της Δύμης.

5θ. Ομοίως ο Σατάνης Θεόδωρος ήταν από το Γκέρμπεσι της Δύμης.

5ι. Ομοίως και ο Στασινόπουλος Κωνσταντής ήταν και αυτός από το Γκέρμπεσι της Δύμης.

5κ. Τσαμπρός (και όχι Τζαρμός) Κυριάκος, καταγόταν από το Γκέρμπεσι αλλά ζούσε στο Μαζαράκι και τον μνημονεύουν σαν αγωνιστή δικό τους οι Μαζαρακιώτες.

5λ. Πέραν αυτών υπάρχουν και άλλοι (Γκερμπεσιώτης Γιάννης, Γιαννόπουλος Ιωάννης, Γκερμπεσιώτης Κώστας, Κολιόπουλος Γεώργιος, Πικραμένος Γιάννος κ.λ.), καταγόμενοι από το Γκέρμπεσι Καλαβρύτων που δεν αναφέρονται στο εν λόγω έντυπο, αλλά αναφέρονται στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ.

Νομίζω ότι γίνεται κατανοητό ότι δεν έχει νόημα να προχωρήσω άλλο …

Οι αναγνώστες και κυρίως όσοι επιθυμούν να μάθουν και να καταγράψουν σωστά τους προγόνους τους ή καταγόμενους από τα χωριά τους αγωνιστές, να δημιουργήσουν ηρώα ή αναμνηστικές πλάκες κ.λ., νομίζω ότι αντιλαμβάνονται απόλυτα, γνωρίζοντας όσα παραπάνω ανέφερα, ότι θα πρέπει να ερευνήσουν μόνοι τους πάρα πολύ καλά ακόμα και όσα δεν έχει νόημα να ερευνηθούν και να παρατεθούν εδώ, από εμένα.

Δεν διεκδικώ το αλάθητο, αλλά όταν αποφάσισα να βγάλω στη δημοσιότητα ένα έργο όπως το Ι. Λ. τ. Ε. Κ., που αποτελεί και θα αποτελεί πηγή πληροφοριών για την επαρχία αυτή, πάσχισα και πρόσεξα πολύ, ώστε και λάθη να αποφευχθούν αλλά και η  επαλήθευση της πληροφορίας να είναι κατά κανόνα εφικτή. Θα ντρεπόμουν και θα είχα τύψεις αν το έργο μου αυτό είχε παιδαριώδη λάθη και ασάφειες, αν δεν ανέφερε σαφώς και όχι με κουτοπόνηρο και δικολαβίστικο τρόπο, τις πηγές των πληροφοριών μου αν «είχε γραφεί για να γραφεί» και με μόνο σκοπό να πλασαριστώ ως συγγραφέας, ερευνητής κ.λ. και ακόμα περισσότερες (τύψεις) αν αυτό είχε πληρωθεί με λεφτά άλλων.

Τελειώνοντας πρέπει να προσθέσω για όποιον διατεινόταν, διατείνεται ή θα διατείνεται, ότι σε χρόνο dt και με δύο, τρία ή πέντε κλικ θα μπορούσε (χωρίς να χρησιμοποιήσει τις έτοιμες διευθύνσεις τις οποίες έχω καταγράψει στο Ι. Λ. τ. Ε. Κ. ), να κάνει ένα έργο σε 90 ημέρες, ότι είναι τουλάχιστον βαθιά νυχτωμένος.

Επίσης  να συμφωνήσω με άλλον που έδιδε τα συγχαρητήρια για το έντυπο αυτό του δήμου λέγοντας ότι «… το έργο αυτό θα μείνει…», ότι πράγματι θα μείνει με όλο του το περιεχόμενο και θα κριθεί αντικειμενικά και σκληρά, όχι από τους λιβανιστές αλλά από τους σοβαρούς μελετητές. Αυτό ισχύει και για όποιον το «σφράγισε» αλλά «του ξέφυγε λίγο» η σφραγίδα…

Γενικά, πέραν των παραπάνω, ξεφυλλίζοντάς το ως αναγνώστης, μου άφησαν ερωτηματικά και πικρή γεύση, οι πάρα πολλές σελίδες σε φωτογραφία, διαφόρων γνωστών παλαιών εντύπων, επίσης κάποια σελίδα (68) της οποίας ο πίνακας δεν είναι ευκρινής και καλαίσθητος, ομοίως τα πολλά περί οργάνων, ταμπουράδων κ. λ., η πλήρης έλλειψη αναφοράς σε μάχες όπως της Καυκαριάς, Βλασίας κ. ά.

Αγαπητέ φίλε Καλαβρυτινέ, πριν σπεύσεις να μου αποδώσεις ποταπά κίνητρα, ή υστεροβουλίες, πριν φανταστείς ότι θα με ενδιέφερε τι κάνει ο εν λόγω δήμος αν στο έντυπό του διόλου αναφερόταν το όνομά μου, σε διαβεβαιώ ότι δεν με ενδιαφέρει. Επίσης δεν διαμαρτύρομαι ούτε παραπονούμαι για κάτι. Επιθυμία μου είναι να φαίνεται η αλήθεια. Με εκπλήσσει όμως η σιωπή αυτών που πέρασαν μέσα από τα σχολεία και έχουν κάποια σχέση με το δήμο καθώς και η σιωπή των τοπικών μέσων ενημέρωσης, αναφερόμενος πάντα στο έντυπο αυτό και σ΄ όσα παραπάνω ελέχθησαν.

Νομίζω αγαπητέ φίλε Καλαβρυτινέ ότι καλό είναι να βλέπουμε και τη δική μας καμπούρα με την ίδια ζέση και το ίδιο πάθος όπως είδαμε το λάθος του δήμου Θεσ/κης για τον Π. Π. Γερμανό, όπως είδαμε το άλλο «Λεύκωμα» της περιφέρειας, όπως (στην ουσία) ΔΕΝ είδαμε την απαξίωση των ιστορικών γεγονότων της επαρχίας αυτής… διότι: «Φίλος μεν […..], φιλτάτη δʼ αλήθεια».

Υ.Γ. Για όσα παραπάνω αναφέρονται υπάρχουν τα αποδεικτικά στοιχεία (τα εκτός του εντύπου «Λεύκωμα») και θα παρουσιαστούν αν αυτό καταστεί αναγκαίο.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ας είναι ευτυχισμένο το 2022!

Αγαπητοί φίλοι αναγνώστες αυτού του blog, αγαπητοί Καλαβρυτινοί, αγαπητοί Έλληνες στα πέρατα της γης, το 2022 φεύγει σε λίγες ώρες αφήνοντάς μας πικρή γεύση.

Πολλοί χάσαμε προσφιλή μας πρόσωπα, άλλοι έχασαν τη δουλειά τους, άλλοι έμειναν στους «πέντε δρόμους», άλλοι ζούμε με το φόβο της πανδημίας από την οποία θρηνούμε πάνω από 21.000 νεκρούς, ζήσαμε στιγμές έντασης με τους γείτονές μας, νοιώθουμε να «είμαστε στον αέρα» απροστάτευτοι, χωρίς αισιοδοξία και χωρίς φως να διακρίνεται στον ορίζοντα…

Μία ανάσα εθνικής ανάτασης που είχαμε την ελπίδα πως θα νοιώθαμε εορτάζοντες τα 200 χρόνια από το θαύμα της απελευθέρωσης της Ελλάδας από τους Τούρκους, εξανεμίστηκε και αυτή, αφού τα νέα Ελληνόπουλα δεν έμαθαν ούτε τι έγινε τότε, ούτε από ποιούς, ούτε ποιούς και γιατί πολέμησαν οι πρόγονοί μας. Ιδιαίτερα από τα μέρη της καταγωγής μου η γεύση που άφησε το 2021 είναι ακόμα πιό πικρή… θα έλεγα δηλητήριο.

Αν γινόταν να κάνω μιά ευχή, αυτή θα ήταν να άλλαζαν όλα τα παραπάνω. Όμως αυτό είναι αδύνατο… Οι ψυχές που έφυγαν δεν ξαναγυρίζουν, «Τα πάνω μας» θα αργήσουμε να «τα πάρουμε» κ. ο. κ.

Δεν μένει λοιπόν παρά να ελπίζουμε ότι το 2022 να μετριασθεί ο πόνος και η θλίψη των ανθρώπων, θα φύγει η πανδημία και ο Θεός να φωτίσει τους ιθύνοντες, όχι τους ηγέτες, γατί τέτοιοι συνετοί και ικανοί δεν υπάρχουν στον κόσμο, να αλλάξουν πορεία με οδηγό τους τις ανθρώπινες και ηθικές αξίες.

Αγαπητοί μου, ας είναι για τον καθένα σας και για την οικογένειά του η χρονιά που ανατέλλει, όπως ο ήλιος που αναμένουμε να φέρει φως και ζεστασιά στις καρδιές μας…

Με αισιοδοξία και δύναμη, με υγεία και ευτυχία για όλους το 2022!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Καλά Χριστούγεννα!

Αγαπητοί αναγνώστες αυτού του blog, αγαπητοί φίλοι, αγαπητοί συμπατριώτες, αγαπητοί Έλληνες του εξωτερικού, αύριο γιορτάζουμε τη μεγάλη ημέρα της Χριστιανοσύνης.

Ας ξεχάσουμε τα μίση και τα πάθη, ας επανεξετάσουμε τη συμπεριφορά μας έναντι των άλλων, ας συνέλθουμε και ας θυμηθούμε πως είμαστε μιά αθέατη κουκίδα στην απεραντοσύνη του διαστήματος, μία κόκκος άμμου στην έρημο, ας επανέλθουμε στις αρχές που δίδαξε ο Χριστός την γέννηση του οποίου γιορτάζουμε αύριο.

Υπάρχουν και αξίες στη ζωή που πρέπει και αξίζει να ανακαλύψει ο καθένας μας.

Όπως όλοι ξέρουμε, κύριο μέλημά μας, κυρίως στις μέρες μας, είναι να έχουμε την πολυπόθητη υγεία και να είμαστε και του χρόνου καλά, μάλλον καλύτερα από το 2021.

Αυτό εύχομαι για τον καθένα σας και για τις οικογένειές σας.

Καλά Χριστούγεννα αγαπητοί μου!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ο ΥΨΙΠΕΤΗΣ ΑΕΤΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΟΣΥΝΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ Π. Π. ΓΕΡΜΑΝΟΣ του Μοναχού ΜΑΞΙΜΟΥ Ιβηρίτου.

Ευχαριστώ θερμά τον συγγραφέα Γέροντα Μάξιμο, μοναχό της Μονής Ιβήρων του Αγίου όρους, για την, μέσω του αυταδέλφου του αγαπητού φίλου Κωνσταντίνου Νικολόπουλου – Καμενιανίτη, ευγενική προσφορά του αξιόλογου ιστορικού πονήματός του με τίτλο: «Ο ΥΨΙΠΕΤΗΣ ΑΕΤΟΣ ΤΗΣ ΡΩΜΙΩΣΥΝΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ – ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΑΛΑΙΩΝ ΠΑΤΡΩΝ ΓΕΡΜΑΝΟΣ».

Το έργο αποτελείται από 210 σελίδες σχήματος 0,21Χ0,30, φέρει σκληρό εξώφυλλο και είναι πολυτελούς έκδοσης και καλαίσθητης εμφάνισης.

Το έργο αυτό του πολυγραφότατου σεβαστού Γέροντος Μαξίμου, έρχεται σε συνέχεια πολλών άλλων βιβλίων του, μέρος των οποίων αναφέρεται στην γενέτειρα γη της επαρχίας Καλαβρύτων, με προτελευταίο το: «Φωτειναί Καλαβρυτιναί σελίδες 1821» στο οποίο αναφέρθηκα στο παρόν blog στις 20 Φεβρουαρίου 2021.

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον διεξήλθα τις σελίδες του νέου αυτού πονήματος και, όπως και από τα «περιεχόμενα» αυτού, τα οποία παραθέτω, προκύπτει, ο συγγραφέας αναφέρεται στον Π. Πατρών Γερμανό στις σελίδες 9-50, από δε την σελίδα 51 και εντεύθεν αναφέρεται και σε άλλα, πέραν του Π. Π. Γερμανού, σημαντικά κεφάλαια.

Το βιβλίο αυτό του Γέροντος Μαξίμου, όπως και όλα τα προηγούμενα, αφ’ ενός μεν προσθέτει στο οικοδόμημα του πολιτισμού και των αξιών, της πατρίδος μας και ειδικώτερα της επαρχίας Καλαβρύτων, αφ’ ετέρου αποτελεί οδηγό της ιστορίας «η οποία γνωρίζει ένα νόμο, το νόμο να κυνηγάει το ψέμα και να παρουσιάζει την αλήθεια», για τις επερχόμενες γενεές.

Αξίζει να παρατεθούν τα παρακάτω ενδεικτικά των καιρών αποσπάσματα, εξ’ όσων αναφέρει ο συγγραφέας στις σελίδες 51-52:

……………………………

……………………………….

……………………

Δεν θα συμφωνήσω με τον Βρετανό συγγραφέα Τζωρτζ Όργουελ, 1903-1950) όστις είπε: «Τα καλύτερα βιβλία είναι εκείνα που μας λένε αυτά που ήδη ξέρουμε», διότι πιστεύω ότι «Τα βιβλία είναι οι μέλισσες που μεταφέρουν τη γύρη της γονιμοποίησης από το ένα μυαλό στο άλλο» (Jam. Russell Lowell, 1819-1891 Αμερικ. Διπλωμ. & πολιτ.), και ένα τέτοιο είναι και το νέο πόνημα του πατρός Μαξίμου και ως τέτοιο θα πρέπει να τύχει της ευμενούς αποδοχής και κριτικής.

Αφού βαθυσεβάστως ευχαριστήσω και πάλι και συγχαρώ τον Γέροντα Μάξιμο να του ευχηθώ «Και σε άλλα καλύτερα και ανώτερα!» και να ευχαριστήσω και τον αγαπητό φίλο Κων/νο Νικολόπουλο ευχόμενος εις αμφοτέρους:

Καλά Χριστούγεννα και Καλές γιορτές!

———————————————————————————

Υ. Γ.: Με την ευκαιρία να υπενθυμίσω στους αναγνώστες αυτού εδώ του blog, ότι:

 α) στις 13 Μαΐου 2016 είχα αναρτήσει στο blog αυτό, άρθρο μου σχετικό με τον Π. Πατρών Γερμανό με τίτλο: «Δροβολοβό και Π. Π. Γερμανός», σχετιζόμενο με την επαρχία των Καλαβρύτων, τις διατυπωθείσες αμφισβητήσεις για τη διέλευσή του από το Δροβολοβό  κ.λ.

β) ομοίως στις 3 Ιουνίου 2016 παρόμοιο άρθρο με τον ίδιο τίτλο και περισσότερα στοιχεία.

γ) στις σελίδες 609-613 του Δ΄ τόμου (έτος 2014), καθώς και στις σελίδες 538-543 του Ζ΄τόμου (έτος 2016) του Ιστορικού Λεξικού της επαρχίας Καλαβρύτων, παρέθετα όλα τα συγκεντρωθέντα γνωστά ή και αδημοσίευτα στοιχεία για τον Π. Πατρών Γερμανό.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το ημερολόγιο του Δροσάτου (Άνω Γουμένιτσας) Καλαβρύτων, και οι αγωνιστές του.

Ευχαριστώ τον Πολιτιστικό Σύλλογο Δροσάτου «Η ΑΝΩ ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑ» για την αποστολή του ημερολογίου, το οποίο, μεταξύ άλλων περιλαμβάνει και τους αγωνιστές του 1821.

Πολλά χρήσιμα ιστορικά στοιχεία, συμπυκνωμένα σε μιά αντζέντα!

Ένα ταπεινό μνημόσυνο σ’ αυτούς που αγωνίστηκαν για την πατρίδα και την ελευθερία, όπως πολύ εύστοχα αναφέρεται σ’ αυτό.

Εύχομαι στον κο Παπαχριστόπουλο και σε όλους τους συντελεστές του συλλόγου όπως και στους κατοίκους του χωριού αυτού, Καλές γιορτές με υγεία και προσωπική και οικογενειακή ευτυχία! Και του χρόνου να είστε όλοι καλά και καλή πορεία στους στόχους σας!

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Δημητρίου Ινδαρέ: «Λενάκι. Δυο φωτιές και δυό κατάρες».

Έλαβα από τον κο Δημήτρη Ινδαρέ, το βιβλίο του: «Λενάκι. Δυο φωτιές και δυό κατάρες», το οποίο εκδόθηκε από το βιβλιοπωλείο της ΕΣΤΙΑΣ, προσδιορίζεται από τον συγγραφέα ως «δοκίμιο» και τον πρόλογο έχει κάνει ο ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΜΠΟΥΚΑΛΑΣ, την δε εικονογράφηση η ΛΥΔΙΑ ΒΕΝΙΕΡΗ.

Ευχαριστώ θερμά τον κύριο Δημήτρη Ινδαρέ, για την ευγενική του προσφορά και του εύχομαι «Και σε άλλα καλύτερα και ανώτερα».

Πριν από αρκετό χρονικό διάστημα και πριν την συγγραφή αυτού του βιβλίου είχαμε συναντηθεί με τον αγαπητό κο Δημήτρη Ινδαρέ, καθώς τότε αναζητούσε πηγές για τον θρύλο της ξακουστής ωραίας Ελένης του Λειβαρτζίου η οποία ερωτεύθηκε τον Τούρκο Ελμάζ αγά ή Λιμάζαγα κ.λ. Εκτός αυτών, συζητήσαμε επίσης τα των επιτιμίων και της άρσης αυτών. Τότε με ενημέρωσε ο κος Ινδαρές ότι κατέχει αρκετά έγγραφα των προγόνων του, μερικά των οποίων πολύ αργότερα μου ενεπιστεύθη και τα δημοσίευσα στο παρόν blog: Gerbesi.

Εκτιμώντας την αγάπη του για το χωριό της καταγωγής του, όντας κάτοικος Πατρών, την αγωνία του να εύρει στοιχεία διαφωτιστικά του θρύλου και αποδεικτικά για τη σχέση των προγόνων του με αυτόν τον θρύλο, την ιστορική αξία όσων εγγράφων είχε στα χέρια του ως επίσης και την προσπάθειά του να καταγράψει αυτά σε κάποιο  ντοκιμαντέρ, όπως μου είπε, του έδωσα όλες τις πηγές που εγώ γνώριζα και ό,τι είχα καταγράψει στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» και του εξέφρασα την άποψη, όλα αυτά να τα περιλάβει σε μια μονογραφία για το θέμα.

Ο κος Δημήτρης Ινδαρές προχώρησε το εγχείρημα και το αποτέλεσμα είναι το εξαιρετικό αυτό πόνημα.

Ο συγγραφέας κατάφερε στο «δοκίμιο» αυτό να παρουσιάσει «εύγευστα» και με ροή στην ανάγνωση, όχι μόνο όλη την πλοκή της ιστορίας της Ελληνίδας και του Τούρκου με τα σχετικά τραγούδια και μαρτυρίες, αλλά να διαφωτίσει και ιστορικές στιγμές του Λιβαρτζίου και όσων την εποχή εκείνη αλλά και αργότερα διαδραμάτισαν κάποιο σημαντικό ρόλο στην περιοχή.

Το έργο του αυτό θα το χαρακτήριζα ως μία άριστη πηγή πληροφοριών για την ωραία Ελένη του Λιβαρτζίου και τον έρωτά της με τον Τούρκο Ελμάζαγα, που αποτελεί την μία πλευρά, στην οποία αναφέρονται τα σχετικά με το θρύλο, τα τραγούδια, οι οικογενειακές κ.λ. αυτοβιογραφικές των προγόνων του συγγραφέα αναφορές. Την δε άλλη πλευρά αποτελούν τα πολύ σημαντικά ιστορικά στοιχεία που παρατίθενται από τον συγγραφέα για το χωριό αυτό και τους προγόνους του.

Το έργο αυτό αποτελεί μία ακόμα πολύτιμη προσφορά την τοπική λαογραφία-ηθογραφία και ιστοριογραφία της επαρχίας των Καλαβρύτων.

Στη συνέχεια, και για την ικανοποίηση του αναγνώστη ο  όποιος δεν γνωρίζει τα σχετικά με την Ελένη του Λιβαρτζίου και τον Ελμάζαγα, και με δεδομένο ότι δεν έχω το δικαίωμα να παραθέσω εδώ τμήματα του εν λόγω «δοκιμίου», παραθέτω ενδεικτικά ελάχιστο μέρος από τις πολλές σελίδες που έχω καταγράψει στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» για το θέμα:

«…Από τον Χ. Π. Κορύλλο (Λαογρ. Ν. Πολίτου τ. Β΄σ. 181) αναφέρεται ότι: στο Λιβάρτζι, πρωτεύουσα του δήμου Ψωφίδος των Καλαβρύτων, που ήταν επίσημο κεφαλοχώρι επί τουρκοκρατίας, διότι είχε ισχυρούς άρχοντες, τις παραμονές της Επανάστασης ζούσε κάποιος Ελμάζαγας[1] Αλβανός πλούσιος αφού κατείχε την περιοχή των Τριποτάμων (αρχαίας ψωφίδος) και του χωρίου Μολιτσίου του δήμου Λάμπειας της Ηλείας, όπου είχε και πύργους οχυρούς. Στο Λιβάρτζι ήκμαζε τότε ο κυρ Χριστόδουλος Παπαδόπουλος Μοραγιάννης (Γερουσιαστής Πελοποννήσου), η οικογένεια του οποίου καταγόταν από το Μυστρά, απ’ όπου οι προπάτορές του ήρθαν καταδιωκόμενοι στο Λιβάρτζι, ο οποίος ήταν πανίσχυρος και πλουσιώτατος, είχε δε και πύργο τριόροφο πολυτελέστατον και οχυρότατον, του οποίου τα ερείπια σώζονται ακόμη και σήμερα. Η Ελένη, κόρη του άρχοντα αυτού, αγαπούσε τον Ελμάζαγα ο οποίος την αγαπούσε και αυτός. Ο πατέρας της δεν ήθελε να τη δώσει στον Αλβανό λόγω του θρησκεύματος η Ελένη τον ακολούθησε και εδήλωσε ενώπιον του πασά της Τριπόλεως όπου εκλήθη, ότι τον ακολούθησε με τη θέλησή της. Από τότε ο πατέρας της και οι αδελφές της την καταράστηκαν και ουδέποτε την επλησίασαν. Η Ελένη απέκτησε ένα αγόρι και ένα κορίτσι[2] με τον Ελμάζαγα, τουρκόπουλα. Κατά την Επανάσταση εχάθηκαν οι γονείς και έμειναν τα παιδιά, τα οποία οι Λιβαρτζινοί εβάπτισαν και το αγόρι ονόμασαν Χριστόδουλο, έδωσαν δηλαδή το όνομα του παππού του, το δε κορίτσι Μαρία. Τα παιδιά τα εγνώριζαν οι κάτοικοι με τα ονόματα Τουρκο Χριστόδουλος και Τουρκο Μαρία. [«Αυτά τα δύο παιδιά, ύστερα από την επανάσταση, βρέθηκαν στην Τρίπολη. Ο Χριστόδουλος έγινε ράφτης και το 1878 ήρθε στο Λειβαρτζι, γηρεύοντας τη μητρική κληρονομιά.» (Στασινόπουλος Ν.)]. Αυτή είναι η ιστορία περιληπτικά του παρακάτω τραγουδιού:««Που πας, Ελένη, από βραδιού, που πας τώρα το βράδυ;/ – Πάω στη θειά μου τη Γιαννού, τη θειά μου τη Ροδούλα,/ να νέσω το βαμπάκι μου, να φτιάσω τα προικιά μου,/ να φτιάσω μπόλια του γαμπρού, της πεθεράς μαντήλι,/ να φτιασω του Λιμάζαγα ολόχρυση σερβέτα»./ Λιμάζης με τον ταμπουρά, Ελένη με τη ρόκα,/ εσυναπαντηθήκανε στου μαγαζιού την πόρτα./ Σκύβ’ ο Λιμάζης τη φιλεί στα μάτια και στα φρύδια/ «Μη με φιλής Λιμάζαγα, στα μάτια και στα φρύδια, τι μ’ έχει η μάννα μ’ ακριβή, κι ο κύρης μου χαιδιάρα».» ήκατ’ άλλη παραλλαγή: «Σκύβ’ ο Λιμάζης τη φιλεί στα μάτια και στα χείλη,/ και στο δεξί της μάγουλο που είχε το κοκκινάδι./ «Μη με φιλείς. Λιμάζαγα, μη με σφιχταγκαλιάζεις, τι το μαθαίνει η μάννα μου, το λέει τ’ αφεντός[3] μου,/ και σου χαλάει τα χωργιά, σου καίει και τους πύργους/ Λιμάζαγας να ειν’ καλά και πύργους φτιάνει κι’ άλλους.». Για το τραγούδι αυτό διηγούνται και το εξής ανέκδοτο: κάποια μέρα ένα μαστορόπουλο, καθώς έχτιζε ένα σπίτι στο Λιβάρτζι, τραγουδούσε αυτό το τραγούδι και ο Λιμάζαγας διερχόμενος απαρατήρητος το άκουσε. Όταν πλησίασε και ρώτησε ποιός τραγουδούσε το τραγούδι του, ουδείς τολμούσε να πει την αλήθεια. Επειδή όμως ο Τούρκος επέμενε απειλητικός, ένας από τους χτίστες υπέδειξε το μαστορόπουλο. Τότε ο Λιμάζαγας το εκάλεσε και το διέταξε να τραγουδήσει πάλι. Το παιδί, φοβισμένο στην αρχή ξεθάρεψε στη συνέχεια και τραγούδησε με γλυκειά φωνή και όταν είπε: Λιμάζαγας να ειν’ καλά και πύργους φτιάνει κι άλλους, ο Τούρκος φώναξε Ινσαλλάχ! Και εφιλοδώρησε γενναίως το μαστορόπουλο. Μια τρίτη παραλλαγή έχει ως εξής: ««Που πας, Ελένκο μοναχή, που πας τώρα το βράδυ;/ – Πάω στη θειά μου τη Γιαννούλ’, πάω να νυχτεράψω,/ να γνέσω το βαμπάκι μου, να φτιάσω τα προικιά μου,/ να φτιάσω μπόλιες δώδεκα, μαντήλια δεκαπέντε,/ να φτιασω του Λιμάζ’ αγα να κεντηστό μαντήλι»./ Λιμάζης με τον ντάμουρα κ’ Ελένη με τη ρόκα,/μα και συναντήθηκαν σ’ ένα στενό σοκάκι./ Σκύβ’ ο Λιμάζης τη φιλεί στο χέρι και στο πόδι,/ κι’ ανάμεσα στο μάγουλο πού χε το κοκκινάδι./ «Μάννα το φίδι μ’ έφαγε στο χέρι και στο πόδι, κι’ ανάμεσα στο μάγουλο πού χα το κοκκινάδι».» (Ν. Πολίτης: Λαογρ. τ. Ε΄. σ. 143 – υπό Μιχαήλ Τρανού: Αρκαδικά τραγούδια). [Περί αυτών βλ. και Γ. Παπανδρέου: Ιστορία Καλαβρύτων, ανατύπ. σ. 198, όπου μεταξύ άλλων αναφέρει ότι όταν ήταν παιδί γνώρισε τον Χριστοδουλάκη ή Τουρκάκη, υιό της Ελένης και του Λιμάζαγα, χριστιανό και γέροντα, εμπορευόμενο ιερατικά ενδύματα στο Σοπωτό, ο οποίος επισκεπτόταν στο Σκούπι την καταγομένην από το Λειβάρτζι μητέρα του (Παπανδρέου) Εξακουστή. Η αδελφή του Μαρία ενυμφεύθη στην Πάτρα τον πολύ κατόπιν αστυνόμο Ντάνογλη]…»

——————————————————————————


[1] Ο Νικηφ. Μοσχόπουλος (Ιστορία Ελλην. Επαναστ…, 246), αναφέρει όσα αφηγείται ο Τούρκος ιστορικός Δζεβδέτ πασάς: «Ήδη επί της βασιλείας του σουλτάνου Σελίμ* ο τότε βαλής της Πελοποννήσου, Αχμέτ πασάς Σαλλαμπάς** έκτισε περί την πόλιν [Τρίπολη] τείχος, ούτως ώστε ήτο από τότε το καταφύγιον των μουσουλμάνων. Επειδή όμως κείται εις σημαντικήν απόστασιν από της θαλάσσης, η μεταφορά τροφίμων εις αυτήν ήτο δύσκολος. Οι κάτοικοι αυτής ανήρχοντο εις 5.000, αλλ’ ευρίσκοντο εντός αυτής και περί τους 2.000 Αλβανοί στρατιώται, ως και η οικογένεια του Ελμάς αγά, επί πλέον είχον καταφύγει εκεί και οι κάτοικοι των περιχώρων…».

* «Πρόκειται περί του Σελίμ του Γ΄(1789-1807)».

**«Η λέξις σημαίνει «ο οποίος κουνά το κεφάλι του».».

[2] [Το 1825, σύμφωνα με κατάσταση (αντίγραφο) η οποία δεν φέρει ημερομηνία ούτε και συντάκτη, αλλά σ’ αυτήν έχουν καταγραφεί οι ευρισκόμενοι σε διάφορες επαρχίες Τούρκοι (συνολικά 348 ψυχές), «… στην επαρχία Καλαβρύτων υπήρχαν σημαντικές φαμήλιες. Εις Καλάβρυτα εις χωρίον Λιβάρτζι του Ελμάσαγα η κόρη και το παιδί της ψυχές 2. […]». (Γ.Α.Κ.).]

[3] Στα χωριά της επαρχίας Καλαβρύτων και Αιγιαλείας τα παιδιά έλεγαν και λέγουν μερικές φορές τον πατέρα τους αφέντη. Επίσης και οι σύζυγοι τους συζύγους αλά και ωραία τα αδέλφια των συζύγων τους.

Α. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Εκδήλωση της Ένωσης Καλαβρυτινών Αθήνας.

Χθές 26 Νοεμβρίου 2021, κάτω από τα περιοριστικά μέτρα και με τις δέουσες προφυλάξεις λόγω της πανδημίας, είχα την τιμή, ως προσκεκλημένος της Ένωσης Καλαβρυτινών Αθήνας, να μλήσω στην αίθουσα της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, για την επαρχία Καλαβρύτων, στα πλαίσια των εκδηλώσεων για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής επανάστασης του 1821.

Ομιλητής ήτο επίσης και ο εκπαιδευτικός κος Μπαλφούσιας.

Ευχαριστώ το Δ. Σ. της Ένωσης Καλαβρυτινών Αθήνας για την τιμή στο πρόσωπό μου.

Παρ’ ότι ο χρόνος ήταν περιορισμένος, αναφέρθηκα στις παρακάτω ενότητες:

Ως που εκτεινόταν η επαρχία Καλαβρύτων κατά την Τουρκοκρατία.

Το προεπαναστατικό κλίμα.

Α) στην Ευρώπη.

Β) στην Ελλάδα.

Φιλικοί.

Η κατάσταση λίγο πριν την επανάσταση στην επαρχία Καλαβρύτων.

Επιγραμματικά στα γεγνότα του Μαρτίου 1821 στην επαρχία Καλαβρύτων.

Ποιός έκανε την επανάσταση του 1821;

Εμφύλιοι πόλεμοι.

Δάνεια.

Αριστεία. Τι ήσαν. Σε ποιούς εδίδοντο. Τι έγινε στη συνέχεια.

Δεν είχα το χρόνο να παρουσιάσω εκτενώς τις ενότητες για τους Νεοφωτίστους και για το Τουρκοπροσκύνημα, τις οποίες είχα ετοιμάσει, και να αναγνώσω κατάλογο από 119 «Φιλικούς» από την επαρχία Καλαβρύτων.

Παραθέτω στη συνέχεια, τις πρώτες παραγράφους της ομιλίας μου:

«Κύριε πρόεδρε και αγαπητά μέλη της Ένωσης Καλαβρυτινών Αθήνας,

……..

Κυρίες, κύριοι,

Σας ευχαριστώ θερμά για την τιμή να βρίσκομαι ενώπιόν σας!

Θα ήταν ευχής έργο, αν ο χρόνος μου το επέτρεπε, να αναγνώσω τον μεγάλο κατάλογο των χιλιάδων αγωνιστών του 1821 από την επαρχία Καλαβρύτων. Είναι όλοι σχεδόν καταγεγραμμένοι με αδιάψευστα γραπτά ιστορικά τεκμήρια.

Ως μνημόσυνο λοιπόν στις ψυχές τους,  θα εκφράσω με δέος, σεβασμό και σεμνότητα την μεγάλη μου ευγνωμοσύνη στη μνήμη όσων αγωνίστηκα και έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία, στη μνήμη εκείνων που μας άφησαν για κληρονομιά μια πατρίδα ελεύθερη.

Παράλληλα θα εκφράσω και την βαθιά μου απογοήτευση για τις προσπάθειες που γίνονται για την αλλοίωση της ιστορίας και τον παραγκωνισμό της επαρχίας Καλαβρύτων, στην οποία πλέον και με Προεδρικά διατάγματα δεν αναγνωρίζεται ότι πρωτοστάτησε και ξεκίνησε αυτή την επανάσταση του 1821 της οποίας γιορτάζουμε τα 200 χρόνια. Περισσότερο δε με λυπεί η σιωπή των αρμοδίων.

Αλλά ας επανέλθω στο θέμα μας…»

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

ΤΑ ΛΕΥΚΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΙΑΣ.

(Γράφουν οι Καλαβρυτινοί Νίκος Σακελλαρόπουλος και Θανάσης Τζώρτζης.)

«Πικρία και απογοήτευση νιώθει όποιος παρακολουθεί τα τραγελαφικά που συμβαίνουν με το θέμα της τοπικής μας ιστορίας. Τελευταίο χαρακτηριστικό γεγονός το πολυδιαφημισμένο λεύκωμα του έβγαλε η περιφέρεια, το οποίο αφού τυπώθηκε, με δαπάνη που ξεπέρασε, όπως μάθαμε, τα 50.000 Ευρώ (ελπίζουμε να μην αληθεύει), θα οδηγηθεί στην «πυρά». Μετά απ’ αυτό πρόκειται να ξανατυπωθεί με κάποιες προφανώς αλλαγές και με άλλα φυσικά χρήματα, χωρίς μάλιστα να είναι κανείς υπεύθυνος…

Ο Δήμος βέβαια, εμμέσως, την ευθύνη την καταλογίζει στα μέλη της γνωμοδοτικής επιτροπής, τα οποία οφείλουν προσωπικά ο καθένας να ξεκαθαρίσει τη θέση του. Έχουμε την πληροφορία πως σε κάποιους χρησιμοποιήθηκε απλώς το όνομά τους χωρίς να ληφθούν υπόψη οι προτάσεις τους.

Μετά από πολλές προσπάθειες βρήκαμε ένα αντίτυπο. Κατ’ αρχήν, ποτέ δεν περιμέναμε να είναι τόσο φτωχή η καλλιτεχνική του εμφάνισή. Για να μη θεωρηθεί πως το κρίνουμε κακόβουλα ή έστω προκατειλημμένα ας δούνε οι αρμόδιοι το βιβλίο, «Οικογένεια Πετμεζά», που κυκλοφόρησε πρόσφατα, υπό μορφή λευκώματος, ίδιου περίπου μεγέθους και που κόστισε 22000 περίπου ευρώ. Να δούνε, πέρα από την άρτια εξιστόρηση, πόσο περίτεχνη είναι η εικονογράφησή του, που στα λευκώματα έχει πρωτεύοντα ρόλο, μιλάει και εντυπωσιάζει περισσότερο η εικόνα. 

Με έκπληξη είδαμε στο κείμενο, πως πέρα από τα ανιστόρητα που αναφέρονται, να προβάλλονται το ίδιο μεγάλα και μικρά γεγονότα. Για την περιοχή των Καλαβρύτων ίδια περιγραφή (κειμενάκια των δέκα περίπου μισών γραμμών) και προβολή των σημαντικών για την επανάσταση γεγονότων, της Λαύρας, της μάχης στη Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου, του ολοκαυτώματος στο Καστράκι με τις μάχες της Χόβολης, της Βλασίας, του Σοποτού κλπ, χωρίς ούτε, έστω, μιας φωτογραφίας των Μονών ή κάποιας επιστολής. Αυτή η ισοπέδωση όχι μόνο τα υποβαθμίζει, αλλά τα παρουσιάζει ως ασήμαντα τοπικά μικρογεγονότα και ιδιαίτερα της της Λαύρας. Διερωτώμεθα όλα αυτά έγιναν τυχαία από τους συγγραφείς; Αδυνατούμε να το πιστέψουμε. Οι αρμόδιοι της Περιφέρειας, που τους έπεφτε λόγος, ως υπεύθυνοι της δαπάνης, που είναι της Περιφέρειας, δεν τα είδαν;

Δικαιολογημένα ο Δήμος διαμαρτυρήθηκε, με μια όμως πικρή παρατήρηση. Με όποιες αλλαγές και να γίνουν πρόκειται να αλλάξει τίποτα στο πρόβλημα της τοπικής μας ιστορίας; Ασφαλώς όχι. Μετά από λίγο καιρό κανείς σχεδόν δεν θα μιλάει για το εν λόγω λεύκωμα, χωρίς βέβαια να λέμε πως δεν πρέπει να διορθωθεί, έστω για παρηγοριά. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για το δυσεύρετο λεύκωμα του Δήμου.

Στη διαμαρτυρία του είδαμε το εξής στις «ενστάσεις»: «Τα ιστορικά γεγονότα των Καλαβρύτων να βρίσκονται στα  “εθνικά”, όπως του Μεσολογγίου». 

Το Μεσολόγγι δικαίως είναι στα εθνικά. Η ηρωική άμυνα, η δραματική έξοδος και οι άγριες σφαγές που ακολούθησαν συντάραξαν όχι μόνο το πανελλήνιο, αλλά και πολύ κόσμο των μεγάλων δυνάμεων. Και όχι μόνο τους απλούς φιλέλληνες, αλλά και μεγάλους πολιτικούς και στρατιωτικούς ηγέτες, με αποτέλεσμα την μετέπειτα σωτήρια παρέμβασή τους. 

Η απελευθέρωση της πόλης των Καλαβρύτων, που μας έχει απομείνει, χωρίς σύνδεση πιά με τη «σβησμένη» Λαύρα, είναι πλέον ένα καθαρά τοπικό γεγονός, όπως συμβαίνει σε όλες σχεδόν τις πόλεις. Το μόνο που την ξεχώριζε ήταν η «πρωτιά» της απελευθέρωσής της, αλλά χάθηκε κι αυτή. Πέρα από τις περίεργες «γκάφες» (Περιφέρειας και Δήμου), η επανάσταση πλέον επίσημα άρχισε στις 17 Μαρτίου στη Μάνη, παρότι δεν υπήρχαν Τούρκοι.

Τα  περσινά Π. Δ. μιλάνε ξεκάθαρα για έναρξη και όχι για απόφαση. Έτσι γιορτάστηκε πέρσι στη Μάνη και έτσι θα γιορτάζεται πλέον κάθε χρόνο, με επισημότητα και λαμπρότητα. Και το κυριότερο έτσι θα διδάσκεται πλέον στα σχολεία. Σε μας θα μείνουν τα λευκώματα για παρηγοριά. 

Τα γεγονότα της Λαύρας είναι εθνικό γεγονός γιατί ξεπερνάνε κατά πολύ τα τοπικά όρια. Μετά τη δραματική ομιλία του Α. Φωτήλα και τη σύμφωνη γνώμη του Σ. Χαραλάμπη που αποφασίστηκε τελικά έναρξη του αγώνα, «η στερνή τους απόφαση» (Το αναφέρουν: Φωτάκος, Φιλήμων, Αινιάν, Κόκκινος και άλλοι) ακολούθησαν γεγονότα μεγάλης στρατιωτικής και πολιτικής σημασίας, που  δεν ήταν δυνατόν να γίνουν, μέσα σε λίγες μόλις ημέρες, χωρίς σχεδιασμό και προγραμματισμό. Ας δούμε, περιληπτικά τι γράφει η πρόσφατη «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους», βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών, η οποία σαφώς αριστερίζει (Τόμος 27 σελίδες  90-98 ), αλλά και πλείστες άλλες πηγές: 

«… Ο Π. Π. Γερμανός με Α. Ζαΐμη και άλλους έφυγαν για την Πάτρα… αμέσως οργανώθηκε εκεί μια επαναστατική επιτροπή που ονομάστηκε επαναστατικό διευθυντήριο. Επέδωσε στους προξένους διακοίνωση, εξέδωσαν επαναστατικές προκηρύξεις που εστάλησαν σε όλες τις επαρχίες «προς άπαντες τους Έλληνες», δια τις οποίες καλούνταν όλοι να λάβουν τα όπλα, μοίραζαν σημαίες, κατασκεύασαν σφραγίδα με επιγραφή: «Σφραγίς Ελευθερίας…Οι Κουμανιωτέοι πρώτοι ακολούθησαν…Ο ισχυρότερος πρόκριτος της Ηλείας, Γ. Σισίνης με τους εκεί οπλαρχηγούς επιδόθηκε αμέσως σε στρατολογία…Οι οπλαρχηγοί της Ανατολικής Στερεάς μόλις πήραν το μήνυμα από τον αντικρινό Μοριά επαναστάτησαν…Ο Αθανάσιος Διάκος και οι πρόκριτοι τάχτηκαν με την άποψη για γρήγορη εξέγερση, αφού όμως πάρουν την εντολή από την Πάτρα που ήταν το κυριότερο κέντρο των Φιλικών στην Ελλάδα, γι’ αυτό έστειλε τον Βασίλη Μπούσγο,  όταν εκείνος πληροφορήθηκε στο Γαλαξίδι τον ξεσηκωμό στο Μοριά πήρε το δρόμο της επιστροφής να φέρει το μεγάλο μήνυμα… ο Α. Λόντος με άλλους κατευθύνθηκε στο Αίγιο και ύψωσαν την πρώτη επαναστατική ελληνική σημαία…Οι ειδήσεις για τα γεγονότα των Καλαβρύτων δεν άργησαν να φτάσουν στην  Αργολίδα και Κυνουρία… Στην Κορινθία η οικογένεια των Νοταράδων αντιδρούσαν στην κήρυξη της επανάσταση, οι καπετάνιοι όμως της περιοχής ξεσηκώθηκαν και πήγαν εκεί να τους οργανώσουν ο Κ. Πετμεζάς με τον Παπανίκα, ακολούθησαν αμέσως τα Δερβενοχώρια (Μεγαρείς, Βιλιώτες, Περαχωρίτες… Οι Κ. Πετμεζάς, Παν. Φωτήλας και Γ. Λεχουρίτης σχημάτισαν στρατόπεδο στα Τριπόταμα για να χτυπήσουν τους τουρκαλβανούς στου Λάλα…». 

Από τα πιο πάνω φαίνεται ξεκάθαρα πως η ιστορική απόφαση που πάρθηκε στη Λαύρα και οι συντονισμένες ενέργειες που ακολούθησαν, είχαν ως επακόλουθο να ξεσηκωθούν: όλη η Βόρειος Πελοπόννησος, το μεγαλύτερο μέρος της Στερεάς και ευρύτερα άλλες επαρχίες. Ο Φιλήμων γράφει: Τα Καλάβρυτα πιστή ηχώ του Υψηλάντη δίνουν το σύνθημα…»   

Αυτά και πολλά άλλα η κίνησή μας, «1821-Τιμή στη Λαύρα», τα έχει επισημάνει. Και όχι μόνο ανταπόκριση δεν βρήκαμε, αλλά εισπράττουμε και εχθρότητα, από το Δήμο και κάποιους άλλους δίπλα του. Προσωπικά μας έκοψε ακόμα και την αποστολή ηλεκτρονικής πρόσκλησης στις όποιες εκδηλώσεις πραγματοποιεί, παρά το κάποιο έργο που έχουμε κάνει στο θέμα της ιστορίας μας, που θα έπρεπε να το έχει εκτιμήσει. Ας μας πει να σταματήσουμε μια και τόσο πολύ ενοχλούμε. Εξάλλου ότι μπορέσαμε κάναμε, με ενέργειες πολύ πιο πέρα από τις μικρές δυνάμεις που διαθέτουμε και δεν έχει νόημα να επαναλαμβάνουμε τα ίδια. Προσωπικά δε και με το έργο που έχουμε κάνει στο οποίο, ανεξάρτητα πως το κρίνει ο καθένας, επισημαίνονται με στοιχεία όλα τα προαναφερόμενα.»

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η ηθική μου ικανοποίηση…

Τρία από τα βιβλία μου σε βιβλιοθήκες Ελληνικών Πανεπιστημίων.

Το πρώτο και δεύτερο τα ανακάλυψα τυχαία σήμερα και είμαι χαρούμενος γι’ αυτό.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το ντοκιμαντέρ για τη μάχη της Καυκαριάς.

Μετά τις εκδηλώσεις στη Ρακίτα στις 22.8.2021, για τη μάχη της Καυκαριάς, στις οποίες αναφέρθηκα την επόμενη ημέρα (23.8.2021) στο παρόν blog, ο δήμος Δυτικής Αχαΐας μετά της κοινότητος K. Μαζαρακίου και άλλων και με επιμέλεια του κ. Τάσου Αθανασόπουλου, δημιούργησαν ένα ντοκιμαντέρ που έχει τίτλο «Η μάχη της Καυκαριάς 1827».

Σε αυτό κλήθηκα και εγώ να μετάσχω (μέσω skype) και από τη συνολική αυτή συμμετοχή μου, περιελήφθηκαν στο εν λόγω ντοκιμαντέρ όσα έχουν καταγραφεί στα διαστήματα: 12,37-13,12, 24,05-25,35 και 26,43-28,53.

Τόσο στην ομιλία μου κατά τις εκδηλώσεις, όσο και στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» έχω παρουσιάσει εν εκτάσει και με πολλές λεπτομέρειες οι οποίες από γραπτές πηγές έχουν προκύψει, τη μάχη αυτή, η οποία θεωρήθηκε ίσως ασήμαντη και γι’ αυτό ουδέ νύξη περί αυτής γίνεται στο πολυδιαφημισμένο έντυπο («Λεύκωμα») του δήμου των Καλαβρύτων. Είσης, όπως και στο ντοκιμαντέρ αναφέρω έχω συγκεντρώσει τα ονόματα 1.156 αγωνιστών, κυρίως Καλαβρυτινών οι οποίοι έλαβαν μέρος στη μάχη αυτή, καθώς και δύο εκ των τραυματιών.

Μπορείτε να το παρακολουθήσετε στην δ/νση που ακολουθεί.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το Γκέρμπεσι Καλαβρύτων το 1834 αναγράφεται σε πίνακα δημοπρασίας.

Όπως προκύπτει από κατάλογο συνταχθέντα από τον Έφορο Κυναίθης και Αιγιαλείας, την 1η Απριλίου 1834, προκειμένου να επακολουθήσει δημοπρασία των προσόδων των χωρίων της επαρχίας Καλαβρύτων, στον οποίο αναφέρεται  και το χωριό Γκέρμπεσι του τμήματος Νεζερών, με ελάχιστο εκτιμώμενο ποσό τις 105 δραχμές οι οποίες προσδιορίστηκαν με βάση τις εισπράξεις του προηγούμενου έτους, ενοικιαστής αναδείχθηκε από τη δημοπρασία της 16ης Μαΐου, ο Σπυρος Ευσταθίου και το ποσό ανήλθε σε 200 δραχμές.

‘Οπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα της Δημοπρασίας η οποία ξεκίνησε με 80 δραχμές, προσφορά έκαναν οι Μιχαήλ Κούκας (πρόκριτος Καλαβρύτων, μυστικός Γραμματέας του Σωτ. Χαραλάμπη κ.λ.), Γιάννης Αντωνόπουλος (δεν γνωρίζω ποιός μπορεί να ήταν δεδομένου ότι υπήρχαν πολλοί με αυτό το ονμοατεπώνυμο: από τη Βλασία, από το Πλανητέρου, από τους Καμενιάνους, από Γουμένιτσα, από Τέμενη Αιγίου κ.λ.), Κωνσταντής Οικονομόπουλος (πιθανολογώ ότι είναι ο εκ Βλασίας οπλαρχηγός, αλλά αναφέρονται και άλλοι εκ Καλαβρύτων, από Διακοπτό,από Αγρίδι, από Τοπόριστα κ.λ.), Γεώργιος Καραμεσίνης (οπλαρχηγός από την Άνω Βλασία, πολέμησε υπό τον Γεώργιο Λεχουρίτη κ.λ.) και ο Σπύρος Ευσταθίου (ή Καρασπύρος Σπύρος, οπλαρχηγός από τα Νεζερά, με πολύ μεγάλο βιογραφικό.).

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Οι Ρωγοί «αποκαταστάθηκαν»!

Στις 1 Οκτωβρίου 2017, ανέφερα τα εξής:

Ήδη, 4 χρόνια μετά με το Π. Δ. 69/6.9.2021 που ακολουθεί, έγινε και «με το νόμο» η τακτοποίηση της ορθής γραφής του ονόματος των Ρωγών.

Η εκ των Ρωγών κα Αλεξάνδρα Κηπουργού, με την επίμονη προσπάθειά της, κατόρθωσε – γιατί για κατόρθωμα πρόκειται, με την καλή έννοια του όρου – να αποκατασταθεί η ορθή γραφή του ονόματος του χωριού της.

Κα Αλεξάνδρα σας ανήκουν τα εύσημα…

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Έφυγες….

Είκοσι εννέα  και αιώνες πριν έφυγε ο Όμηρος.

Δύο χιλιάδες επτακόσια χρόνια πριν έφυγε ο Ησίοδος.

Δύο χιλιάδες τετρακόσια σαράντα έξι χρόνια πριν έφυγε ο Ηρόδοτος.

Δύο χιλιάδες τετρακόσια είκοσι χρόνια πριν έφυγε ο Θουκυδίδης.

Δύο χιλιάδες τριακόσια ενενήντα ένα χρόνια πριν έφυγε ο Δημόκριτος.

Δυο χιλιάδες τριακόσια εξήντα οχτώ χρόνια πριν έφυγε Πλάτων.

Δυο χιλιάδες τριακόσια σαράντα τρία χρόνια πριν έφυγε ο Αριστοτέλης.

Δύο χιλιάδες διακόσια ενενήντα ένα χρόνια πριν έφυγε ο Ευκλείδης.

κ. ά.

………………………………………………………………………………………………………..

Το 1614 έφυγε ο Δομήνικος Θεοτοκόπουλος.

Το 1913 έφυγε ο Πολυχρόνης Λεμπέσης.

Το 1989 έφυγε ο Τσαρούχης.

κ. ά.

……………………………………………………………………………………………………

Το 1857 έφυγε ο Διονύσιος Σολωμός.

Το 1928 έφυγε ο Καρυωτάκης.

Το 1933 έφυγε ο Καβάφης.

Το 1971 έφυγε ο Σεφέρης.

Το 1974 έφυγε ο Κώστας Βάρναλης.

Το 1975 έφυγε ο Καββαδίας.

Το 1975 έφυγε και ο Εμπειρίκος.

Το 1988 έφυγε ο Λειβαδίτης.

Το 1990 έφυγε ο Ρίτσος.

Το 1996 έφυγε ο Ελύτης.

Το 2005 έφυγε ο Αναγνωστάκης.

κ. α.

……………………………………………………………………………………………………

Το 1872 έφυγε ο Νικόλαος Μάντζαρος.

Το 1962 έφυγε ο Μανώλης Καλομοίρης.

Το 1994 έφυγε ο Μάνος Χατζιδάκης.

Το 2001 έφυγε ο Γιάννης Ξενάκης.

κ. ά.

…………………………………………………………………………………………………..

Το 2021 στις 2 Σεπτέμβρη έφυγε ο Μίκης Θεοδωράκης.

……………………………………………………………………………………………………

Όλοι οι παραπάνω και χιλιάδες άλλοι, είναι παρόντες με τα έργα τους. Είναι η άϋλη περιουσία της Ελλάδος, είναι αυτό που καίει μέσα μας τη φλόγα την ελληνική. Έχουν ανεξίτηλα αφήσει τα ίχνη τους στα δημιουργικά πνευματικά μονοπάτια της Ελλάδας. Η «μολυβιά» τους δεν θα σβήσει ποτέ.

Όλοι θα φύγουμε…

Όμως κάποιοι, όπως οι παραπάνω και χιλιάδες άλλοι που είναι αδύνατο να μνημονευθούν, έμειναν στην ιστορία, τυπώθηκαν στη μνήμη μας και μπήκαν στην καρδιά μας γιατί έγραψαν χρυσές σελίδες, γιατί παρουσίασαν έργο, το οποίο τους κατέταξε στη λίστα των Αθανάτων, σε αντίθεση με άλλους που «γράφτηκαν» σε κάποιες σελίδες απλά για να υπάρχουν.

Τον τελευταίο, προσωπικά δεν τον κλαίω, διότι είναι ασυμβίβαστο να κλαίω από τη μια και να τραγουδώ τα τραγούδια του από την άλλη. Πιστεύω ότι προσωρινά «εσκοτεινιάσαν τα βουνά και μαύρισαν οι κάμποι» από το χαμό του. Η Ελλάδα, οι Έλληνες είμαστε περήφανοι για την εξαίσια, αφυπνιστική και εθνεγερτική  του μουσική αλλά και για τους αγώνες του για τον αδύναμο, κατατρεγμένο, φυλακισμένο και στερηθέντα την ελευθερία του, πολίτη της Ελλάδος και όλου του κόσμου. Μας άφησε ανεκτίμητη κληρονομιά και αισθανθήκαμε ψηλότεροι με μεγαλύτερο ηθικό ανάστημα.

Δεν σε κλαίμε αλλά σε τραγουδάμε και θα σε τραγουδάμε εμείς και οι επόμενες γενιές, στους αιώνες…

Ας είναι τόσο ελαφρύ το χώμα που θα σε σκεπάσει, όσο βαρειά η κληρονομιά που μας αφήνεις.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Σαν σήμερα….

Μπορεί να είναι εικόνα 1 άτομο και στέκεται

Σαν χθές και σήμερα 194 χρόνια από την 26η και 27η Αυγούστου 1827, έγινε η μάχη της Καυκαριάς.

Μάλλον είναι μιά ξεχασμένη μάχη για τους Καλαβρυτινούς, παρ’ ότι σ’ αυτή πολέμησαν 1.156 μόνο από την επαρχία Καλαβρύτων και τα γύρω μέρη. Έχω καταγράψει όλα τα ονοματεπώνυμα, με βάση τα πιστοποιητικά των οπλαρχηγών τους. Δεν περιλαμβάνονται σ’ αυτούς οι των επαρχιών Πατρών και Αιγίου, καθώς και άλλων περιοχών της Πελοποννήσου.

Όπως ανέφερα, τελειώνοντας τη σχετική με τη μάχη αυτή ομιλία μου στις 22 Αυγούστου 2021, στη Ρακίτα:

«…. Η θετική και νικηφόρα έκβαση της σημαντικής  αυτής μάχης, κατά την κρίσιμη εκείνη περίοδο, κρίνεται σπουδαία, διότι:

1) αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων, δεδομένου ότι είχε προηγηθεί η μάχη της Βλασίας στις 4 Ιουλίου 1827 όταν ο ίδιος Τούρκος ο Δελή Αχμέτ με το Νενέκο και άλλους προσκυνημένους και με μεγάλη στρατιωτική δύναμη κτύπησε τον Πετιμεζά που και  με άλλους Αργίτες είχαν οχυρωθεί στη Βλασία και τους έτρεψε σε φυγή.

2) εδραίωσε την κυριαρχία των ελληνικών στρατευμάτων, και ενίσχυσε τις δυνάμεις κατά του Τουρκοπροσκυνήματος που είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις.

3) έκαμψε τη ορμή που είχαν οι προσκυνημένοι και απέτρεψε την κατάληψη της περιοχής από τους Τούρκους και τη διάλυση των ελληνικών στρατοπέδων.

4) απέδειξε ότι οι Έλληνες, ουδέποτε θα διακινδύνευαν να θυσιάσουν τον αγώνα 6 χρόνων κατά των Τούρκων και για τούτο όλοι μαζί από τις επαρχίες Καλαβρύτων, Πατρών και Αιγιαλείας, αλλά και άλλες περιοχές της Πελοποννήσου, αγωνίστηκαν νηστικοί και χωρίς πολεμοφόδια, ακόμα και γυναίκες κυλώντας πέτρες από το βουνό, κατά των Τούρκων και κατά των προσκυνημένων.

Αγαπητοί μου,

δεν μπορεί, είναι αδιανόητο, στις μέρες μας, να είναι απαγορευτική η αναφορά στον εχθρό που πολέμησαν και εξεδίωξαν οι Έλληνες από την πατρίδα μας. Βλέπω δισταγμό να αναφερθεί ότι ήσαν οι Τούρκοι. Σε πολυδιαφημισμένο έντυπο, για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821, ουδέ νύξη γίνεται για τη μάχη της Καυκαριάς, ούτε βέβαια και της Βλασίας, αλλά ούτε και σε ένθετο σ’ αυτό ιστορικό χρονολογικό πίνακα αναφέρεται κάτι σχετικό. Είναι μια ξεχασμένη μάχη; Επίσης υπάρχει σε εξέλιξη μια γενικότερη προσπάθεια αλλοίωσης της ιστορίας σχετικά με την έναρξη της επανάστασης και τα προεπαναστατικά γεγονότα της γύρω περιοχής μας, από διάφορους πολιτικούς, ιστορικούς ή οιονεί ιστορικούς, ακόμα και εντοπίους, χωρίς ουσιαστική αντίδραση από τις τοπικές ή άλλες αρχές.

Χρέος μας λοιπόν είναι, όχι μόνο να μην ξεχνάμε, όχι μόνο να υπενθυμίζουμε τα ιστορικά γεγονότα, αλλά να παραδώσουμε στις επερχόμενες γενιές την αλήθεια για τους αγώνες των προγόνων μας, οι οποίοι, πιστοί στο καθήκον τους, πολέμησαν και μας παρέδωσαν την πατρίδα μας ελεύθερη.

Στις ψυχές αυτών υποκλινόμαστε και εκφράζουμε την αιώνια ευγνωμοσύνη μας.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΣΕ ΟΛΟΥΣ!».

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το σπαθί (πάλα) του Ηπειρώτη Χρήστου Φωτομάρα, στη Ρακίτα.

Μεγάλη συγκίνηση ένοιωσα προχθές στις 22 Αυγούστου 2021, όταν σε εκδήλωση στη Ρακίτα Αχαΐας, σχετική με τη μάχη της Καυκαριάς, στην οποία μετείχα ως κεντρικός ομιλητής, αντίκρυσα το σπαθί του Χρήστου Φωτομάρα, για το οποίο, όπως μας πληροφόρησε εκπρόσωπος του Σκοπευτικού Συλλόγου παραδοσιακών όπλων Πατρών, όταν η κόρη του Χρ. Φωτομάρα παντρεύτηκε έναν από τους Κουμανιωταίους (Χρυσανθακόπουλους) το σπαθί (ή πάλα όπως την έλεγαν) βρέθηκε στην Πάτρα ως δώρο του πεθερού στον γαμπρό. Έτσι απόγονος των Κουμανιωτέων, το είχε σπίτι του ως κειμήλιο και το δώρησε στο μουσείο της Πάτρας.

Ποιος όμως ήταν ο Χρήστος Φωτομάρας, και πως βρέθηκε στην Ρακίτα;

Ήταν γενναίος οπλαρχηγός καταγόμενος από την Πάργα της Ηπείρου.

Πατέρας του ήταν ο Θανάσης ή Νάσης Φωτομάρας, ο οποίος μετά την πτώση του Σουλιου το 1822, πήγε στην Κέρκυρα και αργότερα στο Μοριά, όπου υπηρέτησε ως μισθωτός στον Ανδρέα Λόντο, αλλά ήταν έμπιστος του Κωλέτη, ο οποίος Κωλέτης τον διόρισε φρούραρχο στο Παλαμήδι . Αναφέρεται ότι όταν πήρε το Παλαμήδι ο Θεόδ. Γρίβας, έμεινε φρούραρχος στην Ακροναυπλία ο Φωτομάρας, όστις παραχώρησε ένα μέρος αυτής στους Στραταίους (Στράτο Γιαννάκη, Νικολό και εξάδελφο αυτών Σωτήρη, από το Βάλτο Αιτωλοακαρνανίας), έναντι μεγάλης ποσότητας χρημάτων.  Έτσι άρχισε μεγάλη έχθρα μεταξύ του Γρίβα και των Στρατάιων-Φωτομάρα, η οποία ζημίωσε την επανάσταση και το Ναύλιο.

Ο γιός του Νάση Φωτομάρα ο Χρήστος πήρε γυναίκα του την κόρη του Δημητράκη Πλαπουτα ή Κολιόπουλου και έτσι έγινε γαμβρός του και οι Φωτομαραίοι ήρθαν έτσι σε επαφή με τον Κολοκοτρώνη. Ο Χρήστος Φωτομάρας μαζί με τον ξαδερφό του Κίτσο Τζαβέλλα στις 7 Αυγούστου 1825 μπήκαν στο πολιορκημένο Μεσολόγγι. Ο Φωτομάρας είχε υπό τις διαταγές του 85 στρατιώτες. Κατά την έξοδο κινδύνευσε πολύ, αναγκάστηκε να πετάξει τ’ άρματά του, αλλά τελικά σώθηκε. Πήγε στη συνέχεια στο Παμήδι και στην Ακροναυπλία όπου ήταν φρούραρχος ο πατέρας του.

Στη μάχη της Καυκαριάς στις 26-27 Αυγούστου 1827 ο Χρήστος Φωτομάρας, βρέθηκε με 100 ή κατ’ άλλη εκδοχή με 150 Σουλιώτες, με αρχηγό τον πεθερό του Δημητράκη Πλαπούτα ή Κολιόπουλο.

Προσυπέγραψε μετά των άλλων οπλαρχηγών οι οποίοι έλαβαν μέρος στη μάχη της Καυκαριάς, έγγραφο προς τον άρχιστράτηγο Ριχάρδο Τσώρτς στις 28 Αυγούστου 1827, την επόμενη δηλαδή ημέρα της μάχης, στο οποίο ανέφεραν με λεπτομέρειες τα της μάχης, πως πολέμησαν νηστικοί και χωρίς πολεμοφόδια και τις μεγάλες απώλειες των Τούρκων.

Αργότερα επί Καποδίστρια, υπήρξε και Ταγματάρχης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε