Συστατικά στοιχεία για το Γκέρμπεσι…

          Το Γκέρμπεσι ή με τη σημερινή του ονομασία Προφήτης Ηλίας βρίσκεται 49 χιλιόμετρα ΝΑ της Πάτρας επί του ορεινού όγκου του Παναχαϊκού, στις πλαγιές του ομώνυμου λόφου και ΒΑ του όρους Ερύμανθος ή Ωλονός

Το σημερινό τοπικό διαμέρισμα του Προφήτη Ηλία (α), αποτελείται από τα χωριά Προφήτης Ηλίας (Γκέρμπεσι) και Μουρίκι.

Με τον νόμο 2539 του 1997 (ΦΕΚ: 244/Α/4.12.1997) «Συγκρότηση της Πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης», εντάχθηκε στον Δήμο Καλαβρύτων και καταργήθηκε σαν κοινότητα. Μαζί του εντάχθηκε στον δήμο Καλαβρύτων και το χωριό Μουρίκι με το οποίο συναποτελούσε την κοινότητα. Με τον «Καλλικράτη» Ν. 3852/2010 (ΦΕΚ 87/Α΄/7.6.2010) έχει και πάλι υπαχθεί στο Δήμο των Καλαβρύτων.

Είναι ένα χωριουδάκι χτισμένο σε υψόμετρο 1020 μ. και έχει εξαιρετικό κλίμα. Απέναντί του υψώνεται ο Ερύμανθος.

O  ιστορικός Γ. Παπανδρέου (Περί ιστορικής των Καλαβρύτων επαρχίας – Αθήναι , 1906) αναφέρει ότι το Γκέρμπεσι είχε τότε, δηλαδή το 1906, 45 οικογένειες με 218 κατοίκους. Τους κατοίκους περιγράφει ως γεωργούς και ποιμένες αλβανικής καταγωγής. Ο Ι. Ρ. Ραγκαβής (Τα Ελληνικά….., εν Αθήναις 1853) αναφέρει ότι το Γκέρμπεσι βρίσκεται ΒΔ. των Καλαβρύτων σε απόσταση 2 ωρών και έχει «δύο ρέματα άχρηστα», επίσης φέρεται να έχει το 1851 21 οικογένειες και 111 κατοίκους. Ο Χρήστος Π. Κορύλλος (Χωρογραφία της Ελλάδος – Αθήνα 1903) αναφέρει ότι το Γκέρμπεσι του Δήμου Λαπαθών είχε το 1903, 218 κατοίκους και «κείται Β.Δ. του Μάνεσι εις απόστασιν 2 ½ ωρών. Οι κάτοικοι Αλβανοί…».

Στα βορειοανατολικά του χωριού υψώνεται το βουνό που λέγεται Σουρμπάνι (1300 μ.), πάνω από το οποίο μπορεί κάποιος να θαυμάσει όχι μόνο την ανατολή του ηλίου αλλά και όλη την γύρω περιοχή. Στα δυτικά και πίσω ακριβώς από το ξωκλήσι του Αϊ – Λιά υπάρχει ένα οροπέδιο όπου τους καλοκαιρινούς μήνες βόσκουν τα πρόβατά τους οι κτηνοτρόφοι του χωριού.

Τα πλησιέστερα στο Γκέρμπεσι χωριά είναι: στα Β.Α. ο Μικρός Ποντιάς ή Μποντιάς και πιο Β.Α. ο Μεγάλος Ποντιάς ή Μποντιάς, στα Βόρεια το Καρούσιον, στα Δυτικά η Καλάνιστρα, στα Ν.Δ. ο Κάλανος και ο Πλάτανος, στα Νότια το Κομπηγάδι και στα Ν.Α. το Μουρίκιον  και ο οικισμός Μενυχταίϊκα. Από τα χωριά: Καλάνιστρα, Κάλανο, Πλάτανο και Κομπηγάδι περνάει ο δρόμος Πατρών – Καλαβρύτων.

Σήμερα το χωριό Προφήτης Ηλίας δεν κατοικείται το χειμώνα και χρησιμεύει μόνο σαν μέρος θερινής διαμονής κυρίως των κτηνοτρόφων που κατάγονται από αυτό αλλά και άλλων οι οποίοι έχουν χτίσει νέα σπίτια ή έχουν αναστηλώσει τα παλαιά πατρογονικά τους. Βρέθηκε σε καλή κατάσταση στο παρελθόν αλλά στα χρόνια μετά το 1956-57 άρχισε η εγκατάλειψή του από τους κατοίκους  οι οποίοι έφυγαν και κατέβηκαν στους κάμπους για να εξασφαλίσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης στις οικογένειές τους και να μπορέσουν τα παιδιά τους να παρακολουθήσουν μαθήματα στα σχολεία γιατί το μονοθέσιο  Δημοτικό σχολείο του χωριού σταμάτησε να λειτουργεί το 1960 καθώς τα παιδιά όλο και λιγόστευαν, αλλά και οι καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν τους χειμερινούς μήνες ήσαν αντίξοες αφού το χιόνι κάλυπτε τα πάντα και ο αποκλεισμός από τον υπόλοιπο νομό πολλές φορές ήταν αναπόφευκτος. Αλλά και τα κοπάδια των κτηνοτρόφων ήταν αδύνατο κάτω απ’ αυτές τις καιρικές συνθήκες να επιζήσουν την χειμερινή περίοδο και αυτός ήταν και είναι ακόμη και σήμερα ένας πρόσθετος λόγος καθόδου στα χειμαδιά.

Ήταν συνοικισμός (1) με λιγότερους των 300 κατοίκους αλλά  με σχολείο και ως κοινότητα με την ονομασία Γκέρμπεσι αρχικά αναγνωρίστηκε με το Β. Δ. 18/8/1912 (ΦΕΚ.256/Α/1912). Τα μικρά χωριά ή οι συνοικισμοί που απαρτίσανε τότε – αλλά αποτελούσαν μέχρι και το 1997, οπότε καταργήθηκε σαν κοινότητα και εντάχθηκε στο δήμο Καλαβρύτων – την κοινότητα ήσαν: Το Γκέρμπεσι και το Μουρίκι. Ο συνοικισμός και η κοινότητα Γκερμπεσίου μετονομάστηκε σε συνοικισμό και κοινότητα Προφήτου Ηλιού με το Διάταγμα. 19-7-1928 (ΦΕΚ. 156/Α/1928). Προήλθε εκ του τέως Δήμου Λαπαθών. Πήρε την ονομασία Προφήτης Ηλίας από το ξωκλήσι του Προφήτη Ηλία ή Αϊ–Λιά (2)(3) που βρίσκεται στην κορυφή του βουνού (1140 μ. υψόμ.) πάνω ακριβώς από το χωριό. Στην απογραφή GRIMANI (1700) αναγράφεται το χωριό Γκέρμπεσι ως Chierpeno. (Συνεχίζεται…).

 

——————————————–

(α) Σύμφωνα με το Νόμο 3463/2006 τα τοπικά διαμερίσματα αποτελούν την υποδιαίρεση των δήμων και κοινοτήτων που προέκυψαν από το νόμο «Καποδίστριας», αντικαθιστώντας τα δημοτικά και κοινοτικά διαμερίσματα αντίστοιχα.
(1) Ο νόμος ΔΝΖ΄ «Περί συστάσεως δήμων και κοινοτήτων» (Φεβρ. 1912) στο άρθρο 2 αναφέρει: «Πας νόμιμος συνοικισμός έχων υπέρ τους 300 κατοίκους και σχολείον στοιχειώδους εκπαιδεύσεως αποτελεί ιδίαν κοινότητα…. ιδίαν κοινότητα δύναται να αποτελέσει και πας συνοικισμός ολιγοτέρων των 300 κατοίκων, εάν έχει σχολείον, ζητήσωσι δε τούτο το ήμισυ των εκλογέων κατοίκων…». Το Γκέρμπεσι το 1907 είχε 251 κατοίκους και το Μουρίκι 75 ήτοι Σύνολο: 326, ενώ το 1920 είχαν αντίστοιχα: 106, 63 και Σύνολο 169. Επομένως αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο συναπετέλεσε κοινότητα με το Μουρίκι. Στο άρθρο 7 του ιδίου νόμου(ΔΝΖ΄ αναφέρεται: «Εις πάσαν κοινότητα δίδεται το όνομα του απαρτίζοντος αυτήν συνοικισμού, εάν δε ούτοι είναι πλείονες, δίδεται το όνομα του πολυπληθεστέρου, όστις είναι και έδρα της κοινότητος. Προτιμάται δε τυχόν υπάρχον αρχαίο όνομα του συνοικισμού, εφ’ όσον το σύγχρονον δεν έχει ιστορικήν σημασίαν. Περί του τύπου της σφραγίδος αποφασίζει το κοινοτικό συμβούλιον…». Έτσι λοιπόν σαν πολυπληθέστερος οικισμός το Γκέρμπεσι έδωσε το όνομά του στην κοινότητα.

(2Στα Αρβανίτικα ο ψηλός λέγεται Ιλλιάρτ ή Ιλλιά. Αυτή η Αρβανίτικη λέξη που όπως προφέρεται στ’ Αρβανίτικα σημαίνει: Αυτός (εκεί) ψηλά (είναι), πιθανόν κατά μίαν ανίσχυρη εκδοχή που ο Αρ. Κόλλιας στο βιβλίο του: ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ αναφέρει, να έχει σχέση με το γεγονός ότι όλες οι εκκλησίες του Αη-Λιά είναι χτισμένες στις κορυφές των λόφων και των βουνών.

(3) Πρώτα στους Αρβανίτες παρουσιάζεται η συνήθεια να χρησιμοποιούν για πρόσωπα που τα καμάρωναν, λατρευτικό συντομευμένο τύπο του ονόματός τους: …Λιά, Λιάκο, για τον Ηλία… (βλ.: Κ. Μπίρη: Αρβανίτες οι Δωριείς του νεώτερου Ελληνισμού).

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία. Bookmark the permalink.

One Response to Συστατικά στοιχεία για το Γκέρμπεσι…

  1. Ο/Η Dimitrios Tzortzis λέει:

    Πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το χωριό!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s