Από πού προέρχεται η ονομασία του χωριού Γκέρμπεσι και πότε δημιουργήθηκε….

Προέλευση του ονόματος του χωριού Γκέρμπεσι.

       Ως προς την προέλευση του ονόματος «Γκέρμπεσι» και την περίοδο σχηματισμού του χωριού θα πρέπει ν’ αναφερθούν τα εξής:

Στον 7ο τόμο (αλλά και σε άλλους τόμους όπως στον 8ο και 9ο ) των Μνημείων του Κων/νου Σάθα υπάρχουν σημαντικά έγγραφα που αναφέρουν το επώνυμο Gerbessi:

«CXLII 15O4, 16 MartiiSapientes Consilii, Terrefirme et Ordinum,/ Per relation del circumspecto et fidelissimo secretario nostro Aloysio/ Sagudino, ritornato da Napoli de Romania[1], facta a questo conseglio/… /Capo Gini Bua, Thodoro Lussi, Vathi Massi, Fratel de misser Do/ menego da parte de madre. Capo Pietro Gerbessi. Capo Mirassi Manessi/……/». Αυτό το έγγραφο σε ελεύθερη μετάφραση αναφέρει: «Κύριοι Σύμβουλοι… Έχοντες μάθει για την μεγάλη υπακοή και αφοσίωση των εξαιρέτων και πιστών στρατιωτών μας της Νεαπόλεως της Ρωμανίας, οι οποίοι είναι προσκολλημένοι στην γη μας και των οποίων η τροφή είναι μονάχα ψωμί και χόρτα για να διατηρήσουν την πίστη τους, προσπαθώντας να πλήξουν τον εχθρό, κατάφεραν να πάρουν πολλά εδάφη  και λάφυρα από τον Τούρκο καταχτητή μετά από έναν γενναίο πόλεμο που διεξήγαγαν. Από τα λάφυρα δε που πήραν μας έδωσε ο καθένας το μερίδιό του, μη σκεπτόμενοι το προσωπικό τους συμφέρον. Το έκαναν δε αυτό επειδή έχουν τέτοια πίστη και υπακοή γι’ αυτό και εμείς μνήμονες εκείνων που έκαναν, πρέπει να τους δίνουμε την ελπίδα ότι δεν τους εγκατέλειψε η πολιτεία. Γι’ αυτό το λόγο έστειλαν στην πολιτεία τους αξιοσέβαστους ρήτορες Reposi και Domenego Busichi εκλιπαρώντας με σεβασμό ότι είναι άξιοι ανταμοιβής για την τόση τιμή και υπακοή. Έτσι η πολιτεία πρέπει να δείξει επιείκεια και μεγαλοψυχία γιατί έτσι είναι σωστό και να τους εμψυχώσει να διατηρήσουν την πίστη τους … Σ’ αυτούς τους Στρατιώτας να δώσουμε 1.000 δουκάτα και τροφή. Οι άλλοι Στρατιώται που προέρχονται από την Νεάπολη και δεν έλαβαν μέρος σ’ αυτές τις επιχειρήσεις, αλλά ήταν απασχολημένοι σε άλλες ανάγκες της πολιτείας επίσης να ανταμειφθούν. Στους δύο διοικητές που είναι επί κεφαλής όλων των Στρατιωτών της Νεαπόλεως να δίνονται δουκάτα κάθε μήνα διότι οι αρχηγοί έχουν πάρα πολλά έξοδα. … Βρέθηκαν 27 αρχηγοί, άνδρες χρήσιμοι και πιστότατοι οι οποίοι δίχως μισθό, έφεραν εις πέρας τον πόλεμο με σθένος και πίστη και οι οποίοι δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να εγκαταλειφθούν, μα ανάλογα με τις ανάγκες τους να ενισχύονται έτσι ώστε να υπηρετούν την πολιτεία. Γι’ αυτό κατόπιν απόφασης του συμβουλίου να τους χορηγείται μισθός και δουκάτα. Τα ονόματα των διοικητών είναι: Capo (Διοικητής) Gini Bua, Thodoro Lussi, Vathi Massi, Capo Pietro Gerbessi. Capo Mirassi Manessi, Capo Nica Buxi, Capo Contostavlo Zoica, Capo Andrea Chuci, Zorzi Manassi, Capo Dussa  Varipompi, Mangola Gambriera, Messa Ierbasi, Petro Calossi, Lazaro Bischieb. Επίσης οι: Zorzi Busichi, Domenico Manessi, Stini Busi, Andronico Stati, Zorzi Psari, Piero Manessi, Busa Donati, Zorzi Barbati, Thodaro Zapoga, Bardi Luchissa, Zorzi Draga, Mexa Syrvassi, Dima Cangadi.…». Αλλά και στα παρακάτω αποσπάσματα εγγράφων αναφέρονται οι: Mexa Gerbessi, Zorzi Gerbessi, Mechara Gerbessi, D. Messa Gerbessi. «CXCII      1512, 1 Aprilis/ 20 Sapiens Terrefirme/…./ Mexa Gerbessi che ha ducati 3, habbi ducati 5/  Pasha Golemi che ha ducati 4, habbi ducati 5/ Tonda Barbati che ha ducati 3, habbi ducati 5Zorzi Gerbessi  che ha ducati 3, habbi ducati 4/  Lenho Manessi   che ha ducati 3, habbi ducati 4/ Chiurga Bua che ha ducati 3, habbi ducati 4/ De parte…..135. de non ….28  non sincers……0./ (Senato Mar. XVII f 154)»./ «CXCII      1512,16 Aprilis/ Sapiens Consilii et Terrefirme/…./ Stratioti sono questi:/…./ Luca Otti, Piero Spata Zonfo, Manoli Schiadopolo, Lecha Barri, Vreto/ Rebecha, Zorri Bua, Mechara Gerbessi, Andrea Maxi, Stamati Vallami,/ Andrea Stanchio, quali hanno ducati 3, habino ducati 4 per cadanno/ ut sopra./ (Senato Mar. XVII f 154)».

«CCXX      1519, 14 Martii/ Sapientes Consilii, Sapientes Terrefirme, Sapientes Ordinum,/ Questo conceio de tempo havento intessa la fede et optimi portamenti/ delspettabil cavalier D. Messa Gerbessi capo de’ stratioti, mostri, per tutto/ il tempo della querra proxime esercitato a mostri stipendi//»[2]

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω αποσπάσματα έγγράφων που από τα Βενετικά αρχεία έχει φέρει στο φως της δημοσιότητας ο μεσαιωνοδίφης Κ. Σάθας, το 1504, 1512, 1519, αλλά και σε άλλες ημερομηνίες υπήρχε το επώνυμο Γκέρμπεσης και αναφερόταν σε Στρατιώτες (stratioti) και Capo (επί κεφαλής – Διοικητές).

Σ’ ένα ποίημα «Το μοιρολόγι του Μανόλη Μπλέση», που στα 1571 μ.Χ. κοντά στα γεράματά του, συνέθεσε ο καταγόμενος από τους Αρβανίτες του Ναυπλίου στρατηγός Μανόλης Μπλέσης[3]  για την άλωση της Λευκωσίας (της Κύπρου), όπου είχε πολεμήσει, σ’ ορισμένες στροφές του, αναφέρεται στους χαμένους συντρόφους του. Το ποίημα αποτελείται από 41 στροφές, το μοναδικό αντίτυπο φυλάσσεται στην βιβλιοθήκη του Βρετανικού Μουσείου και εδώ αναφέρουμε τις στροφές 4 και 5:

«/Που είναι τώρα ο μεγάλος Κλημέντης,/ Καπετάνιος της Στρατιάς/ και κείνος ο γενναίος Γκέρμπεσης,/ που έκανε να τρέμουν οι Τούρκοι,/ με κείνον τον Γκίνη της Φράσκιας/ τον γεμάτο πνεύμα και μυστικότητα;/ Ω! φτωχοί στρατιώτες.          Που είναι ο Στίνης και ο Κανάκης;/ ο Μέξας, ο Λόπεσης και ο Μπαρμπάτης/ με τον Ανδρούτσο[4] τον μουστακάτο,/ τον Πέτρο Μπούα[5] και τον Σταμάτη[6],/ που αντάμα όπως οι γάτοι/ επήγαιναν σφιχτοδεμένοι στο καρτέρι;/ Ω! φτωχοί στρατιώτες./».

Και στο ποίημα αυτό του Μπλέση αναφέρονται πολλά Αρβανίτικα ονόματα όπως: Κασνέσης, Λόπεσης, Σχηματάρης, Μάζης, Ραμπότσας, Κριεκούκης, Μπισκίνης, Καλέντζης, Γκέρμπεσης κ.α. Μα επειδή με τα ονόματα αυτά υπάρχουν πολλά Αρβανιτοχώρια λ.χ. Κασνέσι στην επαρχία Θηβών, Μάζη στην Αττική και Βοιωτία, Λιόπεσι στην Αττική (και Λόπεσι στην Αχαΐα), Κριεκούκι, Ραμπότσα, Σχηματάρι στη Βοιωτία, Καλέντζι στην Αχαΐα  και Εύβοια, (και Γκέρμπεσι στην Αχαΐα) κ.λ.π., υπέθεσε ο Κ. Μπίρης ο οποίος και έφερε στο προσκήνιο αυτό το ποίημα, πως αυτοί οι στρατιώτες έδωσαν τα ονόματά τους σ’ αυτά τα χωριά. Αυτό δεν είναι απόλυτο και το ίδιο πιθανό είναι να πήραν οι στρατιώτες τα ονόματά τους ακριβώς από τον τόπο καταγωγής τους.[7]

Όταν ο βεζίρης Κασήμ πασάς τον Σεπτέμβριο του 1537 πολιόρκησε το Ναύπλιο και κατέστρεψε τα πάντα γύρω, οι αρβανίτες της περιοχής τον πολέμησαν ηρωικά για να κρατήσουν σε χριστιανικά χέρια το κομμάτι αυτό του Μοριά. Σ’ αυτές τις επιχειρήσεις αναφέρονται τα ονόματα: Γκερμπέσηδες, Μανεσάλιοι, Παναρίτες κ.ά. (εδώ βέβαια εννοείται το Γκέρμπεσι του Άργους).  Αρχηγοί των εποίκων εκείνων ήσαν ….Σγούρος Καγκάδης (Μπούας).[8] Κατά την περίοδο εκείνη (τέλος του 1540 οπότε μεγάλες μάζες Αρβανιτών έφυγαν από την Πελοπόννησο για την Βενετία και τα νησιά του Ιονίου) πρωτοεμφανίζονται στη Ζάκυνθο τα επώνυμα Σιγούρος (Σγούρος), Μάτεσης, Μακρής κ.ά. στην Κεφαλληνία τα επώνυμα Κλαδάς, Μενάγιας και Λουκίσας, στην Κέρκυρα τα Μπούας, Μπουζίκης, Μπαρμπάτης, Βαρούχας, Γκολέμης, Γκέρμπεσης, Γκαμπριέρας κ.ά.[9] «..Ο Μεσαιωνοδίφης  Σάθας ανακάλυψε στα αρχεία της Βενετικής Δημοκρατίας έγγραφα και διατάγματα που μας μιλούν για τις αναγκαστικές μεταναστεύσεις της Πελοποννήσου και της Στερεάς Ελλάδος τον 16ο αιώνα. Σύμφωνα μ’ αυτά, στις 30.4.1541 αποφασίζεται από τη Βενετική Γερουσία η εγκατάσταση τεσσάρων σωμάτων Αρβανιτών με αρχηγούς τους: Παύλο Μπούα, Ρεπούση, Μπουζίκα, Γιώργο Γκέρμπεση και Αλέξη Γκαμπριέρα στις Βενετικές κτήσεις της Κρήτης, Ζακύνθου, Κεφαλονιάς και Κερκύρας. Απ’ αυτούς άλλοι ξαναγύρισαν για να συνεχίσουν τον αγώνα κατά των Τούρκων επανειλημμένα και άλλοι παρέμειναν στις νέες πατρίδες…» Αυτά αναφέρει και ο Σπύρος Στούπης στο βιβλίο: ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ…[10] Επίσης σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία: στα 1504 υπήρχε Capo (Διοικητής) με το επώνυμο Germbesi στην Νεάπολη της Ιταλίας ο οποίος πιθανότατα είχε μεταφερθεί εκεί σαν μισθοφόρος Στρατιώτης από την Πελοπόννησο, το 1507 υπήρχε στην Ζάκυνθο ο Pietro Gerbesi, τα έτη 1512, 1519, αλλά και σε άλλες ημερομηνίες υπήρχε το επώνυμο Gerbesi και αναφερόταν σε Capo (επί κεφαλής – Διοικητής). Το 1537 υπήρχαν οι Γκερμπέσηδες στο Ναύπλιο που θα πρέπει να ήσαν από το Γκέρμπεσι (Μιδέα), στα 1540 υπάρχει επίσης επώνυμο Γκέρμπεσης στην Ζάκυνθο και στα 1541 μ.Χ. δηλαδή 30 χρόνια πριν την σύνθεση του ποιήματος από τον Μπλέση η λέξη Γκέρμπεσι υπήρχε και αναφερόταν σ’ ένα στρατιώτη που πιθανόν να έδωσε το όνομά του σε κάποιο από τα χωριά με την ονομασία  Γκέρμπεσι, αφού η πρώτη κάθοδος των Αρβανιτών στο Μοριά έγινε το 1348 μ.Χ (ενώ στη Θεσσαλία είχε γίνει το 1295) όταν αυτοκράτορας του Βυζαντίου ήταν ο Ιωάννης Καντακουζηνός (1295-1383). Αναφέρεται[11] ότι όταν οι Τούρκοι έκαναν εισβολή στην Στερεά Ελλάδα (η άλωση της Ναυπάκτου έγινε το 1499) και εξεδίωξαν τους Αιτωλούς, Ακαρνάνες, Δωριείς και Αγραφιώτες Στρατιώτας, αυτοί βρήκαν καταφύγιο στην Πελοπόννησο, όπου και έγιναν μισθωτοί της Δημοκρατίας. Έτσι σχηματίστηκε «το μέγα φυτώριο της Αργολίδας» το οποίο τροφοδότησε με Στρατιώτας στη συνέχεια στρατιωτικές μονάδες στην Ιταλία και αλλού.

Δεν αποκλείεται βέβαια το γεγονός (το θεωρώ δε το πιθανότερο), κάποιοι έποικοι να εγκαταστάθηκαν σ’ εκείνο το μέρος (σημερινός Προφήτης Ηλίας) όπου ίσως υπήρχε οικισμός χωρίς όνομα ή υπήρχε ερημωμένος οικισμός και σ’ ανάμνηση του πατρικού τους χωριού Gjerbes(e) να του έδωσαν αυτό το όνομα. Αυτό ενισχύεται και από την άποψη-υπόθεση που εκφράζει ο Βασ. Παναγιωτόπουλος [12] σύμφωνα με την οποία: «Τα Αλβανικά φύλλα, όσα μετακινούνταν δια μέσου των εκτάσεων της Βυζαντινής αυτοκρατορίας ή των εδαφών που ελέγχονταν από άλλους, δεν είχαν δικαίωμα να εγκατασταθούν στις οχυρωμένες πόλεις, γιατί αυτό εθεωρείτο πιθανόν προνόμιο, κάποιο είδος αυτονομίας που δεν τους αναγνωριζόταν. Είναι δηλαδή δείγμα της υποτέλειας της ομάδας το γεγονός ότι οι Αλβανοί ήταν υποχρεωμένοι να κατασκηνώσουν αποκλειστικά στην ύπαιθρο, πράγμα που επηρέασε άμεσα την οικιστική μορφή των περιοχών στις οποίες εγκαταστάθηκαν…». Η άλλη εκδοχή, η πιο ανίσχυρη κατά τη γνώμη μου είναι ότι προς τιμή ενός εκ των Capo ή Στρατιωτών ή Στρατοκόπων με το επώνυμο Γκέρμπεσης δόθηκε ή ονομασία σ’ αυτό το χωριό. Είναι πιο λογικό κάποιος ή κάποιοι στρατιώτες να έδωσαν στα χωριά Γκέρμπεσι το όνομα του χωριού της καταγωγής τους (που έφεραν και εκείνοι για να υποδηλώσουν τον τόπο καταγωγής τους) που ήταν το Gjerbese της Αλβανίας, παρά να πήραν αυτοί το όνομά τους απ’ αυτά. Αν αυτό συνέβαινε ο στρατιώτης θα ελέγετο από τους Έλληνες, Γκερμπεσιώτης και οι στρατιώτες Γκερμπεσιώτες ή Γκερμπεσαίοι , όπως Μουρικιώτης – Μουρικιώτες ή Μουρικαίοι, Καρουσιώτης – Καρουσιώτες ή Καρουσαίοι, Καλανιώτης- Καλανιώτες ή Καλαναίοι, Κομπηγαδιώτης- Κομπηγαδιώτες ή Κομπηγαδαίοι κ.ο.κ. ονόματα που χρησιμοποίησαν αργότερα κατά τους επαναστατικούς και μετεπαναστατικούς χρόνους οι κάτοικοι αυτών των χωριών για λόγους κυρίως συνωμοτικούς, όπως παρακάτω θα αναφέρουμε. Πριν το 1504 το όνομα Γκέρμπεσι ή Γκέρμπεσης ή Γκερμπέσηδες, δεν το βρίσκουμε σε γραπτά που έχουν περιέλθει σε γνώση μας.

Πότε;

Αν δεχθούμε την άποψη του Ι. Πέππα ότι: Το Γκέρμπεσι (Μιδέα) αρχικώς εποικίσθη από την ομώνυμον πατριάν εκ της Αχαΐας κατά την εποχή της Βενετικής προσκλήσεως 1399 ή επικρατέστερον από τον Νέριον δι εποίκων προερχομένων από τα δύο Γκέρμπεσι της περιοχής νοτίως του Βερατίου (Αλβανία), τότε το χωριό Γκέρμπεσι (Προφήτης Ηλίας) πιθανότατα πριν το 1399 να πήρε το όνομα Γκέρμπεσι το οποίο το έδωσαν οι έποικοι σε ανάμνηση της πατρώας τους γης ενός δηλαδή εκ των χωριών  Gjerbes(e) (Γκέρμπεσι) της άνω κοιλάδας του ποταμού Τομορίτσα ή της περιοχής Fier – Ballsh της Αλβανίας. Το χωριό μπορεί να σχηματίστηκε και πριν τον πρώτο εποικισμό του 1348 αν δεχθούμε την ύπαρξη των Αλβανών στην Αχαΐα πριν το 1289 λόγω της ύπαρξης του χωριού Ριόλος και θα ήταν ενδιαφέρον αν μας ήτο γνωστός ο χρόνος δημιουργίας και των άλλων χωριών με την ονομασία Γκέρμπεσι.

Στο Λεξικό της Αλβανικής Γλώσσας του Ν. Γκίνη –1971, αλλά και σε άλλα Αλβανικά και Σλαβικά στα οποία αναζήτησα, δεν βρήκα την λέξη Γκέρμπεσι. Οι πλησιέστερες λέξεις που βρήκα είναι: Gjerbes-a (θηλ.) πληθυντικού = η σταγόνα, η σταλαγματιά. Kerbac-ι (άρσεν.) = ο βούρδουλας, το μαστίγιο, το καμτσίκι. Kerber (άρσεν.) = Κέρβερος, σκύλος, φύλακας.  Σύμφωνα με τον Κ. Ν. Τριανταφύλλου: Ιστορικό Λεξικό των Πατρών, Γκέρμπεσι σημαίνει στα αρβανίτικα «προβατότοπος», ενώ σύμφωνα με τον Max Wasmer: Die Slaven in Griecheniand, Berlin 1941, σημαίνει «ύψωμα».

 Ο Ι. Ε. Πέππας αναφέρει ότι τα χωριά Κούτσι (Αττική, Κορινθία), Κόκλι Ντούσαρ (Κορ., Αργ.), Μαζερέκα (Αττ.), Ντομπρένα (Βοιωτ.), Γκέρμπεσι (Αχαΐα, Αργολίδα, Καρδίτσα), Βίλλια (Αττ., Κορ.), περιλαμβάνονται εις την άνω κοιλάδα του ποταμού Τομορίτσα (παραπόταμου του Δεβόλη) στην Αλβανία.

Η περιοχή είναι ανατολικά και γειτονική της περιοχής του άνω Οσούμι (Άψου). Το πρωτεύον χωριό «Κούτσι»[13] της κοιλάδας Τομορίτσα βρίσκεται σε απόσταση 24 χιλιομέτρων Α-ΒΑ του χωριού Σέλτσι. Είναι δε και το κύριο χωριό της κοιλάδας του Οσούμι. Επίσης αναφέρει τις αποστάσεις μεταξύ των χωριών του Τομορίτσα με το χωριό Κούτσι.

Η κοιλάδα του άνω Τομορίτσα ανήκει στην επαρχία Σκράπαρι και όπως φαίνεται στα τέλη του XIV αιώνος δεν ανήκε στο Σερβικό δεσποτάτο της Αυλώνος και αυτός πρέπει να είναι ο λόγος που ανευρίσκουμε τους Κούτσιδες[14] από τους πρώτους μισθοφόρους του Νερίου και εις την πρωτοπορίαν (τοπωνύμιο Κουτσίθι επί του όρους Πατέρας)  του μετώπου εξορμήσεως του Νερίου κατά των Μεγάρων (1373)[15].

Ανιχνεύοντας τον χάρτη της Αλβανίας διαπιστώνεται ότι ένα χωριό με την ονομασία Selcke βρίσκεται στα βόρεια του Τεπελενίου και βορειότερα του χωριού Golemaj και της Trebeshines. Επίσης το χωριό Dushar Β.Α. του χωριού Kuc, και το χωριό Dobrenje Ν.Δ. της Κρυσταλλοπηγής και νότια του Bilish-t. Δύο χωριά με το όνομα Gjerbes(e) αναφέρονται στο χάρτη αυτό. Το ένα βρίσκεται στην κοιλάδα του Τομορίτσα, όπως την περιγράφει ο Ι. Ε. Πέππας και στα Β.Δ. του Kuc και το άλλο βρίσκεται δυτικότερα στα Ν.Δ. του Μπερατιού Ν.Α. του Ballsh στην περιοχή Mallakaster.

Όπως μπορεί να  διαπιστώσει κάποιος και άλλα χωριά της Αλβανίας έχουν ονόματα ίδια με χωριά της Ελλάδας.

Κατά τον Κοσμά τον Θεσπρωτό[16] «…Ανατολικά Βελλαγράδων, εις τόπον βουνώδη και ανώμαλον, εις τους πρόποδας του μεγάλου βουνού Τομοριού, είναι δύο περιοχαί, η μία καλουμένη Τομορίτζα με δώδεκα χωριά και η άλλη Βάρτζια με ως δέκα, των οποίων οι κάτοικοι είναι τούρκοι Αλβανοί και υπόκεινται εις την τοπαρχίαν Μπερατιού…». Δεν αναφέρει όμως ο συγγραφέας κανένα απ’ αυτά τα χωριά.

Στο παρακάτω τμήμα του χάρτη της Αλβανίας έχουν επισημανθεί τα σημεία όπου βρίσκονται τα δύο χωριά Gjerbes(e).

2 gerbesi

                                                       Τα χωριά της Αλβανίας με την ονομασία «Γκέρμπεσι».
(Πηγή: Αθανασίου Δ. Τζώρτζη: Γκέρμπεσι, διαδρομή στους αιώνες, Αθήνα, 2003).

[1] Οι Ενετοί ονόμαζαν Άνω Ρωμανίαν την περιοχή της Κων/πόλεως, της Θράκης και της Μακεδονίας ενώ Κάτω Ρωμανίαν το Αγαίον, τον Μωριάν και την Κρήτην. (Λ. Θ. Χουμανίδης: Ιστορία Οικονομικού Βίου – Αθήνα 1969- επικαλούμ. τον Fr. Thiriet: La Romanie Venetienne an Moyen Age, Pariw 1959.). Σύμφωνα με τον Παν. Παπαδόπουλο: Φράγκοι, Ενετοί και Τούρκοι στην Πελοπόννησο…υπήρξε ο νομός Ρωμανίας με πρωτεύουσα το Ναύπλιο που ήταν ο ένας εκ των τεσσάρων νομών στους οποίους διαιρέθηκε η Πελοπόννησος (οι άλλοι ήσαν: της Πάτρας με πρωτεύουσα την ίδια, της Μεσσηνίας με πρωτεύουσα το Νέον Ναυαρίνον και της Λακωνίας με πρωτεύουσα την Μονεμβασίαν). Την θέση αυτή αναφέρει και ο Φίνλεϋ στην Ιστορία της Τουρκοκρατίας και Ενετοκρατίας στην Ελλάδα. Επίσης η ίδια θέση αναφέρεται και στο Βενετικό Κτηματολόγιο της Βοστίτσας προσθέτοντας ότι αρχικά είχε διαιρεθεί σε εφτά και αργότερα σε τέσσερα διαμερίσματα.

[2] Κ. Σάθα : Μνημεία Ελληνικής Ιστορίας (Γεννάδειος Βιβλιοθήκη).

[3] Ο Κων/νος Σάθας (ΕΛΛΗΝΕΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΑΙ ΕΝ ΤΗ ΔΥΣΕΙ-ΦΙΛΟΜΥΘΟΣ-1993) προσδιορίζει τον Μανόλη Μπλέση ως «…Ναυπλιέα Στρατιώτη γνωστόν δια τον περιπλάνητον βίον του και ιδία τας γελοίας περιαυτολογίας του…»

[4] Ανδρούτσος Κομποθέκρας (έχει καταγωγή από το Άρβανον  βλ. Κώστα Η. Μπίρη: ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ ΟΙ ΔΩΡΙΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΩΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ- Εκδ. οίκος Μέλισσα 1998).

Κατά τον Σπύρο Στούπη – ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ… «Οι Ανδρούτσου ή Ανδρούτση (υποκορ. του Ανδρέα), ήταν μεγάλη Χειμαριώτικη οικογένεια …που κατηφόρισαν από την Ήπειρο και εγκατεστάθησαν στη Στερεά Ελλάδα (Αταλάντη) κ. ά. ενώ άλλοι κατέφυγαν στην Σικελία, Ιταλία κ. ά. όπου έδρασαν και διακρίθηκαν ποικιλοτρόπως….Και γνωστός τέλος ο εθνικός μας ήρως Οδυσσεύς Ανδρούτσος…»

[5] Ο Μανόλης Μπλέσης με τον Μερκούρη Μπούα καταπλήξανε με τα κατορθώματά τους στα χρόνια της τουρκοβενέτικης πάλης στην Ελλάδα (1463-1570). Ο Πέτρος, ο Αλέξης και ο Γκίνης Μπούας ήσαν αδέλφια και είχαν εξάδελφο το εξισλαμισμένο Κακαμουσά Μπούα που υπηρετούσε τους Τούρκους. (βλ.: Ιστορία Ελληνικού Έθνους 1- σελ.265-Εκδοτική Αθηνών). Σύμφωνα με τον  Παν. Β. Παπαδόπουλο: Φράγκοι, Ενετοί και Τούρκοι στην Πελοπόννησο 1204-1821-Θες/κη 1969, ο Πέτρος Μπούας ήταν εκ των σπουδαιότερων αρχηγών των εγκατασταθέντων στην Πελοπόννησο Ορθοδόξων ως προς το θρήσκευμα Αλβανών και άρχισε πρώτος την αντίσταση κατά της Τουρκικής κατοχής από το χωριό Κούβελα της ορεινής Τριφυλίας.

[6] Σταμάτης Μαζαράκης (έχει καταγωγή από το Άρβανον βλ. Κώστα Η. Μπίρη: ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ ΟΙ ΔΩΡΙΕΙΣ ΤΟΥ ΝΕΩΤΕΡΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ- Εκδ. οίκος Μέλισσα 1998)

[7] βλ. Αρ. Κόλλια: ΑΡΒΑΝΙΤΕΣ-Αθήνα 1997.

[8] Βλ. Κ. Μπίρη ως ά.

[9] Βλ. Κ. Μπίρη ως ά.

[10] Σπύρου Στούπη: ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ – ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΘΝΟΣ (Εκδόσεις: Ιδρύματος Βορειοηπειρωτικών Ερευνών Ιωάννινα 1976).

[11] Κων. Σάθα: Έλληνες Στρατιώται εν τη Δύσει – Αθήνα 1993.

[12] ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 13ος –18ος ΑΙΩΝΑΣ – Βασίλης Παναγιωτόπουλος – Ιστορικό Αρχείο Εμπορική Τράπεζα Ελλάδος  – 1985.

[13] Σύμφωνα με τον Σπύρο Στούπη-ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΙ … «Ο επαναστάτης Γκιολέκας = Ιωάννης Αλεξίου (1847), την επανάσταση του οποίου κατά των Τούρκων  ενίσχυσε και ο τότε πρωθυπουργός Ιωάννης Κωλέττης, είχε καταγωγή από το Κούτσι της Αλβανίας απ’ όπου καταγόταν ο παππούς του που ήταν χριστιανός…»

[14] Στα Αρβανίτικα η λέξη κάτς (ή κούτς;) σημαίνει τον μικρόσωμο, τον μικροκαμωμένο. Η λέξη αυτή συνοδεύει πλήθος Αρβανίτικων ονομάτων σαν πρώτο συνθετικό π.χ. Κατσιμίχας, Κατσιφάρας (εκείνος που κατάγεται από μικρή φάρα), Κατσιδήμας, Κατσιμπάρδης  κ.λ. Στη Θεσσαλία το μικρό παιδί το λένε κούτσικο.

[15] Ι. Ε. Πέππα: Μεσαιωνικές Σελίδες της Αργολίδας Αρκαδίας, Κορινθίας, Αττικής- Αθήναι 1990

[16] ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΛΒΑΝΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΕΙΡΟΥ – ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΩΝ  ΜΕΛΕΤΩΝ-Ιωάννινα 1964. Η Γεωγραφία εγράφη πιθανότατα το 1832-1833. Ο ιεροδιάκονος Κοσμάς ο Θεσπρωτός απέθανε το 1852 σε ηλικία 72 περίπου ετών.

This entry was posted in Ιστορία and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Από πού προέρχεται η ονομασία του χωριού Γκέρμπεσι και πότε δημιουργήθηκε….

  1. Ο/Η ΜΠΟΥΖΙΚΑΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ λέει:

    Το 1540 μετά την παράδοση του Ναυπλίου στους Τούρκους από τους Βενετούς,ο Δημήτρης Μπουζίκης (Dimitri Busichi),γιός του Κυριάκου Μπουζίκη (Dominico Busichi),που έπεσε μαχόμενος τους Τούρκους,το 1538 στα τείχη του Ναυπλίου,έφτασε κατατρεγμένος στους Καλλονιούς της Μάνης.Από αυτόν κατάγομαι.Μέχρι το 1840 τ ονομα μας ήταν Μπουζίκης και μετά Μπουζικάκος.Θα χαρώ ν ανταλλάξουμε περισσότερες πληροφορίες.

    • Ο/Η tzathan λέει:

      Κύριε Μπουζικάκο,

      καλησπέρα σας, μόλις είδα το μήνυμά σας και σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε να διαβάζετε τα «γραπτά μου».
      Θα σας παρακαλούσα να επικοινωνήσουμε στο mail: Tzathan@hotmail.com, όπου περισσότερο συγκεκριμένα θα ήθελα να μου πείτε ο, τι θέλετε και να ανταλλάξουμε τηλ. αν αυτό εξυπηρετεί σε κάτι…

      Με τιμή

      Α. Τζώρτζης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s