Περί Πικραμένων συνέχεια…

Γράφει ο Γ. Γιαννόπουλος…

«Αγαπητέ κ. Τζώρτζη

 Γειά σας!

Λαμβάνω τακτικά τις νέες πληροφορίες σας και σας ευχαριστώ πολύ, γιατί μέσω αυτών εμπλουτίζω τις γνώσεις μου για το οικογενειακό μου παρελθόν και τις ρίζες μας, διευκρινίζω ορισμένες απορίες μου, επαληθεύω ορισμένες αφηγήσεις ή μου δημιουργούντα νέα ενδιαφέροντα ερωτήματα.

Γνωρίζω και εγώ αρκετά πράγματα για το κοινό μας παρελθόν, επειδή από τον συνονόματό μου παππού μου, που γεννήθηκε το 1834 [!], μέχρι εμένα, που γεννήθηκα το 1957, υπάρχει ένα χρονικό χάσμα 4 περίπου  ιστορικών γενεών [25 χρόνια η ιστορική γενεά], αντί των 2, που είναι ο ιστορικός κανόνας Μεγάλωσα έτσι μέσα σε αφηγήσεις πολύ μεγαλύτερών μου συγγενών [ο πατέρας μου, γεννηθείς το 1899 και όντας το τελευταίο από τα πολλά παιδιά του παππού μου, δεν ήταν και ο γηραιότερος…] που είχαν μια σχετική αμεσότητα εμπειρίας με τα γεγονότα προ του 1821, κατά την διάρκεια της Επανάστασης και αμέσως μετά. Θα έχουμε, ελπίζω, την ευκαιρία να σας μεταφέρω αρκετά από αυτά, που ίσως σας φανούν ενδιαφέροντα.

Βέβαια, ό,τι έχω να σας πω είναι οικογενειακές, κυρίως, παραδόσεις που έχουν ανεκδοτολογικό χαρακτήρα και, επομένως, ακόμα και η βεβαιότητα αυτών που μου τις μετέφεραν είναι υπό έλεγχο. Εξ άλλου, ότι γνωρίζω το άκουσα σε μικρή ηλικία και όταν, αρκετά μεγάλος, προσπάθησα να αναθυμηθώ ή να εμβαθύνω τις γνώσεις μου, οι πληροφοριοδότες μου ή όσοι άλλοι μπορούσαν να με διαφωτίσουν είτε είχαν πεθάνει είτε η μνήμη τους είχε εξασθενήσει ή ήταν εμφανώς αμφίβολη. Γι’ αυτό και συχνά μεταχειρίζομαι τις λέξεις «ίσως», «μάλλον», «μπορεί», «πρέπει» που προδίδουν και την δική μου αμφιβολία, ως προς την ακρίβεια των παιδικών αναμνήσεών μου.

Η κοινή καταγωγή με τους Πικραμένους δεν ήταν υπόθεση, αλλά αυτονόητη βεβαιότητα στην οικογένειά μας. Ο πατέρας μου ανέφερε ένα Πικραμένο (Τάκη νομίζω) στην προπολεμική Πάτρα που νομίζω ότι είχε το Πρακτορείο Τύπου ή εφημερίδων και αλληλοπροσφωνούνταν «γειά σου ξάδερφε» και του οποίου ο πατέρας ίσως ήταν δικηγόρος στην Πάτρα, εξάδελφος του παππού μου. Σ’ ένα παληό βιβλίο [προ του 1900] του Παπανδρέου για την Επαρχία Καλαβρύτων ο πατέρας μου είχε σημαδέψει από πολλά χρόνια το όνομα του Γιαννάκη Πικραμένου, μεταξύ αυτών που είχαν υπογράψει 1821 τη δήλωση υπέρ  του Σωτ. Χαραλάμπη. Όταν τον ρώτησα έφηβος γιατί είχε αφήσει το σημάδι, μου απάντησε ότι ο Γιαννάκης Πικραμένος ήταν πρόγονός μας. Ερευνώντας, μετά από πολλά χρόνια, δεν βρήκα άλλα στοιχεία γι’ αυτό το πρόσπωπο και με παραξένεψε ότι στην ανωτέρω δήλωση του 1821 συγκαταλεγόταν μεταξύ των οπλαρχηγών Κατσάνας και Χασιών, αφού το Γκέρμπεσι δεν υπαγόταν σ’ αυτά τα σέμπτια, αλλά μάλλον στα Νεζερά. Ερευνώντας ένα-ένα τα ονόματα των λοιπών συνυπογραφόντων διαπίστωσα ότι οι περισσότεροι ήταν μεν από τις Κατσάνες και τα Χάσια, ορισμένοι άλλοι δεν μου ήταν εύκολο να βρώ τον τόπο τους, ο δε Σπύρος Καρασπύρος ήταν αδιαμφισβήτητα από τα Νεζερά, με καταγεγραμμένη παρουσία σε διάφορα συμβάντα της Επανάστασης.  Τούτο σε συνδυασμό με την οικογενειακή παράδοση περί πολεμικής ηγετικής δράσης και ενασχόλησης της οικογένειας ήδη από την εποχής της Χειμάρρας με κάνει να μην αποκλείω ο εν λόγω Γιαννάκης Πικραμένος να ήταν Γκερμπεσιώτης [Ο Τριανταφύλλου αναφέρει τον θανόντα το 1826 Ιωνάννη Γιαννόπουλο ως «παλαιό κλέφτη» και «οπλαρχηγό», πράγμα που επιβεβαιώνει την οικογενειακή παράδοση]. Εξ άλλου, νομίζω, ότι το επώνυμο Πικραμένος δεν εμφανίζεται σε άλλο χωριό της Επαρχίας Καλαβρύτων. Αυτό που ίσως θέλει διασαφήνιση ιστορική είναι η σχέση μεταξύ των ανωτέρω Γιαννάκη Πικραμένου και Ιωάννη Γιαννόπουλου και του Γιάννου Γκερμπεσιώτη, τον οποίο επίσης αναφέρετε. Ίσως μεταξύ του τελευταίου και ενός (?) των δύο πρώτων υπάρχει λανθάνουσα ταυτοπροσωπία. Διότι μου προκαλούν εντύπωση δύο πράγματα: α] η  εξαφάνιση από το προσκήνιο του Γιαννάκη Πικραμένου μετά την προαναφερθείσα δήλωση του 1821 υπέρ Χαραλάμπη και β] η έλλειψη πληροφοριών για τον Γιάννο Γκερμπεσιώτη μετά το 1826, οπότε φονεύθηκε ο Ιωάννης Γιαννόπουλος. Ίσως με τις πληροφορίες και μελέτες σας μπορείτε να με διαφωτίσετε.

Και δύο ιστορίες, μια συγκινητική και μια ευτράπελη:

– Ο παππούς μου είχε δύο  πρώτα ξαδέλφια Πλωταίους από του Γκέρμπεσι. Του ενός το όνομα ίσως ήταν Θύμιος. Αυτά τα δύο αδέλφια, όταν ο δρόμος τους πέρναγε από την Αχαγιά, ερχόντουσαν το βράδυ έδεναν τ’ αλογά τους στον στάβλο μας και ανέβαιναν να τους βάλουμε να φάνε και να κοιμηθούν δίπλα στο παραγώνι μας, γιατί τότε ήταν επικίνδυνο να συνεχίσουν τη νύκτα το ταξίδι τους. Τα χαράματα της άλλης μέρας είχαν κιόλας φύγει πριν ξυπνήσει η οικογένεια. Ο πατέρας μου, που τον έπαιρναν στα γόνατα, και οι μεγαλύτερές του αδελφές του, μικρά παιδάκια τότε, τους θυμόντουσαν μετά από πολλά χρόνια σαν πανύψηλους, θεόρατους και λεβεντόκορμους γέρους. Μα πολύ θυμόντουσαν με μεγάλη συγκίνηση και μου μετέφεραν και εμένα, όταν ήμουν μικρό παιδί, την ιστορία που τους εδιηγείτο ένας από τους δύο αυτούς Πλωταίους: Ο παππούς μου Γεώργιος Γιαννόπουλος είχε κάτω στον Άραξο αφήσει κάτι γελάδια, που έβοσκαν  ελεύθερα, σε ημιάγρια κατάσταση, και που κανείς δεν του τα πείραζε. Κάποτε του έκλεψαν ένα γελάδι και πληροφορήθηκε μετά βεβαιότητος ότι το είχε κλέψει ένας από αυτούς τους Πλωταίους, τα ξαδέρφια του! «Ρε σύ….» (δεν θυμάμαι το όνομα) του είπε ο παππούς μου «πήγες και μούλεψες ένα γελάδι;»  Και ό άλλος του απάντησε: «Γιώργη, στο ορκίζομαι δεν τόκλεψα. Να πάει το παιδί μου από βόλι!» Ο παππούς μου δεν έδωσε συνέχεια. Τόφερε όμως η μοίρα και σύντομα «το παιδί» αυτού του Πλώτα πήγε δυστυχώς από βόλι και αυτός μετανιωμένος είπε στον παππού μου ότι είχε πράγματι κλέψει το γελάδι και δεν έπρεπε να είχε πάρει τέτοιο ψεύτικο όρκο. Την ιστορία, λοιπόν, την εδιηγείτο στο σπίτι μας μετά από πολλά χρόνια και γέρος πιά, ο άτυχος αυτός πατέρας, ο θεόρατος άντρας, κλαίγοντας σα μικρό παιδί. Και μαζί του κλαίγαν και όλοι οι παριστάμενοι, μικροί και μεγάλοι.

– Τέλη της δεκαετίας του 1920 – αρχές της δεκαετίας του 1930, ο πατέρας μου, νέος τότε δικηγόρος στην Πάτρα, ζήτησε να τον διορίσουν σε κάποιες εκλογές δικαστικό αντιπρόσωπο στο Γκέρμπεσι Καλαβρύτων, προκειμένου να επισκεφθεί και γνωρίσει το χωριό των προγόνων του, που αυτοί το είχαν ήδη εγκαταλείψει περισσότερο από μισό αιώνα, εγκαστασταθέντες μόνιμα στον Άραξο και κατόπιν στην Αχαγιά.  Όταν έφθασε εκεί, έτυχε θερμής υποδοχής και φιλοξενίας από τους συμπατριώτες του. Μάλιστα, θέλησαν να του δείξουν και το «σπίτι του Γιαννόπουλου», που ακόμα υπήρχε. Δεν μπόρεσε όμως να μπεί στο εσωτερικό του, διότι οι τότε κάτοχοί του –και προφανώς ήδη από τότε ιδιοκτήτες του – είχαν κλειστεί μέσα και δεν άνοιγαν, γιατί φοβόντουσαν ότι είχε έρθει να αναζητήσει την πατρογονική περιουσία..! Ίσως τους είχαν κάνει την σχετική …..πλάκα άλλοι συγχωριανοί ως προς τις προθέσεις του πατέρα μου…

 Με φιλικούς χαιρετισμούς

Γ. Γιαννόπουλος».

(η έντονη γραφή από εμένα).

Ένα σχόλιο: Δημοσιεύω αυτό το γράμμα εδώ, παρ’ ότι δε μου ζήτησε ο αποστολέας του, για δύο λόγους: Πρώτα γιατί αισθάνομαι μεγάλη ικανοποίηση διαπιστώνοντας το ενδιαφέρον του για τις πατρογονικές καταβολές και για το ξεχασμένο, ίσως, αυτό χωριουδάκι, και δεύτερο για να παροτρύνω και άλλους που ίσως έχουν πληροφορίες με τις οποίες μπορούμε να εμπλουτίσουμε και να μορφοποιήσουμε το παρελθόν αυτού του χωριού.

Αφού ευχαριστήσω πολύ τον Κύριο Γιαννόπουλο, θα προσθέσω ότι, παρά την μέχρι τώρα έρευνά μου σε διάφορα αρχεία, δεν βρήκα λεπτομερή στοιχεία για αγωνιστές του 1821 όπως οι με το επώνυμο Γκερμπεσιώτης, Πικραμένος κ.λ. Ελπίζω ότι κάποια στιγμή θα αξιωθώ αυτής της ικανοποίησης. Πάντως από το μυαλό μου περνάει και η σκέψη ότι αυτοί ήσαν αγωνιστές που δεν προσδοκούσαν και δεν έλαβαν ίσως, τιμές, δόξα και δημοσιότητα. Θα ιδούμε…

Με τιμή

Α. Τζώρτζης.

Advertisements
This entry was posted in Καταχωρήσεις άρθρων αναγνωστών and tagged , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Περί Πικραμένων συνέχεια…

  1. Ο/Η antzy λέει:

    ΓΕΙΑ ΣΑΣ ΟΝΟΜΑΖΟΜΑΙ ΠΛΩΤΑ ΚΑΙ ΘΕΛΩ ΝΑ ΕΠΟΙΚΙΝΟΝΙΣΩ ΜΕ ΑΥΤΟΝ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΠΟΥ ΞΕΡΕΙ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΛΩ ΝΑ ΜΑΘΩ ΠΟΤΕ ΕΓΙΝΕ ΤΟ ΣΥΜΒΑΝ…. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ……

    • Ο/Η Γ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ λέει:

      Κα Πλώτα,
      Μόλις σήμερα είδα το μήνυμά σας στην πολύτιμη ιστοσελίδα του κ. Τζώρτζη. Το περιστατικό με τους Πλωταίους-ξαδέρφια του παπού μου ίσως έγινε αρκετά χρόνια πριν το 1900.
      Φιλικά,
      Γ. Γιαννόπουλος

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s