Για το Γκέρμπεσι… σκωπτικά…

Περί του «Γιαταγάνα»…

Όσα ακολουθούν για τον αείμνηστο Γιαταγάνα, μου είχε αναφέρει ο Απ. Ανδρ. Σκόνδρας ο οποίος δε βρίσκεται πια στη ζωή:

«Όταν  ο Μεταξάς απεφάσισε να κτυπήσει την μάστιγα της ζωοκλοπής (κλεψιάς), εφάρμοσε την τακτική του αποσπάσματος. Με αρχηγό τον αποσπασματάρχη που είχε υπό τις οδηγίες του χωροφύλακες, πήγαιναν από χωριό σε χωριό και όποιον τους υπεδείκνυαν ως κλέφτη τον ετσάκιζαν στο ξύλο και τον πότιζαν ρετσινόλαδο με το ζόρι.

Ένας απ’ αυτούς ήταν και ο αποσπασματάρχης Γάσπαρης με αρκετό απόσπασμα (άνδρες), ο οποίος είχε πάρει σβάρνα τα χωριά από τον κάμπο προς τα βουνά και όπου του έλεγαν ότι αυτός κλέβει, τον τελείωναν στο ξύλο. Μάλιστα είχαν και ένα πολύ μεγάλο σκυλί που μόλις του έλεγαν: «πάρτον», σου ξέσχιζε τα ρούχα.

Φτάνοντας στου Παπαντώνη βρίσκει κάποιον και τον ρωτάει:

– Ποιος κλέβει εδώ, και που είναι;

– Εδώ δεν έχουμε κλέφτες, του απάντησε ο χωρικός αλλά στου Γκέρμπεσι είναι όλοι οι αρχικλεφταράδες, ο Δράκος, ο Γιωργάκης, ο Κώτσος, ο Γκολφίνος, ο Θοδωράκης κ.ά.

Τότε πρόεδρος στο Γκέρμπεσι ήταν ο Παναγιώτης Παπαζαφείρης ο επονομαζόμενος Γιαταγάνας. Τον έλεγαν Γιαταγάνα γιατί το μυαλό του «έκοβε» σαν γιαταγάνι.

Μόλις έφτασε ο Γάσπαρης στο χωριό κάλεσε τον πρόεδρο ο οποίος τους καλοδέχτηκε και τους καλωσόρισε όλους  προσφωνώντας τους με τον βαθμό που είχε ο καθένας τους. Ο Γάσπαρης ξαφνιάστηκε από την υποδοχή του προέδρου ενός μικρού χωριού και μάλιστα ζωοκλεπτών αλλά δεν το έδειξε και έδωσε εντολή στον πρόεδρο μέσα σε δύο ώρες να συγκεντρωθούν όλοι οι κλέφτες στην πλατεία, αλλιώς θα τον κρέμαγε.

Τότε του είπε ο Γιαταγάνας:

– Κύριε αποσπασματάρχα, αυτό είναι αδύνατο διότι όλοι οι άνδρες ευρίσκονται στα κοπάδια τους καθ’ ότι έχει από πεντακόσια έως εφτακόσια γιδοπρόβατα ο καθένας τους. Ζωοκλέφτες δεν υπάρχουν εδώ καθότι έχουν τόσα πολλά δικά τους που δεν χρειάζεται να κλέψουν για να φάνε και απορώ για την βαριά ύβρη που εκστομίσατε.

 – Πρόεδρε, κάνε ότι σου είπα αλλιώς σε κρέμασα!, του επανέλαβε ο Γάσπαρης.

– Αξιωματικοί και λοιποί παρακαλώ να στρατοπεδεύσετε στο προαύλιο του σχολείου, είπε ο Γιαταγάνας. Θα δώσω εντολή να σιτιστείτε όλοι από τους κατοίκους του χωριού και αύριο το πρωί κύριε  Γάσπαρη θα έρθουν όλοι στη Βρύση στις 10-12 η ώρα. Αυτή τη στιγμή είναι αδύνατον να αφήσουν τα ποίμνιά τους απροστάτευτα από τα τσακάλια και τους λύκους, αφού σε λίγο νυχτώνει. Συμφώνησε ο Γάσπαρης και αμέσως ειδοποίησε ο Γιαταγάνας μέσω των γυναικών ότι το  πρωί 10-12 η ώρα θα πρέπει να συγκεντρωθούν όλοι οι άνδρες πλυμένοι και ντυμένοι όπως όταν πάνε στην εκκλησία, με τις φουστανέλες, το σιλάχι τους , τις πουκαμίσες, τα γιλέκα τους και αρματωμένοι με τους γκράδες οπλισμένους. Θα υπακούουν σ’ ότι τους λέει ο Γιαταγάνας και εάν κάποιος από τους χωροφύλακες τους προσβάλει θα τον σημαδέψουν με τους γκράδες αφού πρώτα ακούσουν από τον Γιαταγάνα το σύνθημα: «στιέρου» που στ’ αρβανίτικα θα πει «ρίξτου». Έτσι και έγινε. Το πρωί κατά τις δέκα και μισή άρχισαν να έρχονται δυο-δυο, τρεις – τρεις στη Βρύση. Ο Γάσπαρης τους κοιτούσε και απορούσε όταν μαζεύτηκαν όλοι.

–   Κύριε Γάσπαρη αυτοί οι κύριοι μοιάζουν για κλέφτες, πως τους βλέπετε; Ρώτησε ο Γιαταγάνας.

Τότε κάποιος γέλασε και ο Γάσπαρης προέτρεψε το σκυλί με την λέξη «πάρτον», οπότε καθώς ορμάει το σκυλί πάνω του τρώει μια κλωτσιά με το τσαρούχι που είχε πεταλάκι και πρόκες και φεύγει το σαγόνι του. Βουτάνε οι χωροφύλακες κατ’ απάνω του και τότε ο Γιαταγάνας φωνάζει «στιέρου».

«Κρακ»-«κρακ» οι γκράδες  και όλοι πυροβόλησαν στον αέρα και κατευθείαν έστρεψαν τα όπλα και σημάδευαν τους χωροφύλακες. Τότε φωνάζει ο Γάσπαρης:

– Προσοχή! Στις θέσεις σας! Και με ευστροφία συνεχίζει: Σιγά-σιγά ρε παιδιά, και γυρίζοντας στον Γιαταγάνα του λέει: Πράγματι κύριε πρόεδρε, αυτοί δεν είναι ζωοκλέφτες, αυτοί είναι λεβέντες που αν τους αμολήσω στην τουρκιά θα κάνουν μεγάλη ζημιά!

– Ναι κύριε Γάσπαρη απάντησε ο Γιαταγάνας, αυτός που μας κατηγόρησε ίσως μας ζηλεύει για την πρόοδο που έχουμε κάνει. Είναι φυσικό να μας  φθονούν.

– Ο Γάσπαρης χαιρέτησε όλους τους χωριανούς έναν-έναν και έφυγε…».

Περί Γιαταγάνα συνέχεια…

Ένα άλλο περιστατικό που αναφέρεται στον Γιαταγάνα περιγράφει ο Χαρ. Παν. Πλώτας ως εξής:

« Σε κάποιο αποκλεισμό από τους Εγγλέζους, επί Βενιζέλου, όταν είχε πέσει πείνα στον τόπο, ο Γιαταγάνας ανέβηκε στην Αθήνα και πήγε και συνάντησε τον Βενιζέλο προσωπικά. Του μίλησε ωραία και του ζήτησε βοήθεια για το χωριό του. Εκείνος εντυπωσιάστηκε  και έδωσε εντολή να φορτώσουν ένα βαγόνι τρόφιμα τα οποία όταν έφτασαν στην Πάτρα τα φόρτωσε ο Γιαταγάνας σε είκοσι μουλάρια για να τα μεταφέρει στο χωριό. Όμως στο χωριό έφτασαν μόνο δύο αφού τα τρόφιμα που ήσαν φορτωμένα στα άλλα τα μοίρασε στα χωριά από τα οποία περνούσε και τον παρακαλούσαν για λίγα τρόφιμα. Αυτά όμως που έφτασαν στο χωριό ήσαν αρκετά για να ανακουφίσουν κάπως την κατάσταση….».

 Περί μοσχαροκεφαλής….

Σχετικό με την ζωοκλοπή είναι και το παρακάτω περιστατικό το οποίο διηγείται και πάλι ο Χαρ. Παν. Πλώτας:

«Έφτασε το απόσπασμα στο χωριό ύστερα από καταγγελία για ζωοκλοπή. Σ’ ένα σπίτι έβραζε η νοικοκυρά στο καζάνι τη μοσχαροκεφαλή από το κλεμμένο μοσχάρι. Φτάνει η γειτόνισσα και της λέει:

–   Μωρή κακομοίρα ήρθαν οι χωροφύλακες και θα σας πάνε όλους μέσα!

Ψύχραιμη η γριά κοιτάζει την κούνια του μωρού της νύφης της που ήταν παραδίπλα και λέει στην γειτόνισσα:

 –    Πάρε το μωρό και φύγε σπίτι σου και κάνε ότι είναι δικό σου.

Έτσι αφού πήρε η γειτόνισσα το μωρό και πήγε σπίτι της, πήρε η γριά τη μοσχαροκεφαλή από το καζάνι και την έχωσε στην κούνια του μωρού και την σκέπασε. Έριξε και το ζουμί σε μια παλιοκάδη που είχε και κάθισε δίπλα στην κούνια και κούναγε τάχα το μωρό.

Φθάνουν οι χωροφύλακες, μπαίνουν μέσα αγριεμένοι και καθώς η γριά κούναγε την κούνια την ρωτάνε:

–   Που είναι γριά τα κλεμμένα;

Μιλιά η γριά. Το μόνο που έκανε ήταν να κουνάει το μωρό. «Ντε κούτσι στο μωρό». Την σπρώχνει ένας χωροφύλακας  και την ξαναρωτάει:

–   Που είναι γριά το μοσχάρι;

–    Δεν το πήραμε εμείς παιδάκι μου, αν το πήραμε εμείς παιδάκι μου να φάω αυτού ’δω μέσα το κεφάλι!

Μεγάλο όρκο για το παιδί πήρε η γριά σκέφτηκαν οι χωροφύλακες. Την πίστεψαν και σηκώθηκαν και έφυγαν».

Advertisements
This entry was posted in παραδόσεις κ.λ., Ήθη -έθιμα and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s