Τα Ρουσάλια…

Τα Ρουσάλια  (από το Λατιν. Rosalia): Ιερά πανήγυρις προς τιμή των νεκρών κατά την Πεντηκοστή (50ή ημέρα μετά το Πάσχα οπότε η επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος).

Η εορτή αναφέρεται και  κατά τους Βυζαντινούς χρόνους και γινόταν τους μήνες Μάιο ή Ιούνιο. Αλλιώς λέγεται Ροδοφόρια ή και Ροζάλια. Ήταν εορτή προς τιμή των νεκρών κατά την οποία κοσμούσαν τους τάφους με ρόδα ή ημέρα των ρόδων και προφανώς είχε στοιχεία από τους Ρωμαϊκούς χρόνους όπου τα Ροζάλια ήταν γιορτή της άνοιξης με λουλούδια και γιορταστικό συμπόσιο, αλλά στη συνέχεια αυτά τα συμπόσια συνδέθηκαν με τους νεκρούς και γινόντουσαν στους τάφους των μαρτύρων κατά την ημέρα της μνήμης τους. Στη συνέχεια επεκτάθηκε η συνήθεια και στους άλλους τάφους. Έτσι η γιορτή, από γιορτή της άνοιξης μεταβλήθηκε σε γιορτή προς τιμή των νεκρών.

Σύμφωνα με τις νεώτερες αντιλήψεις οι ψυχές των νεκρών βγαίνουν και παραμένουν πάνω στη γη από το Πάσχα μέχρι το Σάββατο της Πεντηκοστής που λέγεται και Σάββατο των Ρουσαλιών, οπότε επιστρέφουν στον κάτω κόσμο.

Υπάρχει και ο στίχος που λέει: όλα τα Σάββατα να παν, να παν και να γυρίσουν / του Ρουσαλιού το Σάββατο ποτές να μη γυρίσει.

Στο Γκέρμπεσι γιορτάζεται και λέγεται «των Ρουσαλιών». Φτιάχνονται και μοιράζονται κόλλυβα και άρτοι στην εκκλησία και ακολουθεί φαγοπότι με κρεατικά και τυροκομικά.

Πιστεύεται ότι μετά την ανάσταση του Χριστού οι ψυχές «ξεκλειδώνονται» από τον Άδη και εξέρχονται αυτού περιπλανώμενες ελεύθερες μέχρι το Σάββατο των Ρουσαλιών, οπότε επανέρχονται στο Άδη.

Η ημέρα αυτή θεωρείται μη εργάσιμη και λέγεται για τους εργαζόμενους το εξής: ανάθεμα που δούλεψε τα τρία τα Σαββάτα, των Ρουσαλιών και των ψυχών και των Αγιοθωδώρων. Την ημέρα αυτή απαγορεύεται κυρίως το ράψιμο από τις γυναίκες γιατί θεωρείται ότι τρυπούν τις ψυχές.

Ο εορτασμός αναφέρεται και σε άλλες περιοχές: Αράχοβα Αιγίου, Καλάβρυτα, Πάτρα, Άργος, Κεφαλληνία, Γύθειο, Ιωάννινα (όπου λέγεται και Σάββατο του Τρισαλιού ή Ταρσαλιού κυρίως στο Ζαγόρι, Βίτσι, Μονοδένδρι, Παραμυθιά κ.λ.), στην Κύπρο, στην περιοχή Πωγωνίου που λέγεται Σάββατο τ’ αη-ρουσαλιού και Κυριακή τ’ αη-ρουσαλιού, στην Κορυτσά όπου καλούνται Ρεσιάε, στο Κάτω Λαμπόβο: Σιάετ, στο Μοναστήρι το Σάββατο των Ρουσαλιών ονομάζεται «Κουτσοβλαχιστί» Sambati di Rsalja. (Ν. Γ. Πολίτης-Λαογραφικά)

Στη Ζάκυνθο λένε: «Αγάλια-γάλια, μην τρως κοκκάλια και τα Ρουσάλια θε να τα δεις…» (Λ. Ζώης). Ο ίδιος αναφέρει ότι τα Ρουσάλια είναι είδος πανήγυρης μνημονευομένης υπό του Βαλσαμώνος.

Στην Παλαιά Διαθήκη και συγκεκριμένα στο Ιστορικό βιβλίο: Έξοδος, το οποίο αναφέρεται στο έτος 1250 π.Χ. περίπου, αναγράφεται ότι η Πεντηκοστή ήταν η δεύτερη από τις τρεις μεγάλες ιεραποδημητικές πανηγύρεις του Ισραήλ που γιορτάζονταν την 6η ημέρα του τρίτου μήνα (Σιβάν = Μάιος / Ιούνιος), πενήντα ημέρες μετά το Πάσχα (Πάσχα ήταν η μεγαλύτερη γιορτή του ιουδαϊκού εορτολογίου και γιορταζόταν σε ανάμνηση της σωτηρίας τους από τον τιμωρό άγγελο –  Έξοδος 12, 1-50). Ονομαζόταν και γιορτή των Εβδομάδων, επειδή γιορταζόταν εφτά βδομάδες μετά την πρώτη ημέρα των Αζύμων (περίοδος κατά την οποία έτρωγαν άζυμο ψωμί), καθώς και γιορτή του θερισμού των πρωτογεννημάτων, επειδή κλείνει την περίοδο της συγκομιδής των δημητριακών. Αρχικά αγροτική γιορτή, συνδέθηκε αργότερα με τα γεγονότα του Σινά και την ανάμνηση της παράδοσης του νόμου από το θεό στους Ισραηλίτες.  (Οι τρεις προαναφερθείσες γιορτές είναι: των Αζύμων, του θερισμού των πρωτογεννημάτων και της συγκομιδής στο τέλος του χρόνου – Έξοδος 23,14-16).

(Από το βιβλίο: Γκέρμπεσι, διαδρομή στους αιώνες....).
Advertisements
This entry was posted in Άρθρα, Ήθη -έθιμα and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s