Περί Κόκλα…

Ο Κ. Σάθας στα Μνημεία της Ελληνικής Ιστορίας στον τόμο 7, σελ. 149 και σε έγγραφο με ημερομηνία 26.8.1530 αναφέρει τον Vielmo Cocla. Επίσης στον 8ο τόμο σελ. 351 και στον 8ο σελ. 122 αναφέρει Βitri Cocla quondam Gigni σε έγγραφο στις 7.12.1541 και στη σελ. 122 του 9ου τόμου Birri Cocla q.m. Gigni σε έγγραφο 8.5.1568. Ομοίως το έτος 1565 αναφέρεται στον τ. 9ο σελ 122, Nicolo Cocla και Nica Cocla.

Δηλαδή 480 χρόνια πριν το επώνυμο ήταν Cocla (και όχι Kokla), αναφερόταν σε Αλβανούς στρατιώτες και στην Ελλάδα στη συνέχεια φαίνεται ότι εξελίχθηκε σε Κόκλας. Αυτό δείχνει ότι το επώνυμο Κόκλας είναι αρβανίτικης προέλευσης.

Ψάχνοντας το Αλβανοελληνικό λεξικό δεν βρήκα λέξη Cocla. Το γράμμα C στην αρχή των Αλβανικών λέξεων προφέρεται «τσ» π.χ. cuc/ë, -a, -at [τσούτς/ε, -α, -ατ] ουσ. θ. το κορίτσι, κοπέλα, ή copët/oj, -ova, -uar [τσόπετ/όγι, όβα, ούαρ] ρ. κομματιάζω, τεμαχίζω διαμελίζω κ.ο.κ. Η μόνη λέξη που μόνο στο αμετάβλητο μέρος της και μόνο φωνητικά και όχι γραμματολογικά ταιριάζει με το coc-la είναι η λέξη kok/ë, -a, -a, -at [κοκ/α, -α, -ατ] ουσιαστ. θηλ. η κεφαλή, το κεφάλι.

Αυτήν τη λέξη (kok) χρησιμοποίησε σαν πρώτο συνθετικό ο συγγραφέας Αρ. Π. Κόλλιας (Αρβανίτες και η καταγωγή των Ελλήνων-Αθήνα 1992) και την συνέθεσε με το δεύτερο συνθετικό που θεωρεί ότι είναι το Λλιάρτ = ψηλά – ή με αμυδρή την προφορά του «ρ» Λλιατ – και έγινε κατά τη γνώμη του Κοκ-Λλιάτ→Κόκλλια και επί το Ελληνικώτερον Κόκλα.  Ο συγγραφέας προσθέτει ότι το Κόκλας σημαίνει υπερήφανος, με το κεφάλι ψηλά. Επίσης προσθέτει ότι οι Πλαταιές λεγόντουσαν Κοκλιάτ και όχι Κόκλα και ότι: «Κάποιοι άσχετοι προς την Αρβανίτικη γλώσσα επιστήμονες, δίδαξαν τους σημερινούς Κόκ,λιάτες = Πλαταιείς, πώς το χωριό τους ονομάστηκε Κόκλα, επειδή πράγματι παλιότερα βρίσκονταν εκεί γύρω πολλά θαμμένα κόκαλα. Η γνώμη είναι ανιστόρητη. Δεν έχει καμιά σχέση το Κόκαλο με τα Κόκλα και εν πάσει περιπτώσει θα έπρεπε το χωριό να λέγεται Κόκαλα και όχι Κόκλα. Το Κόκλα είναι η Ελληνική προφορά του Κόκ,λλιά.».

Το κόκαλο στα Αλβανικά είναι: Koc, -ι, -at και προφέρεται κότς, -ι, -α, -ατ (εξ’ ού και το κότσι στα ελληνικά). Τώρα σε ότι αφορά την ελληνική λέξη «ψηλός», αυτό που στα Αλβανικά βρήκα είναι η λέξη Gjatok,-e  [γκιατόκ, -ε] επίθ. ψηλός και gjate (i, e) [γκιάτε] επίθ. μακρύς, εκτενής.

Τα παραπάνω παραθέτω, διακρίνοντας, έστω και ως μη ειδικός, ότι με βεβαιότητα δεν οδηγούν στην πλήρη επεξήγηση του ονόματος Cocla, αλλά διότι αποτελούν τη μέχρι τώρα βάση έρευνας.

Με την ονομασία Κόκλα υπάρχουν στην Ελλάδα τα εξής χωριά: οι Πλαταιές στο δήμο Παλαταιών – από τη σύσταση του δήμου – της επαρχίας Θηβών, στο δήμο Αργείων (ως μεταγενέστερη προσάρτηση με το δήμο Γενεσίου), στην Ηλεία ως μεταγενέστερη προσάρτηση με το δήμο Ξενίας, στην επαρχία Γορτυνίας στον δήμο Τεύθιδος (Λαγκαδίων) κατά την αρχική σύσταση του δήμου και στην ίδια επαρχία στον δήμο Τροπαίων κατά τη σύσταση του 1840, στον δήμο Πηνειΐων το Κοκλάκι ως μεταγενέστερη προσάρτηση του δήμου Δαφνησίων, αλλά και στο δήμο Κρωπίας  Αττικής, ύστερα από συγχώνευση του δήμου Μυρινούντος (όπου το χ. Κόκλα) μετά του δήμου Αραφήνος. Επίσης στο δήμο Καστανέας στην επαρχία Καλαμπάκας το χωριό Κοκλαίοι, το οποίο ήταν μεταξύ εκείνων που αρχικά σύστησαν τον δήμο αυτό.

Ο Β. Παναγιωτόπουλος αναφέρει ότι το Κόκλα στο territorio Καρύταινας στην Πελοπόννησο εμφανίζεται το 1745 σε πράξη δωρεάς του Γερακοβουνίου στο μοναστήρι των Αιμυαλών, αλλά εμφανίζεται και στα Φορολογικά του 1822 με α/α 3, στην expedition 1829 με α/α 128, και στις απογραφές 1849-1879 με α/α 73. Στις τελευταίες απογραφές εμφανίζεται ως αγροτική περιοχή. Δεν εμφανίζεται στην Pacifico 1704 και Pouqueville 1815.

Αναφέρεται επίσης ο Λόγγος του Κόκλα «παρά την δημοσίαν οδόν την άγουσαν από Μεσσηνίας εις Αρκαδίαν».

Ο Λ. Ζώης αναφέρει αναλυτικά για τις  οικογένειες στην Ζάκυνθο με το επώνυμο Κόκλας:Κόκλα οικογένεια

Πηγές:
Τ. Κανδηλώρου: Ο αρματωλισμός της Πελοποννήσου.
Κ. Μπίρη: Αρβανίτες οι Δωριείς κ.λ.
Κ. Σάθα: Μνημεία της Ελληνικής Ιστορίας.
Αρ. Κόλλια: Αρβανίτες και η καταγωγή των Ελλήνων.
Λ. Ζώη: Λεξικό…
Advertisements
This entry was posted in Άρθρα, Ιστορία and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s