Λαογραφικά (συνέχεια…)

Προγνώσεις κ.λ.

«Την παραμονή της Καθαροδευτέρας το βράδυ όλα τα μέλη της οικογενείας ακάθηντο γύρω από τη φωτιά και τοποθετούσαν στη «χούσβελη» (δηλ. κάρβουνα και στάχτη) αυγά ώστε να φαίνωνται κατά το ήμισυ. Εις όποιον το αυγό ίδρωνε περισσότερον θα ήτο ο καλύτερος δουλευτης. Εις όποιον μέσα το αυγό έκαμνε μεγάλο αλώνι, αυτός θα είχε μεγάλο αλώνι τον θεριστή.» (Άγιος Νικόλαος).

«Πρόγνωση του καιρού: Όταν αναταράζονται τα ζώα θα βρέξει. Ακόμα όταν κράζει ο κόκορης από βραδίς. Κι όταν τα γίδια πριν σουρουπώσει πιάνουν ριζοσπίλιο. Όταν το φεγγάρι έχει γύρο. Όταν νίβεται η γάτα. Όταν τα πουλιά πετάνε χαμηλά στα σπίτια. Όταν οι μυίγες τσιμπάνε./ Όταν τα σύννεφα είναι κόκκινα θα ’χουμε αέρα. Όταν σκούζει η κουκουβάγια θα φέρει ξέρα./ Σκούζει ο κούκος για νερό/ η κουκουβάγια ξέρα./ Σκούζει κι ο Χουχουλόγιωργας/ για την κακή τη μέρα/ Ο χουχουλόγιωργας ήταν άνθρωπος και σκότωσε τον αδερφό του. Μετά έγινε πουλί και γυρίζει και τον φωνάζει./ Παρασκευή Σταυροπούλου/48 χρονών/ του Δημοτικού./ Μαντική./ Άμα γουργιέται το σκυλί κάποιος θα πεθάνει. Κι όταν σκούζει το χαρόπουλο έξω απ’ το σπίτι κάποιος θα πεθάνει…. Αν σπαράζει το αριστερό σου μάτι βγαίνει σε καλό. Το δεξί σε κακό. Αν σφυράει το δεξί σου αυτί θ’ ακούσεις κάτι καλό. Ο λόξυγγας δείχνει ότι κάποιος σε μελετάει. Όταν ξυέται το χέρι σου θα πάρεις ή θα δώσεις λεφτά. Όταν το πόδι σου κάτω στην πατούσα θα πάρεις δρόμο./ Άμα τρίζει το πάτερο θα πεθάνει ο μπροστινός του σπιτιού. Άμα βουΐζει η φωτιά στο τζάκι κάποιος σε φοβερίζει./ Άμα ο πεθαμένος σ’ ένα σπίτι έχει γελαστό πρόσωπο, θα πάρει κι άλλον κοντά του./ Το βλαντί άμα τό ’χεις μπροστά θα προκόψεις. Άμα ειναι πίσω στην πλάτη δεν πας καλά./ Για να ιδείς αν σ’ αγαπάει κάποιος, παίρνεις ένα σφάλαγγα (=αράχνη) και του βγάζεις το ποδαράκι. Κι όσο περισσότερο ζωντανό μείνει αυτό και τρέμει τόσο πιό πολύ σ’ αγαπάει.» (Ακράτα).

«Πρόγνωση μετεωρολογικών καταστάσεων: Τι καιρό θα κάνη το καταλαβαίνουν από του Αυγούστου τις ημέρες την 1η Αυγούστου μέχρι του Σωτήρος. Ξέρουν τι καιρό θα κάνη ο Δεκέμβρης, τι καιρό θα κάνη ο Φλεβάρης, ο Μάρτης. Θάχουμε το καλοκάιρι βροχές,θάχουμε σοδειές, βοριάδες θάχουμε. Άμα πάρης μολύβι και τις γράφεις, θα είσαι σίγουρη, θα ξέρης./ Άμα καίη ο ήλιος κι έχει και μύγα πολλή και τσιμπάει, θα βρέξη λένε τότενες την άνοιξη. Τα μυρμήγκια συνήθως αρχίζουν τότε που πιάνουνε τα πρωτοβρόχια, και μπαινοβγαίνουνε. Βροχές λένε θάχουμε./… Άμα πηδάει το μάτι, κάτι θα ιδής ή γράμμα θα λάβης, ή θα ιδής κάποιον./ Άμα βουΐζει το αυτί, κάτι θα ακούσης. Θα το σταυρώσης έτσι σταυρωτά και θα πής: «Καλό χαμπέρι»./Το φτέρνισμα, άμα δεν είσαι κρυωμένος, λένε, γράμμα, κάτι, μια είδηση, έτσι τόχουν./ Άμα σε τρώει η μύτη σου, ξένος στο σπίτι θαρθεί./ Άμα σε τρώει το χέρι σου, άμα σε τρώει τ’ αριστερό, θα πάρης λεφτά, άμα σε τρώει το δεξί, θα πληρώσης./ Είναι κακό να τρίζη το πάτερο. Τα πάτερα τρίζουν ή τα κάτω ή τα πάνω. Θάνατος!/ Είναι πολλοί που ξέρουνε τις νεύρες εδώ, του χεριού, και τις κοιτάζουνε./ Τις σπάλες κοιτάζουνε το Πάσχα./ Και τον καφέ τον κοιτάζουνε και σήμερα./…» (Μάνεσι).

«Όταν σπαράζει το μάτι, κάποιον θα δεις ή στενοχώρια θα περάσεις ανάλογα ποιο μάτι είναι και ανάλογα με το άτομο./ Όταν σφυράει το αυτί θα συμβεί καλό ή κακό, θα ακούσεις κάτι καλό ή κακό, ανάλογα με το ποιο αυτί είναι./ Όταν φτερνίζεσαι, κάποιος σε σκέπτεται./ Όταν έχεις λόξυγγα, κάποιος σε μελετάει. Όταν έχεις φαγούρα στο λαιμό, κάποιος σε μελετάει./ Όταν έχεις φαγούρα στο αριστερό χέρι παίρνεις λεφτά. Στο δεξί, δίνεις λεφτά./ Όταν ξύνεται η μύτη, είναι στενοχώρια. Όταν ξύνεται το πέλμα θα πας δρόμο./ Όταν τρίζει η στέγη κάποιος θα πεθάνει./ Όταν σπάσει καθρέφτης είναι κακό γρουσουζιά, 7 χρόνια./ Όταν ο νεκρός έχει γελαστό πρόσωπο παίρνει κι άλλον κοντά του. Όταν βγάζουν τον πεθαμένο με βροχή, θα βρέχει 40 ημέρες./ Αν βρεις μυρμήγκια στο σπίτι σου θα κερδίσεις λεφτά./…»(Βερσοβά).

«Άμα κράξει το νυχτοπούλι στο σπίτι κάποιος θα πεθάνει./ Όταν τα πουλιά πετάνε χαμηλά θα βρέξει./Αν περπατήσει σφάλαγγας στο σπίτι κάποιο μουσαφίρη θα έχουμε.» (Διακοπτό).

«Όταν βασιλεύει ο ήλιος δε δίνουνε δανεικό προζύμι ούτε αλάτι. Αν δώσουνε, τότε, το κρύβουνε κάτου από την ποδιά τους για να μη ντο ιδή το φεγγάρι. – Χάση φεγγαριού δε πλένουνε μαλλιά, δε βγάζουνε πατάτα. – Του Μαρτιού τα Σάββατα τ’ Αυγούστου τις Δευτέρες δεν πλένουνε οι νοικοκυράδες γιατί τα σκουτιά ρεύουνε. – Τρυφεροφεγγιά δε πλένουνε μαλλιά ούτε ξύλα κόβουνε ούτε για φωτιά ούτε για το σπίτι γιατί σκοροτρώνε. – Την Τετάρτη και την Παρασκευή τα νύχια να μην κόψης και την Κυριακή να μη λουστής αν θέλεις να προκόψης. – Τα κλωσσοπούλια όταν βγαίνουνε μονομηνιάτικα την ίδια μέρα, παίρνουνε από τρείς αυλές από τρείς πρωτοστέφανες γυναίκες ξύλα, και τα τηγανίζουνε και λένε: «τηγανίζω μονομηνιάτικα πουλιά» και έτσι δεν ψοφάνε. – Όταν κουρνιάνε οι κόττες νωρίς θα γίνη πολύ στάρι. – Όταν ψωμώνουν τα σφερδούκλια (φυτά που μοιάζουν με τα κρίνα) και κάνουν κουκούτσια θα γίνη πολύ στάρι. – Όταν λαλήση ο κόκκορας προτού τις 10 το βράδυ θα γεννήση κάποια γειτόνισσα. – Όταν γεννάνε οι κόττες μικρά αυγά που δεν έχουν κροκό αυτά τα λένε σημαδαύγουλα. Τα έχουν για κακό και τα πετάνε σε ένα σταυροδρόμι, και άμα περάση από εκεί άνθρωπος ή ζώ θα πάθουν κάτι κακό. – Όταν η κόττα λαλεί σαν τον κόκορα το έχουμε για κακό και της κόβουμε το κεφάλι. – Η γάτα όταν νίβεται στην όστρια ή στον βοριά ή στον κοκοροβιά θα έχουμε αναλόγως ή όστρια ή βοριά ή θα βρέξεη κ.λ. – Τα γαϊδούρια όταν γκαρίζουνε το πρωΐ πανα πή ότι ξημέρωσε. – Είναι ένα πουλί που το λέμε χαροπούλι και αυτό άμα λαλήση απόξω από κανένα σπίτι σημαίνει ότι κάποιος απ’ αυτό το σπίτι θα πεθάνη. – Την Πρωτομαγιά το βράδυ δε γνέθουνε. Επίσης Τετάρτη και Παρασκευή το βράδυ δεν γνέθουνε. (Παρασκευή τον άνδρα σου, Τετάρτη τα παιδιά σου) γιατί κάποιο κακό θα συμβή στον άνδρα ή τα παιδιά. – Αν της Παπαντής η αρκούδα λιάση τα αρκουδόπουλά της θα βρέχη σαράντα μέρες αν δεν τα λιάση δε θα βρέξη καθόλου.- Όταν ο ήλιος βασιλεύη ή βγαίνει με κοκκινάδι πάνα πή ότι θα βρέξη. Επίσης όταν οι μυίγες τσιμπάνε πολύ, θα βρέξη. – Τη βδομάδα της Τυρρηνής βάζουνε γύρω-γύρω στη χόβολη αυγά και λέμε ότι άμα ιδρώσει το αυγό τότε εκεινού που είναι, είναι δυνατός, άμα σκάση λέμε ότι σκάνε οι οχτροί του. Οι κοπέλλες μαζεύουνε τα τσόφλια από τ’ αυγά και τα βάνουνε στο μαξιλάρι να δούνε ποιόν θα παντευτούνε. – Τ’ Αγιαννιού του Ρηγανά ζυμώνουν οι κοπέλλες την αλμυροκουλούρα και βάζουνε το βράδυ ένα κομματάκι στο μαξιλάρι τους και τη νύχτα λέει πάει ο νιός που θα παντρευτούνε να του δώσουνε νερό. Το απόγιομα της ιδίας μέρας παίρνουνε ένα κόκκινο πανί και ένα καθρέφτη και πάνε σε ένα πηγάδι. Εκεί διπλώνουνται με το πανί και κοιτάνε μέσα και βλέπουνε το νέο που θα παντρευτούνε… Η λεχώνα γυναίκα σαράντα μέρες δεν πάει σε ξένα σπίτια και άμα πάει πρέπει να πιάνη σίδερο. Άμα μπή κάποιος στης λεχώνας το σπίτι πρέπει να ντού κεράση ή να πιή μόνο νερό γιατί αλλοιώς σκάνε τα πόδια της λεχώνας. – Όταν ζυμώνουνε λειτουργιές οι νοικοκυράδες παίρνουνε το προζύμι από την παπαδιά.» (Κέρτεζη).

(Πηγή: ισχύει ότι έχω αναφέρει στο πρώτο κείμενο σχετικά με τις πηγές των στοιχείων και τους αφηγητές, αλλά και σχετικά με τη δημοσίευση αυτών).

Συνεχίζεται…

Advertisements
This entry was posted in παραδόσεις κ.λ., Ήθη -έθιμα. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s