Επιδρομή των Τούρκων κατά των Γκερμπεσαίων…

Σε ένα πολύ σημαντικό έγγραφο που στέλνεται, στις 6.3.1825 από τα Καλάβρυτα, από τον έπαρχο Καλαβρύτων προς το Υπουργείο πολέμου αναφέρονται τα εξής:

«Περίοδος Γ΄/ Αριθ. 746./ Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος./ Προς το έξοχον Υπουργείον Του Πολέμου./ Το Επαρχείον Καλαβρύτων./ Ο στρατηγός Ασημάκης Σκαλτζάς, άμα οπού έλαβεν την διαταγήν του Υπουργείου τούτου, δεν έλλειψεν από του να κινηθεί καθώς διετάττετο. Μ’ όλον οπού η ολιγότης της ποσότητος των υπό την οδηγίαν του πεντήκοντα στρατιωτών εδυσκόλευεν την καλήν εκτέλεσιν του έργου του η γενναιότης του, όχι μόνον είναι τακτικός και φρόνιμος εις τας στρατιωτικάς εργασίας του, αλλά και εις άκρον εύτακτος εις την διαγωγήν του. Η ευχαρίστησις και η αγάπη του κοινού προς αυτόν είναι μεγίστη, και τούτο προέρχεται από τον τίμιον τρόπον της ζωής του, όστις όχι μόνον τον υπαγορεύει να μην καταχράται της δυνάμεώς του βλάπτων τους πτωχούς κατοίκους, αλλά και να εμποδίζη το κατά δύναμιν, ταις αταξίαις των άλλων. Ταύτα ως αυτόπτης και αυτήκοος ειδεάζων κατά το χρέος μου εις το έξοχον υπουργείον τούτο./
Χθές μερικοί βοσκοί Καλαβρυτινοί έφερον έναν σεΐσην από Πάτραν τον ο[πο]ίον εξερχόμενον έπιασαν. Αυτός εξεταχθείς εδιηγήθη ότι [δι]ά μόνον ένα μήνα υπάρχουν τροφαί εις Πάτραν, και ότι γνωρίζοντες την ετοιμαζομένην εναντίον των οι εχθροί εκστρατείαν, μεταχειρίζονται μεγίστην οικονομίαν, και εις αυτούς και εις τα κρέατα οπού έχουν. Προ ολίγων ημερών κατά δυστυχίαν εξελθόντες οι Τούρκοι επέπεσαν εις τους δυστυχείς και γενναίους Κερπεσιώτας και τους επήραν δώδεκα χιλιάδες σφακτά και τριάντα γυναικόπαιδα, σκοτώνοντας και εκ των ανδρών εννέα, αλλ’ έκαμαν και αυτοί το χρέος των, και ούτω προήλθε το δυστήχημα, καθώς παραπονούνται, εξ αιτίας του οπλαρχηγού Ευμορφοπούλου, όστις είχεν φυλακώσει τα καραούλια τους εκείνην την νύκτα χωρίς να τους προϊδεάση./ Τη 6 Μαρτίου, 825, εν Καλαβρύτοις./ Ο Έπαρχος/ Ιωάννης (…)/ Ο Γεν. Γραμματεύς/ Γεώργιος Οικονόμου/ Σφραγίδα: Επαρχία Καλαβρύτων./ Επί του νότου: Επάρχου Καλαβρύτων./ Να καταχωρισθεή εις τους λογαριασμούς του Κωνστ. Πετιμεζά./ Αριθ. 746./ Προς το έξοχον Υπυργείον του Πολέμου./ Εις Ναύπλιον./ Επαρχείον Καλαβρύτων.».

Από το δεύτερο μέρος του εγγράφου αυτού προκύπτουν τα εξής:
1. Καλαβρυτινοί βοσκοί συνέλαβαν τον σεΐζη(1) . Άρα είτε είχε ο σεΐζης εισέλθει στην επαρχία Καλαβρύτων από την Πάτρα, είτε εκείνοι είχαν πλησιάσει στην Πάτρα.
2. Σύμφωνα με όσα διηγήθηκε: Τούρκοι βγήκαν από την Πάτρα και επέπεσαν (=όρμησαν) στους δυστυχείς και γενναίους Κερπεσιώτας και τους άρπαξαν 12.000 σφακτά. Δεν αναφέρει αν οι Κερπεσιώτες ήσαν οι του Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία) ή των Μαύρων Βουνών. Το έγγραφο του Επάρχου έχει γραφεί Μάρτιο και αναφέρει ότι το συμβάν έγινε «προ ολίγων ημερών» οπότε τα κοπάδια όσων από το Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία) παραχείμαζαν στα Μαύρα Βουνά, ήσαν ακόμα κάτω. Σύμφωνα με αναφορές οι οικογένειες που έμεναν τα χρόνια εκείνα στο Γκέρμπεσι και Καραβοστάσι ήσαν περί τις 60, ενώ στο Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλίας) το 1865 ήταν γραμμένοι 46 ψηφοφόροι (περίπου 15 – 20 οικογένειες). Επομένως ταιριάζει κάπως η άποψη Γκερμπεσιώτες στα Μαύρα Βουνά να υπέστησαν την επιδρομή των Τούρκων (60 οικογ.Χ200 ζώα ανά οικογ.=12.000 σφαχτά). Πάντως είτε παραχειμάζοντες στα Μαύρα Βουνά ήσαν είτε από το Γκέρμπεσι ήσαν, ίδια καταγωγή είχαν την του Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία).
3. Εκτός αυτών πήραν και τριάντα γυναικόπαιδα (αυτό το νούμερο πλησιάζει περισσότερο στις οικογένειες του Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλίας), (20 οικογ.Χ1,5 (1γυν. και 0,5 παιδιά)=30 γυναικόπαιδα). Δεν αναφέρεται τι απέγιναν αυτά τα γυναικόπαιδα.
4. Οι Τούρκοι σκότωσαν 9 άνδρες, των οποίων δεν αναφέρονται τα ονόματα. Ανεξάρτητα όμως αυτού, είτε 9 στους 20, είτε 9 στους 60 ήσαν, το τίμημα ήταν βαρύ.
5. Αναφέρεται επίσης ότι: «…αλλ’ έκαμαν και αυτοί [οι Γκερμπεσιώτες] το χρέος των…». Αυτό δημιουργεί την πεποίθηση ότι είτε αντιστάθηκαν, είτε είχε προηγηθεί κάποια ενέργεια κατά των Τούρκων. Το «χρέος» πάντως που αναφέρει ο Έπαρχος, σημαίνει πόλεμο στους Τούρκους.
6. Στη συνέχεια αναφέρεται ότι ο Ευμορφόπουλος(2) είχε φυλακώσει τα καραούλια τους χωρίς να τους προϊδεάσει. Άρα είχαν βάλει σκοπούς να ειδοποιήσουν έγκαιρα, αλλά εκείνη τη νύχτα τους είχε «φυλακώσει». Δεν αναφέρεται τι εννοεί και γιατί έγινε αυτό.
Σαν γενική παρατήρηση θα πρέπει να αναφερθεί ότι οι Γκερμπεσιώτες υπεστησαν επιδρομή, λεηλατήθηκαν σε ότι αφορά τα κοπάδια τους και έπαθαν ολοκληρωτική καταστροφή και πλήρωσαν βαρύ φόρο σε νεκρούς και σε αιχμαλώτους των οποίων δεν γνωρίζουμε την πορεία.
Για πρώτη φορά βλέπω τέτοιο έγγραφο για το Γκέρμπεσι.

Έγγραφο Γκερμπεσαίων.

=============================================

(1) τουρκ. λ. seyis = ο ιπποκόμος, υπηρέτης Τούρκου αξιωματούχου.

(2) Ίσως εννοούν τον Διονύσιο Ευμορφόπουλο (Ιθάκη 1780 ή 1785 – Πάτρα 1861), Φιλικό και αγωνιστή του 1821, όστις καταγόταν από το Μυστρά, από όπου η οικογένειά του είχε φύγει μετά τα Ορλωφικά (1770) και είχε εγκατασταθεί στην Ιθάκη.

(Από το υπό διαμόρφωση πόνημά μου για την επαρχία Καλαβρύτων. Σε κάθε χρήση παρακαλώ να αναφέρεται η πηγή.).

Θ. Τζώρτζης.

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s