Το χάνι του Χολιαστού στο χωριό Μπούμπουκα.

Σε 4 σελίδες στο Ιστορικό λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων, έχω καταγράψει στοιχεία για πάνω από 20 χάνια στην επαρχία Καλαβρύτων.

Επίσης έχω μεταφέρει πραγματεία του Νώντα Περ. Σακελλαρόπουλου από τις «Λαογραφικές Σελίδες» για τα χάνια.

Εκεί ο εκλεκτός εκπαιδευτικός και συγγραφέας αναφέρει με τρόπο γλαφυρό και περιεκτικό, μεταξύ άλλων: «…Για τους σημερινούς ανθρώπους τα χάνια είναι άγνωστα. Μερικοί παλιότεροι κάτι θυμούνται. Εκείνοι που τα γνώρισαν στην ακμή τους δεν υπάρχουν σήμερα. Έτσι πολλοί διαβαίνουν πλάι από τα χαλάσματα τους ή και από τα στεκούμενα παλιά χτίσματά τους και δεν τους θυμίζουν τίποτα. Δεν υποψιάζονται καν ότι εδώ υπήρξε κάποτε ζωή και κίνηση ζηλευτή. Η λέξη «χάνι» προέρχεται από την τούρκικη «χαν», που σημαίνει πανδοχείο, εξοχικό. Πραγματικά τα χάνια έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην ζωή του ανθρώπου μέχρι το πρόσφατο παρελθόν. Ήσαν οάσεις μέσα στην έρημο. Ο ταξιδιώτης, ο περαστικός, ο στρατολάτης, ο πεζοπόρος ή ο καβαλάρης έβρισκε καταφύγιο τον χειμώνα με τις νεροποντές και τις χιονοθύελλες, αλλά και τις άλλες εποχές ένα καταφύγιο για να απαγκιάσει, να αναπαυθεί, να στεγνώσει, να φάει και να κοιμηθεί εκείνος και τα ζώα του και να είναι ασφαλισμένος από λογής κινδύνους και ταλαιπωρίες. Το χάνι ήταν ένας σωτήριος σταθμός (ένα μοτέλ των καιρών μας), μια ηλιαχτίδα στο σκοτάδι, μια παρηγοριά και μια ελπίδα στην ερημιά, το στέγνωμα του ιδρώτα και διέθετε ό,τι ζητούσε ο περαστικός εκείνου του καιρού και τα ζώα του, δηλαδή στέγη, τροφή και ασφάλεια από την πληθώρα των κακοποιών και των ληστών, που ήταν ο φόβος και ο τρόμος των ταξιδιωτών και των εμπορευομένων, νέα, κουβεντούλα, κουτσομπολιό κ.λπ. Και πρακτορεία ειδήσεων ήσαν τα χάνια, γιατί κάθε ταξιδιώτης έφερνε μαζί του και τα νέα που είχε ακούσει στον τόπο απ’ όπου ξεκίνησε και οι χαντζήδες τα περίμεναν με ιδιαίτερη χαρά. Τα χάνια ήσαν και άσυλα απαραβίαστα κυρίως από τους κακοποιούς και τους ληστές, γιατί αυτά τα σινάφια είχαν ανάγκη την υποστήριξη των χαντζήδων, που τους τροφοδοτούσαν και τους έκρυβαν για πολύ καιρό. Απέφευγαν μάλιστα να μπλέξουν τους χαντζήδες με τα αποσπάσματα της χωροφυλακής και τη δικαιοσύνη, διότι κάτι τέτοιο θα τους έβλαπτε ανεπανόρθωτα. Έτσι σαν έφτανε κανείς στο χάνι, δεν διέτρεχε κανένα κίνδυνο. Τα χάνια είναι θεσμός πανάρχαιος με αδιάκοπη πορεία δια μέσου των αιώνων, που διατηρήθηκε μέχρι τις παραμονές του Β’ Παγκοσμίου πολέμου ή και λίγο αργότερα. Δημιουργήθηκαν από κοινωνική ανάγκη σε ερημιές πολυσύχναστων περασμάτων και σε σταυροδρόμια, για να εξυπηρετούν τους ταξιδιώτες και τον σκοπό του ταξιδιού τους και οι ιδρυτές τους ήσαν άνθρωποι τολμηροί και ριψοκίνδυνοι. Έτσι κέρδιζαν και μάλιστα γενναία ποσά, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να μεταναστεύουν σε μακρινά μέρη ή και σε άλλες χώρες…».

Όμως σήμερα θα επανέλθω και θα μεταφέρω εδώ όσα αναφέρει ο Χ. Π. Κορύλλος[1] στο πόνημά του «Πεζοπορία από Πατρών εις Σπάρτην… Εν Πάτραις 1889» για το χάνι του Χολιαστού στο χωριό Μπούμπουκα του πρώην δήμου Λαπαθών, στοιχεία τα οποία δεν έχω περιλάβει σ’ αυτή την έκταση στο «Λεξικό».

Παρ’ ότι είναι γραμμένο στην καθαρεύουσα, το κείμενο αποδίδει πιστά και ωμά την κατάσταση που επικρατούσε στα χάνια την εποχή εκείνη…

XoliastosXoliastos1Xoliastos2Θ. Τζώρτζης.

 

==================================================

[1] Ιατρός και συγγραφέας που καταγόταν από τον Βελά. Γεννήθηκε το 1842, άτομο ευφυές, πολυάσχολο, δραστήριο και τολμηρό με οικονομική ευμάρεια. Σπούδασε ιατρική στην Αυστρία και Γερμανία. Εργάστηκε ως απλός ιατρός, μετά Διευθυντής στην Παθολογική κλινική και από το 1904 Διευθυντής του Δημοτ. Νοσοκομείου Πατρών. Ο Κορύλλος έδωσε όλη την περιουσία του σε δωρεές και στο νοσοκομείο. Είχε γράψει και εκδόσει βιβλία και πλήθος μελετών, κυρίως λαογραφικών. Εκλέχτηκε 2 φορές βουλευτής Αχαΐας. Απεβίωσε στις 5 Ιανουαρίου 1930 και κηδεύτηκε στο Α’ Νεκτροταφείο Πατρών.

Ευτυχώς που υπήρξαν και αυτοί οι αξιόλογοι πατριώτες, εργάτες της έρευνας και του λόγου, αλλά ίσως «γραφικοί» κατά τα σημερινά ειωθότα και μας μετέφεραν με την πένα τους τις άριστες «εικόνες» της εποχής εκείνης.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s