Δροβολοβό και Π. Π. Γερμανός…

Παλαιών Πατρών Γερμανός: Και όμως… πέρασε[1] από το Δροβολοβό…

Σε συνέχεια προηγούμενης ανάρτησης με τίτλο: Δροβολοβό και Παλαιών Πατρών Γερμανός … θεωρώ απαραίτητο, προς ενημέρωση όσων ενδιαφέρονται, να προσθέσω και τα εξής στοιχεία[2], για το ίδιο θέμα (το οποίο βέβαια δεν εξαντλείται με αυτά):

Για τη διέλευση του Π. Πατρών Γερμανού από το Δροβολοβό και την προσωρινή παραμονή του εκεί, αναφέρουν:

  1. Ο Κώστας Αυγουστής-Αυγουστόπουλος, από Καμενιάνους, στο βιβλίο του «Οι Καμενιάνοι και οι ρίζες μου», Αύγουστος 1986, στη σ. 37 αναφέρει: «…Εκεί [στον ναό της Παναγίας του βράχου] εκλείσθη λίγες μέρες το έτος 1825 προς ασφάλεια ο Παλαιών Πατρών Γερμανός που συνελήφθη εις την μονήν Χρυσοποδαριτίσσης Νεζερών Πατρών και οδηγούμενος δια της επαρχίας μας στο φρούριο της Γαστούνης κατά διαταγήν του οπλαρχηγού Γκούρα (Γερμανού Παλ. Πατρών ανέκδοτα έτος 1969 σελ. 23)».
  2. Ο μοναχός π. Μάξιμος Ιβηρίτης (Νικολόπουλος), από Καμενιάνους, στο βιβλίο του «Ιστορικά σημειώματα…», Άγιο Όρος 2005, σ. 152 αναφέρει: «…Ενθάδε [στο Σπήλαιο Δροβολοβού] εκρατήθη επ’ ολίγονως αιχμάλωτος τον Ιανουάριον του 1825 και ο αοίδιμος Π. Π. Γερμανός» ότε, με εντολήν του Κωλέττη κατά τον εμφύλιον σπαραγμόν, συνελήφθη υπό των στρατιωτών του Γκούρα εις την Ι. Μονήν Χρυσοποδαριτίσσης Πατρών, δια να μεταφερθή εις την συνέχειαν μέσω Δίβρης εις Γαστούνην…».
  3. Ο πρωθιερέας Νικόλαος Παν. Παπαδόπουλος[3] από το Δεσινό, αναφέρει: «Οι στρατιώται οι συλλαβόντες τον Γερμανόν θα ηκολούθησαν την επομένην οδόν μέχρις ότου φθάσουν εις την επαρχίαν Καλαβρύτων και τον δήμον Αροανίας, οπόθεν κατήγετο, εκ του χωρίου Σοπωτού, ο Νικολέτος Σοφιανόπουλος. Η πιθανωτάτη διαδρομή η και σήμερον υπό των χωρικών πεζή διανυομένη, είναι η εξής: Ιερά Μονή Χρυσοποδαρίτισσας – Χάνι Παπαντώνη – Βλασία – Κρύα Βρύση – Κουτσουλάρι βρύση – πρόποδες όρους Γκολέμη – Καπρίβαινα – Καμενιάνοι – Δροβολοβόν[4]. Η σύλληψις του ιεράρχη έγινε 21.1.1825, ημέρα Τετάρτη. Την επόμενη ημέρα (Πέμπτη) 22/1/1825 αναχώρησε από τη Μονή Χρυσοποδαριττίσης και την ίδια ημέρα ή την επομένη έφθασε στο Δροβολοβό».

«Εκεί κατά την παράδοσιν των κατοίκων, ενεκλείσθη ο Γερμανός, προς ασφάλειαν, εις τον εντός σπηλαίου ευρισκόμενον ναόν της Ζωοδόχου πηγής, κοινώς «Παναγιάς».». Και σε υποσημείωση στη σελίδα αυτή ο πρωθιερέας προσθέτει:  «Η μέχρι Δροβολοβού πορεία του Γερμανού ήτο πεζή, κατά την παράδοσιν. Η Ιερά μονή Χρυσοποδαριτίσσης  έδωκε ζώα δια την μέχρι Δροβολοβού πορείαν. Εν τούτοις δεν έγινε χρήσις τούτων εκ διαφόρων λόγων. Όταν το απόσπασμα έφθασεν εις Δροβολοβόν, έσπευσεν ο Σοφιανόπουλος να φυλακίση τον Γερμανόν εις την «Παναγιά», μέρος ασφαλές και απόρθητον. Οι στρατιώται του αποσπάσματος εφύλασσον τα πέριξ μέρη της σπηλιάς, εκ φόβου απελευθερώσεως του Γερμανού υπό των εκεί γνωστών και φίλων του. Πολλοί των πέριξ τριών χωρίων Δροβολοβού, Καμενιάνων και Δεσινού κατά την τοπικήν παράδοσιν, μαθόντες την εν τω σπηλαίω φυλάκισιν του Γερμανού, έσπευσαν και προσέφερον εις αυτόν και τους στρατιώτας, διαφόρους τροφάς και άλλα χρειώδη δια την συνέχισιν της πορείας. Ο Γερμανός ηυλόγει αυτούς  και πολλάκις μετέπειτα έκαμνε λόγον περί της φιλοξενίας των κατοίκων των τριών χωριών και του «ευλογημένου τόπου αυτών»…».

Αυτά σχετικά με όσα η παράδοση αναφέρει.

 Όμως ο πρωθιερέας αναφέρει γραπτώς στο ίδιο έργο του ότι κατέχει έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία για όσα αναφέρει[5]. Συγκεκριμένα σε επιστολή που έστειλε στον διευθυντή του περιοδικού «Εκκλησιαστικό Βήμα)» Αντώνιον Γούναρη τμηματάρχη του Τ.Α.Κ.Ε. [Ταμείο Ασφ. Κληρ. Ελλάδος] (βλ. περιοδ. έτ. 1952, φ. Ιουλίου) προκειμένου να διορθώσει άρθρο του Μητροπολίτη Ακαρνανίας Ιεροθέου (Παρασκευοπούλου) (Ιουνίου 1952) σχετικό με τον Π. Π. Γερμανό, αναφέρει: «…Χάριν όμως της αληθείας, και εφ’ όσον μάλιστα ευρίσκονται εις το αρχείον μου σχετικά ανέκδοτα έγγραφα προς δημοσίευσιν, είμαι υποχρεωμένος να σημειώσω τα εξής επί του άνω σημαντικού γεγονότος. Ο Γερμανός συνελήφθη, ως φίλος του Ζαϊμικού[6] κόμματος, κατόπιν εγγράφου εντολής (20ης Δεκεμβρίου 1824) του εν Καλαβρύτοις διαμένοντος Ιωάννου Κωλέττη, και του στρατηγού Γκούρα, νεωτέρου (Πύργος, τη 9η Ιανουαρίου 1825) εγγράφου, προς τον Νικολέτον Σοφιανόπουλον, τον εκ Σοπωτού Αροανίας. Η σύλληψις εγένετο τη 21η Ιανουαρίου 1825, εις την Ιεράν Μονήν Χρυσοποδαριτίσσης Πατρών, και ημέραν Τετάρτην. Η μονή τιμάται επ’ ονόματι του Γενεσίου της Θεοτόκου, ευρίσκεται ουχί μακράν της οδού Πατρών Καλαβρύτων, κάτωθεν του χωρίου Κάλανος, και υπάγεται εις την μητρόπολιν Πατρών. Εκ της άνω Μονής, δια συνοδείας πολυμελούς, μέσω του δήμου Βλασίας, ωδηγήθη την επομένην της συλλήψεως εις το χωρίον Δροβολοβόν της Αροανίας και ενεκλείσθη εις τον ιερόν Ναόν της «Παναγιάς» (=Ζωοδοχου Πηγής), κειμένου ανατολικώς του χωρίου και εντός σπηλαίου επί βράχου υψηλού και απορθήτου. Ετέθη υπό φρούρησιν επί τινας ημέρας, ίνα ο Νικολέτος μεταβή, εν τω μεταξύ χρόνω, εις την γενέτειράν του κωμόπολιν Σοπωτού, «προς αντάμωσιν της γυναικός του», ως αναγράφει ο υπασπιστής του Θ. Κολοκοτρώνη Φωτάκος εις την ιστορίαν του. Τούτο είναι πασίγνωστον εις τους εκεί κατοίκους, και μέχρι σήμερον φέρονται εις το στόμα των πέριξ του Δροβολοβού κατοίκων των χωρίων Δεσινού και Καμενιάνων, η ευγένεια, το ανεξίκακον και αι ευλογίαι του Γερμναού , προς τους σπεύσαντας, οπαδούς και μη του Ζαΐμη, να περιποιηθώσιν αυτόν. Τη εισηγήσει μάλιστα του σεβαστού μου διδασκάλου και εφημερίου καμενιάνων Αιδ. Δημητρίου Ι. Καλογεροπούλου, απεφασίσθη κατά την πανήγυριν του παρελθόντος έτους [1951], να γίνη και ανάρτησις μαρμαρίνης πλακός, επί του βράχου του ναού, προς επιγραφήν του ιστορικού της εκεί φυλακίσεως και εκείθεν διαβάσεως του Γερμανού. Εκ Δροβολοβού και Καμενιάνων ωδηγήθη εις Λειβάρτζιον και εις Δίβρην…» […. Παραλείπω το υπόλοιπο κείμενο της επιστολής, το οποίο περιγράφει την πιθανή πορεία στη συνέχεια του Ιεράρχη έως ότου ο Σοφιανόπουλος τον παραδώσει στον Γκούρα στη Γαστούνη]. Αναφέρω μόνο το εξής μέρος της: «Εις το χωρίον Δροβολοβόν, η συνοδεία «τού επήρε το μουλάρι» της Μονής, και από Δροβολοβού μέχρι Γαστούνης εβάδιζε πεζή ο γερμανός, εν καιρώ χειμώνος, εν μέσω λασπών, βροχών, πάγων και χιόνων…».

Και ο πρωθιερέας Νικόλαος Παπαδόπουλος συνεχίζει: «Όταν έφτασαν εις Δροβολοβόν, την Πέμπτην ή την επομένην ημέραν, και μετά την ασφαλή φύλαξιν του Γερμανού εις τον άνω ναόν, τον ευρισκόμενον ανατολικώς του χωρίου, εντός αποκρήμνου και υψηλού βράχου, του προμαχώνος των πέριξ κατοίκων κατά τα χρόνια της δουλείας, του διατηρούντος ακόμα μέχρι σήμερον «τις πολεμίστρες του 21», μετέβη ούτος εις το πλησίον κείμενον χωρίον του, και παρέμεινε πλησίον της οικογενείας του επί τινας ημέρας. Πάντως κατά την 24ην (Σάββατον) και 25ην (Κυριακήν) ο Νικολέτος θα ήτο πλησίον της εν Σοπωτώ οικογενείας του. Πιθανώς η εκ Δροβολοβού… αναχώρησις να έγινε την 26ην (Δευτέραν) δια την Δίβρην. Τίνα όμως διαδρομήν ηκολούθησεν; Έχομεν δύο οδούς, η μεν είναι διαρκείας 3 ωρών, η δε 2,30. Η Δευτέρα είναι η εξής: Δροβολοβόν – Καμενιάνοι – Διάσελον (τοποθεσία), – Τρανά δέντρα – Ισώματα – Κερέσοβα – Λειβάρτζιον – Χόζοβα – Τριπόταμα – Δίβρη[7]. Η πρώτη, η μάλλον πεδινή και η πιθανή της πορείας του Γερμανού, λόγω του χειμώνος και των χιόνων, είναι η εξής: Δροβολοβόν – Τσάγτ Λάκκα – Μεγάλη Βρύση – Καλύβια (Καμενιάνων και Λεχουρίου) – Λειβαρτζινό ποτάμι – Λειβάρτζι – Χόζοβα – Τριπόταμα – Δίβρη[8]. Εκ της Δίβρης ανεχώρησαν τη 28η Ιανουαρίου δια Γαστούνην. Την επομένη μάλον διαδρομή ακολούθησαν μετά: Δίβρη – Θεοφάνη χάνι – Καλλιμάνι – Σαρακοβούνι – Κατσαρού – Κακό Λαγκάδι – Πανόπουλου Χάνι – Μπουρτάμι – Σιμόπουλο – Ποτάμι Κούλουγλι – Δελήμπαλι – Γιάννη Τζαμί – Καλαθά – Δάμιζα – Παλαιόπολις –Μπουχιώτη – Κελεβή – Γαστούνη».

 Ενώ βρισκόταν στην Παλαιόπολη έστειλε ο Π. Π. Γερμανός και εδανείσθη στην Γαστούνη 20 τάλληρα, και τα έδωσε του Νικολέτου. Αυτό προκύπτει από το με ημερομηνία 11.1.1826 έγγραφο της επταμελούς επιτροπής.

Ο Ιεράρχης θα ήταν πιο εύκολο να οδηγηθεί στη Γαστούνη από συντομότερο και ευκολώτερο δρόμο τον μεταξύ Ερυμάνθου και Σανταμερίου διερχόμενο δια της Μονής των Αγίων Πάντων, Κάλφα, Σιμόπουλου, Δελήμπαλη, αλλά δεν προτιμήθηκε ίσως από τον φόβο της απελευθέρωσής του εκ των πολλών φίλων του στην περιοχή αυτή. Προτιμήθηκε δε η μέσω Αροανίας διέλευσίς του, εφ’ ενός διότι ήτο ασφαλεστέρα, αλλά και διότι ο Σοφιανόπουλος ήθελε να επισκεφτεί το Σοπωτό όπου έμενε η οικογένειά του.

Ορισμένα επί πλέον στοιχεία σχετικά με τη σύλληψη και όσα ακολούθησαν.

Για να συλληφθεί ο Π. Π. Γερμανός δόθηκαν δύο εντολές στο Νικολέτο Σοφιανόπουλο: Η πρώτη διαταγή προς τον Σοφιανόπουλο έχει ημερομηνία: Καλάβρυτα 20.12.1824 και την υπογράφει ο Ι. Κωλέττης. Σε αυτήν αναφέρει ότι με 100 στρατιώτες να ενεργήσει σύμφωνα με τις διαταγές του Γκούρα. Δεν αναφέρει ότι αφορά τον Π. Πατρών Γερμανό. Η δεύτερη διαταγή έχει ημερομηνία: Πύργος 9 Ιανουαρίου 1825 και την υπογράφει ο Φ. Γκούρας. Σε αυτήν αναφέρεται ότι «να πάρης όλους τους στρατιώτας που έχεις υπό την οδηγίαν σου και να υπάγης να εύρης τον δεσπότην παλαιών Πατρών, να τον πιάσης και να με τον φέρης εδώ το ογληγωρότερον. Ομοίως και τον Νικηφόρον»[9].

Σε επιστολή προς τον Χρυσοβέργη από τη Δίβρη με ημερομηνία 28.1.1825, αναφέρει ο Π. Π. Γερμανός ότι «…την περασμένη Τετράδην ήρθον στο Μοναστήρι (Χρυσοποδαρίτισσας) μερικοί στρατιώται με διαταγήν του στρατηγού Γκούρα και με επήραν δια να υπάγωμεν εις Γαστούνην[10] όπου ευρίσκεται η εξοχότης του…».

Οι στρατιώτες τελικά που συμμετείχαν ήσαν 67 και αυτό προκύπτει από έγγραφο του Υπουργείου των Οικονομικών προς το Εκτελεστικό Σώμα, με ημερομηνία 26.2.1825 στο οποίο αναφέρεται ότι ο ιατρός Π. Σοφιανόπουλος επαρουσίασε δια 67 στρατιώτες[11] τους οποίους εστρατολόγησε κατ’ επιταγή του Ι. Κωλέτη, ο αδελφός του Νικολέτος Σοφιανόπουλος στις 20 του παρελθόντος Δεκεμβρίου και βρίσκονται στο φρούριο Χλουμουτσίου όπου απέθανε ο Νικολέτος Σοφιανόπουλος, και το υπουργείο απεφάσισε ότι του οφείλονται 3.350 γρόσια για αυτό το λογαριασμό[12].

Από τις διαταγές προκύπτει σαφώς ότι δεν διετάχθη  ο Σοφιανόπουλος να βιαιοπραγήσει κατά του Ιεράρχη ή των λοιπών Νικηφόρου και Νεκταρίου. Αυτό αποδέχεται και η συσταθείσα επταμελής επιτροπή[13] η οποία στις 11.1.1826 αναφέρει: «…καθότι ως εκ των ιδίων εγγράφων αποδεικνύεται μήτε η διοίκησις, μήτε ο στρατηγός Γκούρας, παρά του οποίου εστάλη [ο Σοφιανόπουλος] να φέρη τον Δεσπότην, διέταξεν ποτέ να επιθέση ούτος χείρας αδίκους και υβριτικάς προς την Πανιερότητά του, αλλ’ απεδείχθη, προφανώς ότι οίκοθεν, ύβρισε, εβίασεν, εγύμνωσε, περιέφερε ως ληστήν εις τα δάση, πρόσωπον ιερόν και αξιοσέβαστον από το πολίτευμα των χριστιανών Ελλήνων, αντί να το συλλάβει και να το φέρη τιμίως προς τον στρατηγόν…».

Αλλά για τις κακουχίες τις οποίες υπέστη αναφέρει και ο ίδιος ο Π. Π. Γερμανός: Στις 6.2.1825 από τη Γαστούνη ο Γερμανός έστειλε γράμμα στον Γ. Κουντουριώτη και σ’ αυτό αναφέρει ότι ήταν «κλινήρης εκ των πολλών κακοπαθειών και εξ’ ενός δριμυτάτου ρευματισμού εις τους πόδας» και του ζητάει να αναβληθεί η μετακίνησή του έως να γίνει καλά και να περάσει το ψύχος και ο χειμώνας, οπότε «είμαι πρόθυμος να ακολουθήσω κατά την διαταγήν της σεβαστής Διοικήσεως».

Ο Π. Πατρών Γερμανός κατά την επικρατούσα εκδοχή (δεδομένου ότι οι συγγραφείς δίδουν διάφορες ημερομηνίες), απεβίωσε στις 30.5.1826[14]. Ο δε  Σοφιανόπουλος τον Φεβρουάριο του 1825 στο Χλουμούτσι, όπως βεβαιώνει πιστοποιητικό του Δημοτ. Συμβουλίου Κλειτορίας από 15.10.1844[15].

Στο μεταξύ χρονικό διάστημα μετά τον θάνατο του Σοφιανόπουλου και πριν το θάνατο του Π. Π. Γερμανού, μεταξύ των αρχών αντηλλάγησαν διάφορα έγγραφα από τα οποία προκύπτουν πληροφορίες σχετικές με τη σύλληψη του ιεράρχη.

α) έγγραφο με ημερομηνία: Ναύπλιο 11 9βρίου 1825, του Εκτελεστικού Σώματος προς το Επαρχείο Καλαβρύτων, στο οποίο αναφέρεται ότι ο Π. Π. Γερμανός είχε κάνει αναφορά στην οποία περιέγραφε τα  της σύλληψής του από τον Σοφιανόπουλο και τους στρατιώτες του καθώς και τα διάφορα που του αφαίρεσαν (μετρητά, άρματα, φορέματα, κ.λ.) τα οποία ευρίσκονται στους κληρονόμους του Νικολέτου. Συνημμένο διαβιβάζεται «μαρτυρικό το οποίον επαρουσίασε η Πανιερότης του, και εις το οποίον ευρίσκονται κατά τα γράμματα τα αρπαγέντα χρήματα και πράγματα. Διατάττεται δε το επαρχείον να εισπράξει από τους κατακρατούντας αδίκως και να τα παραδώση εις τον επίτηδες στελλόμενον άνθρωπον του Πανιερωτάτου Π. Πατρών».

β) έκθεση της συσταθείσης από το υπουργείο Δικαιοσύνης, επταμελούς επιτροπής για διερεύνηση των αναφερομένων υπό του Π. Π. Γερμανου, με ημερομηνία 11.1.1826, η οποία αναγνωρίζει τις βιαιότητες κατά την σύλληψη, καταλογίζει λεπτομερώς στους κληρονόμους τα χρεωστούμενα  σε μετρητά και πράγματα και ζητεί να καταβληθούν απ’ αυτούς χωρίς να πειραχθεί η προίκα της γυναικός του Σοφιανόπουλου ως ιερά και απαραβίαστος.  Η απόφαση αυτή διαβιβάστηκε προς το υπουργείο της Θρησκείας δια τα περαιτέρω.

γ) Ο υπουργός της Θρησκείας στις 15.1.1826 διαβιβάζει όλα τα σχετικά (έκθεση επιτροπής, αναφορά του ιεράρχη κ.λ.) στο Εκτελεστικό Σώμα «…δια να τελειοποιηθή  ενεργηθείσα η της επιτοπής αύτη απόφασις». Την επόμενη ημέρα από το ίδιο Υπουργείο ειδοποιείται και ο Π. Π. Γερμανός.

δ) με έγγραφό του από 19.1.1826, το υπουργείο της Θρησκείας, επικαλούμενο διαταγή του Εκτελ. Σώματος διδει εντολή στο Επαρχείο Καλαβρύτων να ενεργήσει για την αποζημίωση του Π. Πατρών Γερμανού.

ε) από έγγραφο του Επαρχείου με ημερομηνία 29.1.1826 προκύπτει ότι οι κληρονόμοι του Σοφιανόπουλου αποδέχτηκαν την οφειλομένη αποζημίωση στον ιεράρχη.

Ακολουθούν διάφορα έγγραφα για τον προσδιορισμό του τρόπου πληρωμής των κληρονόμων προς τον ιεράρχη, δεδομένου ότι επικαλούνται οικονομικές δυσχέρειες.  Το Επαρχείο ορίζει τον πρόκριτο Αγριδίου[16] Αντρίκο Πονήριν τον Πίκλην ο οποίος με στρατιώτες και άλλους Σοπωτινούς κατέγραψε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του Σοφιανόπουλου προκειμένου να κατασχεθεί. Ο Κατάλογος στάλθηκε στο Επαρχείο 29.1.1826.

Ο Ιεράρχης, απελύθη τελικά δια μεσητείας του Λιδωρίκη, χωρίς να προκύπτει από τα έγγραφα αν έλαβε την σχετική αποζημίωση, την οποία του προσδιόρισε (επεδίκασε) η επταμελής επιτροπή. Ένα τελευταίο έγγραφο στέλνεται από το υπουργείο Δικαίου στο της Θρησκείας, με αντίγραφα όλων των εγγράφων που το Επαρχείο Καλαβρύτων είχε στείλει σχετικών με την υπόθεση του Π. Π. Γερμανού. Το έγγραφο φέρει ημερομηνία 6.2.1826. Μεταξύ των εγγράφων αυτών αναφέρονται και: Υποσχετικό Ασημάκη Σοφιανόπουλου, Αναφορά Ανδρίκου Πονήρη, Κατάλογος των εν τη οικία του Νικολέτου Σοφιανοπούλου ευρεθέντων κ. λ.

Θ. Τζώρτζης.

—————————————————————————————————-

[1] Περνώ: διέρχομαι, διαβαίνω, μεταβαίνω, διέρχομαι εκ τινος τόπου εις έτερον (Δημητράκος).

[2] Όπως ο αναγνώστης θα διαπιστώσει στη συνέχεια όλα όσα για το θέμα αναφέρονται, έχουν καταγραφεί στο παρελθόν – και ευτυχώς – από ιστορικούς ερευνητές και έτσι είναι εύκολο να αναζητηθούν και να υποστηριχθεί η αλήθεια, αφού βρισκόμαστε σε εποχή αμφισβήτησης όχι μόνο της ιστορίας, αλλά κάθε αυτονόητου. Η αναζήτηση  και καταγραφή αυτών των στοιχείων από μέρους μου έχει ένα και μοναδικό σκοπό: την αλήθεια και τη γνώση αυτής κυρίως από τους νέους μας, ακόμα και αν αυτό στεναχωρεί κάποιους.

[3] Γερμανού Π. Πατρών ανέκδοτα – Αθήναι 1969.

[4] Ευρίσκομεν και την γραφήν Δροβολοβά.

[5] Οι έχοντες το αρχείο του ή οι γνωρίζοντες που αυτό ευρίσκεται, ίσως μας φωτίσουν περισσότερο για τα πραγματικά στοιχεία που ο πρωθιερέας κατείχε. Σημειωτέον ότι ο εν λόγω συγγραφέας όστις πολύτιμη παρακαταθήκη ιστορικής και άλλης φύσεως άφησε για την επαρχία Καλαβρύτων, στα έργα του είναι σαφής και συγκεκριμένος.

[6] Υποσημείωση δική μου: [«Αποθανόντα δε τον Ιεράρχην (Π. Π. Γερμανό), εθρήνησε μέχρι κοπετού ο Ανδρέας Ζαήμης, και ο πατήρ αυτών Ασημάκης, όστις και αυτός ασθενών μετ’ ολίγας ημέρας απεβίωσε» (Γερμανού Απομνημονεύματα, υπό Γ. Ι. Παπούλα, εν Αθήναις 1900, σ. 215)].

[7] Ο Σ. Ι Βέριος (όπως στην προηγούμενη ανάρτηση αναφέρεται) αναφέρει ότι αναχώρησαν από το Δροβολοβό και το μεσημέρι έφτασαν σε Νουσά και την επομένη ημέρα αναχώρησαν από Δίβρη όπου είχαν φτάσει ενωρίς. Το χωριό Νουσά (Αστράς) όμως δεν είναι στην «πεδινή» διαδρομή από το Λειβαρτζινό ποτάμι.

[8] Κατά την παράδοσιν ο Γερμανός πεζή ωδηγήθη εκ Δροβολοβού, εις την μονήν «Πορετσού», δήλον ότι, εις το άλλοτε μετόχιον της Άνω Μονής της Δίβρης, το ευρισκόμενον εν Πορετσώ του τέως δήμου Λαμπείας.

[9] Ηγούμενος της μονής Χρυσοποδαρίτισσας. Μαζί με τον Νικηφόρο συνελήφθη και ο μοναχός Νεκτάριος, περιβόητος αγωνιστής του 1821.

[10] Από της εκδόσεως της διαταγής του Γκούρα μέχρι της συλλήψεως του Γερμανού παρήλθον μόνο 12 ημέραι.

[11] Μεταξύ εκείνων που συνέλαβαν τον Π. Π. Γερμανό ήσαν και οι: Γαλανάκης Αντ.: από Καλάβρυτα, συλλαμβάνει το μητροπολίτη Γερμανό στη μονή Χρυσοποδαρίτισσας (Ήλιος Δ΄ 939), και Κυριαζόπουλος Χρίστος: αγωνιστής του 1821 ανδρείος αλλά σκληρός. Ήταν μεταξύ των συλλαβόντων τον μητροπολ. Γερμανό στη Χρυσοποδαρίτισσα. Επολέμησε γενναιότατα κατά του Ιμπραήμ και έπεσε στη μάχη του Μ. Σπηλαίου. Ήταν αδελφός του επίσης αγωνιστή Παναγιώτη Κυριαζόπουλου και καταγόταν από την Πάτρα. (Ελευθ. Η΄ 324) (Τριανταφύλλου, Λεξ. 1087).

[12] Ιστορικό Λεξικό της επαρχία Καλαβρύτων λ. Σοφιανόπουλος Νικολέτος.

[13] Αποτελούμενη από τους Τριπόλεως Δανιήλ (εκ Δημητσάνης καταγόμενον), Κομάνων Ευγένιο, Παμπούκη Νικηφόρο (διάσημο Καλαβρυτινό, κληρικό, Φιλικό, δάσκαλο και αγωνιστή), Αρχιδιάκονο Αθανάσιο, Παπά Αναγνώστη Ρουντόπουλο, Ιωάννη Κ. Γιαννόπουλο. Εδώ καταγράφονται οι 6 γιατί αυτοί υπογράφουν την έκθεση.

[14] Ο πρωθιερεύς Νικ. Παπαδόπουλος αναφέρει την 31.5.1826.

[15] Ιστορ. Λεξικό της Επαρχ. Καλαβρύτων λ. Σοφιανόπουλος Νικολέτος.

[16] «Μετά του Αγριδίου υφίστατο κάποιος σύνδεσμος, διότι ο Π. Π. Γερμανός, είχε στεφανώσει, λαϊκός, τον Σπηλιώτην Παπασπηλιωτόπουλον εξ’ Αγριδίου, μετέπειτα εφημέριον του χωρίου. Προσέτι εβάπτισε, κατά τοπικήν συνήθειαν, τον υιόν αυτού, πιθανώς πρωτότοκον ΓΕΡΜΑΝΟΝ Παπασπηλιωτόπουλον, βραδύτερον ηγούμενον της ιεράς Μονής Χρυσοποδαριτίσσης. Ο ηγούμενος είχε κτήματα και οικίαν εις Μαπρακουμάδι Χαλανδρίτσης Πατρών. Το εν τω ιερώ Ναώ του Αγριδίου κυτίον των ιερών λειψάνων του αγίου Μοδέστου, περιελθόν εκ δωρεάς του εφημερίου Θεοδώρου Θεοδώρου Παπαθεωδώρου ιερέως και δημοδιδασκάλου (+1946) ήτο του Ηγουμένου Γερμανού, ούτινος οικία ήτο η νυν κατοικία του εφημερίου Αγριδίου Παπα Χαραλάμπους Φωτοπούλου» (π. Νικ. Παπαδόπουλος, πρωθιερεύς).

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s