Προεπαναστατικές πληροφορίες ξένων περιηγητών, για Χαλανδρίτσα, Πάτρα, Κάτω Αχαγιά, Φαρές και Γαϊδουρόκαμπο.

Ο Γάλλος περιηγητής και διπλωμάτης  Choiseul – Gouffier το 1782 δημοσίευσε τον Α΄ τόμο από το ταξιδιωτικό του χρονικό που χαρακτηρίστηκε ως «το ωραιότερο έργο που δημοσιεύτηκε για την Ελλάδα». Στην Ελλάδα ήρθε το 1776 σε ηλικία 24 ετών. Κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο (1768-1774) ο οποίος κατέληξε σε αποτυχία για τους Ρώσους και τους ανυπεράσπιστους Έλληνες, στους οποίους φορτώθηκε τελικά η αποτυχία της εκστρατείας αυτής,  «οι Αλβανοί κατέστρεψαν όλες τις ανθούσες πολιτείες του Μωριά. Το Αίγιο έγινε στάχτη, η Πάτρα λεηλατήθηκε. Η πολυάνθρωπη Χαλανδρίτσα με τους περικαλλείς ναούς ερημώθηκε (το 1800 είχαν απομείνει 25 οικογένειες)…» (Σιμόπουλος, τ. Β΄, 370).

Το 1815, ο Pouqueville[1] διορίστηκε πρόξενος στην Πάτρα και άρχισε την περιήγησή του στη νότια Ελλάδα.

«Πρώτος σταθμός η Πάτρα. Πληθυσμός 12.000 Έλληνες,4.000 Τούρκοι και 17 εβραϊκές οικογένειες, φτωχά λείψανα των ιουδαϊκών αποικιών της Αχαΐας της εποχής του Σελεύκου Νικάνορος. Πρόσεξε ότι πολυάριθμα παιδιά ήσαν ραχιτικά. Από την Πάτρα στην Κάτω Αχαγιά. Είχε αρχίσει η σπορά των μπαμπακιών. Άλλοι έσπερναν στις αυλακιές κι άλλοι (οι νεώτεροι) ακολουθούσαν με τα καματερά που έσερναν έναν κύλινδρο. Αυτός ο κύλινδρος ισοπέδωνε τα χώματα. Οι γέροντες έβγαζαν τις σκιλοκρεμμύδες και οι γυναίκες έγνεθαν ή μαγείρευαν. Στο δρόμο συνάντησε πολλές πατρινές οικογένειες που γύριζαν από το πανηγύρι των Φαρών. Είχαν ταξιδέψει ως εκεί για να δεηθούν στον Άη – Γιάννη τον Πρόδρομο και να γιατρευτούν από θέρμες.  Αθλιότητα στην Κάτω Αχαγιά «τα θλιβερά κατάλοιπα των αρχαίων φαρών». Είχαν απομείνει 30 καλύβες στο χωριό. Οι περισσότεροι κάτοικοι εξοντώθηκαν «από κάποιο ληστή που τον  έλεγαν Κολοκοτρώνη[2]. Ακόμα έκλαιγαν οι χήρες τους άντρες τους που σφαγιάστηκαν εκείνη την εποχή». Τα παιδιά έσπευσαν να επιδείξουν στον ξένο τη δεξιοτεχνία τους στη σφεντόνα. Ο καζάς της Πάτρας (95 χωριά) είχε πληθυσμό, σύμφωνα με την απογραφή του 1816, 2.145 οικογένειες 910.725 ψυχές). Έξω από την Πάτρα, στο Γαϊδουρόκαμπο, είδε τα αναθέματα που έστηναν οι Έλληνες για τους καταπιεστές τους, «Όταν εξαντλεί τις εκκλήσεις, τις ικεσίες, τις διαμαρτυρίες του αυτός ο λαός που δεν έχει ούτε εφημερίδες, ούτε δημόσιο βήμα αγορητών για να καταγγείλει την τυραννία επικαλείται τις καταχθόνιες δυνάμεις. Ορίζουν οι κάτοικοι μια τοποθεσία και ρίχνουν εκεί τον λίθο του αναθέματος. Κάθε περαστικός πετάει το λιθάρι του σμίγοντας την ψήφο του στην γενική κατακραυγή έτσι που σύντομα δημιουργείται ένας πετροσωρός». Η συνέπεια του αναθέματος είναι να βρυκολακιάσει ο αναθεματισμένος ύστερα από το θάνατό του, να μη λειώνει στον τάφο του και τα παιδιά του να βασανίζωνται από αρρώστιες. Οι χωριάτες επανέλαβαν μπροστά στον Pouqueville την τελετή του αναθεματισμού του κοτζάμπαση της Πάτρας κραυγάζοντας: «Ανάθεμα στους γονέους, στην ψυχή και στα παιδιά του». Και με ένα γενναίο πετροβόλημα μεγάλωσαν το μνημείο της εκδίκησής τους. Από την Χαλανδρίτσα του 1770 με τους 5.000 κατοίκους και τις 60 εκκλησίες είχαν απομείνει, ύστερα από την καταστροφή της από τους Αλβανούς, 15 οικογένειες και μία εκκλησία…» (Σιμόπουλος, τ. Γ2΄, 81).

____________________________________________________________

[1] [Πουκεβίλ Φραγκίσκος – Κάρολος – Ούγκος – Λαυρέντιος (1770-1838): Γάλλος γιατρός ο οποίος το 1820, γράφει το τεκμηριωμένο πεντάτομο έργο «Ταξίδι στην Ελλάδα…», αφού είχε προηγηθεί νέο ταξίδι στην Ελλάδα (1805-1815 στο προξενείο στα Γιάννενα και το 1816 για ένα χρόνο στην Πάτρα), οπότε και τη γνώρισε από κοντά. Το 1824 γράφει το πεντάτομο αξιόλογο έργο «Ιστορία της αναγέννησης της Ελλάδας» που τον οδήγησε το 1827 στις πύλες της Γαλλικής Ακαδημίας. Τέλος τρία χρόνια πριν το θάνατό του, το 1835, είδε το φώς το έργο του «Ιστορία και περιγραφή της Ελλάδος». Επίσης και δύο άλλα έργα σχετικά με τον Αλή πασά είδαν το φως της δημοσιότητας τα έτη 1820 και 1822..].

[2] «Άγνωστο ποιος Κολοκοτρώνης. Οπωσδήποτε ο σκοτωμός θα έγινε πριν από το 1806, πριν δηλαδή από τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις και το χαλασμό των Κλεφτών του Μωριά».

Θαν. Τζώρτζης.

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s