Έγγραφα σχετικά με τη δημιουργία του νεκροταφείου στη θέση «Γαϊδουρόραχη» των Καλαβρύτων.

Από έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών με ημερομηνία 24.4.1845 μαθαίνουμε ότι ο Διοικητής Καλαβρύτων είχε υποβάλλει αναφορά προς το υπουργείο των Εσωτερικών «περί παραχωρήσεως εθνικής γης εις την πόλιν των Καλαβρύτων για να χρησιμεύσει ως νεκροταφείο». Το υπουργ. Οικον. ήτο «κατά πάντα σύμφωνο με τη γνώμη του υπουργείου επί των Εσωτερικών».

Από πρόχειρο σημείωμα προς το υπουργείο εσωτερικών με ημερομηνία 25.8.1845 προκύπτει ότι σύμφωνα με τον νόμο περί προικοδοτήσεως θα μπορούσε να δοθεί σε κάθε Δήμο εκ των εθνικών γαιών αναγκαία έκταση για τη δημιουργία Νεκροταφείου, εφ’ όσον αυτή η έκταση δεν μπορούσε να ευρεθεί από εκτάσεις διαλυθέντων μοναστηριών. Επειδή όμως το αίτημα πιθανότατα είχε διατυπωθεί[1] από τους κατοίκους των Καλαβρύτων, η ευεργετική αυτή διάταξη του νόμου δεν επεκτεινόταν σε  ομάδα ή άθροισμα πολιτών και κατά συνέπεια θα έπρεπε ο Δήμος των Καλαβρύτων με πράξη του Δημοτ. Συμβουλίου να ζητήσει να προικοδοτηθεί με την ανάλογη έκταση για νεκροταφείο της πόλεως των Καλαβρύτων, διαφορετικά το αίτημα των κατοίκων θα κρινόταν απαράδεκτο. Μόνο έτσι θα μπορούσε να προκληθεί διάταγμα προς παραχώρηση γης.

Στις 12.12.1845 ο Διοικητής Καλαβρύτων Α. Δαρειώτης σε έγγραφό του προς το υπουργ. των Εσωτερικών, σχετικά με την παραχώρηση γηπέδου στο Δήμο Καλαβρύτων για Νεκροταφείο, αναφέρει ότι του διαβιβάστηκε από τον Δήμαρχο Καλαβρύτων η υπ’ αριθ. 423 πρωτότυπη πράξη του Δημοτ. Συμβουλίου δια της οποίας ζητείται να παραχωρηθεί στο Δήμο η θέση «Γαϊδουρόραχη» για να χρησιμεύσει για ταφή των νεκρών και παρακαλεί το υπουργείο να προκαλέσει το απαιτούμενο Β. Διάταγμα.  Το υπουργείο των Εσωτ. διεβίβασε το αίτημα στο αντίστοιχο των Οικονομικών Υπουργείο στις 21.12.1845 «για να ενεργήσει τα δέοντα».

Το υπουργ. των Οικονομικών στις 3.1.1846 (9.1.1846) με έγγραφό του προς τον Έφορο Καλαβρύτων του δίδει οδηγίες να ενεργήσει καταμέτρηση και οριοθέτηση της έκτασης στη θέση «Γαίδουρόραχη» και να συντάξει σχετικό πρωτόκολλο, σημειώνοντας ότι σε καμία περίπτωση η καταμετρουμένη για τον συγκεκριμένο σκοπό έκταση εθνικής γης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 5 έως 6 στρέμματα και γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρξει συνεννόηση μετά του Επάρχου, ο οποίος και θα προσυπογράψει το πρωτόκολλο. Επίσης το υπουργείο κάνει γνωστό ότι, πριν την καταμέτρηση, απαιτείται και έγγραφη γνωμοδότηση του αρμοδίου Διοικητικού ή άλλου γιατρού, περί της καταλληλότητας της θέσεως αυτής, και αυτή η γνωμοδότηση, επικυρωμένη από Έπαρχο ή το Νομάρχη, θα πρέπει να συνοδεύει το σχετικό πρωτόκολλο.

Τα παραπάνω γνωρίζει ο Έφορος στον Έπαρχο στις 7.1.1846.

Στις 20.1.1846, από τα Καλάβρυτα ο εκ του δήμου Κερπινής ιατρός Νικόλαος Ιω. Μέγαρης  σε τετρασέλιδη θεωρημένη αρμοδίως, έκθεσή του αναφέρει περί της καταλληλότητας της θέσης για Νεκροταφείο. Η έκθεση έχει ως εξής :

«Προς τον Δήμαρχον Καλαβρύτων/ Κατά συνέπειαν της υπ’ αριθ. 47 προς ημάς προσκλήσεώς σας, εκδοθείσης συνεπεία της υπ’ αριθ. 142 Διαταγής του Επαρχείου, και υπ’ αριθ. 57 του Οικον. Εφόρου Καλαβρύτων, ο υποφαινόμενος μετέβην σήμερον ενταύθα εις την πρωτεύουσαν της πόλεως Καλαβρύτων, και επιθεωρήσας τας θέσεις Γαίδουρόραχης, επί τω λόγω του ότι πρόκειται να παραχωρηθεί εις την κοινότητα της πόλεως ταύτης, ως έξ  στρέμματα γηπέδου εις την ρηθείσαν θέσιν παρά του υπουργείου προς ταφήν των νεκρών, ή και σχηματισμόν νεκροταφείου./ Θεωρήσας όθεν τας διαφόρους κατ’ εκείνο το μέρος θέσεις, λαβών υπ’ όψιν και τας πρότερον εγκριθείσας παρά του Διοικητικού ιατρού γνωμοδοτήσεις, επ’ αυτώ τούτω τω σκοπώ εν μέρει ενεργηθείσας εις δύο μέρη της πόλεως ταύτης, με θλίψιν και γογγυσμόν των κατοίκων. Συμορφωθείς και με τα περί νεκροταφείου διατεταγμένα, και μετά του υπ’ αριθ. 150 Διατάγματος από 28/9 Απριλίου / Μαρτίου 1834 περί Νεκροταφείων ορισμένα, Γνωμοδοτώ ότι προς το Αρτικοανατολικόν μέρος της πόλεως ταύτης υπάρχει κατάλληλος θέσις δια την οποίαν πρόσθετο σκοπόν και η δημοτική αύτη Αρχή είναι σύμφορος και σύμφωνος κατά τα μνησθέντα περί νεκροταφείων διατεταγμένα./ α) Ότι η θέσις αύτη κλίνει προς το Αρτικοανατολικόν μέρος, β) ότι η ποιότης του γηπέδου τούτου είναι άνυδρος και ξερή κλίνων[!] οποσούν εις αργιλώδες και φαιάν, γ)  ότι η πόλις κειμένη μάλλον και κλίνουσα προς το μεσημβρινόν μέρος, οι πνέοντες άνεμοι είναι ο Νότος και κυρίως ο Ζέφυρος, όστις εκπνέει κατά το πλείστον του χρόνου, θέλει αποπέμπωσι τας νοσηράς αναφυομένας εξατμίσεις προς το απέναντι μέρος του νεκροταφείου, και προς τα κάτωθεν οπού δεν θέλει προξενεί βλάβην  ως εκ των αναφυομένων συνήθως αερίων εξερχομένων εκ των τάφων, δ) Ότι το νεκροταφείον θέλει είναι εις το άκρον της πόλεως, εν εκ των προτίστων αντικειμένων οπού προβλέπει ο νόμος, και απέχων[!] εκ της πόλεως κατά το ρηθέν διάταγμα περί Νεκροταφείων 100 μέτρα από την τελευταίαν οικίαν και 120 περίπου εκ των λοιπών συμπλησιαζουσών οικιών Μεσημβρινώς, εκ δε του Ανατολικού επίσης υπέρ των 120./ ε) Ότι εγκριθείσης ταύτης της θέσεως, ευκολύνει τους κατοίκους εν ώρα χειμώνος την δι’ αυτών μετακόμησιν, προς ενταφιασμόν των νεκρών των./ Επειδή όμως δια να γίνει εν τακτικόν νεκροταφείον ,απαιτεί κατά τον νόμον να έχει όλα τα προσόντα τα συνιστώντα αυτό, παρατηρώ να παραχωρηθεί τόσον ανάλογον γήπεδον απού να δυνηθεί ο Δήμος να κατασκευασθεί εις ιερός ναός, και ένας ιδιαίτερος οικίσκος, και κυρίως λέγω να υποχρεωθεί το Δημοτικόν Ταμείον όσον ένστι περί τελευταίου, ως χρησιμεύων[!] προς εναπόθεσιν των νεκρών δια να εκπληρού[ν]ται  χρείας τυχούσης εν καιρώ τα παρά του νόμου διατεταγμένα εντός αυτού, οίον βοήθεια προς τους νεκρούς[;], και νεκροτομεία[!] και νεκροψία./ ως προς το πρώτον ιατρικής βοήθειας ως εκ της επιστήμης ταύτης δια τον απερίσκεπτον ενταφιασμόν ανθρώπων νεκρών κατά το φαινόμενον μόνον, ως εκ διαφόρων περιπτώσεων τούτου γενομένου, ως προς τα δεύτερα δια να διακρίνονται και ανακαλύπτονται ιατροδικαστικώς λαθραίοι και βίαιοι θάνατοι./ Όθεν γνωμοδοτώ δια την μνησθείσαν αυτήν θέσιν Γαϊδουρόραχην επικαλουμένην, των ιδιοκτημόνων Γιακούπη Τζιλαρδιώτη και Μπουσγαλή, υπό τους ανωτέρω όρους, και της τοιχοδιαχωρήσεως κατά το μέρος της πόλεως, και τούτο ότι εν καιρώ κατασκευής τούτου απαιτεί προσωπικήν εμφάνισιν ειδήμονος ιατρού,δια τον λόγον γνωμο[δο]τήσεως, δια τον προσδιορισμόν της θέσεως του ιερού ναού και οικίσκου, και δια την τοιχοδιαχώρησιν τούτου./ Υποσημειούμαι./ τη 20 Ιανουαρίου 1846./ Εν Καλαβρύτοις/ ο εκ του Δήμου Κερπηνιτών ιατρός/ Νικόλαος Ιω. Μέγαρης/ Εθεωρήθη/ τη 20 [δυσαν. οι λοιπές λέξεις]».

Στις 7.2.1846 ο Έφορος Καλαβρύτων με έγραφό του προς τον Γεωμέτρη τον καλεί να μεταβεί στη θέση Γαϊδουρόραχη της πόλεως των Καλαβρύτων να καταμετρήσει εθνική γη που ανήκε στους Οθωμανούς Μπούσγαλη και Τζιλαρδιώτη, έως έξι στρέμματα.

Στις 8.2.1846 συντάσσεται πρωτόκολλο καταμέτρησης και οριοθέτησης μετά σχεδιαγράμματος, για 5 στρέμματα και 230 μέτρα το οποίο υπογράφεται από τον Έπαρχο, τον Οικονομικό Έφορο και τον Γεωμέτρη. Στο σχεδιάγραμμα στα βόρεια της έκτασης αναγράφεται «λοφίσκος Γαϊδουρόραχη», στα νότια «εθνικαί γαίαι» στα ανατολικά «πέτραι και γη εθνική» και στα δυτικά «πέτραι και δρόμοι». Το πρωτποκολλο παρατίθεται στο τέλος του παρόντος.

Στις 20.2.1846 ο Οικον. Έφορος Καλαβρύτων στέλνει το υπ’ αριθ. 57/224 έγγραφο προς το Υπουργ. Οικονομικών, στο οποίο αναφέρει ότι έγινε η καταμέτρηση και οριοθέτηση της έκτασης για το νεκροταφείο και διαβιβάζονται συνημμένα το πρωτόκολλο της καταμετρήσεως και την γνωμοδότηση του ιατρού Μέγαρη. Στο περιθώριο του εγγράφου αυτού υπάρχει σημείωση του υπουργού των Οικονομικών: «Επιστρέφεται προς τον αναφερόμενον δια να επισυνάψει τα μνημονευόμενα έγγραφα, ως μη επισυναφθέντα, προσέχων να μην υποπέσητε εις τοιαύτας παρεκτροπάς./ τη 19 Φεβρουαρίου/ ο επί των οικον. υπουργός/…». Την ίδια ημέρα 20.2.1846 το Υπουργείο των Οικονομικών στέλνει έγγραφο στον Έφορο Καλαβρύτων με θέμα «Το νεκροταφείο της πόλεως Καλαβρύτων» και περιεχόμενο το ίδιο με το εις την σημείωση του υπουργού στο περιθώριο του προηγουμένου εγγράφου: «Επιστρέφεται προς τον αναφερόμενον δια να επισυνάψει… [κ.λ.]».

Στις 5.3.1846 ο Έφορος Καλαβρύτων απαντάει ότι τα έγγραφα εστάλησαν συνημμένα και επικαλείται αποδεικτικά αυτού, (σφραγίδα, θυρίδα κ.λ.), αλλά ο υπουργός στις 28.3.1846 σημειώνει ότι τα έγγραφα δεν έχουν παραληφθεί και αν δεν βρεθούν από το Έφορο να μεριμνήσει να συντάξει άλλα «δια τα περαιτέρω».

Αυτά τα έγγραφα μόνο περιήλθαν σε γνώση μου για το νεκροταφείο στη θέση αυτή.

1111111111

(Το σχετικό πρωτόκολλο).

————————————————————————————

[1] Το σχετικό έγγραφο δεν κατόρθωσα να το βρω.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

(Από τον υπό διαβόρφωση συμπληρωματικό 7ο τόμο του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων. Χρήση των στοιχείων αυτών επιτρέπεται μόνο ύστερα από ενημέρωσή μου και αναγραφή της πηγής).

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s