«Ψήγματα» εκ των δεινών της κατοχής…

 [Τα αποσπάσματα εγγράφων που ακολουθούν είναι όλα του 1944 και αναφέρονται όλα σε δραστηριότητες του 12ου συντάγματος του ΕΛΑΣ (από το αρχείο του οποίου και προέρχονται – Ε.Λ.Ι.Α.). Το Σύνταγμα αυτό δρούσε κυρίως στο νομό Αχαΐας.

Τα παραθέτω για να δουν και να καταλάβουν κυρίως οι νέοι, έστω και αμυδρά μέσα απ’ αυτά, αφ’ ενός την κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η χώρα, αφ’ ετέρου τις συνθήκες και την κατάσταση εκείνων που πολεμούσαν τότε τον κατακτητή. Ίσως αποτελέσουν ισχυρά κίνητρα αφύπνισης και διδάγματα για την σημερινή πορεία μας σαν έθνος.]

Αντάρτες ξυπολύτοι και χωρίς ιματισμό:

«ΕΛΑΣ/ 12ον Σύνταγμα/ Αριθ. Απ. 760/ Προς Ι και ΙΙ Τάγμα/ Εξ. Επείγον/ ώρα 20/ Κατόπιν ΑΠ. 538/44 Δ/γής VIII ταξιαρχίας ΙΙ Τάγμα να μετασταθμεύσει ολόκληρον μέχρι εσπέρας 7ην τρέχοντος εις Λαγοβούνι.- Να παρακολουθήσουν ει δυνατόν και οι ανυπόδητοι τακτοποιούμενοι δια προχείρων μέσων….».

«…Εχορηγήσαμεν εις τον συναγωνιστήν Τίγρην 2/μερον άδειαν δια το χωρίον του προκειμένου να προμηθευτεί ιδιωτικά υποδήματα ως τελείως ανυπόδητος….

«…Παρακαλούμεν εάν το Σύνταγμα δύναται να μας εφοδιάσει δια σολοδέρματος να διατάξει την χορήγησιν ποσότητος καθ’ όσον έχωμεν πολλά κατεστραμένα άρβυλα και αρκετούς ανυπόδητους./ …».

«…όσο ήταν μπορετό να μας εφοδιάσουν οι πολιτικές οργανώσεις της Πάτρας, Αιγίου και άλλων αστικών κέντρων. Μας είχαν φέρει αρκετά άρβυλα και λίγο ιματισμό…».

Αξύριστοι-ακούρευτοι:

 Βερσοβά: «Ο ίδιος […] καπνοπώλης στις 12.12.43 έλαβε 210.000 δρχ. για προμήθια τριών πενηνταριών τσιγάρων και στις 20.12.43 έλαβε 240.000 για το κούρεμα και ξύρισμα 31 ανταρτών…».

Μεσορούγι: «Απόδειξη με ημερομηνία 8.1.1944 αναφέρει ότι ο […] κάτοικος Μεσορουγίου έλαβε 236.000 δρχ. από τον ταμία του ΙΙ ανεξαρτήτου Τάγμ. ΕΛΑΣ, Περικλή «για μαλλιά και ξύρισμα των ανδρών…».

Λιποταξίες:

Κάποιοι λιποτάκτησαν και προσχώρησαν στις εχθρικές τάξεις. Κάποιοι δεν άντεξαν τις κακουχίες και τον πόλεμο. Κάποιοι άλλοι «έφυγαν» διότι όταν τους στρατολόγησαν δεν είχαν ιδέα πού πήγαιναν και τι θα αντιμετώπιζαν, δεδομένου ότι πολλοί εξ’ αυτών ήσαν παιδιά κάτω των είκοσι ετών. (Τα ονόματα τα απαλείφω γιατί δεν γνωρίζω το λόγο της λιποταξίας τους, αλλά και για το λόγο ότι ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός κυρίως, στην παρούσα ανάρτηση).

Ενδεικτικά:

[….] από Μοίραλι Φαρρών. Αναγράφεται σε φ. Μητρώου του 2ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στον 6ο λόχο, στις 27.10.44, με χρονολογία κατάταξης 1.10.44. Την ίδια ημέρα (27.10.44) έχει συνταχθεί φύλλο λιποταξίας για τον [….] όστις απουσιάζει από το λόχο του από 19.10.44 και κηρύσσεται λιποτάκτης από 20.10.44.

[….]: Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο […] από το Καλάνιστρα κατηγορούμενος για λιποταξία

[…] του Χρήστου εκ Στρεζόβης. Από φ. λιποταξίας του 1ου λόχου του ΙΙ Τάγμ του 12ου Συντ. του ΕΛΑΣ με ημερομηνία 5.12.44, μαθαίνουμε ότι είχε λάβει 10ήμερη κανονική άδεια από 18.11.44 για Δάφνη και κηρύχθηκε λιποτάκτης από 2.12.1944.

[…] αντάρτης από Κάνη Καλαβρύτων. Σε φύλλο Λιποταξίας από 30.12.1944, αναφέρεται ότι γονείς του ήσαν […], ήτο κλάσεως 1940 και δόθηκε ως λιποτάκτης από 16.12.1944.

Οι καταδίκες (για λιποταξία και άλλα αδικήματα):

«Κοινοποιούμεν κατωτέρω αποφάσεις του στρατοδικείου του τάγματος. 1) Δια της υπ’ αριθ. 5/1/2/44 αποφάσεως του στρατοδικείου του Τάγματος, κατεδικάσθη εις θάνατον ο Μπούνιας Μ. ή Πετρόμπεης, κάτοικος […], επαγγέλματος κτηματίας, κατηγορούμενος επί λιποταξία εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ. Ο ως άνω εξετελέσθη την 1/2/44 εις το χωρίον Μεγάλο Μποντιά. 2)… 3)… Των ως άνω αποφάσεων να λάβωσι γνώσιν άπαντες οι άνδρες των λόχων/ Σ.Δ. Τάγματος 13.2.44/ Σφακιανός/ Ζαχαριάς»

Ομοίως: «…Σχίζας Ανδρέας, κάτοικος Αιγίου, […]  κατηγορούμενος επί λιποταξία εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ και κλοπή. Ο ως άνω εξετελέσθη την 1/2/44 εις το χωρίον Μεγάλο Μποντιά. 3)… Των ως άνω αποφάσεων να λάβωσι γνώσιν …»

Ομοίως: «ο Μιχαλόπουλος Κ. ή Αγώνας, κάτοικος Μαζαράκι, ετών 22, επαγγέλματος εργάτης, κατηγορούμενος επί λιποταξία εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ. Ο ως άνω εξετελέσθη την 11/2/44 εις το χωρίον Μπούμπουκα. Των ως άνω αποφάσεων να λάβωσι γνώσιν…».

%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b4%ce%af%ce%ba%ce%b5%cf%82(Από Ε.Λ.Ι.Α.).

Αξία προϊόντων και «κατοχικά λεφτά»:

1 οκά φασόλια: 18.000 δρχ.

1 οκά φακή: 20.000 δρχ.

1 λίρα Αγγλίας χρυσή: 10 εκατομμ. δρχ.

1 οκά καπνού: 1.000.000 δρχ.

2 κούτες τσιγάρα: 1.000.000 δρχ.

κ.ο.κ.

Έτσι,  αποτυπώθηκαν τα παραπάνω…:

«…Απόδειξη προς το ΙΙ Ανεξάρτητο Τάγμα του ΕΛΑΣ, με ημερομηνία 25.11.43, αναφέρει ότι ο […] κάτοικος Αρφαρών, έλαβε από την επιμελητεία του Τάγματος (Θ. Κολοκοτρώνη και Μ. Ξάνθο) ποσό 56.000 δρχ. για την αγορά 2 οκάδων φασολίων προς 18.000 την οκά και 1 οκάς φακής προς 20.000 την οκά. Επίσης στο χωριό αυτό συγκεντώθηκαν από έρανο 12 οκάδες φασόλια και 14 οκάδες φακές… Άλλη απόδειξη από 20.12.43 αναφέρει ότι ο καπνοπώλης […] κάτοικος Αρφαρών, έλαβε 1.960.000 δρχ. για την προμήθεια 140 πακέτων τσιγάρων στο ΙΙ Ανεξ. Τάγμα του ΕΛΑΣ, 1ος Λόχο. Από απόδειξη με ημερομηνία 24.12.1943, προκύπτει ότι ο […], υπεύθυνος εφ. ΕΛΑΣ Αρφαρών, έλαβε παρά του καπετάνιου του τάγματος «Κολοκοτρώνη» 4 λίρες Αγγλίας προς εξαργύρωση και αγορά τροφίμων.».

«…Επίσης σε άλλη απόδειξη με ημερομηνία 11.3.44 αναφέρεται ότι […] κάτοικος Ζαχλωρού εξαργύρωσε μια χρυσή λίρα Αγγλίας του ΙΙ/12 Συντ/τος προς 10 εκατομμ. δρχ. Η ίδια, την ίδια ημέρα, έλαβε 6.600.000 δρχ. από την ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ, για την προμήθεια 5 και ½ οκάδων καπνού για τις ανάγκες του Τάγματος….».

«Σε απόδειξη από 21.2.1944 αναφέρεται ότι ο […] κάτοικος Καλαβρύτων,  έλαβε από το ΙΙ/12 Συντ/τος του ΕΛΑΣ, μία λίρα Αγγλίας χρυσή ως αξία για είκοσι πέντε οκάδες φασόλια. Ο ίδιος, στις 28.2.44, έλαβε από την ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ 4 εκατομμ. δρχ. για την προμήθεια 4 οκάδων καπνού. Σε άλλη απόδειξη από 16.3.1944 αναφέρεται ότι ο […] κάτοικος Καλαβρύτων,  έλαβε από το ΙΙ/12 Συντ/τος του ΕΛΑΣ, 2.100.000 δρχ. ως αξία για 1 και ¾  οκάδες καπνό. Ο ίδιος στις 24.2.44 έλαβε από την ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ 2.550.000 για 17 οκάδες φασόλια που τους προμήθευσε. Σε άλλη απόδειξη από 16.3.44 αναφέρεται ότι ο παραπάνω […] έλαβε από το ΙΙ/12 Συντ/τος του ΕΛΑΣ, 500.000 δρχ. για την αξία μιας κούτας τσιγάρων των 100. Ο ίδιος […] στις 23.3.44 έλαβε 1 εκατομμ. δρχ. για την προμήθεια 2 κουτών τσιγάρων των 100, στην ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ.».

Με Γερμανικές στολές…:

Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας] (15.8.1944, φ. 12) ανέφερε τα εξής: «Η δολοφονική και ληστρική δράση των Γερμανοτσολιάδων εντείνεται καθημερινά σε βάρος του λαού της Αιγιάλειας. Ταγματα[σφα]λήτες και χωροφύλακες με γερμανική στολή συνοδευόμενοι από λίγους Γερμανούς… στο χωριό Αρφαρά σκότωσαν 4 αόπλους πατριώτες ακόμη και δύο γύφτους που αμέριμνα έπλεκαν τα κοφίνια τους…. Στο Αγρίδι σκότωσαν τον Δ. Αγγελετόπουλο…».

Σε «Δελτίο κινήσεων του εχθρού» του ΕΑΜ Αιγιαλείας προς το ΙΙ/12ου Τάγμα, με ημερομηνία 22.5.44, αναφέρονται και τα εξής: «…Την 21.5.44 ενεφανίσθη ερχόμενος από Μπαλκουβίνα άγνωστος με Γερμανική στολή, του οποίου ύστερα εξηκριβώθη η ταυτότης ότι ήτο τσολιάς, στην Ακράτα, από όπου πήρε ζώο και κατέβηκε, περάσας έξωθι Πλατάνου, στο Δημόσιο Δρόμο, απ’ όπου πήρε Γερμανικό αυτοκίνητο προς Αίγιον, αφήσας το ζώο και τον συνοδό του ένα παιδί εξ’ Ακράτας. Σημειωτέον ότι είχε μαζί του έν αυτόματο όπλο…».

Συνεργάτες των Γερμανών και άλλων τρομοκρατών της περιόδου εκείνης:

(Τα ονόματα τα έχω «σβήσει» εγώ για τους λόγους που παραπάνω αναφέρονται).

%ce%b3%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%8c%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%bf%ce%b9%ce%bc%ce%b5-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d%cf%82Θ. Τζώρτζης.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s