Επετειακό: Ασημάκης Φωτήλας…

Περί του Ασημάκη Φωτήλα (1761-1835), Καλαβρυτινού πρωτοκλασάτου αγωνιστή του 1821, προκρίτου, Φιλικού, αντιπροέδρου της πελοποννησιακής Γερουσίας, ανθρώπου ο οποίος υποστήριζε την έναρξη της επανάστασης, ανθρώπου όστις όντας «ένα κοψίδι κρέας (=μικροπρόσωπος) που έσωσε το έθνος» όπως έλεγε ο Κολοκοτρώνης, μέλους του βουλευτικού, ανθρώπου με μεγάλη δύναμη και επίσης μεγάλη προσφορά στην πατρίδα κ.λ.π, ως επίσης και για τα μέλη της οικογενείας του, τους απογόνους του κ.λ. αναλυτικά και με πολλά ανέκδοτα στοιχεία παρουσιάζονται στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων. Ειδικώτερα για το γιό του Παναγιωτάκη έχω παραθέσει και στο παρόν blog στοιχεία.

Όμως επειδή η έρευνα συνεχίζεται… αλλά και λόγω των ημερών που νοερά και με μεγάλη υπερηφάνεια μας οδηγούν στην ηρωοτόκο επαρχία των Καλαβρύτων, παρουσιάζω στη συνέχεια, σαν μνημόσυνο σε εκείνον και όλους του άλλους, τα παρακάτω έγγραφα τα οποία δεν έχουν περιληφθεί ούτε στο κυρίως «Λεξικό» ούτε στον Συμπληρωματικό τόμο του εν λόγω «Λεξικού» διότι προέκυψαν μετά την έκδοσή τους. Αυτά τα στοιχεία αναφέρονται στο αίτημα για συνταξιοδότηση της πρώτης συζύγου του Άννας, την αρνητική απάντηση της Γραμματείας των Οικονομικών, την αίτησή της για ακρόαση από τον Βασιλέα και την έκθεση του ιδίου του Φωτήλα προς την   Εξεταστική επιτροπή, από την οποία ζητούσε να του δοθούν όσα εξόδευσε για την πατρίδα.

(Όσα έχουν σημειωθεί με έντονο χρώμα, αυτό εχει γίνει από εμένα και τούτο για να προσέξει ο αναγνώστης, κυρίως όσα ο ίδιος ο Φωτήλας αναφέρει για την έναρξη της επανάστασης και για τα πρώτα γεγονότα στα Καλάβρυτα, ως επίσης και για τις πονηρές ενέργειες κάποιων Καλαβρυτινών).

Η αίτηση της Άννας Φωτήλα είναι η εξής:

«Εν Αθήναις / την 19ην Ιανουαρίου 1841/ Μεγαλειότατε!/ Η υποφαινομένη σύζυγος του ποτέ Ασημάκη Φωτήλα, έρχομαι να εξαιτήσω εις τους πόδας του υψηλού θρόνου την δικαιοσύνην, ικετεύουσα θερμώς την Υ. Μεγαλειότητα, να ευαρεστηθεί εις την ακρόασιν των δικαίων μου./ Είναι πασίδηλον, Μεγαλειότατε, ότις εις των ενδόξων πρωταγωνιστών της πατρίδος εξ’ αυτής της αρχής του ιερού της επαναστάσεώς μας αγώνος, εχρημάτισε και ο μακαρίτης σύζυγός μου Ασημ. Φωτήλας, υπηρετήσας πολυειδώς την πατρίδα, και καθέξας πολιτικώς και στρατιωτικώς τας υψηλοτέρας της υπηρεσίας θέσεις, προσέφερε σημαντικάς και απείρους εις το έθνος εκδουλεύσεις, αναδείξας δε και έτερον λαμπρόν αγωνιστήν εκ του οίκου του τον μακαρίτην υιόν μας Παναγιωτάκην Φωτήλαν, κατέβαλε μεγάλας χρηματικάς θυσίας, καταδαπανήσας εις μετρητά υπέρ τας 7.000 τάλληρα, και συγχρόνως καταζημιωθείς υπέρ τας 30.000, ως εις την προς την εξεταστικήν επιτροπήν αληθεστάτην και ανύποπτον έκθεσή του ο μακαρίτης εκθέτει, την οποίαν και εσωκλείω προς φωτισμόν της Υ. Μεγαλειότητος./ Τοιούτος δε γενόμενος κατά τον Ιερόν αγώνα, και τοσαύτα θυσιάσας, ουδέν ζων ρόδον τι ή οβολόν ο μακαρίτης έλαβε παρά του έθνους ως βραβείον, και ανταμοιβήν των τοσούτων και τοιούτων εκδουλεύσεων και θυσιών του, ουδέ αποθανόντος αυτού, η με τα πέπλα της λήθης καλυφθείσα οικογένειά του με σημείον τι εθνικής ευγνωμοσύνης και ανταμοιβής επεριποιήθη./ Δια δε τας προς το έθνος, Μεγαλειότατε μεγάλας ταύτας θυσίας του μακαρίτου, και δια την φοράν των αποτελεσμάτων της επαναστάσεως, η άλλοτε ευτυχής και ακμάζουσα οικία μας, έφθασε σήμερον εις θέσιν δεινήν απογνώσεως και αμηχανίας. Εκτός τούτων όμως και άλλα απροσδόκητα δεινά επιπεσόντα με καταθλίβουν ήδη· μας καταδιώκουν δια τα παλαιά  της επαρχίας των Καλαβρύτων χρέη, εις τα οποία υποχρεώνετο ο μακαρίτης σύζυγός μου ως προύχων. Από τα όσα μας χρεωστούν οι Κοινότητες των χωρίων δεν μας δίδουν τίποτε, ώστε να προφθάσωμεν τας ανάγκας μας. Ο υιός μου, η μόνη μου ελπίς, πάσχει από χρονικήν ασθένειαν, δια την οποίαν αναγκάζομαι να περιφέρωμαι καταξοδευομένη και καταχρεωμένη./ Και δια ταύτα, Μεγαλειότατε, τα δεινά μας, τα οποία μας έφεραν εις θέσιν αιτήσεως ελέους, και τα οποία τοσούτον επιβαρύνουσι την πλάστιγγα της δικαιοσύνης και της εθνικής ευγνωμοσύνης και δια το απλούν δίκαιον των τοσούτων και τοιούτων πολυειδών του μακαρίτου συζύγου μου αγώνων και θυσιών, το οποίον και εις όλα τα πολιτισμένα και ελεύθερα έθνη εκόντως εκτιμάται, εξαιτούμενα την βασιλικήν ευμένειαν και χάριν, εξαιτούμαι την δικαιοσύνην της Υ. Μεγαλειότητος. Διότι δεν είναι δίκαιον και έντιμον εις το έθνος, Μεγαλειότατε, ενώ όλοι οι αγωνισθέντες υπέρ της πατρίδος βραβεύονται και τιμώνται, ανταμείβονται και αποζημιούνται, μόνη η οικία του πρωταγωνιστού Ασημ. Φωτήλα ν’ αναξιπαθεί, και να μένει εις τον τάφον της εθνικής λήθης./ Εξαιτουμένη λοιπόν το δίκαιον, εξαιτούμαι παρά της βασιλικής ευμενείας και χάριτος χρηματικήν τινά σύνταξιν, και περίθαλψιν απέναντι των οφειλουμένων προς τον σύζυγόν μου, και αποζημίωσιν γης, αναλόγως των εκδουλεύσεών του, και αρμόζουσαν τινά βράβευσιν και τιμήν./ Υποσημειούμαι/ της υμετέρας Μεγαλειότητος/ ταπεινή δούλη και υπήκοος/ Άννα Φωτήλα.». Στο περιθώριο της 1ης σελίδας της αίτησης υπάρχει η εξής σημείωση: «Προς την επί των Οικονομικών Γραμματεία, δια να αναφέρη/ Εν Αθήναις τη 19 Φεβρ. /3 Μαρτίου 1841» και αρκετά παρακάτω στο ίδιο περιθώριο υπάρχει η σημείωση: «Διεκπερ. Καθ’ υψηλοτάτην επιταγήν/ [υπογρ. Δυσανάγν.]». Εις δε την 2αν σελίδα στο περιθώριο υπάρχει σημείωση: «Υπ’όψιν του Συμβουλίου» και ετέρα εντελώς «αχνή» και άρα μη αναγνώσιμη σημείωση.

Η αίτησή της να την δεχθεί ο βασιλιάς:

«Φωτήλα Άννα/ Περί εμφανίσεώς της εις την Α. Μ./ Μεγαλειότατε!/ Παρακαλώ θερμότατα την Υ. Μ. να διατάξει ώραν τινά των υψηλών ευκαιριών της και προς ακρόασιν της υποφαινομένης συζύγου του εκ Καλαβρύτων μακαρίτου Α. Φωτήλα./ Και μένω της Υ. Μ. ταπεινοτάτη δούλη και υπήκοος,/ Άννα Φωτήλα/ τη 19 Ιανουαρίου 1841/ Αθήναι».

Η αρνητική απάντηση της Γραμματείας των Οικονομικών:

«Αθήναι την αην Μαρτίου 1841./ Β.Δ. Αρ. 20308/από ημερομ. 19 Φεβρ./ Η Επί των Οικονομικών Γραμματεία της Επικρατείας./ Περί συντάξεως προς την χήραν του Ασημάκη Φωτήλα./ Προς την Α. Μ. τον Βασιλέα./ Μεγαλειότατε,/ Η Γραμματεία επιστρέφουσα ευσεβάστως της αναφοράν της χήρας του ποτέ Ασημάκη Φωτήλα, την οποίαν η υμετέρα Μεγαλειότης παρέπεμψε προς αυτήν δια της από 20 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου επισημειώσεως, και δια της οποίας η αναφερομένη εξαιτείται να χορηγηθεί εις αυτήν σύνταξις, λαμβάνει την τιμήν να παρατηρήσει, ότι συντάξεις χορηγούνται μόνον εις τους στρατιωτικούς, όσοι φέροντας πληγάς κατεστάθησαν ανίκανοι προς εργασίαν, ή εις τας χήρας και ορφανά των εις τον πόλεμον φονευθέντων./ Επειδή δε ο μακαρίτης Ασημάκης Φωτήλας δεν εφονεύθη εις πόλεμον ως στρατιωτικός, δια τούτο η Γραμματεία δεν τολμά να προτείνει σύνταξιν υπέρ της χήρας αυτού, ενώ άλλως γινώσκεται[;], ότι ο ρηθείς Ασημάκης Φωτήλας έκαμε σημαντικάς εκδουλεύσεις προς το έθνος εν καιρώ του υπέρ ανεξαρτησίας πολέμου./ Με βαθύτατον Σέβας/ της Υμετέρας Μεγαλειότητος/ ευπειθέστατος θεράπων και πιστός υπήκοος [υπογραφή δυσανάγν.]».

Η έκθεση του Ασημάκη Φωτήλα προς την Εξεταστική Επιτροπή:

«Προς την Σ. Εξεταστικήν επιτροπήν./ Ο υποφαινόμενος εις των προκρίτων της επαρχίας των Καλαβρύτων ότε η επαρχία αύτη πρώτη των άλλων, εκινήθη εις τον ιερόν αγώνα ευρέθην εις την δεξιάν θέσιν/ και δια την οποίαν και επί Τουρκίας και κατ’ αυτήν την έναρξιν και πρόοδον του ιερού αγώνος είχα κοινήν υπόληψιν και αγαθήν επιρροήν/ ώστε να γίνω εις των πρωταγωνιστών του πολέμου και μέχρι τέλους δια των σημαντικών αγώνων, και δια των χρηματικών μου δαπανών γενόμενος εις των αρχηγών του αγώνος τούτου υπηρετήσας παντοειδώς την πατρίδα και δαπανηθείς, σπεύδω κατά το περί τούτου Βασιλικόν Διάταγμα να αναφέρω τα ακόλουθα./ ότι κατά το 1821 Μαρτίου 15 ότε κατά πρώτον εκτυπήσαμεν  μετά των συναγωνιστών μας τους Καλαβρυτινούς Τούρκους και εξεβιάσαμεν  αυτούς εις συνθήκην εξέδωσα εις πολεμοφόδια τάλληρα εκατόν πεντήκοντα αριθμός 150./ Ότι γινόμενος αρχηγός της επαρχίας μου κατά του Λάλα εκστρατείαν με χιλίους στρατιώτας, εξώδευσα εις πολεμοφόδια πεζούς και φιλοδωρήματα τρεις χιλιάδες τάλληρα ήτοι αριθμός 3.000./ Διορισθέντος δε τοτ υιού μου Παναγιωτάκη αρχηγού του στρατεύματος του τμήματος Λειβαρτζίου εις την κατά τας παλαιάς εκστρατείαν, και ευρεθέντος καθ’ όλους τους πολέμους, ενόσω έξη, εξόδευσα εις πολεμοφόδια τάλληρα διακόσια πενήντα, αριθμός 250./ Εις Ακράταν πολεμοφόδια και μισθούς των στρατιωτών τάλληρα τριακόσια [αριθ.] 300./ Ήμην εις την Γερουσίαν αντιπρόεδρος και οικονόμουν τα κατά του Δράμαλη στρατεύματα τάλληρα τετρακόσια πενήντα, αριθμός 450./ Εις έρανον δια την του Μεγ. Σπηλαίου φρουράν τετρακόσια πενήντα [αριθ.] 450./ Εις έρανον δια το ναυτικόν [αριθ.] 300./  [σύνολο] 4.900./ Το όπισθεν κεφάλαιον 4.900./ Εις έρανον εν Ναυπλίω δια μισθόν στρατιωτών Ρουμελιωτών επί της διοικητικής επιτροπής εκατόν πενήντα [αριθ.] 150./ Εις την Κρέπαν[;] πολεμούντος του μακαρίτου υιού μου Παναγιωτάκη κατά του Ιμβραΐμ τάλληρα 130./ Το όλον κεφάλαιον πέντε χιλιάδες και εκατόν ογδόντα [αριθ.] 5.180./ Παρά τας στρατιωτικάς ταύτας εκδουλεύσεις και δαπάνας, εκλεχθείς πληρεξούσιος εις τέσσαρας εθνοσυνελεύσεις εδαπάνησα εξ’ ιδίων μου εις έξοδα τάλληρα χίλια πεντακόσια [αριθ.] 1.500./ Προσέτι εις την βουλήν ως βουλευτής επί Κουντουριώτη και επομένως εις το τότε εκτελεστικόν γινόμενον μέλος αυτού εις μήνας δώδεκα δια μισθόν μου ανά τάλληρα 50κατά μήνα …πτομένων εκατόν τα οποία μ’ επληρώθησαν λείποντας να λάβω πεντακόσια [αριθ.] 500./ Τάλληρα επτά χιλιάδες και εκατόν ογδόντα 7.180/ ποσότης ήτις μου οφείλεται./ Κρίνω περιττόν να προσθέσω ενταύθα ότι αι των πυρποληθέντων οικιών μου προκύψασαι ζημίαι, ως και εκ του απωλεσθέντος προϊόντος σταφίδος γεννημάτων και άλλων πραγμάτων μου κατά τον ιερόν αγώνα υπερβαίνοντα τας τριάντα χιλιάδας τάλληρα./ Έγγραφα επισημότερα και αποδεικτικά άλλα αξιοπιστότατα δια τας εκδουλεύσει μου ταύτας και δια την εξ’ ιδίων μου δαπάνην των καφαλαιοθέντων ταλλήρων 7.180 δεν έχω ει μη την πασίγνωστον τιμιότητα και αφιλοχρηματίαν μου την ανεπίληπτον[;] διαγωγήν μου και κοινήν υπόληψιν./ Ηδυνάμην Σ. επιτροπή περισσότερον από πάντα άλλον δια τα οποία είχον μέσα εις τας υψηλάς θέσεις των λαμπροτέρων αρχών πάντοτε και διπλώματα των στρατιωτικών μου εκδουλεύσεων και να λάβω αποδείξεις των ενδόξων και να έχω επικυρώσεις στρατιωτικών μισθών να φέρω, αλλά παρατηρήσας ότι τινές χάρισμα επροέτρεχαν και ελάμβανον καταχρηστικώς τοιαύτας υλικάς αποδείξεις, απεποιήθην σταθερώς του να προμηθευθώ τοιαύτα έγγραφα αφού άπαξ εξαφανίσθησαν[;], ικετεύω εγγυημένος από την ευσυνείδησιν και την κοινήν υποληψιν./ Πεποιθώς ότι η Σ. αύτη επιτροπή κατά αξίαν θα εκτιμήσει τας εκδουλεύσεις μου και θα εγκρίνει τας απαιτήσεις μου των θετικώς εξοδευθέντων χρημάτων. Και υποφαίνομαι με το προσήκον σέβας./ Ασημάκης Φωτήλας/ Εν Καλαβρύτοις την 29 Απριλίου 1833./ Δια το ακριβές της αντιγραφής τη αυτή ημερομηνία/ Ο Διοικητικός τοποτηρητής Καλαβρύτων/ Ι. Κ. Φεγγαράς».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Σημείωση: Οι αναγνώστες που πρόκειται να κάνουν χρήση όσων παραπάνω αναφέρονται, θα πρέπει να αναφέρουν το παρόν blog ως πηγή, κυρίως σεβόμενοι τον κόπο και το χρόνο που αναλώθηκε για να βρεθούν αυτά τα στοιχεία, αλλά και όσα ορίζει ο νόμος.

Θ. Τζώρτζης.

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s