Η κατάσταση στην Πάτρα το 1828, μετά την εκδίωξη των Τούρκων.

Τα έγγραφα που ακολουθούν, δείχνουν κατά ένα μέρος τον ευκαιριακό πλουτισμό που επεδίωξαν κάποιοι εκμεταλευόμενοι την ανομία, την ανυπαρξία κράτους και τη δύναμη της ισχύος τους, ως επίσης και τη χαώδη κατάσταση,   που επεκράτησε μετά τον διωγμό των Τούρκων από την Ελλάδα και στην περίπτωσή μας από την Πάτρα.

 

Έγγραφο του εκτάκτου επιτρόπου προς τον Καποδίστρια.

«2075/ Ελληνική Πολιτεία.

Προς τον εξοχώτατον Κυβερνήτην.

Ο κατά την Αχαΐαν έκτακτος Επίτροπος.

Με απορίαν μου όχι ολίγην είδον εις την υπ’ αριθ. 7134 διαταγήν της εξοχότητός σας περί του ότι οικειοποιήθησαν  τας ενταύθα οικίας μικροί οπλαρχηγοί εκ των πέριξ επαρχιών, και ότι οι κάτοικοι επιστρέφοντες εις την πατρίδα των δεν έχουν που να τοποθετήσουν τας οικογενείας των, Δεν μου εφάνη παράδοξον, το να παρρησιασθεί εις την εξοχότητά σας τοιούτον πλάσμα, αλλά το να παρρησιασθεί από τον κύριον Μπενιζέλον Ρούφον, ο οποίος και φρόνιμος είναι, και αυτοπροσώπως διέτριψεν ενταύθα μερικάς ημέρας, με εξέπληξε καθ’ υπερβολήν. Όταν παρεδόθη η πόλις των Πατρών εις τους Γάλλους διάφοροι από τας πέριξ επαρχίας συνέρρευσαν  ενταύθα συρρόμενοι άλλοι από κέρδη, και άλλοι από περιέργειαν, μένοντες δε ολίγας ημέρας ενταύθα, έμβαινεν έκαστος όπου εύρισκε οικίαν εύκαιρον αλλά χωρίς να λάβει τινά κυριότητα, αλλά δια να περάσει άλλος μίαν και άλλος δύο νύκτας, σκοπόν έχων να επιστρέψει έκαστος εις τα ίδια, και όχι, να οικειοποιηθεί καμμίαν οικίαν. Όταν επληροφορήθην παρά του στρατηγού Σχνεϊδέρου ότι οι Τούρκοι είχον το δικαίωμα να πωλήσουν τας ιδιοκτησίας των, συμφώνως μετ’ αυτού επροκήρυξα της υπ’ αριθ. [κενο] προκηρύξεως, ότι εις μόνους τους Πατραίους είναι συγχωρημένον ν’ αγοράσουν οικίας και εργαστήρια, και αποκλείονται όλοι οι λοιποί Έλληνες, απ’ οποιονδήποτε μέρος και αν ήθελον είναι, ώστε εκτός πολλά ολίγων καλυβών αι οποίαι είχον προπωληθεί εις μη εντοπίους αι λοιπαί οικίαι και τα εργαστήρια επωλήθησαν εις Πατραίους, μάλιστα πολλοί ηγόρασαν  και δια λογαριασμόν ξένων ή μη έχοντες αυτοί χρήματα, ή καταχρώμενοι το δικάιωμά των ύστερον από ταύτα δεν ηξεύρω πόθεν ημπορούσε να πηγάσει το τόσον παχυλόν πλάσμα ότι οικειοποιήθησαν  ξένοι τας ενταύθα οικίας. Κρίνω αναγκαίον να προσθέσω ακόμη, ότι ολίγαι οικίαι Τουρκικαί, αι οποίαι είναι αι μεγαλύτεραι και καλύτεραι των όσας ευρίσκονται ενταύθα, κατοικούνται και θέλουν κατοικηθεί από Γάλλους εν όσω ούτοι  διατρίψουν ενταύθα, ώστε και εγώ μη θελήσας ν’ αγοράσω επ’ ελπίδι του να λάβω τινά εθνικήν, κατοικώ ήδη εις μίαν καλύβαν. Ήτον δυνατόν λοιπόν να παραχωρήσω τας εθνικάς οικίας να κατακρατώνται από τοιούτους ανθρώπους, οποίους λέγει ο κύριος Ρούφος και να μην λάβω καν δια τον εαυτόν μου μίαν; Επιθυμών να λάβετε περί τούτου και αλλαχόθεν πληροφορίας, μένω με βαθύτατον σέβας.

Εκ Πατρών την 28 8βρίου 1828.

Ο κατά την Αχαΐαν έκτακτος Επίτροπος.

Γεώργιος Μαυρομμάτης».

 

Παιδιά αιχμάλωτα…

«Αριθ. 2185.

Ελληνική Πολιτεία.

Προς τον εξοχώτατον Κυβερνήτην.

Ο κατά την Αχαΐαν έκτακτος επίτροπος.

Όσα παιδία ευρισκόμενα εις αιχμαλωσίαν πλησίον εις τους Τούρκους, ελευθερώθησαν από τους Γάλλους παρεδόθησαν εις εμέ δια να τα δώσω εις τους συγγενείς των. Εκ τούτων τινά μεν γνωρισθέντα από τους συγγενείς των επάρθησαν χωρίς να μείνουν πολλάς ημέρας πλησίον μου, άλλα διέμειναν έως να προσκαλέσω  τους συγγενείς των να τα λάβωσι, και άλλα τελευταίον δεν γνωρίζουν κανένα συγγενή των, και είμαι αναγκασμένος να τα τρέφω. Έχουν μάλιστα και ανάγκην ενδυμάτων, επειδή αρπασθέντα  δια της βίας από τους Τούρκους, δεν έλαβον μεθ’ εαυτών άλλο ένδυμα παρ’ ότι εφορούσαν. Κατάλογον λεπτομερή των όσοι ελευθερώθησαν ενταύθα θέλω πέμψει με νεώτερον, επί του παρόντος δε εγκλείω σημείωσιν των ονομάτων, των όσα δεν γνωρίζουν κανένα συγγενή των, και τα οποία είναι απαραίτητος ανάγκη να οικονομηθώσιν από τροφάς και ενδύματα, και περιμένω οδηγίαν σας. Μένω δε με σέβας βαθύτατον.

Εκ Πατρών τη 6 Νοεμβρίου 1828.

Ο κατά την Αχαΐαν έκτακτος Επίτροπος.

Γεώργιος Μαυρομμάτης».

 

Έγγραφο Πατρινών προς τον έκτακτο Επίτροπο.

«Πανευγενέστατε έκτακτε επίτροπε της Αχαΐας.

Η φιλανθρωπία των τριών μεγάλων δυνάμεων, και ο ερχωμός εις την Ελλάδα του ήρωός μας Κυβερνήτου, έφεραν την ελευθερίαν εις τους Έλληνας, και την ευταξίαν εις το εσωτερικόν τους, έκαμαν να παύσουν αι σφαγαί, αιχμαλωσίαι, λεηλασίαι, και άλλα δεινά, τα οποία υπέφεραν οι Έλληνες, όχι μόνον από τους Αγαρηνούς αλλά και από μερικούς ομογενείς των χριστιανούς, έλειψεν η αναρχία και αφοβία των Νόμων. Αλλά φεύ! δι ημάς τους δυστυχείς Πατραίους λείπει εσωτερική ευταξία. Αφού έπειτα από οκτώ χρόνους ηξιώθημεν ν’ ακούσωμεν την ελευθερίαν της πολυπαθεστάτης πατρίδος μας και ετρέξαμεν εις αυτήν, ως έλαφος διψώσα εις τας πηγάς των υδάτων, βλέπωμεν τας καλιοτέρας και επικερδεστέρας θέσεις καταπατημένας από τους νησιώτας και στερεολαδίτας, ενώ οι πρώτοι εχαίροντο έως χθες την ελευθερίαν τους και αγαθά τους και τα οσπήτιάτων, και οι δεύτεροι μετ’ ού πολύ θέλει τα απολαύσουν. Εν τοσούτω ημείς αυτούς τους στερεολαδίτας γνωρίζωμεν αδελφούς και συναγωνιστάς μας, έχωμεν ευχαρίστησιν να ησυχάσουν και να ευτυχήσουν. Όχι όμως να εξουσιάσουν τας καλιοτέρας θέσεις της πατρώας μας γης, χωρίς την άδειαν της ευγενείας σας και του δημογεροντίου, όχι να μας υβρίζουν και περιφρονούν αδίκως, και η ευγένειά σας  να αδιαφορείτε, κάποτε και να τους δικαιώνετε ονομάζοντας αυτούς ελευθερωτάς μας, τους οποίους ημείς δεν γνωρίζωμεν δια τοιούτους, αλλά μάλιστα (αν δεν είναι πικρή η αλήθεια) ημπορούμεν να ειπούμεν ότι ο κύριος Αθανάσιος Δεσποτόπουλος προ ολίγων ημερών ευτυχούσεν υπηερώντας τους Τούρκους, και τώρα βαστά περισσότερα και καλιότερα εργαστήρια εδώ από κάθε άλλον, και υβρίζει ημάς με τας πλέον αισχράς, και ίσως προς αυτόν συνηθισμένας λέξεις, καθώς προχθές τον τίμιον πατριώτην μας κύριον Κωνσταντίνον Παπαθανασόπουλον. Εδώ κύριε βλέπωμε και καταπατούνται όχι μόνον τα δίκαιά μας, αλλά και τα καθήκοντα  όλα σχεδόν. Εδώ ιμβαρκαρίσθησαν  αναφανδόν τροφαί, ενώ έχωμεν χρείαν όλοι οι ενταύθα εγκάτοικοι δι’ αυτάς, ακαι αφού πληρώνομεν  το καλαμποκίσον ψωμί πενήντα παράδες την οκά, είναι επόμενον να μας λείψει και αυτό. Εδώ ζυγίζει και μετρά ο καθείς όπως θέλει  και δεν εξετάζετε. Εδώ δεν είναι εις ασφάλειαν  η τιμή του πολίτου, ούτε ημπορεί να έχει τινάς[τις] την ησυχίαν του. Και αυτά όλα γίνονται από ολίγους τινάς νησιώτας και ρουμελιώτας, τους οποίους με μεγάλην ευκολίαν ημπορούσατε να σωφρωνήσετε. Αλλά τι λέγωμεν; Εδώ ήλθον δύο διαταγαί του σωτήρος μας και Κυβερνήτου Καποδίστρια, και όχι μόνον δεν εκτελέσθησαν τα διαταττώμενα, αλλά ούτε καν τα ηκούσαμε προς ευχαρίστησιν. Εβεβαιώθημεν όμως παρ’ άλλων, ότι η μία διατάττει περί των εθνικών εισοδημάτων τα οποία παραλόγως ενοικίασαν οι καπετανίσκοι Κουμαναίοι, ενώ τα εζητούσαν οι εγχώριοι, οίτινες με πανικόν φόβον παρά των Τούρκων και με δυστυχίαν εκοπίασαν δι’ αυτά. Η δε άλλη προστάζει ρητώς να εξοικονομηθώμεν  καθ’ όλα πρώτον ημείς οι Πατραίοι από τα ενταύθα, και ακολούθως οι λοιποί Έλληνες. Αυτά κύριε δεν γράφωμεν  δια να ενοχλήσωμεν την ευγένειάν σας, και μας αδικείτε αν ούτως το νομίσετε, επειδή αν το τοιούτον εθέλαμεν εμπορούσαμε να τ’ αναφέρωμεν προς τον Κυβερνήτην μας. Βιαζώμεθα από τας ανάγκας μας, και περισσότερον από τας περιφρονήσεις τας οποίας δοκιμάζωμε, και παρακαλούμε θερμώς να αξιωθώμεν τα ακόλουθα δίκαια ζητήματά μας.

Πρώτον. Να λείψουν από ημάς αι ύβρεις, και να μη νομιζώμεθα ως Εβραίοι, επειδή είναι πασίδηλον ότι ημείς πρώτοι επαναστατήσαμε κατά των απίστων εχθρών. Εχάσαμεν όσα δεν έχασαν όλοι ομού οι λοιποί Πελοποννήσιοι, εχύθη και αρκετόν αίμα των συγγενών μας εις τας κατά καιρούς μάχας.

Δεύτερον. Όσην γην εθνικήν επήραν οι Κουμαναίοι δια να καλλιεργήσουν, να μην τους δοθεί, διότι είναι η καλιοτέρα, και προς αυτούς δεν ανήκει τίποτες, επειδή εφάνησαν  και είναι φθορείς και επιζήμιοι της ππτρίδος. Εφόνευσαν τον αοίδιμον και αείμνηστον εκείνον γενναίον Καραντζάν, ύβρισαν και εζημίωσαν όλους σχεδόν τους πολίτας και συστηθησομένων των κριτηρίων θέλει ενάξωμεν αυτούς δια να λάβουν τα επίχειρα της κακίας των.

Τρίτον. Να λείψει η εξουσία και κυριότης  από όσους έχουν εργαστήρια, καφενεία και λοιπά, να διορισθεί μία επιτροπή από έντιμα και με συνείδησιν υποκείμενα να δώσει αυτά κατά το πρέπον, αφαιρώντας απ’ εκείνους οίτινες έχουν δύο, τρία και τέσσερα μαγαζά, δια να δώσουν και εις εκείνους οι οποίοι υστερούνται διόλου, προτιμούμενοι οι εντόπιοι εις τας οπωσούν καλιοτέρας θέσεις, και να πληρώνεται η ύλη της οικοδομής αυτών, γινομένης μιάς καλής εκτιμήσεως.

Τέταρτον. Να παρατηρηθούν τα μέτρα και τα ζύγια, διατάττοντας και τους πωλητάς, ότι αφού πωλούν όσο θέλουν τα πράγματα, να τα μετρούν και ζυγίζουν καλώς, επειδή η παράβλεψις αύτη, όχι μόνον προξενεί ζημίαν αλλά και καταισχύνην από τόσους αλογενείς, οίτινες ήλθον να μας ελευθερώσουν.

Αυτά κύριε δεν μας φαίνωνται παράλογα ούτε δυσκατόρθωτα, αν όμως μεσολαβήσουν άλλοι τινές, ή κανένα αίτιον, και δεν εκτελεσθούν, ημείς διαμαρτυρούμεθα κατά των ενατίων, ή ούτινος ανήκει, και ζητώντας αντίγραφον της παρούσης μας με όλον το σέβας μένομεν.

Τη 31. 8βρίου 1828. Πάτραι.

Οι πολίται.

Κύριε πληροφορούμεθα παρά των μελών της προσωρινής επιτροπής ήτις εσυστήθη παρά της ευγενείας σας. Ότι πολλάκις σας ομίλησαν υπέρ των δικαιωμάτων μας και δεν εισηκούσθησαν. Εκτός τούτων και με άλλην μας αναφοράν  προ ημερών σας παρακαλέσαμε, και όχι μόνον εκτέλεσιν δεν είδομεν αλλ’ ούτε καν απάντησιν. Όθεν η παρούσα μας αναφορά θέλει είναι η τελευταία και αν δεν γένει το αποτέλεσμα δεν σας ενοχλούμε πλέον, αλλά θέλει ζητήσωμεν από την Κυβέρνησιν έλεος.

Οι πολίται.

[ακολουθούν περί τις 115 υπογραφές].

Στις 3 Νοεμβρίου 1828 στάλθηκε έγγραφο των Πατραίων, αναλόγου περιεχομένου προς τον Κυβερνήτη Καποδίστρια.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s