Οι θλιβερές ημέρες του Δεκεμβρίου 1824 (β΄εμφύλιος) στην επαρχία των Καλαβρύτων.

Βρισκόμαστε στο τέλος του 1824.

Ο β΄ εμφύλιος στην Πελοπόννησο ευρίσκεται σε εξέλιξη.

Από την παρακάτω επιστολή του Κωλέττη φαίνονται τα σχέδια της κυβέρνησης αλλά και τα ονόματα των διωκόντων και διωκομένων:

«Θείε μου αξιοσέβαστε!/ Τη 11 Ιανουαρίου 1825. Δημητζάνα./ Εις όσα γράμματα μ’ έγραψες δεν απεκρίθην, επειδή ήμουν άρρωστος και βαρέως˙ οι νόμοι και η Διοίκησίς μας εκινδύνευσαν και εφέτος από τους αντάρτας τοσούτον, ώστε εβιάσθην ο ίδιος εις την ά. του απελθόντος μηνός να εκστρατεύσω επί κεφαλής ικανών διοικητικών στρατευμάτων εναντίον των ανταρτών, τους οποίους μόλις ευγήκα από Ναύπλιον, ετρόμαξα, και προχωρών εις Κόρινθον, Βοστίτζαν, και Καλάβρυτα, και ενταύθα κατετρόπωσα, διεσκόρπισα, και επελάγωσα˙ και με αυτόν τον τρόπον εσώθησαν οι Ιεροί μας νόμοι, εστερεώθη έτι μάλλον η Διοίκησίς μας, και το εσωτερικόν της Πελοποννήσου διευθετήθη, και ελπίζονται καλά αποτελέσματα. Τον Ανδρέαν Ζαΐμην, πατέραν του, και αδελφόν του, τον Ανδρέαν Λόντον, Μιχαήλ Σισίνην και Νικήταν τους υποχρέωσα να διαβώσιν εις Μεσολόγγιον, όπου εσυλλήφθησαν, και γλήγορα έρχονται εις την εξουσίαν των νόμων˙ το δε γέρω Σισίνη και Καλαμογδάρτην σου τους έστειλα αυτού˙ τον Χρύσανθον Σισίνην, και τον Ιωάννην Νοταρά τους έστειλα εις Ναύπλιον εις την εξουσίαν των νόμων˙ εις το Ναύπλιον έστειλα και τον Γεροκολοκοτρώνην˙ μόνον οι Ντελιγιανναίοι εγλύτωσαν έως τώρα από τας χείρας μου, αλλ’ ελπίζω και αυτούς εντός ολίγων ημερών να στείλω εις Ναύπλιον˙ οι στρατηγοί και αξιωματικοί τους οποίους έχω υπό την οδηγίαν μου είναι οι ακόλουθοι˙ ο Γκούρας, Κατζικογιάννης, Ρούκης, Γριζιώτης, Ευμορφόπουλος, Ποριώτης, Δημήτριος Δικαίου, Καρατάσσος, Γάντζος, Ντουμπιώτης, Μπήκος, Καραϊσκάκης, Τζαβέλας, Δράκος, Βέϊκος, Ζέρβας, Κοσμάς, Διοβουνιώτης, Νάκος, Πανουργιάς, Μητζοκοντογιάννης, Δήμος Σκαλτζάς, Γεωργάκης Βαλτινός, Γιολτάσης, Ανδρέας Ίσκου, Μακρυγιάννης, και λοιποί˙ όλοι τούτοι οι αξιωματικοί έδειξαν άκραν υπακοήν εις της Διοικήσεως τας διαταγάς, και μεγίστην προθυμίαν εις το να υπερασπισθώσι τους νόμους˙ με τοιούτους γενναίους αξιωματικούς, και με τους υπό την οδηγίαν των Έλληνας ελπίζω να πολιορκήσω εντός ολίγων ημερών το φρούριον των Π. Πατρών και να το κυριεύσω έως τα τέλη Φεβρουαρίου, και κατά τας 15 του Μαρτίου να εκστρατεύσω εις την χέρσον Ελλάδα, αν η Σεβαστή μας Διοίκησις μοί δώση την άδειαν. Εις κανένα από όσα μοι έγραψες γράμματα δεν ημπορώ να σοι αποκριθώ, επειδή δεν τα έχω εδώ˙ μετά 15 ημέρας ελπίζω να είμαι εις Γαστούνην με όλα τα υπό την οδηγίαν μου γενναία στρατιωτικά τάγματα, και εκείθεν θέλω σοί γράψω, εντεύθεν θέλει απεράσω εις Φανάρι, Αρκαδία, και Μιστρά δια να διευθετήσω και ταύτας τας επαρχίας, και ύστερον θέλει κατέβω εις Γαστούνην˙ ασπάζομαι την θείαν μου˙ σου γράφω με βίαν, ευχήσου τα διαβήματά μου, και υγίαινε./ ο Ανεψιός σου/ Ιωάννης Κωλέττης» (Φραντζής, Β΄, 315).

Ο ίδιος (Φραντζής τ. Β΄, σ. 296) αναφέρει:

«Δεν δύναται ο αδέκαστος ιστορικός κάλαμος να σιωπήση όσα εζήτουν οι των στερεοελλαδιτών στρατιώται, οι Μπουλουξίδες, και οι ψυχοϋιοί των Καπιτάνων από τους κατοίκους των επαρχιών όπου κατέλυον, ώστε (κατά την παροιμίαν) έφθανον να ζητώσι γάλα εξηγμένον από τας όρνιθας, και τυρόν από λαγωούς∙ οσάκις δε οι δυστυχείς πολίται προσεκλαίοντο εις τους αρχηγούς των, οι αρχηγοί αφ’ ενός μέρους προσεποιούντο ότι τους επέπληττον, αφ’ ετέρου δε ερωτώντες την ηλικίαν των γυναικών, πόσων ετών ήτον η κάθε μία, ταις έλεγον, «τόσα φύλλα πήτα να μας φκιάνης» δηλ. 30, 40, 50, 60, 70∙ ώστε όσων των έλεγεν ότι ήτον η οικοδέσποινα, από τόσα φύλλα εζήτουν να κατασκευασθή η πίττα, την οποίαν έμελον να φάγουν κ.τ.λ. κ.τ.λ.».

Ο Τρικούπης (Γ΄, σ. 176 ) αναφέρει:

 «λίαν δεινός και λίαν φθοροποιός κατήντησεν ο δεύτερος εμφύλιος πόλεμος προκειμένης όχι εφημέρου εξουσίας, ως άλλοτε, αλλά καταστροφής και εξοντώσεως των ισχυρών της Πελοποννήσου˙ εξώκειλε δε ένεκα τούτου και εις τόσην κακοήθειαν, ώστε η εις Πελοπόννησον εισβολή των πέρα του ισθμού στρατευμάτων δοθέντων εις αρπαγήν και εις ακολασίαν, ανεκάλεσεν εις την μνήμην των παθόντων όσα κακά έπαθαν επί της εισβολής των Αλβανών οι πατέρες αυτων…».

Στις 4 Δεκεμβρίου 1824, οι Κίτσος Τζαβέλας, Τούσιας Ζέρβας, Γ. Καραϊσκάκης, Γεώργιος Δράκος Γιώτης Νταγκλής και Λάμπρος Βέϊκος, έγραφαν από τη Βοστίτσα προς το Εκτελεστικό Σώμα, ότι την προηγούμενη έφθασαν στο Αίγιο και τους υποδέχθηκε ο Έπαρχος και λίγοι κάτοικοι. Ο μεν Λάμπρος Βέϊκος με 1.000 στρατιώτες έφυγε για την Φτέρη για εξοικονόμηση και τροφίμων, οι υπόλοιποι δε «βαθμηδόν» θα προχωρούσαν στα χωριά και στη συνέχεια στην περιοχή των Καλαβρύτων, όπου θα ανέμενον διαταγές της Διοίκησης.

Στις 7 δε Δεκεμβρίου 1824 ο Λεοναρδ. Κονταξής, έγραφε από Καλάβρυτα προς το Εκτελεστικό Σώμα ότι την ημέρα εκείνη έφτασαν στα Καλάβρυτα, κατά διαταγή της Διοικήσεως, πάνω από τρεις χιλιάδες στρατιώτες Ρουμελιώτες υπο τις διαταγές των Κίτσου Τζαβέλα, Γ. Καραϊσκάκη, Λάμπρου Βέϊκου και άλλων, και οι έγκριτοι και προύχοντες των Καλαβρύτων έφυγαν σε ασφαλές μέρος και έμειναν μόνο οι πτωχοί κάτοικοι, οι οποίοι μετά μεγάλης δυσκολίας μπορούν να ανεχθούν και να συντηρήσουν τα στρατεύματα αυτά, το βάρος των οποίων θα έπρεπε να σηκώσει όλη η επαρχία Καλαβρύτων και όχι μόνο η μητρόπολη, ήτις ευρίσκεται εις άκραν ένδειαν. Πέραν των παραπάνω, εν τω μεταξύ, κατέφθασαν και οι στρατηγοί Γ. Δράκος, Γ. Νταγκλής και Ν. Ζέρβας και λοιποί και ζητούν καταλύματα και τροφές για 1500 στρατιώτες. Με το έγγραφο αυτό ζητείται το έλεος τα Διοίκησης για την πόλη των Καλαβρύτων. Από τα Καλάβρυτα έγραψαν στο Εκτελεστικό Σώμα στις 7 Δεκεμβρίου 1824 και οι Κιτσος Τζαβέλας, Καραϊσκάκης και Λ. Βέϊκος, αναφέροντες ότι έφθασαν εκεί, αλλά δεν βρήκαν κανένα εκ των προκρίτων παρά μόνον τον έπαρχο και μερικούς κατοίκους. Περιμένουν διαταγές από την Διοίκηση.

Αποκαλυπτικό είναι και το παρακάτω έγγραφο του Κωλέτη προς το Εκτελεστικό, με ημερομηνία 9 Δεκεμβρίου 1824:

«… Από τα περικλειόμενα έγγραφα πληροφορείται η Διοίκησις τα πρακταία μας και ότι τα πράγματά μας υπάγουν κάλλιστα. Ο στρατηγός Γκούρας πληροφορηθείς ότι ο Α. Λόντος ευρίσκεται εις Τρίκαλα, σχεδιάζων και παρακινών της Κορίνθου την επαρχίαν, κατά της Διοικήσεως, εκινήθη κατά του αντιπατριώτου εκείνου. Αυτό το κίνημα δεν ημπόρεσα να το εμποδίσω μήτε εγώ ο ίδιος, καθότι ενώ ο ρηθείς αποστάτης Λόντος ποιεί καθέδραν των αντιδιοικητικών του […] τα Τρίκαλα, έπρεπε αναγκαίως πολιτικώς τε και στρατιωτικως, να γίνη το παρόμοιον κίνημα. Δεν ηξεύρω αν εμβήκεν εις Τρίκαλα, ηξεύρω όμως ότι ο στρ. Γκούρας εμβαίνων εκεί θέλει φερθή με την ανήκουσαν ευταξίαν [αταξίαν;] όσους κινούν τους κατοίκους, και μερικώς εις τον οίκον του κυρίου Νοταρά, μ’ όλα ταύτα γράφω τα […] Γκούραν, ότι μόλις λείψη ο Λόντος από τα Τρίκαλα να αναχωρήση αμέσως και αυτός. Σας περικλείω γράμμα των κ. Σουλιωτών, το οποιον αυτήν την στιγμήν έλαβον και από το οποίον πληροφορείται η Διοίκησις το φθάσιμο αυτών εις Καλάβρυτα. Οποίας διαταγάς εις αυτούς έδιδον, με τα πρωτητερικά[;] μου ανέφερον εις την Διοίκησιν, και η Διοίκησις ας τους αποκριθή ή να ακούουν πάντοτε τας διαταγάς μου, ή αν το κρίνη αλλέως ας τους διατάξη ό,τι βούλεται, αι διαταγαί όμως δι’ εμού να τους στέλλωνται. Με τον Κωνσταντίνον έλαβον την χρηματικήν ποσότητα σταλείσαν μοι. Γνωστοποιώ δε εις την Διοίκησιν ότι εγώ φθάσας εδώ εις το στρατόπεδον, εύρον αναγκαιότατον να υποσχεθώ εις τους στρατιώτας ότι η Διοίκησις θέλει εξοφλήσει τους μισθούς των έως τα τέλη Νοεμβρίου. Βλέπων προς τούτοις αδύνατον να γίνη το παραμικρόν κίνημα χωρίς οι στρατιώται να πληρωθούν, εβιάσθην να πληρώσω, και εξόφλησα άχρι της ώρας το σώμα των Ολυμπίων[;], μισθούς έως τέλους του Νοεμβρίου, και έως τας 6 Δεκεμβρίου τα γεμεκλίκια, εις τον Κατζικογιάννη το ίδιον, και θέλω κάμει το αυτό εις τον στρατηγόν Γκούρα, και τους λοιπούς, δια τούτο παρακαλώ την Διοίκησιν να μου στείλη αφεύκτως την ζητηθείσαν ποσότητα δια να τους εξοφλήσω  ως άνωθεν. Ας πληροφορηθή η Διοίκησις, ότι οι λογαριασμοί τους οποίους εξοφλώ, είναι υπογεγραμμένοι από τον επιθεωρητήν και μισθοδότην και ποτέ δενπληρώνω με μάτια σφαλιστά, καθώς θέλει πληροφορηθεί ότι και το υπουργείον των πολεμικών θέλει τους επικυρώσει. Εις τους κ. Συλιώτας χρεωστούνται εις εξόφλησιν μέχρι τέλους Οκτωβρίου γρόσια διακόσιες είκοσι πέντε χιλιάδες κατά τον προς την Διοίκησιν παρρησιασθέντα λογαριασμόν, και εις αυτούς υπεσχέθην ότι πηγαίνοντας εις Καλάβρυτα θέλει φέρω μαζί μου γρόσια δια να εξοφλήσω τους λογαριασμούς των μέχρι τα τέλη Νοεμβρίου. Έδωσα παρομοίαν υπόσχεσιν διότι εις τας παρούσας περιστάσεις, ήτον η μόνη ικανή να ενδυναμώση την διεύθυνσιν των καλών σκοπών της Διοικήσεως και να βαστάξη τους στρατιώτας εις υπακοήν, και να εμποδίση κάθε αντιπατριωτικήν εις τους στρατιώτας αντενέργειαν. Εν ταυτώ και το  μόνον καλον να γίνη, ώστε οι στρατιώται εξωφλημένοι και ειδοποιηθησόμενοι οπού εις το εξής θέλει πληρώνονται όχι κατά μήνα, αλλ’ εις τέσσαρας ή τρεις το ολιγώτερον, θέλει έχει έτοιμον η Διοίκησις ολόκληρον στράτευμα να το κινήση ευκόλως κατά των εχθρών. Όθεν παρακαλώ να μοι σταλθούν χωρίς αναβολήν και τα ελλείποντα της ζητηθείσης παρ’ εμού ποσότητος και προσέτι τριακόσιες χιλιάδες γρόσια δια να ξεπληρώσω μέχρι τέλους του Νοεμβρίου μηνός και το στράτευμα των Σουλιωτών. Προ ημερών ειδοποιήθην παρά της Σ. Διοικήσεως ότι μοι εστέλλοντο 5 χιλιάδες δεκάρια φυσέκια, πλην ακόμη δεν έλαβον. Ο Γκούρας και λοιποί με ζητούν επιμόνως φυσέκια εις ικανήν ποσότητα, και εγώ δεν [έχω] μήτε ένα δεκάρι και αμηχανεύω τι να κάμω, απορώ διατί να ακολουθή τόση άργητα εις την [από]στολήν αυτών, ενώ τα στρατεύματα ευρίσκονται καθ’ οδόν[;] εις στάσιν πολέμου και χωρις αυτά ημπορούν να αναχωρήσουν […], και να μας προξενηθούν δυσκολίες νέες, και απορώ ακόμη, όταν ων τόσον πλησίον εις την Διοίκησιν ευρίσκω τόσας δυσκολίας, τι θέλει κάμω αφού απομακρυνθώ. Όθεν πρέπει να δοθούν διαταγαί δραστηριότητος να μοι σταλθή η ποσότης των 30 χιλιάδων δεκαρίων όπου προχθές έγραφον, δια να μη ευρεθώ ελλειπής εις καιρόν πολέμου και συμβεί τι ευρύτερον. Η Διοίκησις σκεφθείσα καλώς εις όσα καθυποβάλλω εις υπ’ όψιν της, ας γνωρίση ότι όσα λέγω είναι αναγκαιότατα, και χωρίς να μοι σταλθούν η ποσότης των γροσίων εις εξόφλησιν του στρατού, αι τριακόσιες χιλιάδες δια το στράτευμα των Σουλιωτών, και τα 30 χιλιάδες δεκάρια φυσέκια, δεν ημπορώ να κινηθώ από εδώ, διότι προβλέπω τα εκ της ελλείψεως απευκταία αποτελέσματα, και δεν είναι δύσκολον ενώ είμεθα εις την στιγμήν να δείξη η Διοίκησις την υπεροχήν της, και να δυνηθή να παιδεύση τους κακούς[;], αίφνης να ανατραπούν τα σχέδια. Ας εμπιστευθή η Διοίκησις εις τας πράξεις μου και ελπίζω εις ολίγον διάστημα να ιδή ευχαρίστως τους σκοπούς της εις τέλος, και τας δυνάμεις της ετοίμους να στρέψη κατά του εχθρού. Ας ταχύνη λοιπόν την στάλσην[αποστολήν;] των ζητηθέντων μου δια να κινηθώ αμέσως, και να εξακολουθήσω ως διατάττομαι. Ο στρατηγός Γκούρας δια την εις Λεβίδι σύναξιν[;] και άλλα ύποπτα κινήματα του […] Νοταρά τον έβαλλεν υπό φυλακήν σχεδ.. [… 2.λ.]. Οι Κρανιδιώται ακόμη δεν εφάνησαν, παράξενος η άργητά των, και ειδοποιώ ότι είναι αναγκαίον να τους διορίσετε όθεν είναι, να διευθυνθούν εις Βασιλικά και Σούλι, και εκεί να ακουσουν τας οδηγίας μου. Πάλιν παρακαλώ την Διοίκησιν να μοι στείλη ταχέως όσα ζητώ δια να λάβουν τέλος τα κινήματα της Διοιήσεως καθ’ όλην την έκτασιν, και ας ληφθούν τα αναγκαία μέτρα…».

Πηγή: όπου δεν αναγράφεται, είναι τα Γ.Α.Κ.

Το παραπάνω περιεχόμενο υπόκειται στην, περί πνευματικής ιδιοκτησίας, νομοθεσία.

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s