Σωτήραινα, η αδελφή του Μάρκου Μπότσαρη έγραφε από το Μ. Σπήλαιο.

Στη συνέχεια παραθέτω δύο σπάνια έγγραφα, τα οποία μαρτυρούν την καταφυγή της Σωτήραινας, μιάς εκ των αδελφών του θρυλικού ήρωα της επανάστασης Μάρκου Μπότσαρη, μετά πολυμελούς υπ’ αυτήν οικογενείας, στο μοναστήρι του Μεγάλου Σπηλαίου, δύο χρόνια μετά το θάνατο του αδελφού της.

Αναφέρεται ότι: «… το δε β΄έτος [της επαναστάσεως], τελειωθέντος του Αλή πασιά, ο Μάρκος μετέβη εις Πελοπόννησον, και ελευθέρωσε την φαμήλιαν του με την ανταλλαγήν της του Ρουσίτ πασιά φαμήλιας…» (Γ. Γαζή: Βιογραφία των ηρώων Μάρκου Μπότσαρη και Καραϊσκάκη... Αίγινα 1828)

Μπότσαρη Σωτήραινα (1): αδελφή του Μάρκου (2) Μπότσαρη.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1825, έγραψε από το Μ. Σπήλαιο, προς το Εκτελεστικό Σώμα, το παρακάτω (δυσανάγνωστο) έγγραφο:

«… Η ταπεινώς υποφαινομένη δια της παρούσης μου γνωστοποιώ την Σ. Διοίκησιν ότι είναι ήδη περίπου δύο έτη, αφότου και άκουσα μετέβην εις την Πελοπόννησον παροικήσασα κατά την επαρχίαν των Καλαβρύτων, και δια τας περιστάσεις περιφερομένη ένθεν κακείθεν υστέρως προ τεσσάρων μηνών κατήντησα και εις την ιεράν ταύτην μονήν, έχουσα υπό την επίσκεψιν και πρόνοιάν μου σχεδόν είκοσι πέντε ψυχάς, και διότι ένδον του σπηλαίου κατάλυμα δεν εύρον, (έμπλεον ον εξ’ άλλων καταφυγόντων εις αυτό, ως εις άσυλον) έχω κατοικίαν μίαν σκηνήν, και πλέον εκ τούτου οποίαν κακουχίαν δοκιμάζω, αποσιωπώ. Σπεύδω δε μόνον να εκθέσω, ότι ήδη, ότι επειδή εγγίζει το Φθινόπωρον, αμηχανώ, πού απερχομένη δύναμαι να εύρω οπωσούν ανάπαυσιν απαιτουμένην αφεύκτως από την μεταβολήν του ενιαυτού, πάσχουσα προσέτι και από αχρηματίαν, εξ’ ής και μόνης τα πάντα εύκολον να οικονομηθώσιν. Η Διοίκησις εντελώς είναι πληροφορημένη τας λαμπράς προς την πατρίδα εκδουλεύσεις των πατριωτών μου ευγενεστ. και μερικωτέρου[;] εκείνας του μακαρίτου αδελφού μου Μάρκου Μπότσαρη (όστις μαχόμενος ηρωικώς  υπέρ πίστεως και πατρίδος εφονεύθη ενδόξως παρά των εχθρών) δεν αμφιβάλλω, ότι δι’ αυτούς[;] θέλει δείξη σπλάχνα ελέους και οικτιρμών, και προς εμέ, ήτις μετά θεόν τας ελπίδας μου έχω εναποτεθειμένας εις την ευθυδικίαν της. Το βάρος το οποίον είμαι επιφορτισμένη τοσουτων ψυχών είρηται ανωτέρω, των οποίων τα αναγκαία κατά χρέος δια την συγγενικήν σχέσιν είμαι υποχρεωμένη δια να προβλέπω εγώ. Όθεν προστρέχουσα εις την κοινήν του έθνους μητέρα Σ. Διοίκηση επικαλούμαι θερμώς το έλεός της, εξαιτουμένη παρ’ αυτής πόρους, δι’ ων θέλει τρέφω ψυχάς αφιερωμένας εις την ευσπλαχνίαν της, και ανάλογον με την ποσότητά των. Η παρούσα μου θέλει σας εγχειρισθή δια του ταπεινού μου […] όστις παρασταθείς ενώπιον της Διοικήσεως, θέλει εκθέσει και προφορικώς, όσα δια την παρούσαν ηλικίαν δυνηθή. Ας δώση λοιπόν  ώτα ακοής εις τους λόγους του παρακαλώ, και εις τα γεγραμμένα, και ας διατάξη όσα ο εθνικός χαρακτήρ μιας διοικήσεως την υπαγορεύει προς μίαν γυναίκα άπορον, και υστερηθείσαν υπέρ πατρίδος ενός τοιούτου εναρέτου πατριώτου, οίος ο αδελφός μου Μάρκος. Υπενθυμίζω εις την Διοίκησιν, ότι η διαταγή την οποίαν μοι έχετε δώσει κατά το παρελθόν έτος προς τον έπαρχον Καλαβρύτων (της οποίας εγκλείεται αντίγραφον επικυρωμένον από το επαρχείον) δια να μοι δίδεται καθ’ εκάστην ημέραν ανά 15 οκάδες ψωμί προς ζωοτροφίαν μου, μοι εδόθη μόλις δια τρεις μήνας. Ας διατάξη λοιπόν παρακαλώ να μοι δοθή αυτό έκτοτε έως σήμερον προσθέτουσα εις βοήθειάν μου διά τας τοσαύτας παρακλήσεις, και οποίαν άλλην εγκρίνει επικουρίαν, και πλέον ούσα εύελπις, ότι θέλει εισακουσθώ δεν επεκτείνομαι περραιτέρω, αλλ’ ευχομένη υπέρ της ακλονήτου στερεώσεώς της ειμί με βαθύτατον σέβας./ τη α΄ Σεπτεμβρίου 1825/ Μ. Σπήλαιον/ η πατριώτης/ Σωτήραινα».

Στις 12 Σεπτεμβρίου 1825 ο υπουργός της Οικονομίας απαντώντας στο Εκτελεστικό Σώμα, ανέφερε τα εξής:

«… Ελήφθη η αναφορά της κυρίας Σωτήραινας Μπότσαρη, διευθυνθείσα εις το υπουργείον δια να φανερώση εις ποίον ήτον διδομένη διαταγή, δια να δίδη προς την αναφερομένην ψωμί οκάδες δεκαπέντε την ημέραν, και διά τίνος τρόπου ευκολύνεται η δόσις αύτη. Το υπουργείον αγνοεί διόλου αν τοιαύτη διαταγή εξεδόθη. Περί δε της διευκολύνσεως του να δίδεται προς την ειρημένην το άνω ψωμί γνωμοδοτεί, επειδή αύτη εις την επαρχίαν Καλαβρύτων κατοικεί, και επειδή οι ενοικιαστές της επαρχίας εκείνης οφείλουσιν εις το εθνικόν ταμείον, να διαταχθώσι να δίδωσι προς την διαληφθείσαν 12 δώδεκα οκάδες σιτάρι, είτε τριακοσίας εξήκοντα καθ’ έκαστον μήνα. Αλλά τούτο μένει υπό την ανωτάτην απόφασιν./ τη 12 7βρίου 1825/ Εν Ναυπλίω/ ο υπουργός της Οικονομίας Νικ. Πονηρόπουλος[;]». Σε σημείωση στην πίσω σελίδα του εγγράφου αναφέρεται ότι εγκρίνεται η γνώμη του υπουργείου να δίδωνται 360 οκάδες κατά μήνα και διατάσσεται ο έπαρχος να ερευνήσει πόσον καιρό δεν της εδίδετο το προσδιορισμένο αυτό ψωμί ώστε πρέπει να της δοθεί.

Πηγή: Γ.Α.Κ.


(1) Δεν γωρίζω πως λεγόταν αυτή η αδελφή του Μάρκου Μπότσαρη, δεδομένου ότι το «Σωτήραινα» πιθανώτατα προέρχεται από το όνομα του άνδρα της (Σωτήρη). Ο πατέρας της Κίτσος Μπότσαρης είχε παντρευτεί τρεις γυναίκες. Αναφέρεται η Μάρω αδελφή του Μάρκου η οποία παραυρέθηκε στην κηδεία του. Η Δέσπω και η Λένα, ίσως είναι δύο ακόμα αδελφές του.

(2) Ο Μάρκος Μπότσαρης, ο θρυλικός αυτός ήρωας της επανάστασης του 1821, για τον οποίο ο άλλος μεγάλος της Επανάστασης Γ. Καραϊσκάκης είχε πεί: «… εμείς όλοι, ούτε στο δάχτυλό του δεν φτάνουμε…», ήταν γιός του Κίτσου Μπότσαρη. Σκοτώθηκε στο Κεφαλόβρυσο στις 8 προς 9 Αυγούστου 1823 (κατά τον Αραβαντινό – Χρονογραφία Α΄, 377, σκοτώθηκε στις 7 Ιουλίου 1823). Το βόλι που τον σκότωσε καθώς και ένα κομμάτι ύφασμα από τον κεφλόδεσμο αιματοβαμμένο, ως επίσης και το ρολόϊ του (τσέπης) ευρίσκονται στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο (Παλαιά Βουλή – Πλατεία Κολοκοτρώνη).

Θ. Τζώρτζης.

This entry was posted in Ιστορία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s