Πεσόντες (συνέχεια…).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται…).

Advertisements
Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Επετειακό: Ασημάκης Φωτήλας…

Περί του Ασημάκη Φωτήλα (1761-1835), Καλαβρυτινού πρωτοκλασάτου αγωνιστή του 1821, προκρίτου, Φιλικού, αντιπροέδρου της πελοποννησιακής Γερουσίας, ανθρώπου ο οποίος υποστήριζε την έναρξη της επανάστασης, ανθρώπου όστις όντας «ένα κοψίδι κρέας (=μικροπρόσωπος) που έσωσε το έθνος» όπως έλεγε ο Κολοκοτρώνης, μέλους του βουλευτικού, ανθρώπου με μεγάλη δύναμη και επίσης μεγάλη προσφορά στην πατρίδα κ.λ.π, ως επίσης και για τα μέλη της οικογενείας του, τους απογόνους του κ.λ. αναλυτικά και με πολλά ανέκδοτα στοιχεία παρουσιάζονται στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων. Ειδικώτερα για το γιό του Παναγιωτάκη έχω παραθέσει και στο παρόν blog στοιχεία.

Όμως επειδή η έρευνα συνεχίζεται… αλλά και λόγω των ημερών που νοερά και με μεγάλη υπερηφάνεια μας οδηγούν στην ηρωοτόκο επαρχία των Καλαβρύτων, παρουσιάζω στη συνέχεια, σαν μνημόσυνο σε εκείνον και όλους του άλλους, τα παρακάτω έγγραφα τα οποία δεν έχουν περιληφθεί ούτε στο κυρίως «Λεξικό» ούτε στον Συμπληρωματικό τόμο του εν λόγω «Λεξικού» διότι προέκυψαν μετά την έκδοσή τους. Αυτά τα στοιχεία αναφέρονται στο αίτημα για συνταξιοδότηση της πρώτης συζύγου του Άννας, την αρνητική απάντηση της Γραμματείας των Οικονομικών, την αίτησή της για ακρόαση από τον Βασιλέα και την έκθεση του ιδίου του Φωτήλα προς την   Εξεταστική επιτροπή, από την οποία ζητούσε να του δοθούν όσα εξόδευσε για την πατρίδα.

(Όσα έχουν σημειωθεί με έντονο χρώμα, αυτό εχει γίνει από εμένα και τούτο για να προσέξει ο αναγνώστης, κυρίως όσα ο ίδιος ο Φωτήλας αναφέρει για την έναρξη της επανάστασης και για τα πρώτα γεγονότα στα Καλάβρυτα, ως επίσης και για τις πονηρές ενέργειες κάποιων Καλαβρυτινών).

Η αίτηση της Άννας Φωτήλα είναι η εξής:

«Εν Αθήναις / την 19ην Ιανουαρίου 1841/ Μεγαλειότατε!/ Η υποφαινομένη σύζυγος του ποτέ Ασημάκη Φωτήλα, έρχομαι να εξαιτήσω εις τους πόδας του υψηλού θρόνου την δικαιοσύνην, ικετεύουσα θερμώς την Υ. Μεγαλειότητα, να ευαρεστηθεί εις την ακρόασιν των δικαίων μου./ Είναι πασίδηλον, Μεγαλειότατε, ότις εις των ενδόξων πρωταγωνιστών της πατρίδος εξ’ αυτής της αρχής του ιερού της επαναστάσεώς μας αγώνος, εχρημάτισε και ο μακαρίτης σύζυγός μου Ασημ. Φωτήλας, υπηρετήσας πολυειδώς την πατρίδα, και καθέξας πολιτικώς και στρατιωτικώς τας υψηλοτέρας της υπηρεσίας θέσεις, προσέφερε σημαντικάς και απείρους εις το έθνος εκδουλεύσεις, αναδείξας δε και έτερον λαμπρόν αγωνιστήν εκ του οίκου του τον μακαρίτην υιόν μας Παναγιωτάκην Φωτήλαν, κατέβαλε μεγάλας χρηματικάς θυσίας, καταδαπανήσας εις μετρητά υπέρ τας 7.000 τάλληρα, και συγχρόνως καταζημιωθείς υπέρ τας 30.000, ως εις την προς την εξεταστικήν επιτροπήν αληθεστάτην και ανύποπτον έκθεσή του ο μακαρίτης εκθέτει, την οποίαν και εσωκλείω προς φωτισμόν της Υ. Μεγαλειότητος./ Τοιούτος δε γενόμενος κατά τον Ιερόν αγώνα, και τοσαύτα θυσιάσας, ουδέν ζων ρόδον τι ή οβολόν ο μακαρίτης έλαβε παρά του έθνους ως βραβείον, και ανταμοιβήν των τοσούτων και τοιούτων εκδουλεύσεων και θυσιών του, ουδέ αποθανόντος αυτού, η με τα πέπλα της λήθης καλυφθείσα οικογένειά του με σημείον τι εθνικής ευγνωμοσύνης και ανταμοιβής επεριποιήθη./ Δια δε τας προς το έθνος, Μεγαλειότατε μεγάλας ταύτας θυσίας του μακαρίτου, και δια την φοράν των αποτελεσμάτων της επαναστάσεως, η άλλοτε ευτυχής και ακμάζουσα οικία μας, έφθασε σήμερον εις θέσιν δεινήν απογνώσεως και αμηχανίας. Εκτός τούτων όμως και άλλα απροσδόκητα δεινά επιπεσόντα με καταθλίβουν ήδη· μας καταδιώκουν δια τα παλαιά  της επαρχίας των Καλαβρύτων χρέη, εις τα οποία υποχρεώνετο ο μακαρίτης σύζυγός μου ως προύχων. Από τα όσα μας χρεωστούν οι Κοινότητες των χωρίων δεν μας δίδουν τίποτε, ώστε να προφθάσωμεν τας ανάγκας μας. Ο υιός μου, η μόνη μου ελπίς, πάσχει από χρονικήν ασθένειαν, δια την οποίαν αναγκάζομαι να περιφέρωμαι καταξοδευομένη και καταχρεωμένη./ Και δια ταύτα, Μεγαλειότατε, τα δεινά μας, τα οποία μας έφεραν εις θέσιν αιτήσεως ελέους, και τα οποία τοσούτον επιβαρύνουσι την πλάστιγγα της δικαιοσύνης και της εθνικής ευγνωμοσύνης και δια το απλούν δίκαιον των τοσούτων και τοιούτων πολυειδών του μακαρίτου συζύγου μου αγώνων και θυσιών, το οποίον και εις όλα τα πολιτισμένα και ελεύθερα έθνη εκόντως εκτιμάται, εξαιτούμενα την βασιλικήν ευμένειαν και χάριν, εξαιτούμαι την δικαιοσύνην της Υ. Μεγαλειότητος. Διότι δεν είναι δίκαιον και έντιμον εις το έθνος, Μεγαλειότατε, ενώ όλοι οι αγωνισθέντες υπέρ της πατρίδος βραβεύονται και τιμώνται, ανταμείβονται και αποζημιούνται, μόνη η οικία του πρωταγωνιστού Ασημ. Φωτήλα ν’ αναξιπαθεί, και να μένει εις τον τάφον της εθνικής λήθης./ Εξαιτουμένη λοιπόν το δίκαιον, εξαιτούμαι παρά της βασιλικής ευμενείας και χάριτος χρηματικήν τινά σύνταξιν, και περίθαλψιν απέναντι των οφειλουμένων προς τον σύζυγόν μου, και αποζημίωσιν γης, αναλόγως των εκδουλεύσεών του, και αρμόζουσαν τινά βράβευσιν και τιμήν./ Υποσημειούμαι/ της υμετέρας Μεγαλειότητος/ ταπεινή δούλη και υπήκοος/ Άννα Φωτήλα.». Στο περιθώριο της 1ης σελίδας της αίτησης υπάρχει η εξής σημείωση: «Προς την επί των Οικονομικών Γραμματεία, δια να αναφέρη/ Εν Αθήναις τη 19 Φεβρ. /3 Μαρτίου 1841» και αρκετά παρακάτω στο ίδιο περιθώριο υπάρχει η σημείωση: «Διεκπερ. Καθ’ υψηλοτάτην επιταγήν/ [υπογρ. Δυσανάγν.]». Εις δε την 2αν σελίδα στο περιθώριο υπάρχει σημείωση: «Υπ’όψιν του Συμβουλίου» και ετέρα εντελώς «αχνή» και άρα μη αναγνώσιμη σημείωση.

Η αίτησή της να την δεχθεί ο βασιλιάς:

«Φωτήλα Άννα/ Περί εμφανίσεώς της εις την Α. Μ./ Μεγαλειότατε!/ Παρακαλώ θερμότατα την Υ. Μ. να διατάξει ώραν τινά των υψηλών ευκαιριών της και προς ακρόασιν της υποφαινομένης συζύγου του εκ Καλαβρύτων μακαρίτου Α. Φωτήλα./ Και μένω της Υ. Μ. ταπεινοτάτη δούλη και υπήκοος,/ Άννα Φωτήλα/ τη 19 Ιανουαρίου 1841/ Αθήναι».

Η αρνητική απάντηση της Γραμματείας των Οικονομικών:

«Αθήναι την αην Μαρτίου 1841./ Β.Δ. Αρ. 20308/από ημερομ. 19 Φεβρ./ Η Επί των Οικονομικών Γραμματεία της Επικρατείας./ Περί συντάξεως προς την χήραν του Ασημάκη Φωτήλα./ Προς την Α. Μ. τον Βασιλέα./ Μεγαλειότατε,/ Η Γραμματεία επιστρέφουσα ευσεβάστως της αναφοράν της χήρας του ποτέ Ασημάκη Φωτήλα, την οποίαν η υμετέρα Μεγαλειότης παρέπεμψε προς αυτήν δια της από 20 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου επισημειώσεως, και δια της οποίας η αναφερομένη εξαιτείται να χορηγηθεί εις αυτήν σύνταξις, λαμβάνει την τιμήν να παρατηρήσει, ότι συντάξεις χορηγούνται μόνον εις τους στρατιωτικούς, όσοι φέροντας πληγάς κατεστάθησαν ανίκανοι προς εργασίαν, ή εις τας χήρας και ορφανά των εις τον πόλεμον φονευθέντων./ Επειδή δε ο μακαρίτης Ασημάκης Φωτήλας δεν εφονεύθη εις πόλεμον ως στρατιωτικός, δια τούτο η Γραμματεία δεν τολμά να προτείνει σύνταξιν υπέρ της χήρας αυτού, ενώ άλλως γινώσκεται[;], ότι ο ρηθείς Ασημάκης Φωτήλας έκαμε σημαντικάς εκδουλεύσεις προς το έθνος εν καιρώ του υπέρ ανεξαρτησίας πολέμου./ Με βαθύτατον Σέβας/ της Υμετέρας Μεγαλειότητος/ ευπειθέστατος θεράπων και πιστός υπήκοος [υπογραφή δυσανάγν.]».

Η έκθεση του Ασημάκη Φωτήλα προς την Εξεταστική Επιτροπή:

«Προς την Σ. Εξεταστικήν επιτροπήν./ Ο υποφαινόμενος εις των προκρίτων της επαρχίας των Καλαβρύτων ότε η επαρχία αύτη πρώτη των άλλων, εκινήθη εις τον ιερόν αγώνα ευρέθην εις την δεξιάν θέσιν/ και δια την οποίαν και επί Τουρκίας και κατ’ αυτήν την έναρξιν και πρόοδον του ιερού αγώνος είχα κοινήν υπόληψιν και αγαθήν επιρροήν/ ώστε να γίνω εις των πρωταγωνιστών του πολέμου και μέχρι τέλους δια των σημαντικών αγώνων, και δια των χρηματικών μου δαπανών γενόμενος εις των αρχηγών του αγώνος τούτου υπηρετήσας παντοειδώς την πατρίδα και δαπανηθείς, σπεύδω κατά το περί τούτου Βασιλικόν Διάταγμα να αναφέρω τα ακόλουθα./ ότι κατά το 1821 Μαρτίου 15 ότε κατά πρώτον εκτυπήσαμεν  μετά των συναγωνιστών μας τους Καλαβρυτινούς Τούρκους και εξεβιάσαμεν  αυτούς εις συνθήκην εξέδωσα εις πολεμοφόδια τάλληρα εκατόν πεντήκοντα αριθμός 150./ Ότι γινόμενος αρχηγός της επαρχίας μου κατά του Λάλα εκστρατείαν με χιλίους στρατιώτας, εξώδευσα εις πολεμοφόδια πεζούς και φιλοδωρήματα τρεις χιλιάδες τάλληρα ήτοι αριθμός 3.000./ Διορισθέντος δε τοτ υιού μου Παναγιωτάκη αρχηγού του στρατεύματος του τμήματος Λειβαρτζίου εις την κατά τας παλαιάς εκστρατείαν, και ευρεθέντος καθ’ όλους τους πολέμους, ενόσω έξη, εξόδευσα εις πολεμοφόδια τάλληρα διακόσια πενήντα, αριθμός 250./ Εις Ακράταν πολεμοφόδια και μισθούς των στρατιωτών τάλληρα τριακόσια [αριθ.] 300./ Ήμην εις την Γερουσίαν αντιπρόεδρος και οικονόμουν τα κατά του Δράμαλη στρατεύματα τάλληρα τετρακόσια πενήντα, αριθμός 450./ Εις έρανον δια την του Μεγ. Σπηλαίου φρουράν τετρακόσια πενήντα [αριθ.] 450./ Εις έρανον δια το ναυτικόν [αριθ.] 300./  [σύνολο] 4.900./ Το όπισθεν κεφάλαιον 4.900./ Εις έρανον εν Ναυπλίω δια μισθόν στρατιωτών Ρουμελιωτών επί της διοικητικής επιτροπής εκατόν πενήντα [αριθ.] 150./ Εις την Κρέπαν[;] πολεμούντος του μακαρίτου υιού μου Παναγιωτάκη κατά του Ιμβραΐμ τάλληρα 130./ Το όλον κεφάλαιον πέντε χιλιάδες και εκατόν ογδόντα [αριθ.] 5.180./ Παρά τας στρατιωτικάς ταύτας εκδουλεύσεις και δαπάνας, εκλεχθείς πληρεξούσιος εις τέσσαρας εθνοσυνελεύσεις εδαπάνησα εξ’ ιδίων μου εις έξοδα τάλληρα χίλια πεντακόσια [αριθ.] 1.500./ Προσέτι εις την βουλήν ως βουλευτής επί Κουντουριώτη και επομένως εις το τότε εκτελεστικόν γινόμενον μέλος αυτού εις μήνας δώδεκα δια μισθόν μου ανά τάλληρα 50κατά μήνα …πτομένων εκατόν τα οποία μ’ επληρώθησαν λείποντας να λάβω πεντακόσια [αριθ.] 500./ Τάλληρα επτά χιλιάδες και εκατόν ογδόντα 7.180/ ποσότης ήτις μου οφείλεται./ Κρίνω περιττόν να προσθέσω ενταύθα ότι αι των πυρποληθέντων οικιών μου προκύψασαι ζημίαι, ως και εκ του απωλεσθέντος προϊόντος σταφίδος γεννημάτων και άλλων πραγμάτων μου κατά τον ιερόν αγώνα υπερβαίνοντα τας τριάντα χιλιάδας τάλληρα./ Έγγραφα επισημότερα και αποδεικτικά άλλα αξιοπιστότατα δια τας εκδουλεύσει μου ταύτας και δια την εξ’ ιδίων μου δαπάνην των καφαλαιοθέντων ταλλήρων 7.180 δεν έχω ει μη την πασίγνωστον τιμιότητα και αφιλοχρηματίαν μου την ανεπίληπτον[;] διαγωγήν μου και κοινήν υπόληψιν./ Ηδυνάμην Σ. επιτροπή περισσότερον από πάντα άλλον δια τα οποία είχον μέσα εις τας υψηλάς θέσεις των λαμπροτέρων αρχών πάντοτε και διπλώματα των στρατιωτικών μου εκδουλεύσεων και να λάβω αποδείξεις των ενδόξων και να έχω επικυρώσεις στρατιωτικών μισθών να φέρω, αλλά παρατηρήσας ότι τινές χάρισμα επροέτρεχαν και ελάμβανον καταχρηστικώς τοιαύτας υλικάς αποδείξεις, απεποιήθην σταθερώς του να προμηθευθώ τοιαύτα έγγραφα αφού άπαξ εξαφανίσθησαν[;], ικετεύω εγγυημένος από την ευσυνείδησιν και την κοινήν υποληψιν./ Πεποιθώς ότι η Σ. αύτη επιτροπή κατά αξίαν θα εκτιμήσει τας εκδουλεύσεις μου και θα εγκρίνει τας απαιτήσεις μου των θετικώς εξοδευθέντων χρημάτων. Και υποφαίνομαι με το προσήκον σέβας./ Ασημάκης Φωτήλας/ Εν Καλαβρύτοις την 29 Απριλίου 1833./ Δια το ακριβές της αντιγραφής τη αυτή ημερομηνία/ Ο Διοικητικός τοποτηρητής Καλαβρύτων/ Ι. Κ. Φεγγαράς».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Σημείωση: Οι αναγνώστες που πρόκειται να κάνουν χρήση όσων παραπάνω αναφέρονται, θα πρέπει να αναφέρουν το παρόν blog ως πηγή, κυρίως σεβόμενοι τον κόπο και το χρόνο που αναλώθηκε για να βρεθούν αυτά τα στοιχεία, αλλά και όσα ορίζει ο νόμος.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια….).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνεχίζεται…

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Το δημογεροντείο των Καλαβρύτων καλωσορίζει τον Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα..

«Προς τον εξοχότατον κόμητα κυβερνήτην της Ελληνικής επικρατείας κύριον Ιωάννην Καποδίστριαν.»

«Εξοχότατε κυβερνήτα της Ελλάδος./ Με ανέκφραστον χαράν και αγαλλίασιν επληροφορήθη το δημογεροντείον τούτο την εις τους κόλπους της πατρίδος γενομένην κατ’ αυτάς αισίαν άφιξίν σας· εις την κυβέρνησιν της εξοχότητός σας αφιερωμένη η Ελλάς, πλήρης χαράς, ελπίζει την ευδαιμονίαν της και άφευκτον την λύσιν και σωρόν των εθνών της, και να λάμψη η ημέρα της δικαιοσύνης και ησυχίας./ Το δημογεροντείον κατά χρέος σας προσφέρει το σέβας του και την ευπείθειαν εις τας διαταγάς σας και σας αναγγέλλει επίτηδες δια της παρούσης του την χαράν της αισίας ελεύσεώς σας ως εκ μέρους της επαρχίας ταύτης, και έτοιμον κατά χρέος εις την εκτέλεσιν των σεβαστών διαταγών σας με το ανήκον σέβας υποφαίνεται./ την 18 Ιανουαρίου 1828/ Εν Καλαβρύτοις/ Το δημογεροντείον Καλαβρύτων/ Δημήτριος Νικολόπουλος/ Γεώργης Γιαννόπουλος/ Νικόλαος Κυριτζόπουλος/ Αναγνώστης Μίτζας./ (Ο Γ. Γραμμ. Μιχαήλ Κούκας).»

Σημειώνω ότι ο Καποδίστριας ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας τον Ιανουάριο του 1828.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται…)

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Ενημέρωση.

Αγαπητοί φίλοι, όπως σας είχα αναφέρει ο 7ος Συμπληρωματικός τόμος του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων, στάλθηκε δωρεάν:

  1. Στη βιβλιοθήκη του Λυκείου των Καλαβρύτων (από το οποίο Λύκειο παραλήφθηκε, σύμφωνα με την ένδειξη των ΕΛΤΑ).
  2. Στη βιβλιοθήκη του δήμου Αιγίου (απ’ όπου και με βάση την ίδια ένδειξη παραλήφθηκε).
  3. Στη βιβλιοθήκη του δήμου Δύμης (όπου και σύμφωνα με πληροφόριση που είχα από το γραφείο του Δημάρχου, παραλήφθηκε και τοποθετήθηκε στη βιβλιοθήκη του δημάρχου όπου και οι άλλοι 6 τόμοι τους οποίους δώρησε στον εν λόγω δήμο η αξιότιμη κα Αλεξάνδρα Γιαννοπούλου. Παράκλησή μου, η οποία δεν γνωρίζω αν εισακούστηκε, ήταν να τοποθετηθεί το έργο στη βιβλιοθήκη του δήμου – και όχι του δημάρχου – , ώστε να είναι ελεύθερα προσβάσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο).
  4. Στη βιβλιοθήκη του δήμου της Πάτρας (απ’ όπου αρχικά δεν παραλήφθηκε διότι κάποιος υπάλληλος του δήμου πηρε την ειδοποίηση από τα ΕΛΤΑ αλλά δεν μερίμνησε για την παραλαβή). Ύστερα από επικοινωνία με την αρμόδια υπάληλο της βιβλιοθήκης, η οποία ευγενικά με προέτρεψε να το ξαναστείλω το βιβλίο με χρέωση δική της, το ξανάστειλα και ελπίζω να παραλήφθηκε.
  5. Στην Εθνική βιβλιοθήκη όπου ταξινομήθηκε μεν αλλά δεν είναι ακόμα (ολόκληρο το έργο) διαθέσιμο στο αναγνωστήριο.

Ο Συμπληρωματικός αυτός τόμος στάλθηκε, επίσης δωρεάν, και σε όσους είχαν στα χέρια τους τους άλλους 6 τόμους. Όσοι δεν τον έχουν ακόμα παραλάβει θα τον παραλάβουν στο επόμενο διάστημα, δεδομένου ότι στέλνεται τμηματικά.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνεχίζεται….

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται….)

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

untitled68untitled69

 

 

 

untitled70untitled71

 

 

 

untitled72untitled73

 

 

 

untitled74untitled74a

 

 

 

untitled75untitled76

 

 

untitled77untitled78

 

 

(Συνεχίζεται…)

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Νέα στοιχεία για το Γκέρμπεσι.

Ονόματα Γκερμπεσιωτών το 1829.

Το 1829 ο τότε επίτροπος Καλαβρύτων έστειλε 4 μοναχούς των μοναστηριών Μ. Σπηλαίου και Αγίας Λαύρας να περιέλθουν τα 4 τμήματα της επαρχίας Καλαβρύτων και να καταγράψουν τις πληροφορίες τις οποίες θα συνέλεγαν για τις ανάγκες ενός εκάστου οι οποίες πληροφορίες θα χρησίμευαν στη συνέχεια στην διανομή του δανείου, η οποία επρόκειτο(;) να γίνει.

Συντάχθηκαν λοιπόν κατάλογοι με τους πένητες (πτωχούς) και την ανάγκη που είχε ο καθείς για την αγορά σπόρων ή βοδιού, καθώς και το ποσό.

Ο κατάλογος στον οποίο αναφέρονται οι παρακάτω πένητες κάτοικοι του Γκέρμπεσι, έχει τίτλο: Οι κάτοικοι από χωρίον Νκέρπεση έχοντας χωράφια και πρόβατα. Ακολουθούν οι εξής (η διάκριση με bold γραφή είναι από μένα, όπως και η αρίθμιση):

  1. Σπηλιώτης του Δημάκη, ποσό: δια σπόρον 100. 2. Αναστάσης του Θανάση, ποσό: δια σπόρον 100. 3. Κοτζάνος[;] του Δημάκη, ποσό: δια σπόρον 50.  4. Νιφόρας Χριστόδουλος, ποσό: δια βόδι 200.  5. Σωτήρος του Αγγελή, ποσό: δια σπόρον 100.  6. Θανάσης του Γιάννου, ποσό: δια βόδι 150.  7. Σωτήρος του Γεωργάκη, ποσό: δια βόδι 150.  8. Σωτήρος του Γιάννη, ποσό: δια σπόρον 50.  9. Χρίστος του Γιάννη, ποσό: δια σπόρον 50.  10. Κατζίνας Δημητράκης, ποσό: δια σπόρον 50.  11. Πλώτας Αντώνης, ποσό: δια σπόρον 150.  12. Καράς Γιάννης, ποσό: δια σπόρον 50.  13. Θεοδωράκης του Πανταζή, ποσό: δια σπόρον 100.  14. Γιάννης του Αγγελή, ποσό: δια σπόρον 100.  15. Μουρτάς Στρατίκης, ποσό: δια σπόρον 50.  16. Γώνης[;] Δημήτρης, ποσό: δια σπόρον 50.  17. Κυριάκος του Γεωργάκη, ποσό: δια σπόρον 100.  18. Τριάντης -, ποσό: δια σπόρον 50.  19. Κεφαλάς Δημητράκης, ποσό: δια βόδι 150.  20. Γιώργης του Σταμάτη, ποσό: δια βόδι 150.  21. Μουρτάς Θανάσης, ποσό: δια βόδι 200.  22. Παπα Πανάγος -, ποσό: δια βόδι 200.  23. Αλέξης του Ρόκα, ποσό: δια σπόρον 100.  24. Νικολάκης του Χρυσανθάκη, ποσό: δια βόδι 250.  25. Γκότζης του Χρυσανθάκη, ποσό: δια βόδι 200.  26. Ντόγας[;] Γιάννος, ποσό: δια βόδι 300.  27. Πολύδωρος Γιάννης, ποσό: δια σπόρον 150.  28. Κόλιας Κωνσταντινος, ποσό: δια βόδι 200.  29. Κεφαλάς Χριστόδουλος, ποσό: δια βόδι 300.  30. Σωτήρης του Αναγνώστη, ποσό: δια σπόρον 100.  31. Τζημένος Γεώργης, ποσό: δια σπόρον 100.  32. Νικολός του Αγγελή, ποσό: δια σπόρον 100.  33. Ζαφείρης του Στάθη, ποσό: δια σπόρον 100.  34. Αδάμης Σάρος [Σέρος;], ποσό: δια βόδι 250.  35. Πλώτας Χρήστος, ποσό: δια βόδι 150.  36. Αντριγιάς του Αδαμάκου, ποσό: δια σπόρον 50.  37. Μουρτάς Γεώργης, ποσό: δια βόδι 200.  38. Τζημένος Παναγής, ποσό: δια σπόρον 100.  39. Κουτζόπουλος Κωνσταντινος, ποσό: δια βόδι 200.  40. Κεφαλάς Πανάγος, ποσό: δια σπόρον 50.  41. Πανάγος του Μήτρου, ποσό: δια σπόρον 50.  42. Ηλίας του Χριστοδούλου, ποσό: δια βόδι 150.  43. Πανάγος του Παναγιώτη, ποσό: δια σπόρον 50.  44. Δημήτρης του Τέντα, ποσό: δια βόδι 100.  45. Πέτρος του Ηλία, ποσό: δια βόδι 100.  46. Σπύρος του Ηλία, ποσό: δια βόδι 100.  47. Πανταζής του Κεφάλα, ποσό: δια σπόρον 150.

Στον παραπάνω  κατάλογο (ο οποίος πιθανόν να μην περιέχει όλους τους κατοίκους του Γκέρμπεσι αλλά μόνο τους πένητες) διακρίνονται ορισμένα γνωστά επώνυμα όπως: Κατσίνας, Πλώτας, Μουρτάς, Κεφαλάς, Ροκάς, Κόλιας, Τέντες (Ντέντες: για τον οποίο έχω αναφέρει σε άλλες αναρτήσεις ότι καταγόταν από το Γκέρμπεσι) κ. ά.

Επίσης διακρίνονται και άλλα άγνωστα σε μένα επώνυμα όπως: Νιφόρας, Καράς (ο οποίος κατά μία εκδοχή μπορεί να έχει σχέση με τη δημιουργία των Καραιΐκων Αχαΐας), Γκότζης, Τζημένος, Πολύδωρος, Τριάντης, Κουτζόπουλος κ.λ. ως επίσης και μικρά ονόματα που αναγνωριστικό (ως επώνυμο) είχαν το όνομα ή και επώνυμο του πατρός τους.

Επίσης αναφέρεται και ο παπα Πανάγος.

Όπως διαπιστώνετε, ο παραπάνω πολύ σημαντικός κατάλογος διαφέρει από άλλους (εκλογικούς κυρίως καταλόγους) τους οποίους αναφέρω και στο «Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων» και που πολύ αργότερα εμφανίζονται στους οποίους αναγράφονται κάτοικοι του χωριού αυτού. Αυτό σημαίνει γρήγορη εναλλαγή πληθυσμού και εγκατάλειψη των ονομάτων της μορφής Ζαφείρης του Στάθη, Πέτρος του Παύλου κ.ο.κ.

Πηγή: Ο κατάλογος προέρχεται από τα Γ.Α.Κ.

Σημ.: Κάθε χρήση του απαιτεί να αναφέρεται το παρόν Βlog ως πηγή.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ:

untitled56untitled57

untitled59

untitled60untitled61

untitled62untitled63

untitled64untitled65

untitled66untitled67

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

untitled58

 

 

 

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

untitled38untitled40

untitled41untitled42

untitled43%ce%bf%ce%ba

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ.

untitled45

untitled46untitled48

untitled49

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΚΤΑΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ.

untitled50untitled51

untitled52untitled53

untitled54untitled55

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ.

untitled22untitled23

untitled25untitled26

untitled28untitled29


 

untitled31

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΗΡΩΕΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ-ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ – ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ.

 

untitled33

 

 

 

 

 

ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΕΚ ΤΟΥ ΙΤΑΛΙΚΟΥ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ (28.10.1940).

untitled37untitled35

 

 

 

(Συνεχίζεται…)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια).

Συνέχεια (ΗΡΩΕΣ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ).

untitled12untitled13

untitled14untitled15

untitled16untitled17

untitled18untitled19

untitled20untitled21

(Συνεχίζεται).

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες την περίοδο 1940-1945 από την Αχαΐα και από την επαρχία Καλαβρύτων.

Μερικοί εκ των πεσόντων την περίοδο 1940-1945, όπως έχουν καταγραφεί στον 2ο τόμο του Κ. ΤΣΙΡΤΣΗ (σε συνέχειες…).

ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ.

untitled1untitled2

untitled3untitled5

untitled6untitled7

untitled8untitled9

untitled10

untitled11

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Το βιβλίο ενός φίλου και συναδέλφου (που δεν υπάρχει πιά στη ζωή).

Ένας από τους ελάχιστους (και ίσως μοναδικός στην ειδικότητά του) άρτια καταρτισμένους συναδέλφους, που με τιμούσε με τη φιλία του και με εκτιμούσε, όπως και εγώ εκείνον. Έχει φύγει αρκετά χρόνια από τη ζωή και καθώς βρήκα το βιβλίο του σκέφτηκα ότι θα ήταν ένα χρέος τιμής η αναφορά σε ένα από τα έργα του.

(Σταμάτης Ν. Ρετινιώτης:  M. Sc. Operation Research and Computer Sciences).

%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%82%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%821%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%822%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%823%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%824%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%825%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%826%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%827%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%828%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%829%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8210%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8211%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8212%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8213Θ. Τζώρτζης.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Σχολιάστε

Τοπωνύμια στο Γκέρμπεσι.

Στον συμπληρωματικό τόμο του Ιστορικού Λεξικού της επαρχίας Καλαβρύτων και στο λ. Γκέρμπεσι έχω καταγράψει τα παρακάτω, για μερικά εκ των τοπωνυμίων που απαντώνται στο Γκέρμπεσι.

Βέβαια υπάρχουν και άλλα τοπωνύμια τα οποία δεν έχω αναφέρει γιατί δεν γνωρίζω στοιχεία προέλευσής τους.

Ένα τέτοιο είναι το «Ζάβρας» που ίσως πρέπει να συσχετιστεί με το επώνυμο «Ζάβας» για το οποίο αναφέρω στα διευκρινιστικά και συμπληρωματικά στοιχεία για τους «Ντέντες» στο παρόν blog.

Άγιος Νικόλαος (ερείπια): Από το βιβλίο μου «Γκέρμπεσι διαδρομή…» σ. 131 μεταφέρω εδώ: «Αυτού του ναού, που δεν γνωρίζουμε αν ήταν ξωκλήσι ή κύρια εκκλησία του χωριού το οποίο ίσως αρχικά να ήταν χτισμένο σε θέση  πλησίον της εκκλησίας αυτής, σώζονται ελάχιστα ερείπια καλυμμένα από χώματα και θάμνους στην ομώνυμη περιοχή «Άι Νικόλας» στα δεξιά του χωματόδρομου που οδηγεί από το Γκέρμπεσι στο Καρούσι και στη θέση πριν το χωράφι Τζώρτζη και πάνω ακριβώς από το αλώνι του Μουρτά, μετά τις λεύκες. Τα ερείπια είχε δείξει σε μένα ο αείμνηστος παππούς μου και μου είχε πει ότι εκεί βρισκόταν ο «Άι Νικόλας». Δεν γνωρίζουμε κάτι άλλο σχετικό με αυτόν τον ναό. […].  Κατά μία εκδοχή η ύπαρξη της εκκλησίας εκεί καθώς και τα νερά των πηγών «Γκούριζα» και «Κριεγκούριτ» ως επίσης και η εύρεση υπολειμμάτων κεραμικών μαρτυρούν ότι εκεί ίσως υπήρχε οικισμός πριν την δημιουργία του χωριού Γκέρμπεσι στην θέση που βρίσκεται σήμερα.

Άη Λιάς: τοπωνύμιο στο βουνό πάνω από το χωριό όπου το ξωκλήσι του προφήτη Ηλία, απ’ όπου και το όνομα του χωριού όταν μετονομάστηκε, Προφήτης Ηλίας.

Βάθρες (οι):  (θηλ). Στην Ελληνική γλώσσα μόνο ως επεξηγηματικό μικρής λίμνης απαντάται. Όμως στην περιοχή όπου το τοπωνύμιο στο Γκέρμπεσι δεν υπάρχει λίμνη. Οι λέξεις: vath, -i, -ët (βάθ, -ι, -τα), ουσιαστ. =  το σκουλαρίκι, το ενώτιο. Vath/ë, -a, -at (βάτ/, -α, -ατ) ουσιαστ. = η μάντρα, το μαντρί, Vat/ër, -ra, -rat (βάτ/ρ, -ρα, -ρατ), ους. θηλ. = η γωνιά του τζακιού, αλλά και η κοιτίδα, η φωλιά, και κυρίως η δεύτερη και η τρίτη, μπορούν να εξηγήσουν τη σημασία του τοπωνυμίου, που είναι αρβανίτικο, και σήμερα είναι δασωμένη και άγονη περιοχή. Τα μαντριά που πιθανόν υπήρχαν και η απόμερη περιοχή, έδωσαν την ονομασία.

Γκουριγλιάτη: (γκούρι γκλιάτι) τοπωνύμιο αρβανίτικο, (gur –i = πέτρα + giatë (i,e) = μακρύς, ψηλός, εκτενής), ψηλή (μεγάλη) πέτρα. Κοφτός απότομος βράχος ίσως. Αλλά επειδή από το giatë (i,e) = μακρύς, ψηλός, εκτενής έχει γίνει και το επώνυμο Γκλιάτης, επώνυμο που δεν συνάντησα μέχρι σήμερα στο Γκέρμπεσι, θεωρώ απίθανο να σημαίνει «η πέτρα του Γκλιάτη».

Γκούριζα:  Τοπωνύμιο ανατολικότερα του «Κριεγκούριτ» όπου πηγή  φυσική  της οποίας το νερό πήγαζε από το έδαφος και βρίσκεται στην κοίτη ενός χειμάρρου χωρίς νερό από εκεί και πάνω. Εκεί δεν έχει πέτρες  μεγάλες.  Όμως η ρίζα της λέξης  κάτι τέτοιο μαρτυρεί: gur, -i, -ë, -ët (γκούρ, -ι, -ε, -ετ)  ουσιαστ. αρσ. η πέτρα, το λιθάρι, ο λίθος (guri + η αρβανίτικη κατάληξη –ζα). Τόπος που έχει πολλές πέτρες ή βράχια. Ίσως να υπήρχαν παλαιότερα.

Γκρόπα (Γρόπα): Λέξη Αλβανική αλλά και Ρουμάνικη [Ρουμ.: rpoβ (γκρόμπ) ουσιαστ. = τάφος]. Αλβ.: grop/ë, -a, -at (γρόπ/ ε, -α, -ατ) ουσιαστ. θ. = ο λάκκος, η γούβα, ο τάφος, το κοίλωμα. Εκεί, σ’ αυτά τα κοιλώματα μαζευόταν πολύ χιόνι. «Αναφέρεται ότι ο βασιλιάς της Σικελίας και της Νεαπόλεως Κάρολος Α΄ αγόρασε από τον Αλβανό φύλαρχο Παύλο Γρόπα μια περιοχή που εξουσίαζε στην κοιλάδα του Άψου (ο Άψος είναι ποταμός της Αλβανίας δυτικά από το Βεράτι).… Η ονομασία όμως δεν δόθηκε στα τοπωνύμια ή στα χωριά από την διαμόρφωση του εδάφους αλλά μάλλον από τον κύριο της έκτασης, τον φύλαρχο ή απόγονο αυτού. Οικογένεια Γρόπα υπήρχε το 1515 στην Ζάκυνθο καθώς και τοποθεσία στην περιοχή Τραγάκι και σύμφωνα με οικογενειακές παραδόσεις άλλη οικογένεια καταγόμενη εκ χωρίου πλησίον των Καλαβρύτων που ονομαζόταν άλλοτε Σωτηροπούλου και έφυγε κατά τα Ορλωφικά το 1779, προσλαβούσα το επώνυμο της καταγωγής της, σύμφωνα με τον Λ. Ζώη: Λεξικό Ιστορικό και Λαογραφικό της Ζακύνθου – Αθήναι 1963 (πρώτη έκδοση 1898)…»[1]. Αναφέρεται στην περιοχή Tiranë, ως Gropaj. Στην Ελλάδα απαντάται το χωριό Γρόπα Ερινεού Πατρών και περιοχή στην Παραμυθιά. Στην επαρχία Καλαβρύτων Γκρόπα: τπν. και πηγή στη Λυκούρια.

Γκρόστες: τοπωνύμιο που βρίσκεται σε δασώδη περιοχή έξω από το χωριό σε πλαγιά  βουνού. Groste στα Βουλγαρικά: ο επισκέπτης, groste στα Ουγγρικά: κύριες έξοδοι, griste στα Αλβανικά: σχίσιμο.

Καλογερικά Αλώνια: τοπωνύμιο μεταξύ των χωριών Γκέρμπεσι και Κομπηγάδι ή καλύτερα Γκέρμπεσι και Δεντρά. Εκεί κτήματα (αλώνια) της διαλυθείσης μονής Ευαγγελιστρίας. Η μονή αυτή υπήρχε το 1748 και μέχρι το 1851 όταν την αναφέρει διατηρουμένη ο Ραγκαβής, αλλά και το 1877 αναφέρεται. Αργότερον συγχωνεύθηκε με την μονήν Χρυσοποδαριτίσσης. Την παρέσυρε το εκεί ξεροπόταμον και μόνο ερείπια απομένουν.

Καμίνι (το): τοπωνύμιο ΝΔ. της Ντάρδας και ΒΔ. του Κριεγκούριτ. Ακεί παλαιότερα λειτουργούσε ασβεστοκάμινο.

Κιάφα: τοπωνύμιο Β.Α. του Γκέρμπεσι. Αρβανίτικη λέξη και σημαίνει διάσελο, αυχήν, στενό (Gafa, Gafë). «Στενή διάβαση σε κορυφή λόφου». Απαντάται σε πολλά χωριά αρβανίτικης προέλευσης. Κιάφα ονόμαζαν οι αρβανίτες τα χαμηλά σημεία των βουνοσειρών, που δίνουν την εντύπωση αυχένα.

Κιούρκα (του): Λένε στου Κιούρκα, που σημαίνει ότι αναφέρονται σε κτήτορα που υπήρχε παλαιότερα βέβαια. Είναι κυριώνυμο τοπωνύμιο και αναφέρεται στην αρβανίτικη φάρα Κιούρκα εκ της οποίας κάποιος το έδωσε στην περιοχή. Το επώνυμο Κιούρκας προέρχεται από το πουλί kurkë = αγριόκουρκος ή κούρκος. Το τοπωνύμιο βρίσκεται ΒΔ. του Γκέρμπεσι, εκεί όπου τα όρια με τα Δεμέστιχα. Εκεί υπάρχει βαθειά, απότομη και άγρια ρεματιά χωρίς νερό το καλοκαίρι αλλά το χειμώνα επειδή υπάρχει συμβολή και άλλου ρέματος από Δ. όταν κατεβάζουν γίνονται επικίνδυνα. Από το βιβλίο μου: «Γκέρμπεσι διαδρομή…» μεταφέρω εδώ: «Μία άλλη τοποθεσία στο χωριό Γκέρμπεσι λέγεται  Κιούρκα[2] και θα πρέπει να συσχετιστεί με το όνομα του capo των αλβανών στρατιωτών, Chiurga Bua, τον οποίο αναφέρει ο Σάθας στα Μνημεία Ελληνικής Ιστορίας. Σύμφωνα με τον Λ. Ζώη: Λεξικό Ιστορικό και Λαογραφικό της Ζακύνθου – Αθήναι 1963 (πρώτη έκδοση 1898): Υπήρχε οικογένεια Κιούρκα ή Κιούλκα στην Ζάκυνθο αλβανικής καταγωγής αλλά και δήμος το 1545 και οικογένεια εκ Ναυπλίου το 1581. Κάποιος Κιούλκας αναφέρεται σε δημοτικό άσμα κατά την ελληνική εθνεγερσία: Σήκω Κιούλκα και πήγαινε / σήκω Κιούλκα και φεύγα / και πάψε και τον πόλεμο κι απ’ όλα και τους σκλάβους / γιατ’ έφτασε ο Ντέρβ – Αλής με δυό με τρείς χιλιάδες. / όσο ειν’ ο Κιούλκας ζωντανός τους Τούρκους δεν φοβάται (Από Άγι Θέρο: Δημοτικά τραγούδια σελ. 55)». Άλλες ονομασίες του τοπωνυμίου: Κιούλκα λαγκάδι, Κιούρκας χείμαρρος.

Κόντρες: στα αρβανίτικα Kodra (όχι Kontra) σημαίνει λόφος. Στα μέρη μας το ξέρουμε σαν πολύ μεγάλες όρθιες μυτερές πέτρες.

Κριεγκούριτ:  (Κρίε γκούριτ) τοπωνύμιο Β. του χωριού αριστερά του δρόμου προς Καρούσι.  krye, -t (κρίε,-τα) ουσιαστ. ουδέτ. = το κεφάλι, η κεφαλή, η αρχή + gur, -i, -ë, -ët (γκούρ, -ι, -ε, -ετ)  ουσιαστ. αρσ. η πέτρα, το λιθάρι, ο λίθος. Πράγματι εκεί υπάρχει μία δροσερή πηγή όπου ακριβώς πάνω απ’ αυτή υπάρχουν ατόφιες τεράστιες πέτρες, και οι κάτοχοι των δίπλα κτημάτων θέλοντας να την σπάσουν για να μπορέσουν ίσως να σκάψουν πιο βαθιά για να ελέγξουν το νερό σε όφελος των χωραφιών τους, τρύπησαν την πιο μεγάλη απ’ αυτές τις πέτρες με λοστό δουλεύοντας τον με τα χέρια τους, αρκετά βαθιά και έβαλαν δυναμίτη. Η πέτρα όμως δεν διέλυσε αλλά σκίστηκε στα δύο και έχει μείνει έτσι ανοιγμένη και όρθια. Η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε το δε νερό της πηγής εξακολουθεί να ρέει στο ίδιο σημείο. Κρύε –jα (Περμετ.) = η κεφαλή γενικώς. Ίσως υπάρχει συνάφεια της ρίζας της αρβανίτικης λέξης krie (πληθυντ. Krerë = κεφαλές)με την αρχαία ελληνική κραίρα = κορυφή, κεφαλή (κραίρος (ο) = Ησ. «κραίροι· στόλοι νεών· μέτωπα κεφαλαί».

Μάλθι: τοπων. από την Αρβαν. ρίζα mal, -i, -e, -et [μαλ, -ι, -ε, -ετ] που σημαίνει το βουνό.

Μιρόχοβα: (και Μουρόχοβα η και Μορόχωβα). Το τοπωνύμιο που βρίσκεται Α. του Κομπηγαδιού και Ν.Α. του Γκέρμπεσι, πιθανότατα είναι σλαβικό. Σχετικά με την προέλευση του ονόματος ο Χαρ. Συμεωνίδης για το χωριό Μουρόχοβα, αναφέρει τα εξής: «Μουρόχοβα, η [Καλαβρύτων, Αχαΐας, 1912κε. → Πλάκα, η 1928κε.,  Στ. 6, 242] και Μορόχοβα, Μπρόχοβα. Ίσως σλάβ. Προσωπων. *Mirochъ (< Miroslavъ) + επθμ. –ova με χειλωτική εξέλιξη I > u στην Ελληνική, Vasmer 136. Πβ. βουλγ. (Σκοπίων) τοπων. Morihovo < προσωπων. *Morih, πολων. Morzysz, Morzyslaw. Για το κύρ. όν. Miroslavъ βλ. Συμεωνίδης (2001,46)».

Ντάρδα (η): dardh/ ë, -a, -at (ντάρδ/ ε, -α, ατ) ουσιαστ. θηλ. η αχλαδιά, το αχλάδι. Αυτή η ονομασία είχε δοθεί από τους προγόνου μας, σε ένα χωράφι που είχε μέσα αχλαδιές. Ευρίσκεται ακριβώς βορειότερα του  Κριεγκούριτ και πριν τη ράχη, προς το Καρούσι.

Ντέλεζα (η): del/ e, -ja, -et (ντέλ/ ε, -για, -ετ), ουσ. θηλ. = το πρόβατο, η προβατίνα. Η ονομασία δόθηκε είτε από κάποια γεωλογική ομοιότητα με πρόβατο, είτε επειδή στην περιοχή υπήρχαν στάνες με πρόβατα.

Πλέπια (τα): τοπωνύμιο από το αρβανίτικο plepia = λεύκα.

Πλώτα Αντωνίου Αγρός, Σκόνδρα Αλώνι, Τζώρτζη δάσος: τοπωνύμια υποδηλούντα κτήτορα.

Σκάλα: (η), τπν. στα βόρεια του χωριού εκεί όπου και τα τρία αλώνια. Η λέξη είναι λατινική και έτσι πέρασε και στην ελληνική και αρβανίτικη γλώσσα (shkalla). Είναι το σημείο όπου ανεβαίνεις από το χωριό βόρεια.

Σουρμπάνι: (Συρμπάνι), βουνό. Σχετικά με την προέλευση της ονομασίας, ο Χαράλ. Συμεωνίδης αναφέρει τα εξής, αναφερόμενος βέβαια στο χωριό των Καλαβρύτων Πριόλιθο: «Συρμπάνι, το [Καλαβρύτων, Αχαΐας, 1912κε. → Πριόλιθος, ο 1928κε., Στ. 6, 248] πβ. βουλγ. (Σκοπίων) τοπων. Srbjani, σερβοκρ. Srbjani (Vasmer 139) < από αρχικό τύπο σλαβ. *Srobjane «Σέρβοι». Τόπος εγκατάστασης αιχμαλώτων πολέμου των μεσαιωνικών χρόνων. Ορθογρ. Σιρμπάνι, το».

Χαϊβάνη Στρούγκα: Το τοπωνύμιο αναφέρεται στον Χαϊβάνη κτήτορα της στρούγκας. Από το 1839 αναφέρεται στα Μαύρα Βουνά ο Αθανάσιος Χαϊβάνης ο οποίος ζητάει αριστείο για τη συμμετοχή του στον αγώνα κατά των Τούρκων (η επιτροπή αναφέρει ότι καταγόταν από το Γκέρμπεσι). Σε κατάλογο του 1865 αναφέρονται στο Καραβοστάσι 5 άτομα με το επώνυμο Χαϊβάνης, όπως και το 1873. Υποθέτω ότι είτε έφυγαν από το Γκέρμπεσι ή τη Ζουμπάτα με τα κοπάδια τους και πήγαν στα μαύρα Βουνά, είτε απ’ εκεί ξεκαλοκαίριαζαν στο Γκέρμπεσι, όπου και είχαν φτιάξει μαντριά. Υπάρχει και τοπων. Λέκα Χαϊβάνη στρούγκα: που είναι τπν. τοπ. διαμερίσματος Δεμεστίχων. Στρούγκα, η = (Σλάυ.) το ποιμνιοστάσιο, το μέρος όπου διαμένει το κοπάδι, αλλά και ο περιφραγμένος χώρος που οδηγεί μόνο σ’ ένα πέρασμα από εμπρός όπου κάθονται οι τσοπάνηδες και με την καθοδήγηση ενός τρίτου στα νώτα του κοπαδιού, περνούν ένα – ένα τα ζώα για άρμεγμα. Στα Σερβικά υπάρχει η λέξη ctryja [Στρούγια] που σημαίνει ρεύμα, κύμα. Στα Αλβανικά η λέξη struk/em, -a (u), -ur [στρούκ/εμ, -α, -ουρ], ρ. μαζεύομαι συσπειρώνω , χύνομαι, στριμώχνομαι, λουφάζω, κρύβομαι.

———————————————————————————

[1] Τζώρτζη Αθ.: Γκέρμπεσι Διαδρομή….

[2] Υπάρχει τοπωνύμιο Κιούρκα στο χωριό Μάτεσι της Ηλείας (Ι. Μ. Μαθόπουλος: Πριν ξεχαστούν.  (Λαογραφικά θέματα)-Μάτεσι Ηλείας-2001).

(Σημείωση: Σε κάθε χρήση των παραπάνω στοιχείων, θα πρέπει να αναφέρεται η πηγή προέλευσής τους).

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Περί Ντέντε συνέχεια…

Σε συνέχεια όσων στο παρόν blog στις 2.11.2016 περί Ντέντε ανέφερα, προστίθενται και τα παρακάτω διαφωτιστικά για την καταγωγή των, με το επώνυμο Ντέντες, αναφερομένων…

Στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» αναφέρονται πολλοί με το επώνυμο Ντέντες, ένας εκ των οποίων – κατά δήλωσή του – καταγόταν από το Γκέρμπεσι. Οι άλλοι αναφέρονται με καταγωγή από τα Καλάβρυτα, από τα Σουδενά, από τα Μαζέϊκα κ.λ.

Ένα νέο έγγραφο που περιήλθε σε γνώση μου μετά τη σύνταξη του «Ιστορικού Λεξικού» και απευθυνόταν από τον Νομάρχη Αχαΐας Γλαράκη προς την Βασιλική επί των Οικονομικών Γραμματεία, αναφέρει ότι οι: Σπύρος Ντέντες, Γιαννάκης Ζάβας και Στέφανος Ζουβέλης, εζήτησαν από τη Νομαρχία Αχαΐας την άδεια να μεταβούν στην πατρίδα τους Χειμάρρα για ν’ ανταμώσουν τους συγγενείς τους και κατά την απουσία τους την σύνταξή τους την οποία έπαιρναν ως απόμαχοι, να την λαμβάνει ο επίσημος έμπορος των Πατρών Σιδέρης Μπράτζικας.

Το έγγραφο αυτό συντάχθηκε στην Πάτρα και έχει ημερομηνία 14.8.1834.

Η Γραμματεία απάντησε ότι δεν υπήρχε συνημμένη στο έγγραφο του Νομάρχη η αναφορά τους (την οποία ούτε κι εγώ βρήκα), παρ’ όλα αυτά όμως εφ’ όσον οι ενδιαφερόμενοι θα μετέβαιναν στη Χειμάρρα, η σύνταξή τους δεν θα μπορούσε να καταβληθεί σε άλλον για όσον καιρό θα έλειπαν. Όταν θα επέστρεφαν θα έπρεπε να το γνωρίσουν αυτό στην εν λόγω Γραμματεία και αυτή θα απεφάσιζε αν θα συνέχιζε την καταβολή της συντάξεώς τους ή όχι.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο εν λόγω Ντέντες καθώς και οι Ζάβας και Ζουβέλης, είχαν καταγωγή από τη Χειμάρα, όπου και είχαν συγγενείς. Επίσης προκύπτει ότι εσυνταξιοδοτούντο ως απόμαχοι (αγωνιστές-πολεμιστές;) με βάση έγγραφη διαταγή που η Βασιλική Γραμματεία είχε στείλει στη Νομαρχία Αχαΐας.

Ένα άλλο στοιχείο που προκύπτει είναι ότι, όριζαν τον Σιδέρη Μπράτζικα να λαμβάνει τις συντάξεις τους για όσο χρόνο αυτοί έλλειπαν και εφ’ όσον αυτό γινόταν δεκτό. Εξ’ όσων από το παραπάνω «Ιστορικό Λεξικό» προκύπτουν, το επώνυμο Μπράτζικας απαντάται το 1843 και αργότερα (ως Μπράτσικας) στα Καλάβρυτα και την ίδια περίοδο στα Σουδενά. Ήταν επομένως γνώριμός τους και ίσως να είχε κοινή καταγωγή με τον Ντέντε από τα Καλαβρυτοχώρια.

Οι Ζουβέλης και Ζάβας δεν αναφέρονται στο «Ιστορικό Λεξικό».

ntentes1ntentes2Πηγή: ΓΑ.Κ.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Άρθρα, Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Γράμμα από έναν αναγνώστη, για το «Λεξικό».

Από έναν αναγνώστη συνταξιούχο εκπαιδευτικό, ο οποίος έχει προμηθευτεί το «Ιστορικό Λεξικό» και παρέλαβε ήδη και τον Συμπληρωματικό τόμο, πήρα την παρακάτω επιστολή.

(Δεν αναφέρω τα στοιχεία του γιατί δεν έχω ζητήσει την άδειά του).

androytsopoylosΕυχαριστώ θερμά τον αγαπητό φίλο!

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Νέο βιβλίο…

Ο αγαπητός κος Νίκος Κ. Σακελλαρόπουλος, από το Λεχούρι, έγραψε ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη και έχει τίτλο: «Βραχολούλουδο η κόρη του κτηνανθρώπου».

Έχω διαβάσει δύο από τα προηγούμενα βιβλία του φίλου κου Ν. Σακελλαρόπουλου και έχω αρχίσει να διαβάζω και το «Βραχολούλουδο». Είναι καταπληκτικός αφηγητής, ευαίσθητος, δημιουργεί ωραίες και διακριτές εικόνες, με πλοκή, συναίσθημα, μηνύματα, περιγραφές παλαιοτέρων εποχών κ.λ.

Εκτός από τις σελίδες του εξωφύλλου, παρουσιάζω στη συνέχεια μέρος της εισαγωγής του, για να κατατοπιστεί ο αναγνώστης.

Εύχομαι καλή πορεία στο έργο του και καλή δύναμη με επιτυχίες στον ακούραστο και άξιο δημιουργό του!

sakellaropoulossakellaropoulos1sakellaropoulos2sakellaropoulos1a…………………………………………………………………………………………….

sakellaropoulos1bsakellaropoulos1cΚαλοτάξιδο αγαπητέ κ. Νίκο!

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Tagged , | Σχολιάστε

Ανακοίνωση:

Αγαπητοί φίλοι,

ο 7ος Συμπληρωματικός τόμος του Λεξικού της επαρχίας Καλαβρύτων, θα δοθεί δωρεάν σε όλους όσους έχουν ήδη στα χέρια τους τους πρώτους 6 τόμους αυτού. Αυτό θα γίνει σταδιακά και μέχρι τα μέσα του επομένου μηνός. Αυτό ισχύει και για τους φίλους στο εξωτερικό.

Ήδη έχει σταλεί στις βιβλιοθήκες των δήμων Πατρών, Αιγίου, Δύμης και του Λυκείου των Καλαβρύτων, όπως και την Εθνική βιβλιοθήκη η οποία προβλέπω να ταξινοιμήσει το έργο μετά το φθινόπωρο, οπότε θα είναι στη διάθεση του κοινού. Ελπίζω και οι βιβλιοθήκες των παραπάνω δήμων να το ταξινομήσουν έγκαιρα.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Η επιστολή του π. Μαξίμου Ιβηρίτου (Νικολοπούλου).

Στην Τηλεφημερίδα KALAVRYTA NEWS καταχωρήθηκαν τα παρακάτω:

maximos1maximos2%ce%bc%ce%ac%ce%be%ce%b9%ce%bc%ce%bf%cf%82Η από μέρους μου απάντηση στον π. Μάξιμο:

Σεβαστέ π. Μάξιμε,

Σας ευχαριστώ πολύ για το έγγραφό σας αυτό, το οποίο  βεβαίως έχει ξεχωριστή αξία για μένα ως προερχόμενο από έναν σοβαρό πνευματικό άνθρωπο με πολυποίκιλο αξιόλογο συγγραφικό έργο, ένθερμο πατριώτη που τιμά τα πατρογονικά μέρη και ανιδιοτελή κριτή.

Έχετε καταλάβει ότι η προσπάθειά μου και ο στόχος μου είναι αυτός που και εσείς με άλλα λόγια αναφέρετε: «Απέκτησαν πλέον οι φιλίστορες και φιλοπάτριδες εις τας χείρας αυτών Καλαβρυτινάς κλείδας, ως εκείνας τας Πατρολογικάς, ενός ιστορικού κιβωτίου με τα τιμαλφή των ενδόξων προγόνων ημών και των απείρου κάλλους ορεινών οικισμών, πόλεων και χωρίων…».

Αν αυτό έχει επιτευχθεί, είμαι πραγματικά ευτυχής.

Είμαι επίσης ικανοποιημένος γιατί οι μέλλουσες γενιές θα έχουν ένα – έστω ελάχιστο – εφόδιο στα χέρια τους για να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου τους και των προγόνων τους. Για αυτή μου την προσπάθεια μαρτυρούν οι ατέλειωτες ώρες έρευνας, τα χιλιάδες χειρόγραφα τα οποία διάβασα, τα διάφορα εν πολλοίς και σε κακή κατάσταση ευρισκόμενα αρχεία που ερεύνησα κ.ο.κ.

Ελπίζω ότι νεώτεροι και ικανότεροι εμού θα συνεχίσουν αυτό το έργο και θα συμβάλλουν στη γνώση και διατήρηση της ιστορίας της περιοχής αυτής.

 Για την επίτευξη αυτού βέβαια, απαιτείται σκληρή δουλειά, απαιτούνται έργα και όχι «εξυπναδίστικοι» αφορισμοί και ανώδυνη και άδικη υποκειμενική κριτική.

Σεβαστέ π. Μάξιμε, σας εκφράζω το σεβασμό μου, την εκτίμησή μου, τις ευχαριστίες μου για τα επαινετικά σας λόγια ως επίσης και τις ευχές μου για ό,τι καλύτερο για σας.

Παιανία 29.1.2017.

Με σεβαστό και τιμή,

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ημέρα μνήμης…. που στάζει αίμα και αποτελεί ντροπή για την ανθρωπότητα…

1212345678910-001111314151617181920(Οι φωτογραφίες και τα κείμενα είναι από αυτό το βιβλίο).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Επιτίμια – αφορισμοί, στην επαρχία Καλαβρύτων.

Στις 26 Ιουνίου 1843 οι Κωνσταντίνος και Ιωάννης Κωστακόπουλοι, σε έγγραφό τους προς την επί των Εκκλησιαστικών Γραμματεία της επικρατείας ανέφεραν ότι ο πατέρας τους Παναγιώτης Κωνστακόπουλος  ή Κουκόπουλος αποθανών το 1822 άφησε στην περιφέρεια του χωριού Κερπινή της επαρχίας Καλαβρύτων αρκετή ακίνητη περιουσία  την οποία διαχειριζόντουσαν άτομα τα οποία δεν εγνώριζαν. Οι κάτοικοι του χωριού αυτού αρνούντo να καταμαρτυρήσουν στα παιδιά του, πού ακριβώς είχε περιουσία ο πατέρας τους αλλά ούτε και τους διαχειριστές αυτής καταμαρτυρούσαν, γι΄ αυτό αλλά  και για να προκύψει η αλήθεια, τα παιδιά ζητούσαν να τους δοθεί άδεια να επιτιμήσουν (αφορίσουν) τους κατοίκους ώστε φοβηθέντες αυτοί να αποκαλύψουν την αλήθεια. Η εν λόγω Γραμματεία ζήτησε από τον Διοικητή Αχαΐας να ερευνήσει την υπόθεση και να εξακριβώσει ποιοί κάτοικοι ήσαν κάτοχοι της περιουσίας του πατέρα των αιτούντων.

Ο Διοικητής Κυναίθης (Καλαβρύτων), προς τον οποίο διαβιβάστηκε στις 9.7.1843 η εντολή μέσω του Διοικητού Αχαΐας, στις 10 Αυγούστου 1843 απάντησε ότι «…καθ’ ας πληροφορίας ελάβομεν παρά του Δημάρχου Κερπινής, ο διαληφθείς Κουκόπουλος, προ της επαναστάσεως  αποχωρήσας από την πατρίδα του Κερπινήν, διαμένει σταθερώς εις Πάτρας και ότι όσα πατρικά του και δικά του κτήματα είχεν ενταύθα, επώλησεν έκτοτε προς τους ανεψιούς του Θεοδωράκην και Γεώργιον Κούκους[1] κατοίκους Κερπινής παρά των οποίων και κατέχονται σήμερον…». Έτσι το αίτημα για επιτίμιο δεν φαίνεται να είχε συνέχεια.

Από άλλο έγγραφο του Διοικητή Καλαβρύτων προς το υπουργείο των Εκκλησιαστικών και της Εκπαιδεύσεως με ημερομηνία 3 Απριλίου 1845, μαθαίνουμε ότι η μονή της Αγίας Λαύρας ανέφερε στη διοίκηση ότι μεταξύ των χωριών Κραστικοί (;)[2] του δήμου Καλαβρύτων και της Κούτελης του δήμου Λαπαθών είχαν καταπατηθεί από τους χωρικούς περί τα 100 στρέμματα χέρσου γης η οποία ανήκε στην Αγία Λαύρα και παρ’ ότι πολλοί γνώριζαν τους καταπατητές δεν τους κατονόμαζαν φοβούμενοι. Η μονή της Αγίας Λαύρας ζήτησε την άδεια να «επιτιμήσει τους γιγνώσκοντας και μη ομολογούντας, δια της αγίας κάρας του Αγίου Αλεξίου, την οποίαν έχουσιν οι κάτοικοι εις πολλήν ευλάβειαν..». Ζητούσε λοιπόν το Ηγουμενοσυμβούλιο να του δοθεί η άδεια να διαβάσει επιτίμιο στο όνομα του Αγίου Αλεξίου, το οποίο θα εξέδιδε ο Ηγούμενος της μονής.

Το εν λόγω υπουργείο, στις 20.4.1845, ζήτησε τη γνώμη της Ιεράς Συνόδου, η οποία απάντησε ως εξής: «…ό,τι γράφει ο διαληφθείς Διοικητής ούτε εγένετο ποτέ ούτε γίνεται. Και αν το συμβούλιον της μονής Λαύρας έχει χρείαν και του μέσου του επιτιμίου εις την ανακάλυψιν των καταπατουμένων γαιών αυτής, δύναται να ζητήσει τοιούτον είτε παρά του αρμοδίου επισκόπου είτε παρά της Συνόδου…». Το έγγραφο υπογράφουν 4 ιεράρχες.

Το υπουργείο στη συνέχεια απάντησε στον διοικητή Καλαβρύτων στις 27 Απριλίου, αναφέροντας ότι η αίτηση είναι απαράδεκτη και παραθέτοντας το σκεπτικό της Ιεράς Συνόδου.

Από τα παραπάνω έγγραφα αλλά και άλλα πολλά από διάφορες περιοχές της χώρας όπως τη λοιπή Πελοπόννησο, τη Ρούμελη, τα νησιά, την Ήπειρο κ. Ά. προκύπτει ότι το επιτίμιο είχε ευρεία χρήση, ήταν μέσο άσκησης πίεσης και εκφοβισμού για την αποκάλυψη της αλήθειας και ως ένα βαθμό είχε υποκαταστήσει το ανύπαρκτο σχεδόν δίκαιο της εποχής εκείνης για τους Έλληνες. Επίσης προκύπτει ότι οι πολιτικές αρχές (Διοίκηση) είχαν λόγο στην έκδοση της αδείας και ότι δεν εδίδετο εύκολα η άδεια για χρήση αυτού. Ένα δείγμα επιτιμίου θα παραθέσω στο τέλος, για να διαπιστώσει ο αναγνώστης τη φρασεολογία του και τον φόβο που προξενούσε στους Χριστιανούς.

Αλλά…

Τι είναι το Επιτίμιο;

Η λέξη αρχικά σημαίνει είτε την αξία, είτε την εκτίμηση, είτε την τιμή κάποιου πράγματος, αλλά σημαίνει επίσης και την ποινή, την τιμωρία ως και τον προσδιορισμό της αποζημίωσης. Οι εκκλησιαστικοί πατέρες επέβαλλαν γραπτές ποινές στους χριστιανούς που υπέπεπταν σε αμαρτωλές παρεκτροπές με σκοπό να συνετιστούν, να μετανοήσουν και να επανέλθουν στο σωστό δρόμο. Αυτές οι ποινές γενικά, λεγόντουσαν επιτίμια. Επί Τουρκοκρατίας, υποκαθιστώντας το επιτίμιο το δημόσιο δίκαιο εντός του οθωμανικού πλαισίου της κατεχόμενης χώρας, όχι μόνο η επιβολή (ποινή) αλλά και η απειλή επιβολής αυτού είχε ευρεία χρήση, η οποία επεκτάθηκε και στα κατοπινά πρώτα χρόνια της ίδρυσης του ελληνικού κράτους και στη συνέχεια περιορίστηκε στους κόλπους της εκκλησίας. Πολλές πατριαρχικές αποφάσεις στη διοικητική περιφέρεια του πατριαρχείου, διασφαλιζόντουσαν με την απειλή του αφορισμού[3]. Σε αρκετές περιπτώσεις ο απειλούμενος συμμορφωνόταν στις υποδείξεις της εκκλησίας. Η επίκληση των αποτρόπαιων αποτελεσμάτων του επιτιμίου προξενούσε φόβο και εξανάγκαζε σε επανόρθωση της αδικίας, σε αποκάλυψη της αλήθειας κ.λ. Ο χριστιανός έχοντας υπ’ όψιν του τις δοξασίες περί βρυκολάκων, νεκρών που παρέμεναν άλιωτοι κ.λ. ως επίσης και τις απειλές (κατάρες) ακόμα και για ασήμαντες αιτίες: να τουμπανιάσεις! να μη λιώσεις! να πέσει φωτιά να σε κάψει κ.ο.κ. βρισκόταν σε καθεστώς φόβου και διαρκούς απειλής και βαθιά επηρεαζόταν στις αποφάσεις του. Στην περίπτωση όπου ο αδικών υποχωρούσε, μέσω μιάς διαδικασίας μπορούσε να γίνει άρση του επιβληθέντος επιτιμίου, από εκείνον όστις και το επέβαλε.

Ποιοί επέβαλλαν το επιτίμιο.

Ο οικουμενικός πατριάρχης αλλά και άλλοι πατριάρχες έχουν το δικαίωμα επιβολής επιτιμίου σε κληρικούς και λαϊκούς. Δικαίωμα επιβολής επίσης είχαν οι επίσκοποι (μητροπολίτες) οι οποίοι μερικές φορές μπορούσαν και να εκχωρήσουν αυτή την αρμοδιότητα σε κατώτερους αυτών ιερωμένους. Έτσι ο πατριάρχης εκχωρούσε την «αρμοδιότητα» αυτή στον Έξαρχο, σε Πρεσβύτερο ή και σε Ηγούμενο μοναστηριού.

Διαδικασία επιβολής του επιτιμίου.

Διατυπωνόταν το αίτημα και η ανάγκη για την επιβολή της ποινής στον αρμόδιο επίσκοπο, εκείνος στη συνέχεια διερευνούσε το θέμα με όποιον τρόπο είχε πρόσφορο και απεφάσιζε να επιβληθεί αυτό και να κοινοποιηθεί στους χριστιανούς σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο. Διαβαζόταν από ιερέα ή Μητροπολίτη φέροντα ωμοφόριο και πετραχήλι, τις Κυριακές ή και σε άλλες μεγάλες γιορτές στην εκκλησία με επισημότητα σε κλίμα έντονης θρησκευτικότητας των εκκλησιαζομένων κάνοντας πολλές φορές και χρήση μαύρων κεριών. Ο αφοριζόμενος διεσύρετο κατά κάποιο τρόπο, αισθανόταν αποκομμένος από τους λοιπούς πιστούς, δεν απολάμβανε των υπηρεσιών της εκκλησίας υπό των ιερέων, ήταν απομονωμένος και αισθανόταν μειονεκτικά, ντροπή και απαξίωση.

Ο φόβος του διασυρμού, της θρησκευτικής και κοινωνικής απομόνωσης, της ποινής και των αποτελεσμάτων του επιτιμίου ήσαν οι βασικές συνέπειες, τα αποτελέσματα της επιβολής του επιτιμίου σε βάρος ενός πιστού, ενός χριστιανού. Αλλά και η ευθεία απειλή της ζωής του και τα μεταθανάτια αποτελέσματα του επιτιμίου, αποτελούσαν εκφοβιστικό οδηγό γι τις αποφάσεις και την εν γένει συμπεριφορά του χριστιανού και ειδικότερα του αμαρτήσαντος. Οι αφορισμοί αρκετές φορές ήσαν ανεπιτυχείς, αναποτελεσματικοί, άδικοι ακόμα και εκτός ηθικών και γραπτών νόμων, οφειλόμενοι σε εμπάθεια, ιδιοτέλεια ή πλημμελή έλεγχο, οπότε ο αφορισθείς­ αντί να συνετιστεί οδηγείτο οικειοθελώς εκτός της χριστιανικής κοινότητος.

Η άρση (λύση) του επιτιμίου γινόταν από τον αρμόδιο ιεράρχη, εκείνον δηλαδή που το επέβαλε ή τον διάδοχό του αν αυτός είχε πεθάνει, ή από τον Πατριάρχη, μετά από αίτημα του αφορισθέντος ο οποίος είτε είχε μετανοήσει, είτε είχε επανορθώσει την αδικία, είτε αποδείκνυε ότι δεν είχε σχέση με την κατηγορία για την οποία του επιβλήθηκε το επιτίμιο. Ο αρμόδιος ιεράρχης ερευνούσε το αίτημα και την άρση της αδικίας και αποφάσιζε εκδίδοντας συγχωρητικό έγγραφο και ακολουθούσε τελετουργικό με τον κανόνα του Δεσπότου Χριστού και ειδική ευχή να διαβάζονται υπό του αρχιερέα επί της κεφαλής αυτού που επρόκειτο να συγχωρεθεί. Αν ο αφορισθείς είχε πεθάνει με μεσολάβηση των συγγενών του, η λύση γινόταν με αγιασμό, λειτουργία, ανάγνωση της συγχωρητικής ευχής επί του τάφου του, ή και με γενική άρση του αφορισμού για ομάδα ατόμων στην οποία είχε υποβληθεί και στην οποία ανήκε και ο αποβιώσας. Πέραν αυτών αναφέρονται και πολλοί άλλοι τρόποι άρσης των συνεπειών της επιβολής του επιτιμίου.

Ο αιτών κατέβαλλε και έξοδα για την έκδοση του επιτιμίου, τα οποία πήγαιναν ως «τυχερά» π.χ. στον σακελλάριο, στον εκκλησιάρχη, στον αρχιμανδρίτη, στον ιερομνήμονα, στον ηγούμενο του μοναστηρίου, στον κηροπλάστη κ.λ.

Στην περίοδο της Βενετοκρατίας αλλά και της Τουρκοκρατίας έγιναν προσπάθειες να περιοριστεί η ποινή του αφορισμού. Η πολιτεία (κοινοτικές αρχές, αποφάσεις Βασιλείας, Αντιβασιλείας κ.λ.) αργότερα θέλησε να έχει λόγο και επεδίωξε οι πράξεις των αρχιερέων και της Συνόδου καθώς και η άδεια επιβολής ποινής να δίδεται αφού υπάρξει και η άποψη και έγκριση αυτής και αφού ο αιτών την επιβολή της ποινής ζητήσει την συνδρομή της πολιτικής εξουσίας. Με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της 14.7.1853 τα επιτίμια καταργήθηκαν τουλάχιστον θεωρητικά.

Στον 20ό αιώνα, εκτός του αναθέματος του Βενιζέλου στο Πεδίο του Άρεως στις 12.12.1916 και κάτω από το πρίσμα της πίεσης από την πολιτική εξουσία[4], δεν υπάρχει αξιοσημείωτη εμφάνιση επιτιμίου. Το 1946 ο ιεροκήρυκας τότε και μητροπολίτης Φλωρίνης αργότερα Αυγουστίνος Καντιώτης, επανέφερε τα επιτίμια στα διάφορα κηρύγματά του. Μεμονομένες περιπτώσεις μπορεί να αναφερθούν οι εξής: Ο αφορισμός του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου κατά της μοναχής της μονής Αγίων Θεοδώρων Καλλινίκης (Εκκλ. Διακον. ΙΔ΄, Φ. 214/ 30.7.1993 και φ. 216/30.10.1993), το επιτίμιο της ακοινωνησίας στον Αντώνη Τρίτση για την κκλησιαστική περιουσία και ο αφορισμός του Ν. Σωτηρόπουλου από την σύνοδο του Οικουμ. Πατριαρχείου (Εκκλ. Αλήθεια, 1-16 Ιαν. 1994).

epitimio1Πηγή των εγγράφων: Γ.Α.Κ.

————————————————————————————————————

[1] Στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων στον Γ΄ τόμο έχω καταγράψει Γεώργιο και Θεοδωράκη Κούκο από την Κερπινή, με τις αιτήσεις τους για απονομή αριστείου και τα πιστοποιητικά που τους δόθηκαν από τους Ανδρέα Λόντο και Ν. Φραγκάκη στα οποία αναφέρονται οι μάχες στις οποίες έλαβαν μέρος, καθώς και ότι δικαιώθηκαν «Σιδηρού αριστείου». Αυτά το 1841.

[2] Καστρικών το αναφέρει το έγγραφο.

[3] Ο αφορισμός προοριζόταν κυρίως για τους λαϊκούς (και για τους απλούς μοναχούς) και επρόκειτο για ποινή βαριά που επιβαλλόταν, όντας γνωστή η φράση: «Εν οίς οι κληρικοί καθαιρούνται, οι λαϊκοί αφορίζονται». Ο αφορισμός ήτο μια μορφή επιτιμίου, άλλη ήταν το ανάθεμα. Αφορισμός είναι ο αποκλεισμός από την κοινωνία της εκκλησίας και η στέρηση των μυστηρίων της εκκλησίας.

[4] Η άνοδος βέβαια στην εξουσία του Βενιζέλου, προκάλεσε την επόμενη χρονιά άρση της ποινής, άρση η οποία σε άλλες περιπτώσεις και συνθήκες, δεν θα μπορούσε να γίνει. Όσοι δε ιεράρχες είχαν συνεργήσει στην επιβολή του, απομακρύνθηκαν.

Posted in παραδόσεις κ.λ., Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Ο έβδομος συμπληρωματικός τόμος του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων.

Αγαπητοί φίλοι,

Πριν 2 περίπου χρόνια τυπώθηκαν οι 6 πρώτοι τόμοι του Ιστορικού Λεξικού των Καλαβρύτων.

Στο μεσοδιάστημα αυτό μέχρι σήμερα κατόρθωσα να δημιουργήσω και τον 7ο Συμπληρωματικό τόμο, ο οποίος είναι πανομοιότυπος με τους προηγούμενους, αποτελείται από 850 πυκνογραμμένες σελίδες και η ύλη του είναι κατανεμημένη αλφαβητικά από το Α έως το Ω.

Ο έβδομος συμπληρωματικός τόμος του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων, που μόλις τυπώθηκε δημιουργήθηκε, για να συμπληρώσει τους προηγούμενους έξι, με στοιχεία που περιήλθαν σε γνώση μου μετά την έκδοση αυτών.

Τα στοιχεία αυτά (όπως ακριβώς στον πρόλογο αναφέρω) επιγραμματικά είναι:

  • Πιστοποιητικά αγωνιστών του 1821 τα οποία έλειπαν, αναζητήθηκαν όμως και βρέθηκαν στην ΙΕΕΕ (Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδος).
  • Αναφορές στον κώδικα (Δεφτέρι) της μονής Αγίων Θεοδώρων Αροανίας, διαφόρων ατόμων και χωριών της επαρχίας Καλαβρύτων, μέσα από τα έργα του Πρωθιερέως Νικολάου Παν. Παπαδόπουλου και κυρίως από το: «Κατακαημένου Μοριά σελίδες 1821», Αθήναι 1974.
  • Στοιχεία από τον «Κώδικα Μέρτζιου».
  • Έγγραφα από διαφόρους φακέλους των Γ.Α.Κ. που αφορούν: Προικοδοτήσεις αγωνιστών του 1821 από την επαρχία αυτή. Ιστορικά στοιχεία για χωριά που ήσαν τουρκικά τσιφλίκια. Τούρκους γαιοκτήμονες της περιοχής. «Νεοφωτίστους». Ιστορικά στοιχεία για μοναστήρια κ. λ.
  • Κατάλογοι χειρόγραφοι 42 χωριών, με τα ονόματα όσων ήσαν γεωργοί το 1856 και με στοιχεία: επώνυμο, όνομα, έγγαμος – άγαμος, μέλη οικογενείας, ηλικία. Για τα υπόλοιπα χωριά δεν περιέλαβα τέτοια στοιχεία γιατί οι δήμαρχοι της εποχής εκείνης τα υπέβαλαν συνολικά για το δήμο τους, χωρίς να αναφέρουν ξεχωριστά τους γεωργούς κάθε χωριού.
  • Ετυμολογικά στοιχεία (επεξηγηματικά δηλ. της ονομασίας και της προέλευσης αυτής) για όλα σχεδόν τα χωριά της επαρχίας Καλαβρύτων, από το σημαντικό έργο του καθηγητή Χαραλ. Π. Συμεωνίδη «Ετυμολογικό Λεξικό των Νεοελληνικών Οικονυμιών».
  • Στοιχεία που αφορούν την Εθνική Αντίσταση 1941-1944 στην Αχαΐα από το εξάτομο έργο του Ηλία Παπαστεριόπουλου «Ο Μωρηάς στα όπλα». Στοιχεία για την ίδια επίσης περίοδο, από άλλα συγγράμματα τα οποία αναφέρονται ως πηγές.
  • Περί τα 1.450 ονόματα μαχητών ανταρτών οι οποίοι διεδραμάτισαν κάποιο ρόλο και αναφέρθηκαν στις Ημερήσιες Διαταγές των Ταγμάτων και λόχων του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, κυρίως κατά το έτος 1944 ή και τους τελευταίους μήνες του 1943 και πρώτους του 1945. Αυτοί αναφέρονται όπως έχουν καταγραφεί στις Ημερήσιες Διαταγές, εκ των οποίων οι περισσότερες είναι δυσανάγνωστες (άρα η πιθανότητα λανθασμένης αντιγραφής είναι υπαρκτή), αλλοιωμένες από το χρόνο και διάφορες άλλες αιτίες (βροχή, σκισίματα, ποιότητα χαρτιού και μέσων γραφής, κακή γραφή από μη ειδικά άτομα, συνθήκες φύλαξης και διάσωσης, ποντίκια κ.λ.). Προέρχονται από το Αρχείο του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ που το κατέχει το Ε.Λ.Ι.Α. (Ελληνικό, Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο) και ευγενώς μου παραχώρησε την άδεια για διερεύνησή του. Οι αγωνιστές αυτοί δεν είναι οι μόνοι, ούτε όλοι από την επαρχία Καλαβρύτων ούτε και από το νομό Αχαΐας, αλλά κατάγονται και από άλλα μέρη της Πελοποννήσου ή της Ελλάδος. Τους κατέγραψα όμως διότι όπως προανέφερα, αγωνίστηκαν με το 12ο Σύνταγμα στην Αχαΐα και κυρίως στην επαρχία Καλαβρύτων, περιοχή αρμοδιότητας αυτού του Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Διαβεβαιώνω τους αναγνώστες ότι σκοπός μου είναι μόνο η καταγραφή και διάσωση των ονομάτων και όσων στοιχείων είναι γνωστά γι’ αυτούς τους αγωνιστές και δεν αποβλέπω σε άλλους σκοπούς σχετικούς με δυσφήμιση ή γνωστοποίηση προσωπικών δεδομένων. Άλλωστε δεν κατόρθωσα να ταυτοποιήσω παρά ελαχίστους εξ’ αυτών, δεδομένου ότι δεν αναφέρεται κατά κανόνα ο τόπος καταγωγής τους. Πέραν όσων γραπτά αναγράφονται στις πηγές αυτές, ουδέν στοιχείο έχω προσθέσει. Έχω αποφύγει δε να παραθέσω ονόματα όσων φέρεται ότι συνεργάστηκαν με τους κατακτητές, όπως και ονόματα όσων υπήρξαν καταδότες κ. λ.
  • Έγγραφα κυρίως απυθυνόμενα από την μία μονάδα του ΕΛΑΣ στην άλλη ή διακινηθέντα μεταξύ των οργανώσεων του ΕΑΜ και του Εφεδρικού ΕΛΑΣ, από τα οποία έχουν αντληθεί πληροφορίες για πρόσωπα και γεγονότα εκείνης της περιόδου.
  • Πληροφορίες και στοιχεία από διάφορα έντυπα, όπως τον παράνομο τύπο της εποχής εκείνης, την Εφημερίδα των Χιτών, το περιοδικό των Αγωνιστών της Εθνικής αντίστασης και στοιχεία από διάφορα βιβλία που αναφέρονται στον κατάλογο των συντομογραφιών κ. λ.

Μέριμνά μου μελλοντικά θα είναι, ο Συμπληρωματικός αυτός τόμος να ενσωματωθεί κατάλληλα στο υπόλοιπο έργο και στην ανάλογη σειρά ώστε να συμπληρώσει αυτό και να αποτελέσει ενιαίο σύνολο, σε τυχόν επόμενη ανατύπωση ή επανέκδοση.

Τέλος θέλω να επαναλάβω και για τον Συμπληρωματικό αυτό τόμο, ό,τι και στον πρώτο τόμο ανέφερα, δηλ.: «Επειδή τέλειο έργο δεν υπάρχει, για κάθε λάθος, παράλειψη ή αδυναμία του παρόντος, η ευθύνη βαρύνει εμένα, αφού μόνος μου το έγραψα, το διαμόρφωσα και το σελιδοποίησα και γι’ αυτό επαφίεμαι στην δίκαιη κρίση του αναγνώστη.».

exofyloexofylo1ola-ta-teyxh3ola-ta-teyxhimg_2426Θ. Τζώρτζης.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Tagged | Σχολιάστε

Διευκρινήσεις στην προηγούμενη ανάρτηση: Το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων Σοπωτού, ο Ανδρούσης Κωνστάντιος και η Ευγενία Πανταζοπούλου.

Το έγγραφο το οποίο επικαλούμαι έχει συνταχθεί το έτος 1862. Ο επίσκοπος Ανδρούσης Κωνστάντιος παραιτήθηκε λόγω γήρατος και το 1806  τον διαδέχθηκε ο Αρχιδιάκονος Ιωσήφ. Το έγγραφο αναφέρει ότι ο Κωνστάντιος παραιτηθείς από επίσκοπος πήγε στο χωριό του το Σοπωτό και στην περιφέρεια αυτού έκτισε με δικά του έξοδα το ναό και «τινα κελλία». Επίσης αναφέρει ότι σύμφωνα με πληροφορίες του επι των Εκκλησιαστικών υπουργείου  και του μητροπολίτη Αιγιαλείας και Καλαβρύτων το μονύδριο δεν αναφέρεται ούτε ως διαλυθέν ούτε ως διατηρούμενο. Επίσης στο έγγραφο αναφέρεται ως ναός των Αγίων Θεοδώρων αλλά και ως ναός του Αγίου Θεοδώρου.

Επειδή το γνωστό μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων Αροανείας ιδρύθηκε το 1724 (ίσως και ενωρίτερα) από τον Αγριδαίο μοναχό Συμεών και μνημονεύεται συνέχεια από τότε, αναφέρεται δε ως διατηρούμενο το 1833, το προαναφερθέν έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών πιθανότατα  αναφέρεται σε υπάρχοντα ή καταστραφέντα (δεδομένου ότι όταν πέθανε η Ευγενία το μονύδριο εγκαταλειφθηκε και δεν διετηρείτο) ναό του Σοπωτού του Αγίου Θεοδώρου ή των Αγίων Θεοδώρων, ο οποίος κτίσθηκε μετά το 1806.

Ναός του Αγίου Θεοδώρου υπάρχει στο νεκροταφείο του Σοπωτού.

Στο «Ιστορικό Λεξικό των Καλαβρύτων» στο λ. Σοπωτό (τ. Ε΄, 727) αναφέρω και τα εξής: «Για τους ναούς αγίου Γεωργίου και αγίων Θεοδώρων  ορίζει το παρακάτω άρθρο νόμου του 1862: «Εν Καλαβρύτοις./ 1. Ναός εν Σοπωτώ του δήμου Αροανείας./ Ν. της 10 Σεπτεμβρίου 1862./ Περί δωρεάς εις τον δήμον Αροανείας δικαιωμάτων τινών του δημοσίου./ Άρθρον μοναδικόν. Παραχωρούνται δωρεάν εις τον δήμον Αροανείας τα επί της κινητής και ακινήτου περιουσίας της άνευ κληρονόμων αποβιωσάσης μοναχής Ευγενίας Πανταζοπούλου δικαιώματα του δημοσίου, υπό τον όρον της εκ των εισοδημάτων της περιουσίας αυτής συντηρήσεως και διακοσμήσεως των εν Σοπωτώ, χωρίω του ρηθέντος δήμου, κειμένων ιερών ναών των αγίων Θεοδώρων και του αγίου Γεωργίου» (Δηλιγιάννης, Θεόδωρος Π. – Ζηνόπουλος, Γ. Κ., Ελληνική νομοθεσία από του 1833 μεχρι του 1869, εν Αθήναις 1868, σελ. 236).

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων Σοπωτού, ο Ανδρούσης Κωνστάντιος και η Ευγενία Πανταζοπούλου.

agioi_theodoroi_Ο Κωνστάντιος (Καλαφάτης) καταγόταν από το Σοπωτό Αροανείας. Διετέλεσε επίσκοπος Ανδρούσης[1]. Στο Ιστορικό Λεξικό των Καλαβρύτων (τ. Γ΄) αναφέρω ότι ο Κωνστάντιος «Ήταν ένας από τους 4 ιεράρχες που έλαβαν μέρος στην ολονύχτια λειτουργία, την ευλογία και ύψωση του λαβάρου της επανάστασης του 1821 στην Αγία Λαύρα» και στον Ζ΄ Συμπληρωματικό τόμο αναφέρω την εκ του π. Μαξίμου Ιβηρίτου, Οσιομάρτυς Παύλος…, σ. 173 αντληθείσα πληροφορία ότι ο επίσκοπος Ανδρούσης Κωνστάντιος «Είναι εκείνος που συνετέλεσε κατά πολύ εις το να μορφωθεί Χριστιανικώς και ο Οσιομάρτυς Παύλος» και την εκ του Τσιώτου (Ιστορία των Καλαβρυτινών) πληροφορία ότι «…Ιδιαιτέραν κατηχητικήν δράσιν ανέπτυξεν η πεντάς των εταιριστών της μονής, τους οποίους εν τη υποδείξει του Γερμανού εμύησεν ο Γρηγ. Παπαφλέσας, εκ των ηγουμένου Καλλινίκου και Προηγουμένων Αρσενίου, Ιεροθέου και Ακακίου, της οποίας προΐστατο ο εν τη μονή διαμένων Επίσκοπος Ανδρούσης Κωνστάντιος…».

Από έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών[2] του 1862 μαθαίνουμε ότι ο πρώην Ανδρούσης Κωνστάντιος καταγόταν από το Σοπωτό Αροανείας των Καλαβρύτων ο οποίος παραιτηθείς[3] της επισκοπής του πήγε στο χωριό του το Σοπωτό και εκεί έχτισε με δικά του χρήματα το ναό των Αγίων Θεοδώρων. Επίσης οικοδόμησε και μερικά κελιά και «επροίκησε» το ναό με μερικά κτήματα. Πήρε δε μαζί του και την πλησιέστερη συγγενή του Ευγενία Πανταζοπούλου την οποία άφησε να μονάζει εκεί και εκείνος μετέβη στην Αγία Λαύρα όπου και έζησε το υπόλοιπο διάστημα της ζωής του.

Η Ευγενία στις 12 Ιανουαρίου 1842, με διαθήκη σε συμβολαιογραφείο Αροανείας την περιουσία της αξίας 1.500 δρχ. συνισταμένη από 16 στρέμματα ποτιστικά χωράφια και κάποια κινητά πράγματα διέθεσε ως εξής: Τη χρήση αυτής άφησε στις δύο δόκιμες μοναχές οι οποίες είχαν προσέλθει κοντά της μετά τον θάνατο του Κωνστάντιου. Άφησε δε εντολή, εάν οι δύο αυτές δόκιμες μοναχές αποθάνουν εκεί, να αφήσουν τη χρήση της περιουσίας αυτής σε άλλες, πάλι μοναχές. Σε διαφορετική περίπτωση η περιουσία να διαχειρίζεται από τους επιτρόπους του ενοριακού ναού του Σοπωτού Αγίου Γεωργίου, οι οποίοι διαχειριζόμενοι αυτήν  για λογαριασμό του μονυδρίου των Αγίων Θεοδώρων, να ενισχύουν τις μοναχές αυτού. Την κυριότητα της περιουσίας την άφησε η Ευγενία στο μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων.

Όταν οι δόκιμες μοναχές απεβίωσαν και ενώ δεν είχαν μεριμνήσει να εκτελέσουν τα της διαθήκης πιστά, και δεδομένου ότι οι Άγιοι Θεόδωροι εγκαταλείφθηκαν και δεν εδιατηρούντο πλέον, ο αδελφός της μιας εξ’ αυτών και άλλοι, βρήκαν την ευκαιρία και διέθεσαν τα κτήματα της Ευγενίας σε τρίτους. Αλλά και οι επίτροποι του Αγίου Γεωργίου κατέλαβαν μία οικία και τον περιβάλλοντα χώρο, ενώ ο δήμος Αροανείας ζητούσε να περιέλθουν στην κατοχή του τα κτήματα αυτά.

Επειδή αυτό το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων δεν αναφερόταν ούτε μεταξύ των διαλελυμένων ούτε μεταξύ των διατηρουμένων μονών, η νομική υπηρεσία του Υπουργείου των Οικονομικών γνωμοδότησε ότι η περιουσία αυτή θα πρέπει να περιέλθει στο δήμο Αροανείας, δεδομένου ότι η αξία της είναι μικροτέρα των εξόδων δικαστικής διεκδίκησης της κυριότητας αυτής από το κράτος στο οποίο θα έπρεπε να περιέλθει αφού και ο δήμος με βάση το νόμο δεν είχε δικαιώματα ιδιοκτησίας επί του μονυδρίου και επί των κτημάτων της Ευγενίας, αλλά ούτε και ο ναός του Αγίου Γεωργίου. Ο Δήμος Αροανείας θα αναλάμβανε την υποχρέωση με τα εκ της περιουσίας εισοδήματα να συντηρεί τον ναό του Αγίου Γεωργίου και το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων, λύση την οποία και απεδέχθη το Συμβούλιο αυτού και έτσι υπεβλήθη σχέδιο νόμου σχετικού από το εν λόγω υπουργείο προς τον βασιλιά προς έγκριση.

———————————————————————————————————-

[1] Η Ανδρούσα με έδρα το Νησί (Μεσσήνη), ήτο μία από τις  24 επαρχίες (καζάδες) στις οποίες διαιρείτο η Πελοπόννησος επί Τουρκοκρατίας. Εκεί και η επισκοπή Ανδρούσης.

[2] Το έγγραφο περιήλθε σε γνώση μου μετά τη σύνταξη και του Ζ΄ συμπληρωματικού τόμου του «Λεξικού» και δεν συμπεριλαμβάνεται σ’ αυτό.

[3] Το 1806  τον παραιτηθέντα λόγω γήρατος επισκόπο Κωνστάντιο, διεδέχθη ο Αρχιδιάκονος Ιωσήφ τοποθετηθείς ως επίσκοπος Ανδρούσης.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

(Σημείωση: Σε κάθε χρήση του παραπάνω κειμένου, αλλά και κάθε άλλου κειμένου που εδώ αναρτάται, θα πρέπει να αναγράφεται σαφώς η πηγή του και το παρόν blog).

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

«Σελίδες αίματος…» και φρίκης, για την Αχαΐα (Γ΄).

(συνέχεια από προηγούμενο….)

Μπρακουμάδι: Όπως προκύπτει από έγγραφο Διαταγή του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, από 30.9.44, «ο λόχος εκπαιδεύσεως (έμπεδα) εφεξής θα υπάγεται στο Λόχο Διοίκησης στον οποίο προσωρινά τοποθετείται ο συναγ. Ανθυπ/γός Άγις ως διοικητής. Ως έδρα του λόχου Διοίκησης και των εμπέδων ορίζω το Μπαρακουμάδι…» (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 1). Στο Μπρακουμάδι στις 17.12.1944 οι Γερμανοί σε μικροσυμπλοκή συνέλαβαν και σκότωσαν τον αντάρτη Γεράσιμο Μόσχο του Δημητρίου από τα Ζαρουχλέϊκα Αχαΐας (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Β΄ σ. 318). Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[1] (11.8.1944, φ. 10) αναφέρει τα εξής: «Στο χωρίο Μπρακουμάδι στις 3/8 έγινε η κηδεία του ηρωικού Επονίτη Μανώλη Πανόπουλου[2], που τραυματίστηκε  στη συμπλοκή του Σαραβαλίου. Αντίκρισε το θάνατο άφοβα με το χαμόγελο στα χείλη ζητώντας ως την τελευταία στιγμή το όπλο του. Τέσσαρες χιλιάδες άνθρωποι παρακολούθησαν την κηδεία του και 16 στεφάνια κατατέθηκαν σαν φόρος τιμής στο τιμημένο παλικάρι. Το παράδειγμά του θα μας δείχνει πάντα το δρόμο της πάλης και της θυσίας».

Πισωσυκιά: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[3] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στο χωριό Πισωσυκιά επέδραμαν 66 τσολιάδες με γερμανική στολή και επλιατσικολόγησαν άγρια όλα τα σπίτια…».

Σούλι: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[4] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Την ίδια ημέρα (28/7) στο χωριό Σούλι τσολιάδες με την δικαιολογία πως ανέβηκαν για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, έκαμαν το παρακάτω χαρακτηριστικό πλιάτσικο. Πήραν: υφάσματα, αυγά, λάδι, μαχαίρια, πιρούνια, ένα βιβλίο του φαντομά, ένα εσώβρακο, ένα πουκάμισο, μια τσαντίλα, μια τριχιά, 2 κουβαρίστρες και 27 αρνιά…».

Στα Καρνεσέϊκα 60 Ταγματα[σφα]λήτες με γερμανικές στολές έκαψαν το σπίτι του Κανελλόπουλου και ελεηλάτησαν τα υπόλοιπα. Σκότωσαν τον Βασίλη Σαγιά 18 χρόνων. Αναφέρεται[5] ότι: «Ο γνωστός Γιάννης Λαμπρόπουλος μέλος της συμμορίας των γερμανοληστών που λυμαινόταν το Δήμο Δύμης 3 χρόνια, σκότωσε καθώς είναι γνωστό, και τραυμάτισε πολλούς πατριώτες. Στα τέλη Ιουνίου πήγε στο χωριό Καρνεσέϊκα Αχαΐας και πήρε δια της βίας 30πρόβατα του Αντώνη Λέκα. Ο υπάλληλος του Λέκκα αντιστάθηκε και ο τότε αρχισυμμορίτης Λαμπρόπουλος έβγαλε το πιστόλι του και τον σκότωσε. Ο Λαμπρόπουλος αυτός μένει ακαταδίωκτος με τη συμμορία του για να συνεχίσει το έργο του». Στα Βεσκουλέϊκα έδειραν μέχρι θανάτου τη γυναίκα του Χρ. Κουτσογιαννόπουλου. Στο Δραγάνο έκαψαν το σπίτι του Κων. Ματσάκη. Αναφέρεται[6] και το εξής: «Στις 23 Απρίλη 10 εθνοφύλακες Αχαγιάς μαζί με τον τρομοκράτη Απόστ. Γκοτσούλια έκαμαν επιδρομή στο χωριό Δραγάνο. Βασάνιαν και λήστεψαν τους αγρότες. Από το σπίτι του παπά Ανδρέα Κατσουλιέρη διάλεξαν και πήραν 27 πρόβατα, τα καλύτερα». Στα Λαμπρέϊκα εσκότωσαν τον πατριώτη Τάκη Λαμπρόπουλο. Στις 5 του Αυγούστου οι Γερμανοί έκαμαν επιδρομή στον Αλυσσό. Έπιασαν όσους είχαν παραμείνει στο χωριό και κατόπιν ρίχτηκαν στο πλιάτσικο. Έσπασαν πόρτες, λεηλάτησαν σπίτια απογυμνώνοντας όλα. [Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[7] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στον Αλυσσό στις 14 του Ιούλη ο Γκεσταμπίτης Νιόνιος Πατουλιάς με το γιό του Λαμπρόπουλου και 7 Γερμανούς ληλάτησαν το σπίτι του Παναγιωτόπουλου»]. Στις 6/8 64 Γερμανοί με επικεφαλής του Λαμπροπουλαίους επέδραμαν στα χωριά Μέρτεζα, Δραγάνο, Λαμπρέϊκα και Καρνεσέϊκα και επεδόθηκαν σε φοβερή λεηλασία. Στη Μέρτεζα επροσπάθησαν να βιάσουν κάποια κοπέλλα και έδειραν απάνθρωπα μια γρηά 70 χρόνων που θέλησε να τους εμποδίσει. Έπειτα  δε με άλλη τόση μανία απογύμνωσαν όλα τα σπίτια χύνοντας ακόμα και το κρασί». Στα Καρέϊκα συνέλαβαν και εκτέλεσαν τον Σ. Παναγιωτόπουλο. Στα Λαμπραίϊκα εσκότωσαν έναν πατριώτη από το Γομοστό και συνέλαβαν δύο επίσης Γομοστιώτες.

Χαλανδρίτσα: Νικολόπουλος Αναστάσιος: από Χαλανδρίτσα. Αναφέρεται σε κατάσταση νεκρών ανταρτών του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Κορινθίας που σκοτώθηκαν σε μάχες κατά τη διάρκεια της Κατοχής, εναντίον των Γερμανών και Ιταλών από 1.10.1943 μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας» (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Γ΄ σ. 227). Μπούμπουκας Αντώνιος: (Σόλων), αντάρτης από τη Χαλανδρίτσα. Στο φ. Μητρώου του με ημερομηνία 31.8.1944, έχουν καταχωρηθεί τα εξής στοιχεία: «Βαθμός: Λοχίας. Ονοματεπ.: Μπούμπουκας Αντώνιος. Ψευδώνυμο: Σόλων. Όνομα πατρός: Αθανάσιος. Μητρός: Άννα. Έτος γεννήσεως: 1922. Κλάσις: 1943. Τόπος Γεννήσεως – κατοικίας: Χαλανδρίτσα Φαρών. Γραμμ. γνώσεις: Ε΄ γυμνασίου. Επάγγελμα: μαθητής, άγαμος. Ημερομ. Κατάταξης: 17.6.1943. Μέλη οικογενείας: 3. Μεταβολαί: προήχθη εις τον βαθμόν του λοχίου από 16.8.1944» (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 1). Γεωργίου Δημοσθένης: από Χαλανδρίτσα. Σε βεβαίωση του προέδρου της κοινότητος Χαλανδρίτσης από 25.10.1944, αναφέρεται ότι ο Δημοσθένης Γεωργίου τον Σεπτέμβριο παρέδωσε σε τμήματα του ΕΛΑΣ που πέρασαν από εκεί και πήγαιναν προς Πύργο, τη φοράδα του η οποία όταν επέστρεψε μετά δύο ημέρες απεβίωσε λόγω της μεγάλης πορείας και διότι ήτο μεγάλης ηλικίας. Είναι δε γεωργός άπορος και δεν έχει άλλο ζώο να καλλιεργήσει τα χωράφια του. (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Αποστολόπουλος Γεώργιος: από Χαλανδρίτσα. Σε αίτησή του από 1.11.44 προς το Φρουραρχείο ΕΛΑΣ Πατρών, αλλά και σε υπεύθυνη δήλωση την ίδια ημέρα, αναφέρει ότι τον Αύγουστο είχε δώσει το άλογό του ηλικίας 6 ετών, δευτέρου αναστήματος, για τις ανάγκες του αγώνα των ανταρτών, αλλά αυτό λόγω της κόπωσης ψόφησε, και ζητεί να του δώσουν άλλο για να καλλιεργήσει τα χωράφια του, προσθέτοντας ότι όποτε του εζητήθη ήταν πρόθυμος να βοηθήσει τον αγώνα. Το Φρουραρχείο Πατρών διεβίβασε την αίτηση με ευνοϊκή αναφορά στις 3.11.1944 στο 12ο Σύνταγμα (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2).

——————————————————————————————————–

[1] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[2] Στον 7ο τόμο του «Λεξικού» των Καλαβρύτων, μεταξύ άλλων αναφέρω ότι: «…Στο βιβλίο των τραυματιών και νεκρών του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ και κάτω από τον τίτλο «μάχη στο Βελίζι 3.8.44», αναγράφεται: «στρατ. Πανόπουλος Εμμανουήλ του Παναγιώτη και της Ιωάννας από Βαρθολομιό Ηλείας, άγαμος, αρτοποιός, γραμμ. γνώσ. Γ΄ Δημοτικού, Α. Μ. 1548. Νεκρός εις μάχην Βελίζι 3.8.44, όρα φάκ. Νεκρών καταστάσεις αναφοράς 337/ 7.12.44 τάγμ.»».

[3] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[4] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[5] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[6] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[7] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«Σελίδες αίματος…» και φρίκης, για την Αχαΐα (Β΄).

(συνέχεια από προηγούμενο)

Ίσωμα Φαρών: Με έγγραφο που συντάχθηκε στην Πάτρα στις 2.12.44 εκ μέρους της ΙΙης  Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ, το οποίο απευθυνόταν προς το 12ο σύνταγμα πεζικού του ΕΛΑΣ, διαβιβάζεται αίτηση του Ελευθερίου Βγενοπούλου εξ’ Ισώματος Φαρών δια της οποία ζητεί να του επιστραφεί το όπλο το οποίο παρέλαβε ο εις το ΙΙ τάγμα πολιτικού υπηρετών αξιωματικός Τζουραμάνης Γεώργιος και να απαντηθεί το αποτέλεσμα (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 1). Ο Παναγιώτης Σταυρόπουλος κάτοικος Ισώματος Φαρών, στις 10.10.1944 σε αίτησή του προς το 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, αναφέρει ότι ο γιός του Απόστολος[;] τραυματίστηκε στις 27.10.1943 και απέθανε στις 6.11.1943. Ανέφερε επίσης ότι έχει άλλα δύο παιδιά στον αγώνα, ένα στο απόσπασμα του Ρήγα Αθανάσιο Σταυρόπουλο και άλλο στην Εθν. Πολιτοφυλακή, τον Βασίλειο Σταυρόπουλο. Αλλά και άλλους δύο: τον Σταύρο Σταυρόπουλο και Γεώργιο Σταυρόπουλο στο εφεδρικό Σύνταγμα. Ζητεί να του δοθεί ένα ζώο (μουλάρι) έστω για δύο μήνες  για να σπείρει λίγη πρώϊμη σπορά, γιατί έμεινε μόνο με ένα κορίτσι 18 ετών και δύο μικρά 9 ετών και δεν έχει άλλους πόρους παρά να σπείρει μόνο λίγο στάρι για να ζήσει. (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 1). Σε άλλο έγγραφο – πρωτόκολλο στις 11.10.1944 αναφέρεται ότι η Σοφία Π. Σταυροπούλου εξ’ Ισώματος Φαρρών παρέλαβε από το ΙΙ/12ον Τάγμα ένα μουλάρι πρώτου αναστήματος μαύρου χρώματος για δύο μήνες και για τις αγροτικές της εργασίες και υποχρεούται στη συνέχεια να το παραδώσει στο Τάγμα (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο Κολυπέρας Νικόλαος από το Ίσαρι κατηγορούμενος για λιποταξία (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4).

Καλάνιστρα: Χριστοδουλής Χαράλαμπος από Καλάνιστρα. Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο Χριστοδουλής Χαράλαμπος από το Καλάνιστρα κατηγορούμενος για λιποταξία (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4).

Καλέντζι: Στρίγκας Αθανάσιος του Βλασίου από Καλέντζι Αχαΐας. Αναφέρεται σε κατάσταση νεκρών ανταρτών του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Κορινθίας που σκοτώθηκαν σε μάχες κατά τη διάρκεια της Κατοχής, εναντίον των Γερμανών και Ιταλών από 1.10.1943 μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας» (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Γ΄ σ. 228).

Λαλικώστα: Βέρας Γεώργιος από Λαλικώστα. Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο Γεώργιος Βέρας από το Λαλικώστα κατηγορούμενος για λιποταξία (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4).

Λεχαινά: Αναφέρεται[1] ότι: «Στις 8.6.45 προσωπιδοφόροι χίτες με επικεφαλής τους Π. Γκαγκούρη και Γρηγόρη Γρηγοριάδη μπλοκάρησαν τα Λεχαινά (νομού Ηλείας) στις 12 τα μεσάνυχτα. Μιά ώρα πυροβολούσαν με αυτόματα  και πιστόλια. Τελικά έπιασαν το σεβάσμιο εφημέριο Αθηνόδωρο Παπανδρέου και τον Ι. Δρόσο. Τους μετέφεραν σ’ ένα μέρος όπου αφού τους ξυλοκόπησαν μέχρι αιματώσεως τους έβγαλαν με τανάλιες ένα –ένα τα νύχια των χεριών και των ποδιών τους. Την άλλη μέρα οι κάτοικοι τους αναζήτησαν  και τους βρήκαν ολόγυμνους να βογγάνε. Και οι δυό ήταν ετοιμοθάνατοι και δεν είναι γνωστό αν επέζησαν».

Λόπεσι Φαρών-Καλέτζι κ.λ.: Η εφημερίδα «Αναγέννηση»[2] (17.5.1944, φ. 2) αναφέρει τα εξής: «…Σύμφωνα με το ανακοινωθέν της Ιης Ταξιαρχίας στις τελευταίες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις ο Ε.Λ.Α.Σ. μας έδωκε τις παρακάτω μάχες: Στις 12 Μάη στο Λόπεσι Φαρών, στις 15 στο Καλέτζι Τριταίας και στην περιοχή Πλανητέρου… Στις 20 στο Δρακοβούνι (Βλόγοβα) και στην Κερπινή Γορτυνίας και στις 21 μεταξύ Πρασίνου και Αγριδίου Γορτυνίας. Αι προξενηθείσαι απώλειαι στους γερμανοτσολιάδες  εις άνδρες και υλικό σε όλες τις μάχες είναι: 233 νεκροί αξ/κοί και στρατιώτες και 134 τραυματίες, Εκυριεύτηκαν πολλές εκατοντάδες ντουφέκια, δεκάδες χιλιάδες φυσίγγια, κιβώτια με χειροβομβίδες, οπλοπολυβόλα, μεταγωγικά με πλήρη φορτία, πολλά ζώα, πολλές χιλιάδες οκάδες άλευρα, κλινοσκεπάσματα, γελιούς και διάφορα άλλα είδη».

Μαζαράκι: Σημείωμα του ΙΙ Τάγματος του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ, με ημερομηνία 7.8.44 αναφέρει προς το 12ο Σύντ/μα ότι «…στέλνεται συνοδεία ο Γεώργιος Γκοτσόπουλος κάτοικος Μαζαρακίου με την αναφορά ότι στην καλύβην τούτου κατόπιν ερεύνης ανευρέθη όπλον όπερ έδει να είχε παραδώσει συμφώνως προς τας εκδοθείσας διαταγάς» (Αρχείο 12ου Συντ/τος ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4.).

Μέτζαινα: Από Μέτζαινα ο Κων/νος Γκότσης, με αίτησή του προς την Ταξιαρχία ΕΛΑΣ, ζητεί να του δοθεί ένα ζώο, έστω προσωρινά, για να καλλιεργήσει τα χωράφια του, δεδομένου ότι το δικό του το είχε επιτάξει ο ΕΛΑΣ και εψόφησε «στα χέρια του». Η αίτηση στις 4.11.44 διαβιβάστηκε στο 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ. (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Επίσης από Μέτζαινα ο Αποστολόπουλος Απόστολος, ο οποίος στις 18.11.44 σε αίτησή του προς το 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ αναφέρει ότι τον Νοέμβριο του 1943 παρέδωσε στον αρχηγό του 2ου Τάγματος του ΕΛΑΣ Γιάννακα μία σέλλα και ένα χαλινό με τη διαβεβαίωση ότι θα του επιστραφούν, αλλά αυτό δεν έγινε και παρακαλεί να διαταχθεί η επιστροφή τους (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Σύγκρουση στη Μέτζαινα: Στις 17.2.1944 δύο Γερμανικά αυτοκίνητα με 15 περίπου Γερμανούς αξιωματικούς της φρουράς Πατρών με επικεφαλής τον Διοικητή Πατρών ταγματάρχη Μπόκ, παλαισιωμένοι από λίγους Γερμανούς στρατιώτες, επιχείρησαν προς τον δημόσιο δρόμο Πατρών – Χαλανδρίτσας μια αναγνωριστική έξοδο. Την εποχή εκείνη είχε φθάσει στη Μέτζαινα ένα μικρό τμήμα 4 αντάρτες της ομάδας του Νικήτα. Σαν είδαν τα Γερμανικά αυτοκίνητα οι αντάρτες πλησίασαν προς το δρόμο και στη κατάλληλη στιγμή επετέθησαν με τα λίγα όπλα που διέθεταν. Οι Γερμανοί που διέθεταν υπεροχή όπλων, απάντησαν με καταιγισμό πυρός. Η συμπλοκή διήρκεσε ¾ της ώρας και είχε σοβαρά αποτελέσματα. Τελικά οι Γερμανοί υπεχώρησαν προς Μπρακουμάδι αφού άφησαν στοπεδίο της μάχης πέντε νεκρούς και δύο τραυματίες που κατόρθωσαν να διαφύγουν. Τα λάφυρα ήσαν σημαντικά: Ένα μυδράλιο με 1.000 φυσίγγια, 5 μάουζερ με 600 φυσίγγια, δυό πιστόλια και δύο κιβώτια χειροβομβίδες. Επίσης καταστράφηκε ένα φορτηγό ξερμανικό αυτοκίνητο και περιήλθε άθικτη στα χέρια των ανταρτών μια μοτοσυκλέτα. Αντάρτικη απώλεια καμμιά (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Β΄ σ. 318).

Μοίραλι: Ζαχαρόπουλος Αντώνιος από Μοίραλι Φαρρών. Αναγράφεται σε φ. Μητρώου του 2ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στον 6ο λόχο, στις 27.10.44, με χρονολογία κατάταξης 1.10.44. Την ίδια ημέρα (27.10.44) έχει συνταχθεί φύλλο λιποταξίας για τον Ζαχαρόπουλο Αντώνιο όστις απουσιάζει από το λόχο του από 19.10.44 και κηρύσεται λιποτάκτης από 20.10.44 (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2).

Μπενδρώνι: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[3] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στις 28 του Ιούλη στο χωριό Μπενδρώνι οι Γερμανοί εσκότωσαν  τον Ανδρέα Κολομπούνια…».

————————————————————————————————–

[1] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[2] Όργανο του ΕΑΜ Καλαβρύτων.

[3] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

(Συνεχίζεται…).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«Σελίδες αίματος…» και φρίκης, για την Αχαΐα (A΄).

Όσα ακολουθούν αναφέρονται στο έτος 1945. Έχουν δημοσιευτεί στα έντυπα που αναφέρονται ως πηγές και η αναδημοσίευσή τους εδώ μόνο σκοπό έχει να γνωρίσουν οι νεώτερες γενιές τα γεγονότα της περιόδου εκείνης και την αγριότητα της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου. Ουδεμία άλλη σκοπιμότητα υπηρετεί αυτή η δημοσίευση.

Αντίστοιχα στοιχεία για την επαρχία Καλαβρύτων έχω καταγράψει στον 7ο Συμπληρωματικό τόμο του «Λεξικού των Καλαβρύτων».

Είμαι θετικός στη διαγραφή στοιχείων για κάποιον που θεωρείται ότι θίγεται, επομένως παρακαλώ να μου το γνωρίσει όποιος επιθυμεί να μην αναφέρονται τέτοια στοιχεία.

12ο Σύνταγμα: (δραστηριότητα αυτού). Η εφημερίδα «Λεύτερος Μωρηάς»[1] (1.5.1944) αναφέρει τα εξής: «…Στη θέση Κουμπάρες έξω από την Πάτρα αντάρτες του 12ου χτύπησαν φυλάκιο τσολιάδων. Αποτέλεσμα: πιάσαν 2 τσολιάδες και πήραν 1 οπλοπολυβόλο, 10 όπλα, 1 περίστροφο, πολλές κουβέρτες, γυλιούς και 4.000 φυσίγγια./ Στο Σαραβάλι χτύπησαν ενόπλους Γκεσταπίτες που συνεδρίαζαν σ’ ένα σπίτι. Κράτησε 1 ώρα μάχη. Αποτελέσματα δεν εξακριβώθηκαν. Πιστεύεται πως εξοντώθηκαν όλοι οι Γκεσταπίτες./ Επίσης αντάρτες του 12ου χτύπησαν Γερμανική φρουρά στο Διακοφτό. Αποτέλεσμα: σοβαρές γερμανικές απώλειες μη εξακριβωμένες. Λάφυρα 7 άλογα, πολλές χλαίνες και το ποδήλατο του Γερμανού διοικητή. Σοβαρές Γερμανικές ενισχύσεις που κατέφθασαν από το Αίγιο ματαίωσαν την ολοκληρωτική τους καταστροφή./ […] Στο Καλέντζι έγινε μάχη μεταξύ γερμανοτσολιάδων και τμημάτων του 12ου συντάγματος…». Σημείωμα (χωρίς ημερομηνία) ΙΙ Γραφείου πληροφοριών ΕΛΑΣ Άνω Αχαΐας αναφέρει: Γραφείο πληροφοριών Άνω Αχαΐας/ προσωπικό: Ασύρματος (Γεράσιμος Σταθάτος)/ Κοραής (Νικ. Καλαϊτζής)/  με αποστολήν Αχαϊά – Κουρτέσι./ Βενιαμίν/ με αποστολήν Λεχαινά – Πύργο.

Αγιοβλασίτικα: Η συμπλοκή στ’ Αγιοβλασίτικα Αχαΐας (Φεβρουάριος του 1944), μεταξύ του εφεδρ. ΕΛΑΣ και των Γερμανών είχε σαν αποτέλεσμα τη σύλληψη δύο Γερμανών αιχμαλώτων (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Β΄ σ. 318). Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[2] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στο χωριό Αγιοβλασίτικα στις 30 του Ιούλη, Ταγματα[σφα]λήτες έκαμαν συστηματική ληστεία…».

Αποστόλου: «Στο χωριό Αποστόλου Σαγεΐκων οι Χίτες Κοροβεσαίοι περί τα μέσα Ιουνίου πιάσανε τους αδερφούς Βασίλη και Τάκη Κανελλόπουλο και του μεν Τάκη του σπάσανε το χέρι και με την επέμβαση των φυναικών  απελευθερώθηκε, του ατυχή όμως αδελφού του Βασίλη Κανελλόπουλου του έκαμαν τέτια βασανιστήρια στη θέση «Σκίντο» έξω από το χωριό που ξεψύχησε σε λίγο. Η Εθνοφυλακή που έτρεξαν οι χωρικοί να καταγγείλουν το έγκλημα, δεν ενδιαφέρθηκε καθόλου» (Σελίδες αίματος –Εθν. Αλληλεγγύη, 1945).

Αστέρι: Τσαγκάρης Διαμαντής του Γεωργίου από Αστέρι Φαρών. «…Καταδικάστηκε σε θάνατο βάσει της υπ’ αριθ. 58/1946 αμετακλήτου αποφάσεως του Δικαστηρίου των Συνέδρων Πάτρας και εκτελέστηκε στο νησάκι «Λαζαρέτο» της Κέρκυρας την 10η Ιανουαρίου 1948, ημέρα Σάββατο και ώρα 7,30 π. μ. μαζί με τους συναγωνιστές του: Κων. Αγγ. Πολίτη από Πελλήνη Κορινθίας, Σπύρο Κουλτσινιώτη από Μεγ. Βάλτο Κορινθίας, Διαμαντή Γεωργ. Τράγο Θεοφάνη του Αθαν. 22 ετών από Κουλούρα Αιγίου, Ανδρέα Ιω. Παπαδόπουλο από Αιγιάλεια και Βασ. Βλ. Κωνσταντακόπουλο από την Πάτρα (ΕΔΙΑ, Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια…, σ. 139-140)». (Λέφας: Χιλιάδες…, 158).

Αχαγιά Κάτω: από βεβαίωση της 5ης Τομεακής Επιτροπής ΕΑΜ  που συντάχθηκε στην Κάτω Αχαγιά στις 23.12.1944, μαθαίνουμε ότι ο Ασημάκης Διονυσόπουλος είχε στις τάξεις του ΕΛΑΣ τρία παιδιά, εκ των οποίων το ένα εξ’ αυτών σκοτώθηκε υπό των Γερμανών στις 6.8.1944. Στο σπίτι παρέμειναν οι γονείς, ανίκανοι για εργασία προς συντήρησή τους. Η βεβαίωση εκδόθηκε προκειμένου να απολυθεί από τις τάξεις του ΕΛΑΣ ένα παιδί τουλάχιστον και κατά προτίμηση το μικρότερο το οποίο είναι και άρρωστο. Τα παιδιά που ήδη υπηρετούσαν ήσαν: Ο Φίλιππος Διονυσόπουλος ετών  18 και ο Παναγιώτης Διονυσόπουλος ετών 24. Ο φονευθείς δεν αναφέρεται πως ονομαζόταν. Σε σημείωση στο περιθώριο αυτού του εγγράφου αναφέρεται ότι το ΙΙΙ Τάγμα θα πρέπει να στείλει στη Διοίκηση του Συντ/τος τον Φίλιππο Διονυσόπουλο, «ίνα του χορηγηθεί απολυτήριο» (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 1).

Αχαγιά: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[3] (11.8.1944, φ. 10) αναφέρει τα εξής: «Η ληστοσυμμορία των Λαμπροπουλαίων εξακολουθεί να οργιάζει σε βάρος των παραλιακών χωριών μας. Το βράδυ της 6/8 οι Λαμπροπουλαίοι και 14 Γερμανοί ξεκίνησαν από την Αχαγιά παίρνοντας μαζί τους για οδηγό το Ζήση Ζησιμόπουλο. Ο εγκληματίας πατέρας τους οδήγησε σ’ ένα σπίτι της περιφέρειας  Άνω Αχαγιάς όπου έμεναν τα δύο παιδιά του και κάποιος ανεψιός του. Το πρωΐ της άλλης ημέρας βρέθηκαν σκοτωμένοι ο γιος του, ο ανεψιός του και δύο άγνωστοι. Ο δεύτερος γιος του κρατιέται αιχμάλωτος.». Σε προηγούμενο φύλλο (9, 9.8.1944) αναφέρει μεταξύ άλλων: Η ληστρική και τρομοκρατική επιδρομή των γερμανολαμπραίων στα χωριά της Αχαγιάς συνεχίζεται.

Δρέπανο Πατρών: Αναφέρεται[4] ότι: «Στις 20.5.1945 εθνοφύλακες και χίτες με τον Τσονογιώργο[5] συνέλαβαν τους παπάδες του χωριού Δρεπάνου Πατρών Γεώργιο Σακελλαρίου ηλικίας 70 ετών και Φώτη Σακελλαρίου ηλικίας 35 ετών. Αφού τους ξυλοκόπησαν άγρια , ο χίτης Αθ. Γεωργακόπουλος ζήτησε να τους κόψουν τα μαλιά και τα γένια».

(Συνεχίζεται…)

—————————————————————————-

[1] Όργανο του Πελοποννησιακού γραφείου του ΚΚΕ.

[2] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[3] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[4] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[5] Σε άλλο σημείο του ιδίου εντύπου αναφέρονται τα εξής: «Τα Αραχωβίτικα και την απέναντι Ρούμελη λυμαίνεται η συμμορία του Γιώργη Τσόνου ή Τσονογιώργη. Έχει αποκτήσει εθνικότητα στο βασανισμό γυναικών».

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Το ημερολόγιο του 2017 της αδελφότητας των εκ του Προφ. Ηλία Καλαβρύτων καταγομένων «Το Γκέρμπεσι».

Έλαβα σήμερα το ημερολόγιο του 2017 του συλλόγου του Γκέρμπεσι.

Και από μένα:   Χρόνια πολλά  «αγαπητοί συγχωριανοί»!

hmerplogioΚαταχωρώ ενδεικτικά 2-3 από τις πιο καθαρές φωτογραφίες του ημερολογίου.

hmerplogio2

hmerplogio1

hmerplogio3

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ασφαλισμένοι, συνταξιούχοι… όλοι, στη χοάνη του βαρελιού χωρίς πάτο…

Αγαπητοί φίλοι το αντικείμενο αυτού εδώ του blog δεν έχει σχέση με το κείμενο που ακολουθεί.

Όμως θέλω να εκφράσω τη γνώμη μου σαν πολίτης.

Τα βασικά συστήματα της Κοινωνικής Ασφάλισης είναι δύο:

  1. Το διανεμητικό ή σύστημα ετησίας κατανομής των δαπανών, σύμφωνα με το οποίο στο τέλος κάθε χρόνου υπολογίζονται όλες οι δαπάνες που έχουν καταβληθεί από τον ασφαλιστικό φορέα για πραγματοποιηθέντες κινδύνους, υποχρεώσεις, έξοδα κ.λ. και κατανέμονται αυτές μεταξύ των ασφαλισμένων ανάλογα με τις προσόδους τους (εισφορές) ή ανάλογα με τον αριθμό τους κ.λ. Στην περίπτωση αυτή αρχικά το απαιτούμενο ασφάλιστρο είναι μικρό, αυξάνει όμως παρερχομένου του χρόνου καθώς αυξάνονται οι συνταξιούχοι και γίνεται δυσβάσταχτο όταν οι παροχές είναι υψηλές και τα όρια συνταξιοδότησης μειώνονται. Το διανεμητικό σύστημα ακολουθήθηκε από όλους τους ασφαλιστικούς φορείς στην Ελλάδα και «περιτυλίχθηκε» με τον όρο «αλληλουχία των γενεών», δηλ. πληρώνει εισφορές η παρούσα γενεά για να πληρωθούν συντάξεις παρελθουσών γενεών, ΑΛΛΑ κανείς δεν έλαβε υπ’ όψιν του και δεν είπε στους ασφαλισμένους των οποίων τις εισφορές εισέπραττε, τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε παρούσα γενεά να πληρώσει, όπως συμβαίνει σήμερα, ούτε ότι είναι άδικο να πληρώνουν άλλοι για την ασφάλιση άλλων, ούτε ότι θα υπάρξει αβεβαιότητα προσδοκίας για τη συνταξιοδότηση στο μέλλον. Το σύστημα αυτό (διανεμητικό) βόλευε όλους τους διαχειριστές των χρημάτων των ασφαλισμένων, διότι δεν εσχηματίζοντο μερίδες αποθεματικού για τον καθένα, διότι τα διαθέσιμα των οργανισμών με νόμο εκμεταλλευόντουσαν οι τράπεζες χωρίς να δίδουν τις περισσότερες φορές τόκο, διότι έμπαινε το κράτος ως εταίρος χρηματοδότησης και κατά συνέπεια είχε λόγο στη διαχείρηση των αποθεματικών τα οποία διέθετε κατά το δοκούν και τα εξανέμιζε κ. ο. κ. Διότι οι διοικήσεις των Ταμείων δεν μεριμνούσαν όσο έπερεπε για τη διαχείρηση των αποθεματικών τους κ.λ. Επί πλέον αυτό το σύστημα δεν βασίζεται σε κάποιο μοντέλο ασφαλιστικών μαθηματικών. Οι όποιοι υπολογισμοί και συμπεράσματα εγίνοντο (και γίνονται) με βάση τις εισπρακτικές ανάγκες.
  2. Του μέσου ασφαλίστρου ή κεφαλαιοποιήσεως, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι ασφαλισμένοι οποιασδήποτε ηλικίας καταβάλλουν το ίδιο ασφάλιστρο, χωρίς καμία άλλη επιβάρυνση. Καθορίζεται από την αρχή μια σταθερή εισφορά των ασφαλισμένων και με βάση αυτήν καθορίζεται και η αντίστοιχη παροχή για μελλοντική περίοδο. Κατά τα πρώτα έτη στην περίπτωση αυτή τα έσοδα υπερβαίνουν τα έξοδα και έτσι δημιουργείται αποθεματικό κεφάλαιο. Έτσι οι πρόσοδοι αυτού  (περιουσίας) αποτελούν ένα πρόσθετο ασφάλιστρο έτσι ώστε το ασφάλιστρο να παραμένει σε κάπως χαμηλότερα επίπεδα. Αυτό το μοντέλο βασίζεται στα ασφαλιστικά μαθηματικά και τα αποτελέσματά του είναι βέβαια. Πληρώνει ο ασφαλισμένος το προκαθορισμένο ασφάλιστρό του (το οποίο καθορίζεται με βάση στατιστικά στοιχεία: ηλικία, θνησιμότητα, νοσηρότητα, φύλλο, οικογ. κατάσταση κ.λ., καθώς και το «τεχνικό επιτόκιο» (=Μέση απόδοση της επένδυσης μακροχρόνια)), και με βάση αυτό, αφαιρουμένων των δαπανών διοίκησης του ασφαλιστικού οργανισμού, προσδοκά να πάρει μία Χ σύνταξη, χωρίς την κρατική παρέμβαση, χωρίς επηρεασμό από άλλους παράγοντες της οικονομίας. Στο εύλογο ερώτημα και σε ότι αφορά την περίθαλψη ανασφαλίστων, η απάντηση είναι ότι αυτό είναι αρμοδιότητα της κρατικής μέριμνας και όχι του ασφαλιστικού φορέα και των εσόδων του.

Το γιατί δεν ακολουθήθηκε το δεύτερο (κεφαλαιοποιητικό) σύστημα, εκτός όσων προαναφέρθηκαν οφείλεται και στο γεγονός ότι το διανεμητικό σύστημα έχει συσσωρεύσει τεράστιες υποχρεώσεις για πληρωμές συντάξεων, τις οποίες θα έπρεπε να αναλάβει εξ’ ολοκλήρου το κράτος. Αυτό στο παρελθόν μπορούσε να γίνει σιγά – σιγά. Όμως δεν έγινε και σήμερα αυτό είναι πολύ δύσκολο.

Τι γίνεται σήμερα:

  1. Ήρθε το κράτος και μείωσε αυθαίρετα τις συντάξεις όσων είχαν πληρώσει εισφορές και πολλές φορές αυξημένες, και οι οποίοι είχαν την έννομη προσδοκία, με βάση τα χρόνια ασφάλισης και τις εισφορές που είχαν καταβάλλει, να πάρουν την Χ αυτή σύνταξη. Τι έκανε δηλαδή το κράτος; Είπε: έλα εδώ εσύ ασφαλισμένε, είσαι υποχρεωμένος (εκ του νόμου) να καταβάλλεις εισφορές, αλλά εγώ δεν δεσμεύομαι από κανέναν (ούτε από το νόμο) και σου κόβω τη σύνταξη που με βάση όσα είχες πληρώσει σου αναλογούσε. Άλλα σου έλεγα όταν σου καθόριζα το ασφάλιστρο και σε υποχρέωνα να τοπληρώνεις καιάλλα κάνω τώρα. Πώς λέγεται αυτό το κράτος που φέρεται έτσι στον πολίτη; Ας το πει κάποιος νομικός. Και κάτι ακόμα: γιατί δουλεύαμε τόσα χρόνια; Γιατί πληρώναμε; Για να ζουν τα κόματα και οι κομματικοί εγκάθετοι;
  2. Κανείς δεν ερεύνησε που χάθηκαν τα λεφτά των ασφαλισμένων, ούτε τέτοια εντολή δόθηκε, ούτε ενδιαφέρον αντιλήφθηκα να υπάρχει.
  3. Ουδείς εκ των διοικητών, Γενικών Διευθυντών κ.λ. των ασφαλ. Οργανισμών ελέγχθηκε γιατί π.χ. δεν μερίμνησε να εισπραχθούν τότε που «λεφτά υπήρχαν» οι εισφορές από τους ασφαλισμένους, ή να περιοριστούν οι δαπάνες κ.λ.
  4. Στρατιές ολόκληρες κομματικών έμπαιναν από το παράθυρο στα ασφαλιστικά ταμεία και κανείς δεν ζήτησε το λόγο από τους πολιτικούς που τους έβαζαν.
  5. Ανίκανοι και χωρίς τα ανάλογα προσόντα άνθρωποι κατέλαβαν στο παρελθόν (και διατηρούν και σήμερα;) ανώτερες και ανώτατες θέσεις στα Ταμεία και απ’ αυτούς περίμεναν οι ασφαλισμένοι να διαχειριστούν τα λεφτά τους, τους κόπους τους… Απ’ αυτούς;
  6. Ήρθε σήμερα το κράτος και φόρτωσε τους ελάχιστους εναπομείναντες ηρωικούς ασφαλισμένους (οι οποίοι και αποτελούν την ελπίδα κίνησης στην αγορά) με υπέρογκες εισφορές, χωρίς να τους έχει πει: πώς υπολόγισε αυτές, γιατί τις ανέβασε σ’ αυτό το ύψος, και το ουσιαστικότερο αν και τι σύνταξη θα πάρουν όταν έρθει γι’ αυτούς το πλήρωμα του χρόνου. Όμως, επειδή αυτό το σύστημα υπολογισμού των νέων ασφαλίστρων δεν υπολογίζεται με το μαθηματικό μοντέλο του κεφαλαιοποιητικού συστήματος, αλλά αποτελεί μία μορφή του διανεμητικού συστήματος, δηλ. αυξάνονται οι εισφορές για να μαζευτούν λεφτά για να πληρωθούν οι ήδη μειωθείσες συντάξεις, το αποτέλεσμα θα είναι αυτό που παραπάνω περιγράφηκε, δηλ. μια μεγάλη αποτυχία και μία μεγάλη «τρύπα στο νερό». Παρούσες γενεές δεν υπάρχουν και οι εισφορές αυτών που πληρώνουν δεν επαρκούν ούτως ή άλλως, οι «φίλοι» μας εταίροι δεν μας επιτρέπουν να συμμετάσχει το κράτος στη χρηματοδότηση των συντάξεων (λες και ήσαν παρόντες όταν οι νόμοι του ελληνικού κράτους προσδιόριζαν τα συνταξιοδοτικά), η οικονομία βαίνει συρρικνούμενη και το ψεύδος και η εξαπάτηση του λαού συνεχίζεται. Επί πλέον μετακυλίονται υποχρεώσεις σε μέλλουσες γεννεές, ερήμην αυτών. Αυτό εκτός από αδικία, είναι και ατιμία. Αποφεύγει το κράτος να ενημερώσει τον πολίτη: γιατί τα ¾ των κόπων του πηγαίνουν σ’ αυτό; Για πόσο χρόνο θα γίνεται αυτό; Γιατί δεν δίνουν ένα χρονοδιάγραμμα οι Έλληνες της κυβέρνησης αλλά και οι πιστωτές μας;

Αγαπητοί φίλοι,

μην μου πείτε: «και τώρα τι κάνουμε;», γιατί ο άνθρωπος πρέπει να προνοεί για να μη μετανοεί. Όταν στις 13.9.1996 υπέβαλλα αναλογιστική μελέτη στη διοίκηση του ασφαλ. οργανισμού που εργαζόμουν, από την οποία προέκυπτε η κατηφόρα η μεγάλη αυτού, πάντες με αγνόησαν, ακόμα και με λοιδόρησαν. Και βέβαια επαληθεύτηκα, αλλά σκέπτομαι σήμερα και το εξής: Αν παρ’ ελπίδα είχα εισακουστεί και ο οργανισμός είχε εξυγιανθεί, σήμερα με κυβερνητική απόφαση θα εξισωνόταν με όλους τους άλλους και θα είχε την τύχη όσων πλεονασματικών ταμείων ενοποιήθηκαν. Αυτό με βάζει σε σκέψη αν η πραγματική πρόθεση των κυβερνώντων (σημερινών και προηγουμένων) είναι (και ήταν) η διάσωση του ασφαλιστικού συστήματος ή η διάλυσή του, υπέρ άλλων σκοπών.

Τελειώνοντας θέλω να προσθέσω το εξής: Κατά την ταπεινή μου γνώμη, στο μαντρί αυτό που λέγεται Ευρώπη, δεν έχουμε μέλλον. Τα συμφέροντά μας δεν ταυτίζονται με εκείνα των ηγετικών κρατών ή ομάδων κρατών της Ευρώπης. Αν είχαμε φύγει εδώ και 5-6 χρόνια θα είχαμε ορθοποδήσει χωρίς να πληρώσουμε όσα επί πλέον πληρώσαμε. Τώρα και τα λεφτά πληρώσαμε και έξω σκοπεύουν να μας πετάξουν, ενώ θα μας έχουν ξεζουμίσει, φτωχοποιήσει, εξαντλήσει… Αλήθεια τα τόσα δις που επί πλέον εισέπραξαν από τον ελληνικό λαό, γιατί δεν μείωσαν το χρέος ανάλογα; Πού πήγαν; Τουλάχιστον γιατί δεν έγιναν μαξιλάρι για πληρωμές συντάξεων;

Πέραν αυτών η «ασθένεια» της χώρας μας είναι δεδομένη και διαχρονική, τα προβλήματα είναι υπαρκτά και οι πολιτικοί μας ανίκανοι να τα λύσουν. Είναι ικανοί να παίρνουν ακέραιο το μισθό τους, να βρίζουν ο ένας τον άλλο στις τηλεοράσεις, αλλά να αγκαλιάζονται όταν δεν βρίσκονται μπροστά στον πολίτη και να διαγκωνίζονται ποιος θα δώσει καλύτερα διαπιστευτήρια στους πιστωτές μας.

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Λαογραφικά στοιχεία του Δωδεκαημέρου, σε χωριά των Καλαβρύτων.

Οι ημέρες από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα, στην επαρχία Καλαβρύτων, λέγονται και Δωδεκαήμερο. Γι’ αυτές τις ημέρες έχουν καταγραφεί πολλά έθιμα, πολλές ιστορίες, μύθοι κ.λ. Μερικά απ’ αυτά τα έχω αντιγράψει από το «Ιστορικό λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» και τα παραθέτω στη συνέχεια. Οι πηγές τους και οι αφηγητές τους έχουν καταγραφεί εκεί, στο εν λόγω «Λεξικό».

Βερσοβά: στο χωρίο αυτό παλιά πίστευαν πως την Πρωτοχρονιά έπρεπε να ματώσουν το τουφέκι τους, δηλ. να σκοτώσουν οι κυνηγοί κάποιο ζώο, για να έχουν καλό κυνήγι όλη τη χρονιά.

Βυσωκά: Διήγηση αναφέρει μεταξύ άλλων: «Τσού καλικάντζαρους τσ’ ελέγαμε και κατζούνια και σακτσιμπουχέρια. Ερχόταν από τα λαγκάδια τα Δωδεκαήμερα, μένουνε 12 ημέρες στα σπίτια κι αφήνουνε τ’ αποτυπώματά τσι στη στάχτη, στη γωνιά. Για κείνο τα Δωδεκαήμερα – φαίνεσται – δεν τρώμε φασούλια, αλλοιώς και μη θα κάνουμε σπυριά./ Την παραμονή τω Φωτώνε θέ λά παντρέψουμε τη φωτιά με ξύλα αχλάδας, για να κάμει η γωνιά στάχτη πολλή και ναρθούνε τα σκατσιμπουχέρια να χορέψουνε και να λένε το τραγούδι:/ – Αϊντέστε να φύγουμε,/ γιατ’ έρχετ’ ο τουρλόπαπας/ με την αγιαστήρα του/ και με την πλαστήρα του,/ να μας αγιάσει, να μας μαγαρίσει,/ να μας πετάξει στα λαγκάδια/ για να μας φάνε τα κουτάβια./ Με τη στάχτη που μαγαρίζουνε τα κατζούνια, δεν κάνει να πλύνουμε, γιατί λειώνανε τα σκουτιά. Τη φυλάμε μονάχα και περνάμε τα γαϊδούρια για να τσου πέφτει η ψείρα./ Την παραμονή τω Φωτώνε, τα μεσάνυχτα, που φεύγανε οι καλικάτζαροι κι ανοιούνε τα επουράνια, πρέπει να βγαίνουμ’ όξω και να τηράμε τον ουρανό. Και συντ’ ανοίξουνε οι ουρανοί, πρέπει αμέσως να ειπούμε όποια ευκή θέλουμε. Ένας, μια βολά, αντί να ειπεί «χίλια» μπερδεύτηκε και είπε «χείλη» και λέν’ ότι φουσκώσανε τα χείλια του και πρηστήκανε»./ «Λεν’ ότι τα σκατσιμπουχέρια είναι σα σαϊτανάδες κι έχουνε κι ένα πριόνι και πελεκάνε τον κορμό που στηρίζει τη γής. Κι όσο τόνε πελεκάνε, τόσο ξαναγίνεται κείνος κι αρχινάνε πίσω πάλε τα ίδια».». Διηγήσεις περί καλικαντζάρων:/ «Τα Δωδεκαήμερα, που κάνουνε πάψη τα σχολεία, δεν πηγαίνουνε στο μύλο άλεσμα και φεύγουν απ’ τους μύλους οι νοικοκυραίοι κι ούλοι. Κι ήτανε μια γυναίκα κι είχε μια τσούπα δικιά τσι και μια προγονή. Την προγονή όμως δεν τη χώνευε. Φκιάνει λοιπόν τ’ άλεσμα και τη στέλνει στο μύλο τα Δωδεκαήμερα. Κίνησε κείνη και πήγε στο μύλο κι απάντησε τα σκατσιμπουχέρια και τη ρωτήσανε: – Πόσα πλευρά έχεις; – Τρία, λέει εκείνη, κι είπε ψέμματα. Τσι πήρανε τ’ άλεσμά τσι κ’ αλέσανε, και γιομίσανε με λεφτά, με ασημικά κι ένα σωρό πράματα αδίκητα. Τότενες εκείνη γυρίζει και τσου λέει: – Θέλω και σμύρνα. Σμύρνη ζώστρα. Παηγαίνανε, λοιπόνου, οι κατσιμπουχέροι και τ’ αλησμονάγανε. Γυρίζανε πίσω  και τη βρίσκανε και φόρτωνε. Το ξεφορτώνανε τότενες πάλε. Το πήρανε σμύρνη – σμύρνη, πήγανε, το βρήκανε και τη φτάσανε. – Για τόνα πλευρό, για τ’ άλλο, πίσω είναι λέγανε. Πήγε κείνη στο σπίτι και συντά είδε η μητρυγιά τσι, τόσα χρυσαφικά, πράματ’ αδίκητα, τι κάνει; Φκιάνει άλεσμα και στέλνει και τη δικιά τσι την τσούπα. Και συντά πήγε στο μύλο, τήνε πιάσανε τα κατσιμπουχέριαα και τήνε σουγλίσανε»

Καλαμιάς: Στο χωριό αυτό λέγουν: «Χαρά στα γέννα (=Χριστούγεννα) τα στεγνά, τα φώτα χιονισμένα, και τη Λαμπρή βροχούμενα, τ’ αμπάρια γεμισμένα». Πρόβλεψη και ευχή συνάμα για τα σπαρτά. Είναι η επιθυμία των αγροτών να είναι χωρίς βροχή τα Χριστούγεννα, να ρίξει χιόνι τα Φώτα και να βρέξει τη Λαμπρή. Έτσι τότε θάχαν γερή σοδειά και θα γεμίσουν τ’ αμπάρια.

Κέρτεζη: Άλλη διήγηση: «Από τα Χριστούγεννα που αρχίζουν τα δωδεκαήμερα, έρχονται τα Καλικατζάρια και κάθουνται στους μύλους και στις στάχτες, στα σταχτοφούρνια, γιαυτό δε σβαίνουνε τη φωτιά ούλη νύχτα 12 ημέρες για να μην κάθουνται τα καλικατζάρια. Στις 12 αυτές μέρες καίνε κάθε βράδυ στη φωτιά χαμολιό και όταν πάνε τα κατσιμπουχέρια λένε: «χαμολιός μυρίζει εδώ να καή τούτο το χωριό». Μετά μαζεύουνε τη στάχτη και πάνε και τη ρίνουνε στα χωράφια για να ψοφήση η μελίγκρα. Κάθε βράδυ επίσης βουλώνουνε καλά τα μπότια με το νερό. Αυτές δε τις μέρες δεν επιτρέπεται ούτε να λουστούνε ούτε να πάνε στο μύλο. Ένας μυλοφόρος επήγε τέτοιες μέρες να αλέσει αλλά δεν ηύρε μυλωνά εκεί. Τι να κάμη τώρα πιάνει και κινάει μοναχός του το μύλο και άλεθε. Εκεί που άλεθε άναψε λιγούλα φωτιά και έβαλε λίγο κρέας να ντο ψήση. Αλλά τότε είδε τα Καλικατζάρια να ψένουνε βατράχια δίπλα του και να λένε: «το παχύ με τ’ αχαμνό» και βαράγανε το κρέας με τα βατράχια. Μάζεψε το άλεσμα ανέβηκε μεσογόμι και πήγε να φύγη. Του πέφτανε κοντά τα Καλικατζάρια, του φτάνανε τ’ άλογο. Έ και το ένα πλευρό, έ και το άλλο έ και το μεσογόμι, εκείνος ο κερατάς πού είναι, θα είναι στο μύλο. Ξαναγυρίζανε, αναποδογυρίζανε τα πάντα στο μύλο, δεν τόνε βρίσκανε, αμολιόσαντε πάλαι κοντά. Έφτασε κανιά βολά κοντά στο σπίτι του. Λέει στη γυναίκα του: «Φέρε μου ένα δαυλί». Πετάει το δαυλί μουντζουρώνει ένανε. Οι άλλοι λακίξανε ο μουντζουρωμένος δεν κόταγε να πάη κοντά στους άλλους και έλεγε στη γυνάκα του αλεστή: νίψε με να φύγω να σου χαρίσω ότι θές. Θα σου φκιάσω σπίτι. Φκιάσε μου τόλεγε εκείνη και θα σε νίψω. Όχι μη τόνε νίβης της έλεγε ο άντρας της, αλλά αυτή δεν άκουγε. Τούφκιασε λοιπόν ωραίο σπίτι με μπαλκόνι μεγάλο και λέει στη γυναίκα. Και τώρα νίψε με. Και αυτή τον ένιψε. Αλλά μόλις τον ένιψε αυτός άπλωσε το πόδι και τα γκρέμισε όλα. Συνήθως τα Καλικατζάρια μπαίνουνε στα σπίτια από τα φουγάρα. Άμα περάση το δωδεκαήμερο και γίνη ο πρώτος αγιασμός φεύγουν τραγουδώντας. Ά πάμετε να φύγουμε γιατί έρχεται ο τουρλόπαππας, με την αγιαστούρα του και με την πλαστήρα του . Θα μας κάνη ντρίτσι-ντρίτσι θα μας ρίξη στα λαγκάδια να μας φάνε τα τσακάλια. Την παραμονή των Φώτων χύνουνε όλα τα νερά για να πιάσουνε άλλα αγιασμένα. Στις 12 η ώρα τη νύχτα ανοίγει ο ουρανός και άμα είσαι εκείνη την ώρα εκεί ό, τι ζητήσεις το έχεις…».

Λακκώματα: «Την πρωτοχρονιά και την Πρωτομαγιά προσέχουν πολύ ποιος θα πρωτομπεί στο σπίτι. Εν τω μεταξύ την Πρωτοχρονιά σπάνε ένα ρόδι, για να είναι τα χρόνια του νοικοκύρη, όσα είναι τα σπυριά του ροδιού. Προσέχουν δε ποιος θα μπεί τέτοιες μέρες πρώτος. Συνήθως προτιμάνε να είναι αγόρι μέχρι 15 χρονών και μάλιστα από καλή και εύπορη οικογένεια…».

Λεχούρι: «Τη Πρωτομαγιά, Πρωτοχρονιά δε δίνουμε δανεικά…».

Πλάτανος (Νεζερών): «Την πρωτομηνιά και την Πρωτοχρονιά εξετάζουμε το ποδαρικό. Αν μπεί καλός άνθρωπος θα πάει καλά η χρονιά, αν μπεί κακός θα πάει στραβά…».

Σκούπι: «Έθιμα λαϊκού εορτολογίου./ Δωδεκαήμερο λένε όλες τις μέρες από την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι την παραμονή των Φώτων. Τότε ξαναφαίνουν οι καλλικατζαραίοι, σατανάδες που μοιάζουνε σα γουρνόπουλα ή σαν ασχημόπαιδα και μαγαρίζουνε τα γλυκά./ Την παραμονή των Χριστουγέννων σφάζουνε το γουρούνι. Όταν το σφάξουνε το λιβανίζουνε για να φεύγουν τα δαιμόνια που έστειλε ο Χριστός από τον δαιμονισμένο σε δαύτο./ Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς το νερό κοιμάται ώρες – ώρες. Τότε η νιόπαντρη πάει κι ασημώνει τη βρύση. Όλο το δωδεκαήμερο βάζουνε ένα χοντρό κούτσουρο στη φωτιά για να ζεσταθεί ο Χριστός./ Την παραμονή των Φώτων μαζεύουνε τη στάχτη από το σταχτοφούρνι και την πετάνε για να φύγουν τα δαιμόνια από το σπίτι…».

Σουδενά: Κάλαντα του Αγίου Βασιλείου: «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά κι αρχή καλός μας χρόνος/ αρχή που βγήκε ο Χριστός άγιος και πνευματικός/ στη γής να περπατήση και να μας καλοκαρδίση./ Άγιος Βασίλης έρχεται, άρχοντες τον κατέχετε/ από την Καισαρεία – συ’ σαι αρχόντισσα κυρία – / βαστάει πέννα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι/ το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί ωμίλει/ – Βασίλη πούθε ν’ έρχεσαι και πούθε κατεβαίνεις,/ – Από τη μάνα  μ’ έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω/ – Κάτσε να φάς, κάτσε να πιής, κάτσε να τραγουδήσης/ – Εγώ τραγούδια δεν εμάθαινα, γράμματα μαθαίνω/ – Αφού μαθαίνεις γράμματα πές μας την αλφαβήτα/ και στο ραβδί ακούμπησε να ειπή την αλφαβήτα/ ξερό, χλωρό ήταν το ραβδί, χλωρούς βλαστούς πετάει/ κι απάνου στα κλωνάρια του οι πέρδικες λαλούσαν/ δεν ήσαν μόνο πέρδικες, αλλά και περιστέρια.».

Στρέζοβα: «Καλικάντζαροι, Οι Κουτσικουμάνηδες. Είναι μαγαρισμένοι, βγαίνουν κι έρχονται το Δωδεκαήμερο απάνω. Είναι κουτσοί και μπαίνουν από τα τζάκια και μαγαρίζουν τα φαγιά και τ’ αναχρικά [;] των ανθρώπων. Μια βολά ένας πήγε στο μύλο και είχε λίγο κρέας και τόψενε απέ την άλλη μεριά παρουσιάστηκαν οι κουτσικουμαναίοι και ψένανε σβαρθάκλους (βατράχια) κι εσήκωναν το σουγλί και βάργαν του χριστιανού το κρέας και του το μαγάριζαν…».

Σημ.: οποιαδήποτε χρήση των παραπάνω πρέπει ν’ αναγράφει την πηγή τους.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Καλά Χριστούγεννα!

Αγαπητοί φίλοι αναγνώστες του blog «Γκέρμπεσι», αγαπητοί πατριώτες, αγαπητοί Έλληνες του εξωτερικού, Χρόνια πολλά και Καλά Χριστούγεννα! Υγεία και αγάπη για όλους σας!

%cf%87%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%85%ce%b3%ce%b5%ce%bd%ce%bd%ce%b9%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%bf2

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Το ημερολόγιο του 2017…

imerologio-gerbesi-2017

Εικόνα | Posted on by | Σχολιάστε

Τα στατιστικά του blog:

Ευχαριστώ του φίλους αναγνώστες αυτού του Blog, τους στην Ελλάδα διαβιούντες αλλά και εκείνους του εξωτερικού.

Η αύξηση  των επισκεπτών μεταξύ 2015 και 2016 (μέχρι και σήμερα) είναι 26%, ενώ το 2015 σε σχέση με το 2014 ήταν 15 %.

Αυτή η αύξηση είναι τιμητική για μένα, διότι δείχνει ότι ο επισκέπτης (αναγνώστης) βρίσκει κάτι ενδιαφέρον. Βέβαια δεν μου εκφράζει τις απόψεις του… αλλά ….δεν πειράζει.

statisticsΘ. Τζώρτζης.

Posted in Επισκεψιμότητα | Σχολιάστε

Ντέντες.

Μία διευκρίνιση:

Στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων, τ. 4, σ. 467 και στο λ. Ντέντας Αγγελής, έχω αναφέρει με ερωτηματικό αν αυτός καταγόταν από το Γκέρμπεσι όπως βεβαίωνε στο πιστοποιητικό του ο Β. Πετιμεζάς, ή από το Μπούμπουκα, δεδομένου ότι ο ίδιος ανέφερε ότι κατοικούσε εκεί (Μπούμπουκα).

Στον εκλογικό κατάλογο του 1865 που έχω παραθέσει στο λ. Μπούμπουκα στον ίδιο τόμο, δεν αναφέρεται Ντέντες Αγγελής. Αναφέρεται όμως Ντέντες Νικόλαος με παιδιά τον Γεώργιο και τον Ιωάννη. Αυτού του Νικολάου Ντέντε αναφέρεται ότι πατέρας του ήταν ο Ντέντες.

Το 1846, είκοσι περίπου χρόνια πριν, εξεταζόμενος κάποιος  Νικόλαος Ντέντες (δεν γνωρίζω αν ήταν ο παραπάνω αναφερόμενος, αφού στον κατάλογο το 1865 αναφέρεται ότι ήταν 50 ετών, ενώ 19 χρόνια ενωρίτερα δηλώνει ότι ήταν 40 ετών, δηλαδή υπάρχει μια διαφορά 9 ετών) ως μάρτυρας στα Καλάβρυτα και ερωτηθείς πόσων ετών είναι, απάντησε ότι ήταν 40 και ερωτηθείς από πού κατάγεται, απάντησε ότι καταγόταν από το Γκέρμπεσι.

Επομένως δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το επώνυμο Ντέντες υπήρχε στο Γκέρμπεσι και ίσως δικαίως ο Β. Πετιμεζάς βεβαίωνε χωριό καταγωγής του Αγγελή Ντέντε (του οποίου τη σχέση με τον εν λόγω Νικόλαο δεν γνωρίζω) το Γκέρμπεσι.

Στη συνέχεια παραθέτω μέρος του εγγράφου που αναφέρει τον Νικόλαο Ντέντε, το οποίο όπως διαπιστώνετε είναι δυσανάγνωστο.

ntentes

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

17η Νοέμβρη…

Αλλάζοντας μόνο τις ημερομηνίες ανάρτησης, παραμένουν επίκαιρα…

Αν σήμερα τα έγραφα πάλι τα ίδια θα έλεγα…

Τι καλύτερο ελπίζω για του χρόνου;

Τίποτα όσο μένουμε αγγιστρωμένοι στο άρμα των τοκογλύφων, όσο δεν επιλέγουμε πατριώτες Έλληνες στην εξουσία, όσο δεν κοιτάζουμε την πατρίδα αλλά το ατομικό μόνο συμφέρον, όσο ανεχόμαστε να μας λοιδωρούν και να μας λένε ψέμματα οι κυβερνώντες, όσο δεν ξεσηνωνόμαστε να διεκδικήσουμε και σήμερα «Ψωμί, παιδεία, ελευθερία», τα οποία δυστυχώς είναι μεταξύ αυτών που μας λείπουν….

Επαναλαμβάνω: «Καλή τύχη και χρόνια πολλά!»

17 Νοέμβρη 2013, το γκρίζο χρώμα συνεχίζεται…

Posted on Νοεμβρίου 17, 2013 by tzathan

Πέρυσι, σαν σήμερα, είχα παραθέσει εδώ ένα άρθρο με  τίτλο: «17 Νοέμβρη, χρωματιστό τοπίο σε γκρίζο προσκήνιο», στο τέλος του οποίου ανέφερα: «Ελπίζω του χρόνου τέτοια μέρα να μη χρειαστεί να επανέλθω, τιμώντας τη σημερινή ημέρα, σε αναφορές του ίδιου τύπου. Ελπίζω…».

Αγαπητοί φίλοι οι ελπίδες μου διαψεύστηκαν!

 Όχι μόνο δεν επικρατούν οι ίδιες όπως και πέρυσι ή και πρόπερσι συνθήκες στη χώρα αλλά το μέλλον είναι ακόμα πιο δυσοίωνο.

Θα ήθελα να επαναλάβω ατόφιο το κείμενο των δύο αναρτήσεών μου στις 17.11.2011 με τίτλο: «17 Νοέμβρη 1973» και στις 17.11.2012 με τίτλο: «17 Νοέμβρη, χρωματιστό τοπίο σε γκρίζο προσκήνιο», στις οποίες και σας παραπέμπω να το διαβάσετε, αν θέλετε.

Τιμώντας την επέτειο και αναπολώντας τα οράματα που τότε επιτακτικά πρόβαλαν κυρίως από τη νεολαία, θα πρέπει να δεχθούμε ότι αφ’ ενός μεν τα συνθήματα της εποχής εκείνης, μεταξύ των οποίων και το: «Ψωμί, παιδεία, ελευθερία» ή «Κάτω η χούντα» κ. λ. είναι και σήμερα επίκαιρα, αφού ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Ελλάδος λιμοκτονεί και ολόκληρος σχεδόν ο λαός υφίσταται την καταπίεση των τοκογλύφων δανειστών και των εδώ κυβερνώντων εκφραστών τους και αφ’ ετέρου τα καθησυχαστικά ψέματα που τότε έλεγαν και μέσω της τηλεόρασης διέδιδαν στο λαό για αυτά τα παιδιά της Νομικής και του Πολυτεχνείου αλλά και για όσους Έλληνες αντιστάθηκαν, λέγονται και σήμερα στο λαό και έχουν σαν σκοπό να τον καθησυχάσουν και να τον κοιμίσουν, ώστε αυτοί που τα εκστομίζουν ανενόχλητοι να συνεχίζουν να ενεργούν με τον ίδιο τρόπο σε βάρος του. Μεριμνούν επίσης οι κρατούντες ώστε οι γιορτές αυτές να ξεθωριάζουν ώστε να μην θυμίζουν το τι έγινε τότε, σε κανέναν. Η κατάσταση η σημερινή της χώρας είναι χειρότερη και εκείνης της «Χούντας», χωρίς ορατό σημείο διαφυγής, χωρίς ανθρώπους να ενδιαφέρονται για την πατρίδα, χωρίς ιδανικά, χωρίς παιδεία, χωρίς υγεία, χωρίς δημόσια Διοίκηση, χωρίς ελευθερία, χωρίς αξιοπρέπεια, με κουτσουρεμένους μισθούς και συντάξεις, χωρίς δουλειά και χωρίς ψωμί για όλους.

Τι μας λένε οι κρατούντες; Όλα πάνε καλά! Ποιος τους πιστεύει; Υπάρχουν και οι δι ίδιον όφελος αναγνωρίζοντες το μαύρο ως άσπρο… Τι άλλο μας λένε; Σφίξτε κι άλλο το ζωνάρι… Θυμάστε χρονιά που να μην το είχαν πει; Θυμάστε ποτέ, που για τα χάλια αυτού του τόπου, να μην έφταιγαν (και ως εκ τούτου να μην πλήρωσαν) οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι; Εγώ δεν θυμάμαι! Αντιθέτως οι κρατούντες και οι στις παρυφές τους ευρισκόμενοι, φρόντιζαν και φροντίζουν να έχουν παχυλές αμοιβές, να λοιδορούν όσους κάνουν σπατάλες με τη σύνταξη των 800 Ευρώ που παίρνουν, να λένε σε όσους έκοψαν τη σύνταξη ότι ήταν εθνική ανάγκη (όταν αυτό το θύμα ο συνταξιούχος πλήρωνε όλα τα χρόνια τις εισφορές του τις οποίες τα Ταμεία σπαταλούσαν με την έγκριση και τις ευλογίες των εποπτευόντων υπουργείων), να μην αναζητούν ευθύνες (οι κρατούντες εννοώ) από όσους όλα τα προηγούμενα χρόνια διέπραξαν οικονομικά εγκλήματα σε βάρος του λαού (αλλά ποιους να κυνηγήσουν; τα σπλάχνα τους;), να μην υψώνουν ανάστημα σε κανένα τοκογλύφο, να μην ζητούν τα κλεμμένα από τους καταχτητές κ. ά. πολλά!

Αγαπητοί φίλοι, ας μην ξεχάσουμε το παρελθόν μας, την καταγωγή μας, τις αρετές μας, την πατρίδα μας, τους δεσμούς με την οικογένειά μας και τη θρησκεία μας. Ας μην ξεχάσουμε και αυτούς που μας έφεραν έως εδώ αλλά και όσους συνέργησαν σε αυτό το χάλι της πατρίδος μας… Θα πρέπει να τους θυμόμαστε πάντα και κυρίως να τους θυμηθούμε στις επόμενες εκλογές.

Καλή τύχη και χρόνια πολλά!

17 Νοέμβρη, χρωματιστό τοπίο σε γκρίζο προσκήνιο.

Πέρυσι, σαν σήμερα, είχα παραθέσει εδώ ένα άρθρο με τίτλο «17 Νοέμβρη 1973», στο οποίο μεταξύ άλλων ανέφερα:

«Σήμερα 17 Νοέμβρη γιορτάζουμε το γεγονός που ανέδειξε δύο κατηγορίες ανθρώπων.
Τους άδολους αγωνιστές φοιτητές, μαθητές αλλά και απλούς πολίτες, που ωθούμενοι από τη βία της εφταετίας και από τη δίψα της ελευθερίας θέλησαν να σταθούν απέναντι στους μηχανοκίνητους τοίχους, αλλά και στις μαρμαρωμένες και παγωμένες ψυχές και καρδιές των κρατούντων εκείνης της εποχής και να τους φωνάξουν ότι δεν τους θέλουν, ότι τους θεωρούν προδότες της δημοκρατίας που γέννησε αυτή η χώρα, ότι τους σιχαίνονται.
Η άλλη είναι η κατηγορία εκείνων που καραδοκούσαν και τότε και πάντα καραδοκούν να εκμεταλλευτούν και να σφετεριστούν τους αγώνες των άλλων για να αποκτήσουν μία εύνοια, να πάρουν μια θέση ή ένα βουλευτιλίκι και στη συνέχεια ένα υπουργιλίκι για να βγάλουν το απωθημένο τους για κοινωνική καταξίωση και οικονομική ανέλιξη.
Άνθρωποι χωρίς ηθική διαμόρφωση και πνευματική ανάπτυξη, επεδίωξαν και κατάφεραν και με το μανδύα του αγωνιστή του Πολυτεχνείου να γίνουν σημαίνοντα πρόσωπα της ελληνικής κοινωνίας. Αρκετοί από αυτούς άσκησαν και διοίκηση σε διάφορους οργανισμούς και από διάφορες θέσεις και αλίμονο σε όποιον αντιστάθηκε στις προκατασκευασμένες ταμπέλες του Δημοκρατικού, του Αγωνιστή, του Δίκαιου, αυτού που «έχυσε το αίμα του για την ελευθερία».
Το τι διοίκηση άσκησαν φαίνεται από την κατάληξη αυτής της χώρας. Αυτό το βλέπουν καθαρά όλοι οι άλλοι, εκτός εκείνων που την έφεραν ως εδώ και οι οποίοι κάνουν πως δεν το βλέπουν…
Και είδαμε πολλά αυτά τα χρόνια… Είδαμε ανθρώπους που είχαν υπογράψει τη δήλωση «αποδοχής» του Παπαδόπουλου να διαδραματίζουν ρόλο στη Δημόσια Διοίκηση και να κάνουν θεωρία περί ηθικής, δημοκρατίας, ισονομίας, δικαιοσύνης κ.λ. Είδαμε την αναξιοκρατία να στερεί το ψωμί που διεκδικούσε η γενιά του Πολυτεχνείου από τους ικανούς και να το πασάρει στους ημετέρους και αρεστούς. Είδαμε την παιδεία να φθείρεται, τα σχολεία να γίνονται χώροι διερχομένων και κάποιους δασκάλους και καθηγητές να θεωρούν τη δουλειά τους πάρεργο. Είδαμε υπαλλήλους στο δημόσιο να ανεβαίνουν την ιεραρχία στηριζόμενοι στους βουλευτικούς ή κομματικούς προστάτες τους και άλλους ικανούς να μπαίνουν στο περιθώριο γιατί δεν ήσαν αρεστοί, δηλ. δεν έκαναν για τη δουλειά που το σύστημα θα ήθελε να κάνουν δηλ. να οδηγήσουν τη χώρα εκεί που είναι τώρα. Είδαμε τον Έλληνα να χάνει την αξιοπρέπειά του και να γίνεται δούλος των ξένων και ντόπιων χρηματοοικονομικών και πιστωτικών κολοσσών. Είδαμε… και τι δεν είδαμε! Και φτάσαμε στο σημείο να σκεφτόμαστε αν οι αγώνες της πρώτης κατηγορίας των ανθρώπων έχουν ή δεν έχουν κάποια σημασία, κάποια αξία…
Πάντα θα υποστηρίζω ότι πρέπει να διεκδικούμε στη ζωή το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης των απόψεών μας, το δικαίωμα στην εργασία, την ευπρέπεια, τη δικαιοσύνη την αξιοκρατία και την ελευθερία για να μπορούμε να απολαμβάνουμε τα ελάχιστα έστω απαραίτητα αγαθά της ζωής. Θα προσθέσω επίσης ότι όσοι ανήκαν στην πρώτη κατηγορία, που παραπάνω ανέφερα, ίσως ξαναχρειαστεί να παλέψουν για τα ίδια ιδανικά. Ας είναι έτοιμοι. Αυτοί και όσοι έχουν διδαχθεί από τις αξίες τους. Οι υπόλοιποι την ξέρουν τη δουλειά τους…
Αιωνία η μνήμη σε όσους χάθηκαν άδικα….
Τιμή και δόξα σε όσους αγωνίστηκαν για τα ιδανικά της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας…
Με τιμή.
Χ.».

Σήμερα, ένα χρόνο μετά, νοιώθω την ανάγκη να προσθέσω ακόμη κάποιες σκέψεις σχετικές με τον δημόσιο τομέα.

Φαίνεται ότι ούτε η ιστορία ούτε η πείρα ούτε ο χρόνος που πέρασε ούτε η κατάσταση στην οποία οδηγήθηκε η χώρα (η οποία δε γνωρίζουμε και το πού θα καταλήξει), συνέτισε τους κρατούντες και κατέχοντες τα πόστα. Γιατί πώς αλλιώς να εξηγηθεί το γεγονός ότι όσοι την οδήγησαν ως εδώ παραμένουν στις ίδιες ή και σε ανώτερες θέσεις; Και αυτοί μεν δεν έχουν το φιλότιμο, την τσίπα, να ζητήσουν έστω ένα συγνώμη, να πουν ότι έφταιξαν έστω λίγο, έστω στο μέτρο που αναλογεί στον καθένα, να παραιτηθούν. Η πολιτική ηγεσία, όμως, τους κρατάει γιατί; για να αποτελειώσουν το κράτος;

Είδαμε ανθρώπους που ήσαν ανίκανοι να βάλουν τα γίδια στο μαντρί και με τις ευλογίες των όσων τους προστάτευαν, κλήθηκαν και ως «δοτοί» αλλά και εκλεκτοί ανέλαβαν να κατευθύνουν Τμήματα, Διευθύνσεις, Γενικές Διευθύνσεις, Οργανισμούς κ. λ. στο Δημόσιο. Το αποτέλεσμα το γνωρίζει όλος ο κόσμος… Αυτοί δεν το κατάλαβαν… Είδαμε «στελέχη» που ούτε τα του οίκου τους μπορούσαν να διευθετήσουν, ούτε το βρακί τους δεν ήξεραν να πλύνουν, που τη βρώμα τους την κάλυπταν με εσάνς που αγόραζαν χύμα από τα φθηνά αρωματοπωλεία, να έχουν τοποθετηθεί από τους κομματικούς μηχανισμούς για να κουμαντάρουν διάφορα πόστα. Το αποτέλεσμα το γνωρίζει όλος ο κόσμος… Αυτές δεν το κατάλαβαν… Είδαμε ανθρώπους να φοβούνται να πλησιάσουν το κομπιούτερ και να παίρνουν θέσεις Γενικού Διευθυντή, η οποία θέση απαιτούσε με βάση το νόμο τη γνώση Πληροφορικής. Είδαμε και άλλους, άσχετους με αυτό το αντικείμενο, να φωτογραφίζονται δίπλα σ’ ένα pc όπως οι φαντάροι πάνω σε τεθωρακισμένο που δεν χειρίστηκαν ποτέ… Είδαμε πολλούς από τους προϊσταμένους τους να τους (τις) καλύπτουν και αυτούς οι παραπάνω και τους παραπάνω οι ακόμη παραπάνω κ.ο.κ. Κανένας έλεγχος για τους κομματικά ενταγμένους. Έλεγχοι γινόντουσαν για τους άλλους. Και αυτοί κατευθυνόμενοι. Αν κάποιος τίμιος υπάλληλος προσπαθούσε να κάνει σωστά τη δουλειά του, έξω από τη γραμμή που του όριζαν, έμπαινε στο περιθώριο και τον φόρτωναν με τους χαρακτηρισμούς: ανίκανος, σκληρός, αντιυπαλληλικό άτομο, φασιστόμουτρο και πολλούς άλλους. Αυτά τα γνώριζαν άπαντες. Από τον τελευταίο υπάλληλο ως τον ανώτατο. Αλήθεια, όσοι κατέφυγαν στην περιβόητη δικαιοσύνη δικαιώθηκαν; Παράδειγμα: κάποιος που προσέφυγε στη δικαιοσύνη γιατί είχαν πάνω από δέκα χρόνια να κάνουν εκθέσεις αξιολόγησης προσωπικού στον Οργανισμό που δούλευε, πήρε την απάντηση: «Ναι! Αλλά αυτό ίσχυσε για όλους!». Είδαμε να τοποθετείται σε ανύπαρκτη και μη προβλεπόμενη σε οργανισμό, θέση βιβλιοθηκάριου συνδικαλιστής, για να είναι αραχτός. Η βιβλιοθήκη ήταν χωρίς ράφια και βέβαια χωρίς βιβλία. Έτσι ονόμασαν τον χώρο και έδωσαν και συγχαρητήρια στον ίδιο το συνδικαλιστή που συνέλαβε την ιδέα… να τον βάλουν εκεί να κάθεται. Είδαμε μορφωμένους, ικανούς, πτυχιούχους, ανθρώπους με γνώση ξένων γλωσσών κ.λ να μπαίνουν στο περιθώριο και ενώ είχαν προσληφθεί να παρέχουν τις υπηρεσίες τους με βάση τα προσόντα τους, περνούσαν μπροστά και πάνω από αυτούς ακόμη και απόφοιτοι Δημοτικού, με κομματικές και άλλες υποστηρίξεις… Αυτοί είχαν σπουδάσει στα πολιτικά γραφεία και είχαν τίτλους και περγαμηνές κομματικών αγώνων… Αυτοί ήσαν ικανοί να κάνουν τους ελέγχους, να οργανώνουν τις υπηρεσίες, να μηχανογραφήσουν αυτές, να κάνουν τέλος πάντων κάτι απ’ όσα οι δύσμοιροι καθηγητές διδάσκουν στα Πανεπιστήμια… Δε θα μιλήσω για ρουφιάνους, ούτε για αυλοκόλακες, ούτε για όσους κουβαλούσαν τα καροτσάκια των προστατιδών τους στη Λαϊκή, ούτε για όσους ζούσαν σε καθεστώς «ευτυχίας λόγω άγνοιας»… Ελεγκτικές αρχές (επιθεωρήσεις, Επίτροποι, Ελεγκτικά Συνέδρια, κ.λ.) δεν υπήρχαν; θα αναρωτηθεί κάποιος… Απαντώ: Υπήρχαν!!! Μα θα μου πείτε όλα αυτά δεν τα βλέπαμε; Δεν τα ξέραμε; Δεν τα ζούσαμε; Ναι, τα βλέπαμε, τα ζήσαμε, τα νοιώσαμε στο πετσί μας… Αλλά για πόσο ακόμη θα τα ανεχόμαστε; Πρέπει μήπως να τα ξεχάσουμε;

Και κάτι ακόμα:

Είδαμε πρόσφατα στην τηλεόραση και ακούσαμε κάποιον Γερμανό να αναφέρει ότι 3 Έλληνες κάνουν τη δουλειά που μπορεί να κάνει ένας Γερμανός.
Αγαπητοί μου, έχει υπάρξει στο παρελθόν πολύ πιο αρνητική και απάνθρωπη αξιολόγηση του Έλληνα από τους Γερμανούς: Στη δίκη της Νυρεμβέργης κατατέθηκε ότι για το θάνατο ενός Γερμανού στρατιώτη υπήρχε εντολή να εκτελούνται 10 όμηροι, το οποίο δεν ήταν αληθές αφού σύμφωνα με διαταγή του Λερ, η οποία βασιζόταν σε οδηγία από 16.9.1941 του Κάιτελ, η αντιστοιχία ήταν: για ένα Γερμανό θα εκτελούσαν 100 ομήρους. Ο Κάιτελ στη δίκη της Νυρεμβέργης και σε ερώτηση πώς προέκυψε αυτή η σχέση 1:100 απάντησε ότι αρχικά είχε γράψει 1:10 αλλά ο Χίτλερ πρόσθεσε ένα μηδενικό.

Το γιατί η χώρα μας έφτασε στο σημείο που είναι σήμερα, οφείλεται σε εμάς τους Έλληνες και μόνο και ελάχιστα ή καθόλου στους ξένους. Όμως μου προξενεί θλίψη αυτό που είδα και άκουσα για τους Έλληνες, από υποτιθέμενους σύγχρονους Γερμανούς.

Ελπίζω του χρόνου τέτοια μέρα να μη χρειαστεί να επανέλθω, τιμώντας τη σημερινή ημέρα, σε αναφορές του ίδιου τύπου. Ελπίζω…

17 Νοέμβρη 1973.

Ξημερώματα 17ης Νοεμβρίου 1973 και ο  Χ. σηκώθηκε και πήγε στην αφετηρία του Τρόλεϊ στον Ερυθρό Σταυρό. Εκεί πήρε το τρόλεϊ για να πάει στην Ομόνοια και από εκεί στο Σταθμό Λαρίσης όπου δούλευε στην οικοδομή. Επιβάτες ελάχιστοι και αμίλητοι. Ο Χ. ήταν ηλικίας 22 ετών φοιτητής. Δεν ήταν σε κανένα κόμμα ενταγμένος. Το μεροκάματο πάσχιζε να βγάλει, παράλληλα με τις σπουδές του. Το τρόλεϊ έφτασε μέχρι την Ομόνοια όπου τους κατέβασε όλους, μαζί και τον Χ. γιατί η Πατησίων ήταν κλειστή. Η Ομόνοια γεμάτη καπνογόνα και χημικά. Γέμιζαν τα μάτια δάκρυα. Οι δρόμοι κάτω άσπροι από τα χημικά και από την άμμο που είχαν ρίξει. Όλοι έφυγαν βιαστικοί. Μαζί τους και ο Χ. Τράβηξε σχεδόν τρέχοντας με τα πόδια για το Σταθμό Λαρίσης. Κατάλαβε τι είχε γίνει. Τον κυρίευσε φόβος αλλά και οργή. Έφτασε εκεί αλλά στο χώρο της οικοδομής δε βρήκε ψυχή. Περίμενε λίγο αλλά μάταια. Δεν εμφανίστηκε κανείς. Και ο Χ. ξεκίνησε με τα πόδια να επιστρέψει στον Ερυθρό Σταυρό όπου και έμενε. Ανέβηκε στην Πατησίων και πήρε την Αλεξάνδρας. Η ημέρα είχε ανοίξει και άνθρωποι δειλά-δειλά είχαν αρχίσει να ξεπροβάλλουν στους δρόμους. Στην Αλεξάνδρας σφύριζαν δαιμονισμένα οι Αύρες (τα τεθωρακισμένα αυτά οχήματα της αστυνομίας, που αντί για ερπύστριες είχαν ρόδες) που έτρεχαν πάνω κάτω στις δύο κατευθύνσεις της λεωφόρου και έριχναν και πυροβολισμούς. Ο Χ. έφτασε στη στάση «Σόνια». Εκεί είχε παρκάρει στην άκρη του δρόμου ένα μηχανάκι τρίκυκλο και στη ζούλα πωλούσε την απαγορευμένη «Βραδυνή». Πήρε ένα φύλλο, το τύλιξε στα 4 και το έχωσε στον κόρφο του κάτω από το μπουφάν του. Είχε μια περίεργη συμπάθεια αυτό το παιδί, σε ότι κυκλοφορούσε παράνομα τότε στα χρόνια της χούντας. Μόλις έκανε περί τα 50 μέτρα βλέπει μια ομάδα από 3 ή 4 αστυνομικούς με στολή και με τα γκλόμπς στα χέρια να τρέχουν προς το μέρος του. Μπροστά του βάδιζε ένα ανδρόγυνο ηλικιωμένων. Οι δύο αστυνομικοί τους όρμισαν, τους έριξαν κάτω και τους κλωτσούσαν. Ήταν φρικτό το θέαμα. Ο Χ. σάστισε και πριν προλάβει να συνέλθει του όρμισε ο ένας από τους αστυνομικούς που κρατούσε αυτό το ειδικό λουρί από νεύρο ίσως ζώου. Αυτό του το κατέβασε μερικές φορές με δύναμη στην πλάτη… Δεν κατάλαβε ο Χ. πώς ξέφυγε τρέχοντας μέσα στον κήπο. Ο χωροφύλακας όντας εύσωμος τον κυνήγησε στην αρχή, χωρίς να μπορέσει να τον προφθάσει. Ευτυχώς δεν τον πυροβόλησε. Ο Χ. κατάφερε και με τη βοήθεια ανθρώπων που είχαν βγει στις σκάλες των πολυκατοικιών, να κρυφτεί και στη συνέχεια να εξαφανιστεί.  Κόντεψε να πεθάνει όχι από τα χτυπήματα ή από φόβο, αλλά από την αδυναμία του να αντιδράσει και από την αδικία που τον έπνιξε αφού δεν έφταιγε σε τίποτα…

Σήμερα 17 Νοέμβρη γιορτάζουμε το γεγονός που ανέδειξε δύο κατηγορίες ανθρώπων.

Τους άδολους αγωνιστές φοιτητές, μαθητές αλλά και απλούς πολίτες, που ωθούμενοι από τη βία της εφταετίας και από τη δίψα της ελευθερίας θέλησαν να σταθούν απέναντι στους μηχανοκίνητους τοίχους, αλλά και στις μαρμαρωμένες και παγωμένες ψυχές και καρδιές των κρατούντων εκείνης της εποχής και να τους φωνάξουν ότι δεν τους θέλουν, ότι τους θεωρούν προδότες της δημοκρατίας που γέννησε αυτή η χώρα, ότι τους σιχαίνονται.

Η άλλη είναι η κατηγορία εκείνων που καραδοκούσαν και τότε και πάντα καραδοκούν να εκμεταλλευτούν και να σφετεριστούν τους αγώνες των άλλων για να αποκτήσουν μία εύνοια, να πάρουν μια θέση ή ένα βουλευτιλίκι και στη συνέχεια ένα υπουργιλίκι για να βγάλουν το απωθημένο τους για κοινωνική καταξίωση και οικονομική ανέλιξη.

Άνθρωποι χωρίς ηθική διαμόρφωση και πνευματική ανάπτυξη, επεδίωξαν και κατάφεραν και με το μανδύα του αγωνιστή του Πολυτεχνείου να γίνουν σημαίνοντα πρόσωπα της ελληνικής κοινωνίας. Αρκετοί από αυτούς άσκησαν και διοίκηση σε διάφορους οργανισμούς και από διάφορες θέσεις και αλίμονο σε όποιον αντιστάθηκε στις προκατασκευασμένες ταμπέλες του Δημοκρατικού, του Αγωνιστή, του Δίκαιου, αυτού που «έχυσε το αίμα του για την ελευθερία».

Το τι διοίκηση άσκησαν φαίνεται από την κατάληξη αυτής της χώρας. Αυτό το βλέπουν καθαρά όλοι οι άλλοι, εκτός εκείνων που την έφεραν ως εδώ και οι οποίοι κάνουν πως δεν το βλέπουν…

Και είδαμε πολλά αυτά τα χρόνια… Είδαμε ανθρώπους που είχαν υπογράψει τη δήλωση «αποδοχής» του Παπαδόπουλου να διαδραματίζουν ρόλο στη Δημόσια Διοίκηση και να κάνουν θεωρία περί ηθικής, δημοκρατίας, ισονομίας, δικαιοσύνης κ.λ. Είδαμε την αναξιοκρατία να στερεί το ψωμί που διεκδικούσε η γενιά του Πολυτεχνείου από τους ικανούς και να το πασάρει στους ημετέρους και αρεστούς. Είδαμε την παιδεία να φθείρεται, τα σχολεία να γίνονται χώροι διερχομένων και κάποιους δασκάλους και καθηγητές να θεωρούν τη δουλειά τους πάρεργο. Είδαμε υπαλλήλους στο δημόσιο να ανεβαίνουν την ιεραρχία στηριζόμενοι στους βουλευτικούς ή κομματικούς προστάτες τους και άλλους ικανούς να μπαίνουν στο περιθώριο γιατί δεν ήσαν αρεστοί, δηλ. δεν έκαναν για τη δουλειά που το σύστημα θα ήθελε να κάνουν δηλ. να οδηγήσουν τη χώρα εκεί που είναι τώρα. Είδαμε τον Έλληνα να χάνει την αξιοπρέπειά του και να γίνεται δούλος των ξένων και ντόπιων χρηματοοικονομικών και πιστωτικών κολοσσών. Είδαμε… και τι δεν είδαμε! Και φτάσαμε στο σημείο να σκεφτόμαστε αν οι αγώνες της πρώτης κατηγορίας των ανθρώπων έχουν ή δεν έχουν κάποια σημασία, κάποια αξία…

Πάντα θα υποστηρίζω ότι πρέπει να διεκδικούμε στη ζωή το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης των απόψεών μας, το δικαίωμα στην εργασία, την  ευπρέπεια, τη δικαιοσύνη την αξιοκρατία και την ελευθερία για να μπορούμε να απολαμβάνουμε τα ελάχιστα έστω απαραίτητα αγαθά της ζωής. Θα προσθέσω επίσης ότι όσοι ανήκαν στην πρώτη κατηγορία, που παραπάνω ανέφερα, ίσως ξαναχρειαστεί να παλέψουν για τα ίδια ιδανικά. Ας είναι έτοιμοι. Αυτοί και όσοι έχουν διδαχθεί από τις αξίες τους. Οι υπόλοιποι την ξέρουν τη δουλειά τους…

Αιωνία η μνήμη σε όσους χάθηκαν άδικα….

Τιμή και δόξα σε όσους αγωνίστηκαν για τα ιδανικά της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας…

Με τιμή.

Χ.

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ένας Αριστειούχος Αγωνιστής του 1821 από το Μπρακουμάδι.

Μονόϊρδας (ή Μονόερδας;) Αλέξιος: Από Μπρακουμάδι Φαρών.

Με αίτησή του από 21.12.1841 προς τον δήμαρχο Φαρών, ζητεί να του δοθεί το αριστείο που δικαιούται για την προσφορά του στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, αναφέροντας ότι υποβάλλει συνημμένα πιστοποιητικό οπλαρχηγών από το οποίο προκύπτουν οι προς την πατρίδα υπηρεσίες του.

Το έγγραφο φέρει σημείωση του δημάρχου Σπηλιωτόπουλου, συνταχθείσα στην Χαλανδρίτσα στις 23.12.1844, που πιστοποιεί την ύπαρξη του ονόματος του αιτούντος και ότι δεν έχει κατηγορηθεί για κάποιο πλημμέλημα. Φέρει επίσης το έγγραφο αυτό χαρτόσημο των 25 λεπτών, ανάγλυφη σφραγίδα του Βασιλείου της Ελλάδος, τη σφραγίδα του Δήμου Φαρών και κυκλικό υδατόσημο.

Σημείωση πάνω στην αίτηση αναφέρει Σιδηρούν, υποννοούσα ότι δικαιώθηκε Σιδηρού Αριστείου.

Για τον αγράμματο αιτούντα υπογράφει ο Δ. Χρυσαντακόπουλος.

Το πιστοποιητικό το οποίο υπογράφουν οι οπλαρχηγοί Δ. Χρυσανθακόπουλος (Κουμανιώτης), Χ. Καράμπαμπας και Αγγελής Σακέτος, φέρει ημερομηνία 21 Δεκεμβρίου 1841 και αναφέρει ότι ο Αλέξιος Μονόϊρδας ήτο κάτοικος του χωριού Μπρακουμάδι του δήμου Φαρών.

Αναφέρει επίσης ότι επολέμησε υπό τις διαταγές τους και έλαβε μέρος σε διάφορες μάχες και ιδίως στην των Πατρών, του Δερβενακίου, της Τριπόλεως, της Ακράτας κατά του Δράμαλη και σε διάφορες άλλες μάχες, όπου αγωνίστηκε με προθυμία και γενναιότητα και παραβρέθηκε όπου η πατρίδα τον κάλεσε.

Στο πιστοποιητικό υπάρχει σημείωση του δημάρχου Φαρών Α. Σπηλιωτόπουλου που επικυρώνει τη γνησιότητα των υπογραφών.

%ce%bc%ce%bf%ce%bd%cf%8c%cf%8a%cf%81%ce%b4%ce%b1%cf%82%ce%bc%ce%bf%ce%bd%cf%8c%cf%8a%cf%81%ce%b4%ce%b1%cf%821

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ένα αξιόλογο βιβλίο ενός σημαντικού δημιουργού…

O πατέρας Μάξιμος Ιβηρίτης (Νικολόπουλος) μου έκανε την τιμή να μου στείλει το βιβλίο του «Το Άγιον όρος επί Οθωμανικής κυριαρχίας» (Εκδοτ. Παραγωγή – Διάθεση: Γραφικές Τέχνες – Εκδόσεις Μυγδονία, Θεσ/νίκη, 2012).

Ευχαριστώ πολύ τον Οσιολογιώτατο πατέρα Μάξιμο και εύχομαι ολόψυχα καλή πορεία στο έργο του.

Το έργο αυτό είναι κοπιώδες, είναι θαυμάσιο, είναι μοναδικό!

Στις πρώτες σελίδες του διαπίστωσα ευκρινώς την εκτίμηση του Οικουμενικού Πατριάρχου προς τον συγγραφέα του έργου πατέρα Μάξιμο, η οποία αποτυπώνεται στην από 16.9.2011 επιστολή του, η οποία παρατίθεται στη συνέχεια.

Όπως και εσείς θα διαπιστώσετε διαβάζοντας τα «περιεχόμενα» αυτού, το έργο αποτελείται από 560 σελίδες,  στις οποίες περιλαμβάνονται με σαφήνεια και γλαφυρότητα καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα αλλά και πληροφορίες τόσο για το «Όρος» όσο και για τους εις αυτό διαβιούντες κατά την Α΄ και Β΄ Τουρκοκρατία  και κατά την επανάσταση του 1821 και μετά απ’ αυτήν.

Περιλαμβάνονται επίσης αρκετές σπάνιες και πολύτιμες φωτογραφίες και λιθογραφίες όπως και εικόνες. Φωτογραφίες προθηκών με όπλα Αγιορειτών μοναχών του 1821 και του Μακεδονικού Αγώνα, φωτογραφίες Αγιορειτών αγωνιστών και Μακεδονομάχων. Περιλαμβάνονται επίσης φωτογραφίες των εξωφύλλων πρωτοτύπων πονημάτων ευρισκομένων στην βιβλιοθήκη της Ι. Μ. Ιβήρων.

Στο έργο περιλαμβάνεται επίσης εκτενής βιβλιογραφία συναφών πονημάτων τα οποία στην πλειονότητά τους κατέχει ο συγγραφέας του έργου στην βιβλιοθήκη του.

Αξιοσημείωτο επίσης είναι το γλωσσάριο όπως και το γενικό ευρετήριο το οποίο είναι πολυσέλιδο και λίαν χρήσιμο στον αναγνώστη και κυρίως τον ερευνητή, καθιστώντας αρτιότερο το έργο.

Τέλος το έργο, πέραν της εκ του περιεχομένου του απορρέουσας αξίας και χρησιμότητάς του, το χαρακτηρίζει η καλαίσθητη βιβλιοδεσία του και η εν γένει «πλουσία του» εμφάνιση.

 Ο πνευματικός δημιουργός, πατέρας Μάξιμος, αξίζει των ευχαριστιών και του επαίνου όχι μόνο της ταπεινότητός μου αλλά πιστεύω και όλων των πνευματικών ανθρώπων.

Η προσφορά του στο πνευματικό οικοδόμημα της πατρίδος μας είναι μεγάλη όπως ανάλογη είναι και η τιμή την οποία περιποιεί στην επαρχία Καλαβρύτων και ιδιαίτερα στη γενέτειρά του, το χωριό Καμενιάνους Καλαβρύτων.

%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%82%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%821%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%822%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%823%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%824%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%825%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%826%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%827%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%828%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%829%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%8210%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%8211%ce%ac%ce%b3%ce%b9%ce%bf-%cf%8c%cf%81%ce%bf%cf%8212Α. Τζώρτζης.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Tagged , | Σχολιάστε

Ο «Αλβανός» και η Ακρόπολη!

Χθες – προχθές προσπάθησαν να μας διδάξουν ότι η Ακρόπολη σώθηκε από έναν Αλβανό!

Όσα στη συνέχεια παραθέτω δεν αποτελούν απάντηση στην αλβανική ανάρτηση, η οποία άλλωστε δεν αξίζει.

Τα παραθέτω για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει…  για όσους μου κάνουν την τιμή να «με διαβάζουν» αλλά και εκείνους που θέλουν να τους δείχνουμε και ποιά ιστορία τα γράφει….

Βρισκόμαστε στο έτος 1686 μ. Χ.

Η Αθήνα βρίσκεται υπό Τουρκική κατοχή και η Ενετοί έχουν από το 1684 κηρύξει τον πόλεμο κατά των Τούρκων. Στην Ελλάδα εξεστράτευσαν τον Ιούνιο του 1685, έχοντας ως επικεφαλής τον Φραγκίσκο Μοροζίνη. Αυτός προς εκτέλεση των σχεδίων του εξήτησε και οι Ενετοί του έστειλαν τον Σουηδό στρατηγό Όθωνα Γουλιέλμο Καίνισμαρκ με μισθό 18.000 ενετ. φλωρία. Ευρισκόμενος ο Μοροζίνης, μετά την κατάληψη εδαφών της Πελοποννήσου, στη Ζάκυνθο, απεφάσισε να αποπλεύσει με 7.880 άνδρες και 870 ίππους εναντίον των Αθηνών. Όταν έμαθαν οι Αθηναίοι αυτό, έστειλαν επιτροπή[1] στον Μοροζίνη την οποία αποτελούσαν πρόκριτοι της πόλης.

Τη συνέχεια θα διαβάσετε στα μέρη των σελίδων που ακολουθούν και αναφέρουν και τους συγγραφείς τους.

%ce%b4%ce%bf%cf%8d%cf%83%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b7%cf%82%ce%b4%ce%bf%cf%8d%cf%83%ce%bc%ce%b1%ce%bd%ce%b7%cf%821Από τα παραπάνω, αλλά και άλλες πηγές συνάγεται ότι:

1) Ο Γεώργιος Δούσμανης δεν ήταν ούτε αρχιεπίσκοπος ούτε καν κληρικός.

2)  Οι μετέχοντες στην επιτροπή αυτή ήσαν πρόκριτοι, εκτός του Ιακώβου[2] όστις ήτο μητροπολίτης.

Άλλες πηγές αναφέρουν ότι:

1) Η οικογένεια Δούσμανη ήταν από τις επιφανείς των Αθηνών μετά την Άλωση υπό των Τούρκων[3] και ο Γεώργιος Δούσμανης ήτο Κόμης[4]. Επίσης αναφέρεται ότι ήταν σύμμαχος[5] με τον Καστριώτη και ότι ο Μοροζίνης του έδωσε δίπλωμα ευγενείας διότι, όπως ανέφερε: «Ο Γ. Δούσμανης υπήρξεν εκ των προεστώτων (των Αθηνών), ελθών εξ’ ονόματος αυτών, όπως συμφωνηθεί και αποφασισθεί ο φόρος εις 9.000 ρεάλια κατ’ έτος»[6].

Αναφέρεται επίσης ότι στα 1682 και 1763 απαντάται οικογένεια Δούσμανη στη Ζάκυνθο καταγόμενη από την Αθήνα[7].

Η συνέχεια και περιληπτικά έχει ως εξής:

Οι Τούρκοι είχαν κλειστεί στην Ακρόπολη, όπου είχαν εφοδιαστεί με προμήθειες και όπου είχαν εναποθέσει πυρομαχικά προσμένοντες βοήθεια από τον Σερασκέρη της Θήβας.

Οι Ενετοί του Μοροζίνη και του Καίνισμαρκ τοποθετώντας κατάλληλα τα κανόνια τους κατόρθωσαν  και στις 26.9.1687 (ή κατά Καμπούρογλου στις 16.9.1687) να ρίξουν βολή μέσα στον Παρθενώνα όπου υπήρχε πυριτιδαποθήκη των Τούρκων η οποία ανατινάχθηκε και ανατίναξε και μεγάλο μέρος του ναού. Το πυρ διαδόθηκε και στις γύρω οικίες των Τούρκων, όπου έκαιε επί δύο ημέρες. Ακολούθησαν επευφημίες των Βενετών και των Γερμανών μισθοφόρων τους.

Οι Τούρκοι δεν παραδόθηκαν αμέσως γιατί είδαν να καταφθάνει  βοήθεια του Σερασκέρη από τη Θήβα, αλλά ο  Καίνισμαρκ του επετέθη και όταν οι τούρκοι της Ακροπόλεως είδαν αυτόν να εκδιώκεται, δήλωσαν υποταγή και τους επετράπη εντός 5 ημερών να εγκαταλείψουν τη χώρα με ό,τι καθένας μπορούσε να φέρει στους ώμους του εκτός από τα όπλα τα οποία είχαν παραδώσει.

Έτσι λοιπόν η Ακρόπολη δεν διεσώθη!

(Συμπληρωματικά να αναφέρω εδώ ότι αναζητώντας στον Σάθα και στα ονόματα όσων εκ της Αλβανίας ήρθαν στην Ελλάδα, το επώνυμο Δούσμανης ή Ντούσμανης, δεν το βρήκα.)

______________________________________________________-

[1] Κατά τον Γ. Κωνσταντινίδη (Ιστορία των Αθηνών, Αθήναι 1877), στην επιτροπή μετείχαν οι πρόκριτοι αδελφοί Πέτρος και Δημήτρης  Γάσπαρης, ο δάσκαλος Αργυρός Βεναλδής και ο Σπυρίδων Περούλης, με επικεγαλής τον αρχιερέα Ιάκωβο. Η επιτροπή αυτή μετέβη στον Πειραιά προσφέρουσα υποταγή στον Μοροζίνη και υποσχόμενη κάθε δυνατή βοήθεια για την επίτευξη του σκοπού του δηλ. την επί των Τούρκων κυριαρχία του. όπως διαπιστώνετε δεν αναφέρεται καν ο Γ. Δούσμανης. Ο Logatelli (τ. Α΄ σ. 276) αναφέρει τους μητροπολίτη Ιάκωβο και τους προκρίτους Σταμάτιο Γάσπαρη, Μιχαήλ Δημάκη, Γέωργιο Δούσμανη, Ιάκωβο Damaetre και (τ. Β΄, σ. 3 προσθέτει τους αδελφούς Πέτρο και Δημήτριο Γάσπαρη, Σπυρ. Περούλη, Αργυρό Βεναλδή κ. ά.

[2] Ο Ιάκωβος εχειροτονήθη μητροπολίτης το 1676, όντας πρωτοσύγκελος Μυτιλήνης, παρέμεινε μέχρι το 1687, αλλά καθαιρέθηκε λόγω αναμείξεως του στα Βενετικά και επανήλθε συγχωρεθείς. Τον διαδέχθηκε ο Αθανάσιος Β΄ όστις ήτο και ο τελευταίος μητροπολίτης Αθηνών  κατά την Α΄ περίοδο της Τουρκοκρατίας (Καμπούρογλου, 163).

[3] Καμπούρογλου, Ιστορ. των Αθηναίων, Α΄, 92.

[4] Καμπούρογλου Ιστορ. των Αθηναίων, Γ΄, 199.

[5] Καμπούρογλου, Ιστορ. των Αθηναίων, Γ, 97.

[6] Καμπούρογλου Ιστορ. των Αθηναίων, Γ΄, 236.

[7] Ζώης, Λεξικό.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«Ψήγματα» εκ των δεινών της κατοχής…

 [Τα αποσπάσματα εγγράφων που ακολουθούν είναι όλα του 1944 και αναφέρονται όλα σε δραστηριότητες του 12ου συντάγματος του ΕΛΑΣ (από το αρχείο του οποίου και προέρχονται – Ε.Λ.Ι.Α.). Το Σύνταγμα αυτό δρούσε κυρίως στο νομό Αχαΐας.

Τα παραθέτω για να δουν και να καταλάβουν κυρίως οι νέοι, έστω και αμυδρά μέσα απ’ αυτά, αφ’ ενός την κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η χώρα, αφ’ ετέρου τις συνθήκες και την κατάσταση εκείνων που πολεμούσαν τότε τον κατακτητή. Ίσως αποτελέσουν ισχυρά κίνητρα αφύπνισης και διδάγματα για την σημερινή πορεία μας σαν έθνος.]

Αντάρτες ξυπολύτοι και χωρίς ιματισμό:

«ΕΛΑΣ/ 12ον Σύνταγμα/ Αριθ. Απ. 760/ Προς Ι και ΙΙ Τάγμα/ Εξ. Επείγον/ ώρα 20/ Κατόπιν ΑΠ. 538/44 Δ/γής VIII ταξιαρχίας ΙΙ Τάγμα να μετασταθμεύσει ολόκληρον μέχρι εσπέρας 7ην τρέχοντος εις Λαγοβούνι.- Να παρακολουθήσουν ει δυνατόν και οι ανυπόδητοι τακτοποιούμενοι δια προχείρων μέσων….».

«…Εχορηγήσαμεν εις τον συναγωνιστήν Τίγρην 2/μερον άδειαν δια το χωρίον του προκειμένου να προμηθευτεί ιδιωτικά υποδήματα ως τελείως ανυπόδητος….

«…Παρακαλούμεν εάν το Σύνταγμα δύναται να μας εφοδιάσει δια σολοδέρματος να διατάξει την χορήγησιν ποσότητος καθ’ όσον έχωμεν πολλά κατεστραμένα άρβυλα και αρκετούς ανυπόδητους./ …».

«…όσο ήταν μπορετό να μας εφοδιάσουν οι πολιτικές οργανώσεις της Πάτρας, Αιγίου και άλλων αστικών κέντρων. Μας είχαν φέρει αρκετά άρβυλα και λίγο ιματισμό…».

Αξύριστοι-ακούρευτοι:

 Βερσοβά: «Ο ίδιος […] καπνοπώλης στις 12.12.43 έλαβε 210.000 δρχ. για προμήθια τριών πενηνταριών τσιγάρων και στις 20.12.43 έλαβε 240.000 για το κούρεμα και ξύρισμα 31 ανταρτών…».

Μεσορούγι: «Απόδειξη με ημερομηνία 8.1.1944 αναφέρει ότι ο […] κάτοικος Μεσορουγίου έλαβε 236.000 δρχ. από τον ταμία του ΙΙ ανεξαρτήτου Τάγμ. ΕΛΑΣ, Περικλή «για μαλλιά και ξύρισμα των ανδρών…».

Λιποταξίες:

Κάποιοι λιποτάκτησαν και προσχώρησαν στις εχθρικές τάξεις. Κάποιοι δεν άντεξαν τις κακουχίες και τον πόλεμο. Κάποιοι άλλοι «έφυγαν» διότι όταν τους στρατολόγησαν δεν είχαν ιδέα πού πήγαιναν και τι θα αντιμετώπιζαν, δεδομένου ότι πολλοί εξ’ αυτών ήσαν παιδιά κάτω των είκοσι ετών. (Τα ονόματα τα απαλείφω γιατί δεν γνωρίζω το λόγο της λιποταξίας τους, αλλά και για το λόγο ότι ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός κυρίως, στην παρούσα ανάρτηση).

Ενδεικτικά:

[….] από Μοίραλι Φαρρών. Αναγράφεται σε φ. Μητρώου του 2ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στον 6ο λόχο, στις 27.10.44, με χρονολογία κατάταξης 1.10.44. Την ίδια ημέρα (27.10.44) έχει συνταχθεί φύλλο λιποταξίας για τον [….] όστις απουσιάζει από το λόχο του από 19.10.44 και κηρύσσεται λιποτάκτης από 20.10.44.

[….]: Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο […] από το Καλάνιστρα κατηγορούμενος για λιποταξία

[…] του Χρήστου εκ Στρεζόβης. Από φ. λιποταξίας του 1ου λόχου του ΙΙ Τάγμ του 12ου Συντ. του ΕΛΑΣ με ημερομηνία 5.12.44, μαθαίνουμε ότι είχε λάβει 10ήμερη κανονική άδεια από 18.11.44 για Δάφνη και κηρύχθηκε λιποτάκτης από 2.12.1944.

[…] αντάρτης από Κάνη Καλαβρύτων. Σε φύλλο Λιποταξίας από 30.12.1944, αναφέρεται ότι γονείς του ήσαν […], ήτο κλάσεως 1940 και δόθηκε ως λιποτάκτης από 16.12.1944.

Οι καταδίκες (για λιποταξία και άλλα αδικήματα):

«Κοινοποιούμεν κατωτέρω αποφάσεις του στρατοδικείου του τάγματος. 1) Δια της υπ’ αριθ. 5/1/2/44 αποφάσεως του στρατοδικείου του Τάγματος, κατεδικάσθη εις θάνατον ο Μπούνιας Μ. ή Πετρόμπεης, κάτοικος […], επαγγέλματος κτηματίας, κατηγορούμενος επί λιποταξία εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ. Ο ως άνω εξετελέσθη την 1/2/44 εις το χωρίον Μεγάλο Μποντιά. 2)… 3)… Των ως άνω αποφάσεων να λάβωσι γνώσιν άπαντες οι άνδρες των λόχων/ Σ.Δ. Τάγματος 13.2.44/ Σφακιανός/ Ζαχαριάς»

Ομοίως: «…Σχίζας Ανδρέας, κάτοικος Αιγίου, […]  κατηγορούμενος επί λιποταξία εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ και κλοπή. Ο ως άνω εξετελέσθη την 1/2/44 εις το χωρίον Μεγάλο Μποντιά. 3)… Των ως άνω αποφάσεων να λάβωσι γνώσιν …»

Ομοίως: «ο Μιχαλόπουλος Κ. ή Αγώνας, κάτοικος Μαζαράκι, ετών 22, επαγγέλματος εργάτης, κατηγορούμενος επί λιποταξία εκ των τάξεων του ΕΛΑΣ. Ο ως άνω εξετελέσθη την 11/2/44 εις το χωρίον Μπούμπουκα. Των ως άνω αποφάσεων να λάβωσι γνώσιν…».

%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%ce%b4%ce%af%ce%ba%ce%b5%cf%82(Από Ε.Λ.Ι.Α.).

Αξία προϊόντων και «κατοχικά λεφτά»:

1 οκά φασόλια: 18.000 δρχ.

1 οκά φακή: 20.000 δρχ.

1 λίρα Αγγλίας χρυσή: 10 εκατομμ. δρχ.

1 οκά καπνού: 1.000.000 δρχ.

2 κούτες τσιγάρα: 1.000.000 δρχ.

κ.ο.κ.

Έτσι,  αποτυπώθηκαν τα παραπάνω…:

«…Απόδειξη προς το ΙΙ Ανεξάρτητο Τάγμα του ΕΛΑΣ, με ημερομηνία 25.11.43, αναφέρει ότι ο […] κάτοικος Αρφαρών, έλαβε από την επιμελητεία του Τάγματος (Θ. Κολοκοτρώνη και Μ. Ξάνθο) ποσό 56.000 δρχ. για την αγορά 2 οκάδων φασολίων προς 18.000 την οκά και 1 οκάς φακής προς 20.000 την οκά. Επίσης στο χωριό αυτό συγκεντώθηκαν από έρανο 12 οκάδες φασόλια και 14 οκάδες φακές… Άλλη απόδειξη από 20.12.43 αναφέρει ότι ο καπνοπώλης […] κάτοικος Αρφαρών, έλαβε 1.960.000 δρχ. για την προμήθεια 140 πακέτων τσιγάρων στο ΙΙ Ανεξ. Τάγμα του ΕΛΑΣ, 1ος Λόχο. Από απόδειξη με ημερομηνία 24.12.1943, προκύπτει ότι ο […], υπεύθυνος εφ. ΕΛΑΣ Αρφαρών, έλαβε παρά του καπετάνιου του τάγματος «Κολοκοτρώνη» 4 λίρες Αγγλίας προς εξαργύρωση και αγορά τροφίμων.».

«…Επίσης σε άλλη απόδειξη με ημερομηνία 11.3.44 αναφέρεται ότι […] κάτοικος Ζαχλωρού εξαργύρωσε μια χρυσή λίρα Αγγλίας του ΙΙ/12 Συντ/τος προς 10 εκατομμ. δρχ. Η ίδια, την ίδια ημέρα, έλαβε 6.600.000 δρχ. από την ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ, για την προμήθεια 5 και ½ οκάδων καπνού για τις ανάγκες του Τάγματος….».

«Σε απόδειξη από 21.2.1944 αναφέρεται ότι ο […] κάτοικος Καλαβρύτων,  έλαβε από το ΙΙ/12 Συντ/τος του ΕΛΑΣ, μία λίρα Αγγλίας χρυσή ως αξία για είκοσι πέντε οκάδες φασόλια. Ο ίδιος, στις 28.2.44, έλαβε από την ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ 4 εκατομμ. δρχ. για την προμήθεια 4 οκάδων καπνού. Σε άλλη απόδειξη από 16.3.1944 αναφέρεται ότι ο […] κάτοικος Καλαβρύτων,  έλαβε από το ΙΙ/12 Συντ/τος του ΕΛΑΣ, 2.100.000 δρχ. ως αξία για 1 και ¾  οκάδες καπνό. Ο ίδιος στις 24.2.44 έλαβε από την ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ 2.550.000 για 17 οκάδες φασόλια που τους προμήθευσε. Σε άλλη απόδειξη από 16.3.44 αναφέρεται ότι ο παραπάνω […] έλαβε από το ΙΙ/12 Συντ/τος του ΕΛΑΣ, 500.000 δρχ. για την αξία μιας κούτας τσιγάρων των 100. Ο ίδιος […] στις 23.3.44 έλαβε 1 εκατομμ. δρχ. για την προμήθεια 2 κουτών τσιγάρων των 100, στην ίδια μονάδα του ΕΛΑΣ.».

Με Γερμανικές στολές…:

Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας] (15.8.1944, φ. 12) ανέφερε τα εξής: «Η δολοφονική και ληστρική δράση των Γερμανοτσολιάδων εντείνεται καθημερινά σε βάρος του λαού της Αιγιάλειας. Ταγματα[σφα]λήτες και χωροφύλακες με γερμανική στολή συνοδευόμενοι από λίγους Γερμανούς… στο χωριό Αρφαρά σκότωσαν 4 αόπλους πατριώτες ακόμη και δύο γύφτους που αμέριμνα έπλεκαν τα κοφίνια τους…. Στο Αγρίδι σκότωσαν τον Δ. Αγγελετόπουλο…».

Σε «Δελτίο κινήσεων του εχθρού» του ΕΑΜ Αιγιαλείας προς το ΙΙ/12ου Τάγμα, με ημερομηνία 22.5.44, αναφέρονται και τα εξής: «…Την 21.5.44 ενεφανίσθη ερχόμενος από Μπαλκουβίνα άγνωστος με Γερμανική στολή, του οποίου ύστερα εξηκριβώθη η ταυτότης ότι ήτο τσολιάς, στην Ακράτα, από όπου πήρε ζώο και κατέβηκε, περάσας έξωθι Πλατάνου, στο Δημόσιο Δρόμο, απ’ όπου πήρε Γερμανικό αυτοκίνητο προς Αίγιον, αφήσας το ζώο και τον συνοδό του ένα παιδί εξ’ Ακράτας. Σημειωτέον ότι είχε μαζί του έν αυτόματο όπλο…».

Συνεργάτες των Γερμανών και άλλων τρομοκρατών της περιόδου εκείνης:

(Τα ονόματα τα έχω «σβήσει» εγώ για τους λόγους που παραπάνω αναφέρονται).

%ce%b3%ce%b5%cf%81%ce%bc%ce%b1%ce%bd%cf%8c%cf%86%ce%b9%ce%bb%ce%bf%ce%b9%ce%bc%ce%b5-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%b1%ce%ba%cf%81%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%8d%cf%82Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Γκερμπεσιώτες στον ΕΛΑΣ.

Η 28η ημέρα του Οκτώβρη πλησιάζει και η αντίσταση του Έλληνα, του ελληνικού λαού στους καταχτητές Γερμανούς και Ιταλούς, αλλά και τα δεινά που ακολούθησαν μας έρχονται στο νου…

Μεταξύ εκείνων που πολέμησαν τους καταχτητές ήσαν και οι μαχητές του ΕΛΑΣ[1].

Για τους καταγόμενους από το Γκέρμπεσι, μέχρι στιγμής, έχω ελάχιστα στοιχεία. Μερικά απ’ αυτά παραθέτω στη συνέχεια:

Παπαζαφείρης Βασίλειος: (ψευδώνυμο: Λεπίδας) από το Γκέρμπεσι Λαπαθών. Ανήκε στο ΙΙΙ τάγμα του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Τραυματίστηκε σε σύγκρουση που έγινε στις 17 Αυγούστου 1944 έξω από τα Λεχαινά στη θέση Δροσαλή, όπου τμήμα του ΙΙΙ τάγματος με επικεφαλής τον λοχία Κουλουβάρδη (Μπουρνιά) συνεπλάκη με δύναμη Γερμανών. Αποτέλεσμα: 7 Γερμανοί νεκροί και 2 τραυματίες. Αντάρτικες απώλειες 2 τραυματίες: Ο Βασίλειος Παπαζαφείρης (Λεπίδας) και ο Νικόλαος Καρδιανός (Καρατζάς). Δεν γνωρίζω άλλα στοιχεία.

%cf%80%ce%b1%cf%80%ce%b1%ce%b6%ce%b1%cf%86%ce%b5%ce%af%cf%81%ce%b7%cf%82-%ce%bb%ce%b5%cf%80%ce%af%ce%b4%ce%b1%cf%82Σκόνδρας Ανδρέας: από Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία). Αναγράφεται σε φ. Μητρώου του 2ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στον 6ο λόχο, στις 27.10.44, με χρονολογία κατάταξης 1.10.44. Την ίδια ημέρα (27.10.44) έχει συνταχθεί φύλλο λιποταξίας για τον Ανδρέα Σκόνδρα όστις απουσιάζει από το λόχο του από 18.10.44 και κηρύσσεται λιποτάκτης από 25.10.44.

%cf%83%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%b1%cf%82%cf%83%ce%ba%cf%8c%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%b1%cf%821

Ταπεινός Βασίλειος: από Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία). Αναγράφεται σε φ. Μητρώου του 2ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στον 6ο λόχο, στις 27.10.44, με χρονολογία κατάταξης 1.10.44. Την ίδια ημέρα (27.10.44) έχει συνταχθεί φύλλο λιποταξίας για τον Βασίλη Ταπεινό όστις απουσιάζει από το λόχο του από 17.10.44 και κηρύσσεται λιποτάκτης από 24.10.44.

%cf%84%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%82%cf%84%ce%b1%cf%80%ce%b5%ce%b9%ce%bd%cf%8c%cf%821Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, οι Ανδρέας Σκόνδρας και Βασίλειος Ταπεινός κατατάχτηκαν την ίδια ημέρα στον ΕΛΑΣ (1.10.44) στον ίδιο λόχο (6ο) και φέρονται να εγκατέλειψαν τις μονάδες τους στις 17 ο Ταπεινός και στις 18 του μηνός ο Σκόνδρας, μετά δηλαδή παραμονή 17 και 18 ημερών. Άλλα στοιχεία δεν γνωρίζω για τους παραπάνω μέχρι σήμερα. Παρακαλώ όποιον έχει στοιχεία και επιθυμεί ας μου τα στείλει.

Την ίδια ημέρα κατατάχθηκε και ο Κωστούλιας Μιλτιάδης από το Μουρίκι, όστις λιποτάκτησε από 20.10.44, ο Αντώνης Ζαχαρόπουλος από το Μοίραλι, όστις κηρύχθηκε λιποτάκτης από 20.10.44 κ. α.

(Σημείωση: Εάν κάποιος εκ των ανωτέρω τυχόν επιζών ή απόγονος αυτού, αισθάνεται ότι θίγεται ή εν τέλει δεν επιθυμεί να αναφέρεται σ’ αυτήν την ανάρτηση το συγκεκριμένο όνομα, παρακαλώ να μου το γνωρίσει μέσω του mail και αμέσως θα το αφαιρέσω, διότι σκοπός μου είναι μόνο η αποτύπωση των ιστορικών προσώπων και γεγονότων και σε καμία περίπτωση δεν επιδιώκω άλλο τι π.χ. προσβλητικό ή σε βάρος προσωπικών δεδομένων κάποιου ατόμου.).

. Για τον αείμνηστο μπάρμπα μου Χαράλαμπο Τζώρτζη (Μπέκιο), μαχητή και αυτόν του ΕΛΑΣ, ευελπιστώ ότι θα συγκεντρώσω ικανά στοιχεία και τότε θα επανέλθω.

Πηγή των εγγράφων: Αρχείο 12ου Συντάγματος ΕΛΑΣ.


[1] Ο Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ) ήταν το στρατιωτικό σκέλος του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) κατά την κατοχή της Ελλάδας. Ιδρύθηκε στις 16 Φεβρουαρίου του 1942. στις επαρχίες Καλαβρύτων, Αιγιαλείας και Πατρών την εποχή εκείνη είχε επικρατήσει το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ με έδρα την επαρχία Καλαβρύτων. Ο ΕΛΑΣ είχε οργανωμένα δύο Συντάγματα το 6ο και το 12ο στις επαρχίες αυτές καθένα των οποίων περιελάμβανε δύο Τάγματα. Εκτός αυτών είχαν ιδρυθεί από τον ΕΛΑΣ και ανεξάρτητα Τάγματα Καλαβρύτων και Αιγιαλείας. Το 12ο Σύνταγμα είναι το πρώτο αντάρτικο Σύνταγμα που συγκροτήθηκε στην Πελοπόννησο και αυτό έγινε στη Ρακίτα. Στρατιωτικός Διοικητής ορίστηκε ο Συν/χης Βλάσης Ανδρικόπουλος, πολιτικός ο Γιώργης Σουλελές (Νώντας) και καπετάνιος ο Λαμπέτης. Στη Ρακίτα επίσης συγκροτήθηκε και το Ι τάγμα του 6ου Συντάγματος Κορίνθου με στρατιωτ. Διοικητή τον ανθ/γό Μπούρα.

Για κάθε χρήση των στοιχείων, απαιτείται η σαφής αναγραφή της πηγής.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Μέρος τηλεφωνικού δικτύου του Ε.Λ.Α.Σ. στην επαρχία Καλαβρύτων.

Αυτό είναι το σχεδιάγραμμα του τηλεφωνικού δικτύου του ΕΛΑΣ, στην περιφέρεια αρμοδιότητας του 12ου Συντάγματος καθώς και τα χαρακτηριστικά των τηλεφων. Κέντρων.

Στο Γκέρμπεσι δεν υπήρχε σταθμός.

Δεν υπήρχε σύνδεσμος άραγε; Ίδωμεν…

img_1966img_19641img_19652Θ. Τζώρτζης.

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Βιβλίων συνέχεια…

Ο συγγραφέας, του βιβλίου που ακολουθεί και έχει περιέλθει στα χέρια μου, Κ. Β. Καραστάθης είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας 30 έργων ιστορικών, διηγημάτων, θετρικών κ.λ.

Όσοι θέλουν να μάθουν και από άλλους (εκτός από εμένα) για την ονομασία των αρβανιτοχωρίων, ας ρίξουν μιαματιά στην τελευταία σελίδα της παρουσίασης (σελ. 148 του βιβλίου) όπου έχω και τη σχετική σημείωση.

giannopoulougiannopoulou1giannopoulou2giannopoulou3giannopoulou4giannopoulou5

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση, Uncategorized | Σχολιάστε

Ο λήσταρχος Νίκος Σκαρτσώρας.

Η κα Αλεξάνδρα Γιαννοπούλου, έλκουσα την καταγωγή της από το Γκέρμπεσι (Προφ. Ηλία), μου έστειλε το παρακάτω έρθρο της δημοσιευμένο στο τεύχος Ιουνίου της εφημερίδος «Αχαγιώτικα Νέα». Είναι ενδιαφέρον και αξίζει να το διαβάσετε!

Κα Γιαννοπούλου σας ευχαριστώ πολύ!

(με κλίκ πάνω στην εικόνα μεγενθύνεται και γίνεται ευανάγνωστη).

giannopoulou

Posted in Καταχωρήσεις άρθρων αναγνωστών | Tagged | Σχολιάστε

Οικονόμου Αριστείδης από Κόκοβα (Σκοτάνη).

 

swwwwssssssssssssssssssssss

Στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων τ. Δ’ σελ. 559 αναφέρονται τα εξής:

«Οικονόμου Αριστείδης: από Κόκοβα, δικαστικός και βουλευτής, διαπρέψας αλλά μη υπάρχων περί το 1906 (Παπανδρέου: Επαρχία…, σ. 163). Πρέπει να είναι ο ίδιος: που ήταν πρωτοδίκης στην Πάτρα το 1862, όταν μπήκε επικεφαλής της Επανάστασης κατά του Όθωνα και ονομάστηκε «Εισαγελέας του λαού». Το 1864 έγινε Πρόεδρος Πρωτοδικών Πατρών (ΜΕΕ ΙΗ΄ 758) (Τριανταφύλλου, Λεξικό 1481). Οικονόμος Αριστείδης, Καλαβρυτινός, αναφέρεται ως εκδότης

της εφημερίδας «ΠΑΛΑΙΟΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΙΝΟΣ», (βλ. λ. Εφημερίδες). Ο ιερέας Χριστόπουλος Σπ. στην Επετ. των Καλαβρ. 1970 σελ. 217-225 αναφέρει μεταξύ άλλων, σχετικά: «Ο Αριστείδης Οικονόμου υπήρξε μία Καλαβρυτινή μορφή, η οποία δι’ αρκετόν χρόνον έλαμψεν τόσον εις τον Καλαβρυτινόν, όσον και εις τον Πανελλήνιον ορίζοντα. Διετέλεσε βουλευτής Καλαβρύτων και υπουργός, διακριθείς εις πολλούς άλλους τομείς της πολιτικής και κοινωνικής ζωής της Χώρας, κατά τον παρόντα αιώνα. Μάλιστα υπήρξε και ο πρώτος Καλαβρυτινός δημοσιογράφος, εκδίδων την εφημερίδα «Παλαιός Καλαβρυτινός». Εις την Κόκκοβα δεικνύουν ακόμη τα ερείπια της οικίας του Παπά κύρ Κωνσταντίνου, πάππου του Αριστείδου, και διηγούνται ότι την αποφράδα ημέραν, καθ’ ήν έφθασεν εις το χωρίον τούτο (θα ήτο κατά το 1760) η απελπιστική είδησις ότι ο Σουλτάνος εχάρισε εις την Βαλιδέ Σουλτάναν όλην την περιοχήν του Δήμου Λευκασίων μαζί με τους κατοίκους της και τα υπάρχοντά των και οι χωρικοί εν απογνώσει είχον συναθροισθή έξω του χωρίου εις τα «Αλώνια» να συνεννοηθούν περί του πρακτέου, εφάνη ερχόμενος μακρόθεν από τα χωράφια του ο παπάς Κωνσταντίνος. Οι χωρικοί τον περιεκύκλωσαν, του διηγήθηκαν τα θλιβερά «μαντάτα» και τον ηρώτησαν τι να κάνουν. Ο Οικονόμος Κυρίου παπάς Κωνσταντίνος εκοίταξεν επιμόνως τας χείρας των και απήντησεν: «Την δύναμίν σας την έχετε εις τας χείρας σας». Ο παπάς κύρ Κωνσταντίνος είχεν ένα υιόν ονόματι Αθανάσιον και κατά οικογενειακήν παράδοσιν τον προώριζεν δια κληρικόν. Δια χειροθεσίας του Επισκόπου Καλαβρύτων ο νέος κατέστη «Αναγνώστης». Ο πανοσιολογιώτατος πατήρ του ηύρεν μίαν καλήν γυναίκα…». Και συνεχίζει παραθέτοντας και ένα προικοσύμφωνο του Αθανασίου Οικονόμου (που μετά δέκα έτη έγινε ιερέας) ο οποίος παντρεύτηκε την Διαμαντούλα Λαγουμιτζόπουλου από Άγιο Βλάσιο και απέκτησαν τρία παιδιά: τον Προκόπη, τη Θοδώρα και τον Κωνσταντίνο από τον Οποίο γεννήθηκε ο Αριστείδης.».

Να σημειώσω ότι, βουλευτής εκλέχτηκε με μεγάλη πλειοψηφία το 1879 και κατόπιν, και έμεινε παροιμιώδης η φράση του Θρασυβ. Ζαΐμη, όταν μήνες μετά τις εκλογές έλεγε «ακόμα ψηφίζουν τον Οικονόμου στα Καλάβρυτα».

Όσα περί αυτού περιήλθαν τελευταία σε γνώση μου περιλαμβάνονται στον υπό διαμόρφωση Συμπληρηρωματικό τόμο του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων.

(Η φωτογρ. και το κείμενο είναι από το βιβλίο του Ι. Τσιώτου «Ιστορία των Καλαβρυτινών».)

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Έγγραφα σχετικά με τη δημιουργία του νεκροταφείου στη θέση «Γαϊδουρόραχη» των Καλαβρύτων.

Από έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών με ημερομηνία 24.4.1845 μαθαίνουμε ότι ο Διοικητής Καλαβρύτων είχε υποβάλλει αναφορά προς το υπουργείο των Εσωτερικών «περί παραχωρήσεως εθνικής γης εις την πόλιν των Καλαβρύτων για να χρησιμεύσει ως νεκροταφείο». Το υπουργ. Οικον. ήτο «κατά πάντα σύμφωνο με τη γνώμη του υπουργείου επί των Εσωτερικών».

Από πρόχειρο σημείωμα προς το υπουργείο εσωτερικών με ημερομηνία 25.8.1845 προκύπτει ότι σύμφωνα με τον νόμο περί προικοδοτήσεως θα μπορούσε να δοθεί σε κάθε Δήμο εκ των εθνικών γαιών αναγκαία έκταση για τη δημιουργία Νεκροταφείου, εφ’ όσον αυτή η έκταση δεν μπορούσε να ευρεθεί από εκτάσεις διαλυθέντων μοναστηριών. Επειδή όμως το αίτημα πιθανότατα είχε διατυπωθεί[1] από τους κατοίκους των Καλαβρύτων, η ευεργετική αυτή διάταξη του νόμου δεν επεκτεινόταν σε  ομάδα ή άθροισμα πολιτών και κατά συνέπεια θα έπρεπε ο Δήμος των Καλαβρύτων με πράξη του Δημοτ. Συμβουλίου να ζητήσει να προικοδοτηθεί με την ανάλογη έκταση για νεκροταφείο της πόλεως των Καλαβρύτων, διαφορετικά το αίτημα των κατοίκων θα κρινόταν απαράδεκτο. Μόνο έτσι θα μπορούσε να προκληθεί διάταγμα προς παραχώρηση γης.

Στις 12.12.1845 ο Διοικητής Καλαβρύτων Α. Δαρειώτης σε έγγραφό του προς το υπουργ. των Εσωτερικών, σχετικά με την παραχώρηση γηπέδου στο Δήμο Καλαβρύτων για Νεκροταφείο, αναφέρει ότι του διαβιβάστηκε από τον Δήμαρχο Καλαβρύτων η υπ’ αριθ. 423 πρωτότυπη πράξη του Δημοτ. Συμβουλίου δια της οποίας ζητείται να παραχωρηθεί στο Δήμο η θέση «Γαϊδουρόραχη» για να χρησιμεύσει για ταφή των νεκρών και παρακαλεί το υπουργείο να προκαλέσει το απαιτούμενο Β. Διάταγμα.  Το υπουργείο των Εσωτ. διεβίβασε το αίτημα στο αντίστοιχο των Οικονομικών Υπουργείο στις 21.12.1845 «για να ενεργήσει τα δέοντα».

Το υπουργ. των Οικονομικών στις 3.1.1846 (9.1.1846) με έγγραφό του προς τον Έφορο Καλαβρύτων του δίδει οδηγίες να ενεργήσει καταμέτρηση και οριοθέτηση της έκτασης στη θέση «Γαίδουρόραχη» και να συντάξει σχετικό πρωτόκολλο, σημειώνοντας ότι σε καμία περίπτωση η καταμετρουμένη για τον συγκεκριμένο σκοπό έκταση εθνικής γης δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 5 έως 6 στρέμματα και γι’ αυτό θα πρέπει να υπάρξει συνεννόηση μετά του Επάρχου, ο οποίος και θα προσυπογράψει το πρωτόκολλο. Επίσης το υπουργείο κάνει γνωστό ότι, πριν την καταμέτρηση, απαιτείται και έγγραφη γνωμοδότηση του αρμοδίου Διοικητικού ή άλλου γιατρού, περί της καταλληλότητας της θέσεως αυτής, και αυτή η γνωμοδότηση, επικυρωμένη από Έπαρχο ή το Νομάρχη, θα πρέπει να συνοδεύει το σχετικό πρωτόκολλο.

Τα παραπάνω γνωρίζει ο Έφορος στον Έπαρχο στις 7.1.1846.

Στις 20.1.1846, από τα Καλάβρυτα ο εκ του δήμου Κερπινής ιατρός Νικόλαος Ιω. Μέγαρης  σε τετρασέλιδη θεωρημένη αρμοδίως, έκθεσή του αναφέρει περί της καταλληλότητας της θέσης για Νεκροταφείο. Η έκθεση έχει ως εξής :

«Προς τον Δήμαρχον Καλαβρύτων/ Κατά συνέπειαν της υπ’ αριθ. 47 προς ημάς προσκλήσεώς σας, εκδοθείσης συνεπεία της υπ’ αριθ. 142 Διαταγής του Επαρχείου, και υπ’ αριθ. 57 του Οικον. Εφόρου Καλαβρύτων, ο υποφαινόμενος μετέβην σήμερον ενταύθα εις την πρωτεύουσαν της πόλεως Καλαβρύτων, και επιθεωρήσας τας θέσεις Γαίδουρόραχης, επί τω λόγω του ότι πρόκειται να παραχωρηθεί εις την κοινότητα της πόλεως ταύτης, ως έξ  στρέμματα γηπέδου εις την ρηθείσαν θέσιν παρά του υπουργείου προς ταφήν των νεκρών, ή και σχηματισμόν νεκροταφείου./ Θεωρήσας όθεν τας διαφόρους κατ’ εκείνο το μέρος θέσεις, λαβών υπ’ όψιν και τας πρότερον εγκριθείσας παρά του Διοικητικού ιατρού γνωμοδοτήσεις, επ’ αυτώ τούτω τω σκοπώ εν μέρει ενεργηθείσας εις δύο μέρη της πόλεως ταύτης, με θλίψιν και γογγυσμόν των κατοίκων. Συμορφωθείς και με τα περί νεκροταφείου διατεταγμένα, και μετά του υπ’ αριθ. 150 Διατάγματος από 28/9 Απριλίου / Μαρτίου 1834 περί Νεκροταφείων ορισμένα, Γνωμοδοτώ ότι προς το Αρτικοανατολικόν μέρος της πόλεως ταύτης υπάρχει κατάλληλος θέσις δια την οποίαν πρόσθετο σκοπόν και η δημοτική αύτη Αρχή είναι σύμφορος και σύμφωνος κατά τα μνησθέντα περί νεκροταφείων διατεταγμένα./ α) Ότι η θέσις αύτη κλίνει προς το Αρτικοανατολικόν μέρος, β) ότι η ποιότης του γηπέδου τούτου είναι άνυδρος και ξερή κλίνων[!] οποσούν εις αργιλώδες και φαιάν, γ)  ότι η πόλις κειμένη μάλλον και κλίνουσα προς το μεσημβρινόν μέρος, οι πνέοντες άνεμοι είναι ο Νότος και κυρίως ο Ζέφυρος, όστις εκπνέει κατά το πλείστον του χρόνου, θέλει αποπέμπωσι τας νοσηράς αναφυομένας εξατμίσεις προς το απέναντι μέρος του νεκροταφείου, και προς τα κάτωθεν οπού δεν θέλει προξενεί βλάβην  ως εκ των αναφυομένων συνήθως αερίων εξερχομένων εκ των τάφων, δ) Ότι το νεκροταφείον θέλει είναι εις το άκρον της πόλεως, εν εκ των προτίστων αντικειμένων οπού προβλέπει ο νόμος, και απέχων[!] εκ της πόλεως κατά το ρηθέν διάταγμα περί Νεκροταφείων 100 μέτρα από την τελευταίαν οικίαν και 120 περίπου εκ των λοιπών συμπλησιαζουσών οικιών Μεσημβρινώς, εκ δε του Ανατολικού επίσης υπέρ των 120./ ε) Ότι εγκριθείσης ταύτης της θέσεως, ευκολύνει τους κατοίκους εν ώρα χειμώνος την δι’ αυτών μετακόμησιν, προς ενταφιασμόν των νεκρών των./ Επειδή όμως δια να γίνει εν τακτικόν νεκροταφείον ,απαιτεί κατά τον νόμον να έχει όλα τα προσόντα τα συνιστώντα αυτό, παρατηρώ να παραχωρηθεί τόσον ανάλογον γήπεδον απού να δυνηθεί ο Δήμος να κατασκευασθεί εις ιερός ναός, και ένας ιδιαίτερος οικίσκος, και κυρίως λέγω να υποχρεωθεί το Δημοτικόν Ταμείον όσον ένστι περί τελευταίου, ως χρησιμεύων[!] προς εναπόθεσιν των νεκρών δια να εκπληρού[ν]ται  χρείας τυχούσης εν καιρώ τα παρά του νόμου διατεταγμένα εντός αυτού, οίον βοήθεια προς τους νεκρούς[;], και νεκροτομεία[!] και νεκροψία./ ως προς το πρώτον ιατρικής βοήθειας ως εκ της επιστήμης ταύτης δια τον απερίσκεπτον ενταφιασμόν ανθρώπων νεκρών κατά το φαινόμενον μόνον, ως εκ διαφόρων περιπτώσεων τούτου γενομένου, ως προς τα δεύτερα δια να διακρίνονται και ανακαλύπτονται ιατροδικαστικώς λαθραίοι και βίαιοι θάνατοι./ Όθεν γνωμοδοτώ δια την μνησθείσαν αυτήν θέσιν Γαϊδουρόραχην επικαλουμένην, των ιδιοκτημόνων Γιακούπη Τζιλαρδιώτη και Μπουσγαλή, υπό τους ανωτέρω όρους, και της τοιχοδιαχωρήσεως κατά το μέρος της πόλεως, και τούτο ότι εν καιρώ κατασκευής τούτου απαιτεί προσωπικήν εμφάνισιν ειδήμονος ιατρού,δια τον λόγον γνωμο[δο]τήσεως, δια τον προσδιορισμόν της θέσεως του ιερού ναού και οικίσκου, και δια την τοιχοδιαχώρησιν τούτου./ Υποσημειούμαι./ τη 20 Ιανουαρίου 1846./ Εν Καλαβρύτοις/ ο εκ του Δήμου Κερπηνιτών ιατρός/ Νικόλαος Ιω. Μέγαρης/ Εθεωρήθη/ τη 20 [δυσαν. οι λοιπές λέξεις]».

Στις 7.2.1846 ο Έφορος Καλαβρύτων με έγραφό του προς τον Γεωμέτρη τον καλεί να μεταβεί στη θέση Γαϊδουρόραχη της πόλεως των Καλαβρύτων να καταμετρήσει εθνική γη που ανήκε στους Οθωμανούς Μπούσγαλη και Τζιλαρδιώτη, έως έξι στρέμματα.

Στις 8.2.1846 συντάσσεται πρωτόκολλο καταμέτρησης και οριοθέτησης μετά σχεδιαγράμματος, για 5 στρέμματα και 230 μέτρα το οποίο υπογράφεται από τον Έπαρχο, τον Οικονομικό Έφορο και τον Γεωμέτρη. Στο σχεδιάγραμμα στα βόρεια της έκτασης αναγράφεται «λοφίσκος Γαϊδουρόραχη», στα νότια «εθνικαί γαίαι» στα ανατολικά «πέτραι και γη εθνική» και στα δυτικά «πέτραι και δρόμοι». Το πρωτποκολλο παρατίθεται στο τέλος του παρόντος.

Στις 20.2.1846 ο Οικον. Έφορος Καλαβρύτων στέλνει το υπ’ αριθ. 57/224 έγγραφο προς το Υπουργ. Οικονομικών, στο οποίο αναφέρει ότι έγινε η καταμέτρηση και οριοθέτηση της έκτασης για το νεκροταφείο και διαβιβάζονται συνημμένα το πρωτόκολλο της καταμετρήσεως και την γνωμοδότηση του ιατρού Μέγαρη. Στο περιθώριο του εγγράφου αυτού υπάρχει σημείωση του υπουργού των Οικονομικών: «Επιστρέφεται προς τον αναφερόμενον δια να επισυνάψει τα μνημονευόμενα έγγραφα, ως μη επισυναφθέντα, προσέχων να μην υποπέσητε εις τοιαύτας παρεκτροπάς./ τη 19 Φεβρουαρίου/ ο επί των οικον. υπουργός/…». Την ίδια ημέρα 20.2.1846 το Υπουργείο των Οικονομικών στέλνει έγγραφο στον Έφορο Καλαβρύτων με θέμα «Το νεκροταφείο της πόλεως Καλαβρύτων» και περιεχόμενο το ίδιο με το εις την σημείωση του υπουργού στο περιθώριο του προηγουμένου εγγράφου: «Επιστρέφεται προς τον αναφερόμενον δια να επισυνάψει… [κ.λ.]».

Στις 5.3.1846 ο Έφορος Καλαβρύτων απαντάει ότι τα έγγραφα εστάλησαν συνημμένα και επικαλείται αποδεικτικά αυτού, (σφραγίδα, θυρίδα κ.λ.), αλλά ο υπουργός στις 28.3.1846 σημειώνει ότι τα έγγραφα δεν έχουν παραληφθεί και αν δεν βρεθούν από το Έφορο να μεριμνήσει να συντάξει άλλα «δια τα περαιτέρω».

Αυτά τα έγγραφα μόνο περιήλθαν σε γνώση μου για το νεκροταφείο στη θέση αυτή.

1111111111

(Το σχετικό πρωτόκολλο).

————————————————————————————

[1] Το σχετικό έγγραφο δεν κατόρθωσα να το βρω.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

(Από τον υπό διαβόρφωση συμπληρωματικό 7ο τόμο του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων. Χρήση των στοιχείων αυτών επιτρέπεται μόνο ύστερα από ενημέρωσή μου και αναγραφή της πηγής).

Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Τότε και τώρα…

 

Ξεφυλλίζοντας τις εφημερίδες της «μαύρης» για την Ελλάδα περιόδου της Κατοχής και του Εμφυλίου πολέμου, διάβασα και το παρακάτω στην εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα» (1.8.1944, φ. 5) η οποία ήταν όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

Η ιστορία του «Γέρου της Δημοκρατίας» είναι γνωστή και η καταχώρηση δεν έχει να κάνει ούτε με προσπάθεια «σπίλωσης», ούτε με οποιαδήποτε υστερόβουλη ενέργεια. Αυτά για όσους σπεύσουν να με κατηγορήσουν…

Διέκρινα όμως κάποια αντιστοιχία των τότε γεγονότων με τα σημερινά και γι’ αυτό το παραθέτω.

Δεν ξέρω αν συμβαίνει το ίδιο και με εσένα φίλε αναγνώστη…

papandreou1Θ. Τζώρτζης.

Posted in Άρθρα | Σχολιάστε

Οι «Ανδρέϊδες» και οι Γκερμπεσιώτες οπλαρχηγοί.

Βρισκόμαστε στους πρώτους μήνες του 1825. Το φθινόπωρο του 1825 όταν άρχισε ο δεύτερος εμφύλιος πόλεμος στην Αχαΐα, οι κορυφαίοι στρατιωτικοί διώκονται και μαζί με αυτούς οι «Ανδρέϊδες[1]», (Ανδρέας Ζαΐμης και Ανδρέας Λόντος), από την Κυβέρνηση. Ο Έπαρχος Καλαβρύτων Σούτσος τους απειλεί και ετοιμάζεται να τους συλλάβει. Σε έγγραφο που τους στέλνει τους λέει μεταξύ άλλων: «…δεν εννοείτε ως άνθρωποι απελπισμένοι, οι οποίοι απεφασίσατε να σύρετε και τον πτωχόν λαόν εις τον λαιμόν σας, έως αύριον το πρωΐ θέλετε αισθανθεί την δραστηριότητα των νόμων κακοποιοί, τους οποίους κατεπατήσατε επίορκοι τον θεόν δεν φοβείσθε εις του οποίου το όνομα ομόσατε εις την εθνικήν συνέλευσιν [….] δια να φυλάξητε […] εις την Διοίκησιν του έθνους. Την πατρίδα δεν λυπείσθε, την οποίαν δια την ιδιοτέλειάν σας θυσιάζετε λαοπλάνοι…». Τον Ανδρέα Ζαΐμη αποκαλεί Αρχιαντάρτη.

Ένα γράμμα (δυσανάγνωστο) που το υπογράφουν και Γκερμπεσίωτες οπλαρχηγοί αναφέρει τα εξής σχετικά με τους «Ανδρέϊδες»:

«Αδελφοί Στρατηγοί και Πατριώται!/ Οι κύριοι Ανδρέας Ζαΐμης και Ανδρέας Λόντος προσκαλεσμένοι ήλθαν εις την Πελοπόννησο δια να ανταμοθώσι μεθ’ ημών υπέρ της σωτηρίας της πατρίδος, ήτις κινδυνεύει από τους εχθρούς. Ημείς αυτοθέλητοι τους ηκολουθήσαμε, και ο σκοπός μας αποβλέπει να πλησιάσωμεν κατά των Τουρκών. Όσα απεράσαμεν όλα τα ηξεύρομεν και τις γυναίκες και τα μικρά παιδιά και φαίνεται περιττόν να α…ώμεθα. Τούτο μόνον σας λέγομεν ότι εμείς ελάβομεν προ οφθαλμών τον θάνατον, διότι εις άλλο δεν εμείναμε παρά εις μόνην την ζωήν και μανθάνομεν ότι μας φοβερίζετε και έχετε τρόπον να μας κτυπήσετε. Αναγκασμένοι λοιπόν από την αγάπην προς την πατρίδα, δια να μην ανάψη εμφύλιος πόλεμος και χαθώμεν από τους Τούρκους όλοι, σας λέγωμεν  ότι να ησυχάσετε, έως να έλθουν και αποκρίσεις του Ναυπλίου. Είδατε πραγματικώς ότι άμα εβγήκαν οι κύριοι Ανδρέϊδες τους ηκολούθησαν πολλοί ένοπλοι άνδρες, και ήδη …ζούμεθα εδώ περισσότεροι από χίλιοι. Είδομεν προτήτερα ότι τα χρήματα δεν ωφέλησαν, ούτε στρατιώτες εκινήθησαν[;] και με την έξοδον των ειρημένων πατριωτών[…] και τινός την ησυχίαν ούτε εταράξαμεν ούτε σκοπόν να ταράξωμεν κανένα , τροφήν, τζαρούχια δεν εζητήσαμεν από κανένα πηγαίνωμεν να ανταμώσωμεν τους Τούρκους και αφού ο Θεός δώση νόηση εις τους Έλληνας, είναι οι νόμοι πάλιν εις τον τόπον των και κανένας δεν ημπορεί να τους αποφύγη. Μάλιστα και ημείς έχομεν δικαιώματα και θα τα ζητήσωμεν. Ησυχάσατε λοιπόν , διότι ημείς έχοντες προ οφθαλμών τον θάνατον, ή Τούρκοι, ή όποιος άλλος έλθει να μας πειράξη θα τον αντικρούσωμεν, και ας είναι και δέκα χιλιάδες και εκατόν. Σας δίδομεν αυτήν την ιδέαν δια να μην είμεθα ένοχοι εις ότι ήθελεν ακολουθήσει, και όποιος δώσει αιτίαν από υμάς ας όψετε, και ας δώση απολογίαν την ημέρα κρίσεως. Επειδή εις τον βρασμόν απού σήμερα ευρίσκεται η Πελοπόννησος άμα οπού ανοίξει τουφέκι […] οι μεν Τούρκοι θα αιχμαλωτίζουν από το ένα μέρος οι δε Έλληνες θα σκοτωνόμεθα από το άλλο, και ο εξολωθρεμός όλων μας άφανδος. Αυτή ήταν η γνώμη μας. Εις το εναντίον φούρνος μη καπνίσει. Ταύτα και μένομεν./ Τη 18 Απριλίου 1825./ Άγιος Βλάσης/ Ανδρέας Πετιμεζάς/ Παναγής …πιανότης/ Νάνος[;] Νικολός/ […]/ Γιώργος Κοψομήτης/ Πανάγος […]/ Χρόνης […]/ Γεώργιος Παπαδόπουλος/ Θανάσης Κοντογεωργάκης[2]/ Κωνσταντής Κουμανιώτης/ Δημήτριος […]/ Νικολάκης Φραγκάκης/ Δημητράκης Κοτρόπλος/ Ασημάκης Λαπατίτης/ Κόλιας Γκερμπεσιώτης*/ Χρήστος Αδαμόπουλος/ Πανάγος […]/ Ηλίας Πλώτας[3]/ Ηλίας Κουτελιώτης/ Κωνσταντής Βιλιβινιώτης/ Κανέλλος Ζαχλωρίτης/ Γιάννης/ Δημητράκης Σάκος[;]/ Πανάγος Ντάβλας/ Αγγελής Οικονομόπουλος/ ίσον απαράλλακτον τω πρωτοτύπω/ τη 20 Απριλίου 1825. Εκ Σουδενών/ Ο Γεν. Γρ./ Γεώργ. Οικονόμου».

(Τα γράμματα έχουν γίνει έντονα από εμένα, για να επισημάνω τους εκ του Γκέρμπεσι καταγομένους).

Και άλλο έγγραφο οπλαρχηγών της επαρχίας των Καλαβρύτων προς τον Έπαρχο έχει ως εξής:

«Προς τον φιλογενέστατον κύριον Έπαρχον των Καλαβρύτων./ Ελάβομεν σήμερον το γράμμα σας σημειωμένον εις τας 18 τρέχοντος, είδαμε και τα όσα εν αυτώ μας σημειείτε. Ημείς σας εστείλαμε άνθρωπο να σας ομιλήση στοματικώς ότι ο κύριος Ανδρέας Ζαΐμης προσκαλεσμένος παρ’ ημών και άλλων πολλών, ήλθεν εις την πατρίδα να συναγωνισθώμεν δια την κοινήν ωφέλειαν της πατρίδος, και όταν προϋπαντήσωμεν την ορμήν των εχθρών τότε οι νόμοι μένουν εις τον τόπον τους και […] οι ένοχοι. Εις ημάς τέλος πάντων, δεν έμεινε άλλη ελπίς επειδή και τα ζώα μας, πρόβατά μας και ότι άλλο είχαμε τα εχάσαμεν, τώρα κινούμεθα εναντίον των εχθρών προς τας Πάτρας, και η φιλογένειά σας ελάτε να μας κτυπήσετε από τα οπίσθια, και οι Τούρκοι από εμπρόσθια δια να θυσιασθώμεν όσον τάχος, ο σκοπός μας είναι να αναφερθώμεν και προς την Διοίκησιν, καθώς και ο ίδιος έγραψεν, και ότι απόκρισις έλθη τότε βλέπομεν, και μένομεν. Τη 18 Απριλίου 1825. Αγιοβλάσσης/ Νικολάκης Φραγκάκης/ Χρήστος Αδαμόπουλος/ Αναγνώστης Βασιλακόπουλος/ Ασημάκης Λαπατίτης/ Ηλίας …όπουλος[;]/ Αντώνης Σωτηρχόπουλος/ Πανάγος Λαπατίτης/ Κωνσταντής Σταμπολόπουλος/ Παναγάκης Βαλιζιώτης/ Κανέλλος Ζαχλωρίτης/ Θανάσης Κοντογεωργάκης/ Κωνσταντής Δημητρακόπουλος/ Νικόλαος Κυριτζοβίτης/ Μιχάλης Κλαπατζουνιώτης/ Ίσον απαράλλακτον [κ.λ.]».

Και…. περί Φραγκάκη.

Τα έγγραφα υπογράφει και ο Νικολάκης Φραγκάκης. Στο blog έχω καταχωρήσει άρθρο με τίτλο: «Ο Θ. Κολοκοτρώνης χρησιμοποιεί σκληρούς χαρακτηρισμούς κατά Καλαβρυτινών οπλαρχηγών», στο οποίο αναφέρεται ότι ο Κολοκοτρώνης κατάφέρεται με υποτιμητικούς χαρακτηρισμούς και κατά του Φραγκάκη.

Είχε σταλεί από τον Έπαρχο Καλαβρύτων το παρακάτω έγγραφο:

«Αριθ. 40./ Προσωρινή Διοίκησις της Ελλάδος/ Ο Έπαρχος Καλαβρύτων./ Προς τους ακολουθούντας με τους αντάρτας κατοίκους της επαρχίας Καλαβρύτων./ Με όλους του χριστιανικούς και πατριωτικούς τρόπους επάσχισα έως σήμερον να σας μετακαλέσω είς τον ίσον δρόμον, και να σας κάμω να βγήτε από την αναίσθητον πλάνην με την οποίαν θα αφανίσητε όχι μόνον τον εαυτόν σας, αλλά και την πατρίδα σας, αλλά βλέπων ότι με τρεις προκυρήξεις οπού σας έστειλα περικλείοντάς σας και κόπιαν των διαταγών της Σ. Διοικήσεως δεν εκατόρθωσα να σας κάμω να παραιτηθήτε από τον παράνομον σκοπόν σας του ν’ ακολουθήσετε πάλιν τους λαολάνους αντάρτας Ανδρέαν Ζαΐμη και Ανδρέαν Λόντον, οι οποίοι δια την ιδιοτέλειάν των απεφάσισαν τον όλεθρον της πατρίδος, και ότι εφτάσατε άνευ ετέρου τα άρματα εναντίον της νομίμου Διοικήσεως δια να σώση[;] τους λοιπούς κατοίκους της επαρχίας σας. Ιδού[;] αρχίζω δια να σας φέρω εις τον νού σας μήτε τινά φόβον εις τα σπίτια σας. Και πρώτον απόψε καίεται το σπίτι του Γουμενιτσιάνου Χρήστου, του Φραγκάκη Κερπινιώτη, και του Αντώνη Κουτελιώτη, έπειτα και των λοιπών όσοι ακολούθησαν ή ακολουθήσουν τους αντάρτας, και δεν επιστρέψουν εις τα οσπίτια των. Εις όλα τα μέρη του κόσμου οι νόμοι είναι δραστήριοι, δια την ασφάλειαν του κοινού, και πρώτον μεν πασχίζουν τα τέκνα της Διοικήσεως δια να μετακαλέσουν εις το ίσον δρόμον με τας συμβουλάς, δεύτερα δε απελπισθέντες οι νόμοι από την επιστροφήν των αμαρτανούντων λαμβάνουν προ οφθαλμών την απώλειαν των […] της απωλείας. Τη 18 Απριλίου 1825. Σερπάνι/ Ο Έπαρχος/ Ιωάννης Σούτζος[;]/ Ο υπογραμμ. Ιωάννης Λαμπρόπουλος./ ίσον απαράλλακτον τω πρωτοτύπω/ τη 19 Απριλίου 1825. Γουμένιτζα./ Εν Ελλείφει του Γ. Γραμμ./ ο υπογραμμ. Ιωάνν. Λαμπρόπουλος/ Ίσον εξ’ ίσου απαράλλακτον/ τη 20 Απριλίου 1825. Εκ Σουδενών».

Σε αυτές τις απειλές ο Ν. Φραγκάκης απαντάει ως εξής (το έγγραφο είναι δυσανάγνωστο):

 «Αδ[ελφέ] κύριε έπαρχε./ είδον ένα γράμμα σου οπού λέγει ότι θα μου κάψης το οσπήτι. Αν κύριε Σούτζο όταν επήρα το τουφέκι στον νόμο δια να γλυτώσω από την σκλαβιά, εξέγραψα πρώτον την ζωήν μου και την κατάστασίν μου, ελησμόνησα τότε να ξεγράψω και το οσπήτι διατί δεν μ’ έκαμε αυτό. Ότι το έδειξα πραγματικώς, έχω δια καύχημά μου πληγάς και το χέρι μου τζακισμένο και τώρα πάω να σεδοθώ[;] στους Τούρκους. Μάντεμ[;] θα μου κάψης τ’ οσπήτι γυρίζω σε σένα γιατί είδαν οι Τούρκοι, και ήταν και κοντήτερα από Παξιούς[;], εις τους οποίους δεν μ’ αφήνεις να πάω. Σαββάτο βράδυ./ Νικόλαος Φραγκόπουλος./ Ίσον απαράλλακτον/ ο Γ. Γραμμ./ 20 Απριλίου/ Σουδενά/ Γεώργιος Οικονόμου».

 

Πηγή: Γ.Α.Κ.

(Από τον υπό διαμόρφωση Συμπληρωματικό 7ο τόμο του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων).

______________________________________________________–

[1] Έτσι εκαλούντο από τους Κυβερνητικούς.

[2] Περί των Κοντογεωργακαίων έχω αναφερθεί στο παρόν blog στις αναρτήσεις: Τουρκοπροσκύνημα, Γκέμπεσι: μία αμφιβολία αίρεται…, Θανάσης Κοντογεωργάκης. Δημήτρης Κοντογεωργάκης, Μερικοί εξ’ όσων καταγόντουσαν από το Γκέρμπεσι… κ.λ.

[3] Ομοίως για τον Πλώτα: Ένας ακόμα αγωνιστής του 1821 από το Γκέρμπεσι, Σκόνδρας Παναγιωτάκης: αξιωματικός στον αγώνα του 1821, από το Γκέρμπεσι. Πλώτας Χρήστος: επίσης αξιωματικός του 1821 με πιθανή καταγωγή από το Γκέρμπεσι, Διευκρινήσεις-αποσαφηνίσεις σχετικά με τους καταγομένους από το Γκέρμπεσι αγωνιστές και Αριστειούχους: Πλώτα Χρήστο, Παναγιωτάκη Σκόνδρα, Κεφαλά Θεοδωράκη.

* Για τον Κόλια Γκερμπεσιώτη δεν γνωρίζω άλλο τι.

 

 

Posted in Ιστορία | Tagged , , , , | Σχολιάστε