Πεσόντες (συνέχεια…).

(Συνεχίζεται…)

Advertisements
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Θεσμοί και συναφείς έννοιες…

Καθημερινά ακούμε ή και διαβάζουμε τις έννοιες: «θεσμός[1] – θεσμοί[2]», «θεσμοθετώ» θεσμικά όργανα» κ.λ. οι οποίες είναι γενικές και επιδέχονται διάφορες ερμηνείες.

Σύμφωνα με το λεξικό του Δ. Δημητράκου (αλλά και άλλους) η λέξη «θεσμός, πληθ. θεσμοί» προέρχεται (είναι ομόρριζη) από το ρ. τίθημι[3] (=θέτω), και ανάμεσα στις ερμηνείες που της δίδονται είναι και οι: «νόμος, ιδίως έθος, συνήθεια». Στο ίδιο λεξικό αναφέρεται ότι: «Εν Αθήναις θεσμοί ωνομάζοντο οι νόμοι του Δράκοντος, ενώ οι του Σόλωνος εκαλούντο νόμοι». Θεσμοθέτης[4] λοιπόν είναι ο νομοθέτης, θεσμοθετώ σημαίνει νομοθετώ κ. ο. κ.

Ως θεσμός επίσης ορίζεται και η αξιακή σταθερά η οποία δημιουργεί νομική και ηθική κατάσταση (θεσμός οικογένειας).

Όπως είναι γνωστό πηγή δικαίου αποτελούν οι νόμοι και τα έθιμα[5].

Οι άτυποι (άγραφοι κανόνες συμπεριφοράς) και οι τυπικοί (γραμμένοι κανόνες συμπεριφοράς).

Στην Ελλάδα από το 1835 γίνεται δεκτό το έθιμο ως πηγή δικαίου.

Παράδειγμα άγραφου νόμου είναι το έθιμο (εθιμικό δίκαιο), το οποίο αποτελείται από κανόνες που ισχύουν χωρίς να είναι γραμμένοι και να έχουν τεθεί από την Πολιτεία. Έχουν όμως τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

• Έχουν διαμορφωθεί κατ’ έθιμο.

• Εφαρμόζονται αδιάκοπα και ομοιόμορφα για μεγάλο χρονικό διάστημα στον ίδιο γεωγραφικό χώρο από τους πολίτες του. Οι εθιμικοί κανόνες επομένως δεν προκύπτουν από τη μια μέρα στην άλλη αλλά απαιτείται χρόνος και ομοιόμορφη εκδήλωση συγκεκριμένης πρακτικής η οποία στο διάστημα αυτό δεν αποδοκιμάστηκε στον κύκλο των ενδιαφερομένων.

 • Έχουν σκοπό την εκπλήρωση κοινωνικής λειτουργίας, είναι δεσμευτικοί και δεν αντίκεινται σε άλλους κανόνες δικαίου, δεν συγκρούονται δηλαδή με θεμελιώδεις κανόνες της έννομης τάξης. Πρέπει να υπάρχει λοιπόν πεποίθηση υποχρεωτικού δικαίου η οποία και διακρίνει το έθιμο από την απλή συνήθεια της οποίας η εφαρμογή δεν είναι υποχρεωτική.

Αν αυτός ο κανόνας (έθιμο) καταγραφεί τότε αποτελεί γραπτό δίκαιο με εθιμική προέλευση.

Ιστορικά το εθιμικό δίκαιο προηγήθηκε του μετέπειτα καθιερωθέντος γραπτού.

Στο ελληνικό Δίκαιο, το έθιμο δεν μπορεί να υπερισχύσει νόμου, ούτε να καταργήσει νόμο, ισχύει δηλαδή το συμπληρωτικό και όχι το καταργητικό έθιμο. Έτσι αποκλείστηκε η ισοδυναμία εθίμου και νόμου, παρ’ ότι όταν το 1835 έγινε το έθιμο δεκτό ως πηγή δικαίου και αναγνωρίστηκε ως ισοδύναμη πηγή δικαίου ή ακόμα και ως υπερισχύουσα του γραπτού Βυζαντινού και Ρωμαϊκού δικαίου.

Επομένως και κατά τη γνώμη μου:

Ομάδα ατόμων π. χ. μπορεί να ενεργεί με γνώμονα γραπτό νόμο, ο οποίος θα καθορίζει ίσως και τις λεπτομέρειες της συμπεριφοράς της, μπορεί όμως να ενεργεί και με βάση το έθιμο και τις προϋποθέσεις του εθιμικού δικαίου που παραπάνω απλοϊκά αναφέρθηκαν οπότε και σ’ αυτά τα πλαίσια μπορεί το έθιμο να καταστεί μελλοντικά γραπτός νόμος, ή αν η ενέργειές της επαναλαμβάνονται χωρίς τις παραπάνω προϋποθέσεις, να παραμένουν απλή συνήθεια μη υποχρεωτικού χαρακτήρα.

Στις τελευταίες αυτές περιπτώσεις ουδείς μπορεί να απαγορεύσει ή να επιβάλλει εκδηλώσεις της ομάδος, αυτής της μορφής ή ακόμα να επιβάλλει σε κάποιον (αρμόδιο ή μη) να παρίσταται ή όχι και μάλιστα όταν οι ενέργειες της ομάδας γίνονται μέσα στα πλαίσια των κανόνων της έννομης τάξης.

—————————————————————–

[1] Θέσμιο, ή θέσμια (statuta) ελέγοντο οι νόμοι των διαφόρων πόλεων στη Βόρεια Ιταλία τον 11ο  και 13ο αιώνα, απ’ όπου και ο όρος στο σύγχρονο διεθνές δίκαιο.
[2] Σε ότι αφορά την ερμηνεία του όρου «Ευρωπαϊκοί θεσμοί», ο οποίος αποτελεί τη νέα υπό των νυν κρατούντων πολιτικών ονομασία της γνωστής μας «τρόϊκα», εννοούνται η Ευρωπαϊκή Κεντρ. Τράπεζα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτό (δηλ. η αλλαγή της ονομασίας) έγινε γιατί την τρόϊκα εκπροσωπούσαν υπάλληλοι (που και τώρα τα εν λόγω όργανα υπάλληλοι τα εκπροσωπούν),  ενώ με τον όρο θεσμοί θέλησαν να δείξουν στο λαό ότι συνδιαλέγονται με τα ανώτερα κλιμάκια των οργάνων (προέδρους, υπουργούς κλπ).
[3] Τίθεμαι (στη Μέση Φωνή) νόμον = θέτω δι’ εμαυτόν νόμον.
[4] Θεσμοθέτες ελέγοντο στην αρχαία Αθήνα οι 6 από τους 9 άρχοντες, οι αποτελούντες μετά των τριών άλλων (βασιλέως πολεμάρχου και άρχοντος) την ανωτάτη ιεραρχία μεταξύ των δικαστικών και των διοικητικών αρχών. Αρχικά εξελέγησαν κατά τον 7ο π. Χ. αιώνα για να καταγράψουν  τα διάφορα έθιμα (θέσμια) τα οποία θα ίσχυαν για την επίλυση διαφορών. Η θητεία τους ήταν ετήσια.
[5] Έθιμο: Το εκ συνηθείας, εκ μακράς ασκήσεως γινόμενο, το σύνηθες. «παν το εκ παραδόσεως διέπον διαφόρους κοινωνικάς εν τισι δε περιστάσεσι και νομικάς σχέσεις λαού τινός».

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Άρθρα | Tagged | Σχολιάστε

Νικηταρά! Αιωνία η μνήμη σου….

Ο Νικηταράς (Νικήτας Σταματελόπουλος ή Τουρκοκλέκας), ή Τουρκοφάγος, γεννήθηκε στη Μεγάλη Αναστάσοβα (Μέδουσα) Μεσσηνίας.

Επειδή σαν σήμερα έγινε η μάχη στα Βέρβενα και τα Άνω Δολιανά, όπου (όπως και σε πολλές άλλες) κυριάρχησε η φυσιογνωμία του Νικηταρά, ως μνημόσυνο παραθέτω μικρό, αλλά ενδεικτικό του χαρακτήρα του, μέρος των εγγράφων του, τα οποία έχω στη διάθεση όποιου ενδιαφέρεται.

Όπως είναι γνωστό κυνηγήθηκε από τους κρατούντες μετά τη  απελευθέρωση και είναι επίσης γνωστό ότι φυλακίστηκε σχεδόν τυφλός και όταν αποφυλακίστηκε ζητιάνευε στον Πειραιά «απολαμβάνοντας ελεύθερη την πατρίδα» όπως ειρωνικά(;) έλεγε.

Αυτός ο πατριώτης, που δε σήκωνε μύγα στο σπαθί του (όπως και από το μέρος του εγγράφου προκύπτει) πέθανε ξεχασμένος, φτωχός και επαίτης τον Σεπτέμβρη του 1849.

Η έντονη γραφή είναι από μένα.

Κατηγορήθηκε για καταχρήσεις των αξιωματικών και στρατιωτών του.

Στις 9 Σεπτεμβρίου 1828 από την Κορώνη, σε μακροσκελές έγγραφό του προς τον Κυβερνήτη αναφέρει μεταξύ άλλων: «…Εξοχώτατε, αφιερωμένος ως προς τας καταχρήσεις των αξιωματικών και στρατιωτών μου, και θεωρών αυτούς ως προς την Κορώνην, Σας λέγω, ότι, όχι ότι εφέρθησαν οι στρατιώται και αξιωματικοί μου ως τους λοιπούς ευκτατωτέρους Έλληνας, αλλά και ως αυτούς τους τακτικούς Ευρωπαίους…»

και καταλήγει:

«…Κατά την Σεβ. Διαταγήν διέλυσα τους στρατιώτας μου, δίδων εις αυτούς αποδεικτικά δι’ όσον καιρόν εδούλευσαν ο καθείς, όθεν και δια τους μισθούς των ας κάμει η Κυβέρνησις ότι αγαπά, δια τους όσους δε κρατήσω, θέλει αναφερθώ κατόπιν. Ήμουν έτοιμος εξοχώτατε, να αναχωρήσω, η φρικτή κατηγορία όμως η οποία γίνεται εις εμέ μ’ εμποδίζει προς το παρόν. Αναφέρομαι λοιπόν δι’ όλα και περικαλώ η Σεβ. Κυβέρνησις κάμνουσα τ’ αναγκαία ή προς παιδείαν των αξιωματικών μου, ή προς αθώωσιν αυτών και εμού, να το διακυρήξει, και τότε επειδή και το έθνος δεν με εμπιστεύεται, επιθυμώ να μείνω απλούς στρατιώτης, να διαταχθώ δε από την Κυβέρνησιν, ίνα λαβών μόνος μου το τουφέκι μου, να υπάγω όπισθεν των άλλων στρατευμάτων να αποθάνω εις την διαταγήν της πατρίδος και του Κυβερνήτου μου, και μολονότι η Σεβ. Κυβέρνησις δεν με διατάττει να παραδώσω τας ζωοτροφίας μ’ όλον τούτο, θεωρών την διαταγήν του ταγματάρχου Γκαρβέλη, και παραδίδω, μην σφάλλω, η Κυβέρνησις δε θέλει καταγραφήν των όσων παραδώσω ζωοτροφιών, περικλείω και το γράμμα του κυρίου Κολονέλου Γάλλου, και ας παρατηρήσει η Σεβ. Κυβέρνησις. Και με βαθύτατον σέβας μένω./ τη 9 9βρίου 1828. Κορώνη./ Οευπειθής πολίτης/ Νικήτας Σταματελόπουλος…».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Συνέχεια της χθεσινής (17.5.2017) ανάρτησης.

Συνέχεια της ανάρτησης με τίτλο: «Έτσι άρπαζαν τις αρχαιότητες από την Ελλάδα…».

Συνεχίζοντας την έρευνα και σε άλλους φακέλλους, μετά από 200 περίπου έγγραφα, επιβεβαιώθηκε η υποψία μου (όπως πιθανολογώ και η δική σας) για την κατάληξη των αρχαιοτήτων για τις οποίες χθές με το έγγραφο του εκτάκτου επιτρόπου Αχαΐας έγινε λόγος.

Το έγγραφο του ιδίου επιτρόπου το οποίο ακολουθεί είναι ευανάγνωστο και αρκετά αποκαλυπτικό:

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Χωρίς σχόλιο!

Posted in Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Έτσι άρπαζαν τις αρχαιότητες από την Ελλάδα…

Το 1828 ο έκτακτος επίτροπος Αχαΐας, έστειλε στον Κυβερνήτη Καποδίστρια το παρακάτω έγγραφο:

«Áριθ. 2158./ Ελληνική Πολιτεία/ Προς τον εξοχώτατον Κυβερνήτην./ Ο κατά την Αχαΐαν έκτακτος επίτροπος./ Ο Διοικητής του Αγγλικού πλοίου La Blonde έβαλε χθές εργάτας και ανέσκαψαν  εις τον ναόν του Αγίου Γεωργίου ενταύθα μίαν στήλην, και έφρε ικανόν αριθμόν ναυτών δια να την μετακομίσουν εις το πλοίον του. Άμα επληροφορήθην περί τούτου διεύθυνα δύο των Δημογερόντων εις τον στρατηγόν Σχεϊδέρον[1] δια να ζητήσουν παρ’ αυτού να μη συγχωρήσει την εξαγωγήν. Ο Στρατηγός απεδέχθη αμέσως το ζήτημα και έστειλε την αυτήν στιγμήν δια να εμποδίσει το πράγμα. Συγχρόνως διηύθυνα και εγώ  ως από μέρους μου τον κύριον Μαρσάν δια να εξηγήσει εις τον Άγγλον διοικητήν ότι η αιτία του εμποδίου πηγάζει από ένα νόμον της κυβερνήσεώς μου, ο οποίος δεν συγχωρεί την εξαγωγήν των αρχαιοτήτων από την επικράτειαν, και συγχρόνως να κατορθώσει ολιγώτερον δυσάρεστον εις αυτόν το εμπόδισμα, αλλ’ ο Άγγλος απεκρίθη εις τα παρά του κυρίου Μαρσάν λεγόμενα με τον πλέον υβριστικόν και περιφρονητικόν τρόπον, αν και ο κύριος Μαρσάν του εξήγησεν και τον οποίον φέρει χαρακτήρα της Διοικήσεως. Διέταξε μάλιστα να εξακολουθήσουν τον δρόμον οι μετακομίζοντες την στήλην ναύται. Αλλά μετ’ ολίγον συλλογισθείς και εξετάσας λεπτομερέστερον τον παρά του Σχνεϊδέρου απεσταλμένον, διέταξε και άφησαν την στήλην καθ’ οδόν, παραπονεθείς πολλά εναντίον της αχαριστίας των Ελλήνων. Ο κύριος Μαρσάν ηθέλησε να του εξηγήσει ότι δεν πηγάζει τούτο από αχαριστίαν, αλλ’ από την ακριβή φύλαξιν του νόμου, χωρίς τον οποίον δεν ήθελε μείνει εις την Ελλάδα κανέν μνημείον αρχαιότητος, και ότι δύναται να ζητήσει τόσον την στήλην, καθώς και όποιο άλλο είδος αρχαιότητος από την ιδίαν Κυβέρνησιν, και ημπορεί να το απολάυσει./ Το συμβάν τούτο αν και δυσάρεστον εις τον Άγγλον Διοικητήν, επροξένησε όμως κάλλιστον, ως νομίζω, αποτέλεσμα, διότι δεν θέλει κινηθεί πλέον κανείς εις παρομοίαν αρπαγήν, η οποία εις ολίγου καιρού διάστημα ήθελε γυμνώσει τούτο το μέρος από τα μικρότατα λείψανα της αρχαιότητος, των οποίων μόνον εφείσθη η βάρβαρος των Οθωμανών δυναστεία. Δεν ήθελεν όμως συντελέσει μικρόν (και λαμβάνω την τόλμην να το βάλω υπ’ όψιν της Κυβερνήσεως) το να ήθελεν επιφορτίσει την φροντίδα ταύτην η Κυβέρνησις εις τον στρατηγόν Σχνεϊδέρον, αφού του αποδώσει ευχαριστίας δια το παρόν φέρισμόν του. Η φιλοτιμία και η φυσική αγαθότης του ήθελον τον καταταστήσει άγρυπνον φύλακα των αρχαιοτήτων. Μένω με βαθύτατον σέβας./ Εκ Πατρών τη 4 9βρίου 1828./ Ο κατά την Αχαΐαν έκτακτος επίτροπος./ Γεώργιος Μαυρομμάτης.».

Στο περιθώριο του εγγράφου υπάρχει το εξής κείμενο:

«Υ. Γ. Ταύτη τη στιγμή επειδή ο Άγγλος Διοικητής επανέλαβε να σηκώσει όχι μόνον την στήλην, περί της οποίας προανέφερον, αλλ’ ακόμη και άλλην μίαν, ειδοποίησα τον Στρατηγόν Σχνεϊδάρον, ο οποίος μ’ απεκρίθη ότι δεν δύναται να εμποδίσει δια της βίας τον Άγγλον, αλλ’ότι τον κατέπεισεν να τας αποθέσει εις μέρος ασφαλές, έως ν’ αναφερθεί εις την εξοχότητά σας, και να ζητήσει την άδειαν δια να τας λάβει». (Γ.Α.Κ.).

Αυτό το αποκαλυπτικό έγγραφο μας πληροφορεί για το κύριο θέμα, την αρπαγή δηλαδή των αρχαίων στηλών, αλλά μας φανερώνει επίσης τα εξής:

Τον «ετσιθελισμό» και την αυθαιρεσία των ξένων, να αρπάξουν ό,τι ήθελαν.

Την θρασύτητα του Άγγλου, ο οποίος όχι μόνο προσπάθησε και άρπαξε(;) τα αρχαία, αλλά με χυδαίες εκφράσεις καταφέρθηκε κατά των Ελλήνων κατηγορώντας του μάλιστα και ως αχάριστους.

Την αδυναμία της χώρας να προστατεύσει με δικά της μέσα τον αρχαιολογικό της πλούτο.

Την φοβισμένη και ίσως υποτακτική συμπεριφορά της ελληνικής αρχής απέναντι στους ξένους.

Την αίτηση βοήθειας για εφαρμογή του νόμου από τον στρατηγό Schneider, ο οποίος ήταν Γάλλος.

Δεν γνωρίζω την παραπέρα πορεία της υπόθεσης αυτής. Αν περιέλθει όμως σε γνώση μου θα αναρτηθεί στο παρόν blog.

————————————————————————

[1] Η παραμονή του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, οι βιαιότητες αυτού και η ερήμωση της περιοχής από το στρατό του, οδήγησε τις μεγάλες δυνάμεις να υπογράψουν το Πρωτόκολλο του Λονδίνου στις 7/19 Ιουλίου 1828 με το οποίο έγινε η αποστολή γαλλικού στρατού 14.000 ανδρών στην Πελοπόννησο για την εκδίωξη του Ιμπραήμ, υπό τις διαταγές του στρατηγού Nicolas Maison. Το σώμα αυτό χωρίστηκε σε τρεις μοίρες: υπό τον Μaison, τον Sebastiani και τον Schneider. Αυτά συνέβησαν τον Αύγουστο του 1828.  Ενώ ο Ιμπραήμ είχε ήδη φύγει από την Πελοπόννησο η οποία ήτο πλέον ελεύθερη και ενώ τα γαλλικά στρατεύματα έπρεπε να αποχωρήσουν διότι δεν είχαν αρμοδιότητα δράσης πέραν του Ισθμού, στις 4/16 Νοεμβρίου 1828 υπογράφηκε νέο Πρωτόκολλο στο Λονδίνο μεταξύ Γαλλίας, Αγγλίας και Ρωσίας με βάση το οποίο η Πελοπόννησος ετίθετο υπό την προστασία τους και την απόφαση αποχώρησης η μη των γαλλικών στρατευμάτων την έδιναν στη γαλλική Κυβέρνηση. Ενώ ο Maison έφυγε τον Μάϊο του 1829 ο στρατηγός Schneider, ύστερα από νέο Πρωτόκολλο της 3.2.1830 στο Λονδίνο, παρέμεινε. Όσο οι Γάλλοι έμειναν στην Πελοπόννησο ωφέλησαν με πολλούς τρόπους (οργάνωση στρατού, καταπολέμηση της πανούκλας, ενίσχυση των φτωχών, εμβολιασμούς κ.λ.) το νεοσύστατο ελληνικό κράτος και επιδόθηκαν σε διάφορες εργασίες αποκατάστασης και ανοικοδόμησης των κατεστραμμένων περιοχών της και κυρίως των φρουρίων της.  Ο Schneider είχε προτείνει στον Καποδίστρια το 1831 να ιδρυθεί στην Πελοπόννησο γαλλική αποικία. Όμως πολλές φορές η συμπεριφορά των Γάλλων ήταν πολύ αρνητική απέναντι των Ελλήνων διότι ήθελαν να κάνουν κουμάντο, να αρπάζουν αρχαιότητες, εξεβίαζαν τον Καποδίστρια να αλλάξει το νόμο ώστε να μπορούν ελεύθερα να μεταφέρουν αρχαία στη Γαλλία κ.λ. τέτοια που αποκάλυπταν την αρπαχτική πολιτική των Γάλλων. Οι Γάλλοι απεχώρησαν στις 7.8.1833.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται…)

 

 

 

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια….).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

untitled201ΟΚ

untitled202ΟΚ

 

 

 

(Συνεχίζεται….)

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Η Πανώλη (πανούκλα) στα χωριά των Καλαβρύτων το 1828.

Η Πανώλη[1] (πανούκλα) στα χωριά των Καλαβρύτων το 1828. Η νόσος εμφανίστηκε και στην επαρχία Καλαβρύτων (όπως και σε άλλα μέρη της Πελοποννήσου) και προξένησε μεγάλες απώλειες σε ψυχές, επέφερε σύγχυση, φόβο και πολλά προβλήματα στην επικοινωνία των κατοίκων και κυρίως στον εφοδιασμό τους με τρόφιμα.

Οι έκτακτοι επίτροποι της Αχαΐας, Αργολίδος, Ήλιδος κ.λ. ύστερα από οδηγίες της Κυβέρνησης προσπάθησαν και εφάρμοσαν διάφορα μέτρα κυρίως αποκλεισμού των μολυσμένων χωριών και απομόνωσης όσων είχαν νοσήσει ή όσων υπήρχε υπόνοια προσβολής από τη νόσο. Γιατροί δεν υπήρχαν, ούτε όμως και «μόρτηδες»[2], αλλά ούτε και άλλοι τρόποι αντιμετώπισης της νόσου. Έτσι η πλειονότητα των νοσούντων και κυρίως όσων οι οργανισμοί δεν μπόρεσαν να αντέξουν τη νόσο, κατέληξε στο θάνατο.

Στο νομό Αχαΐας και ιδιαίτερα στην επαρχία Καλαβρύτων στάλθηκε από τον επίτροπο Αργολίδος, ύστερα από εντολή της Κυβέρνησης, ο μετακληθείς εκ του χωρίου Γκούρα Κορινθίας φιλλέληνας Γάλλος ιατρός Δουγκών [ή Δουμών;] ο οποίος είχε αρκετή πείρα σε αυτή τη νόσο και εδέχθη ευχαρίστως να μεταβεί εκεί. Όπως ο επίτροπος Αργολίδος Ν. Καλλέργης, στις 28 Ιουλίου 1828, σε έγγραφό του προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος ανέφερε: «…Ωμίλησα εις δύο, τρείς, υπεσχέθην και αδράν πληρωμήν, έως 500 γρόσια τον μήνα, αλλ’ απέτυχον δια το διάστημα και δια την πρόοδον της νόσου…». Στην επαρχία των Καλαβρύτων στάλθηκε επίσης και ο υγειονόμος Π. Διαμαντίδης ο οποίος με αξιότητα και δραστηριότητα επεσκέφθη τα μολυσμένα χωριά και έκανε τις αναγκαίες ενέργειες για την αντιμετώπιση της νόσου.

Τα μέτρα που η Κυβέρνηση υποχρέωσε τους επιτρόπους των επαρχιών της Πελοποννήσου να λάβουν ήσαν: «…Αον. Όλη η Πελοπόννησος, εκτός της επαρχίας των Καλαβρύτων, καθυποβάλλεται εις το εξής εις επταήμερον εκκάθαρσιν./ Βον. Η επαρχία των Καλαβρύτων μόνη διαμένει υπό την επικρατούσαν ήδη μακράν και αυστηράν εκκάθαρσιν, και τούτο εωσού να μας ενθαρρύνει έτι μάλλον η τη θεία βοηθεία προοδεύουσα βλτίωσις της κατά την επαρχίαν ταύτην κοινής υγείας…».

Ο έκτακτος επίτροπος Ήλιδος Μπενιζέλος Ρούφος, από το χωριό Χελιδόνι στις 29 Αυγούστου 1828, ανέφερε μεταξύ άλλων στον κυβερνήτη για την επαρχία εκείνη: «…Το τμήμα της Ήλιδος τη του θεού βοηθεία και των υγειονομικών προφυλάξεων απηλάχθη προ ικανών ημερών από το νόσημα της πανώλης και οι κάτοικοι λαβόντες ελευθέραν κοινωνίαν έχαιρον άκραν υγείαν. Ήδη δε προ τρεις ημέρας εις ένα χωρίον της επαρχίας Γαστούνης Καλολετζή[;] λεγόμενον, απέθαναν αίφνης και παρ’ ελπίδα δύο άνθρωποι, τους οποίους απελθών ο υγειονόμος και παρατηρήσας εξηκρίβωσε ότι απέθανον από πανώλην. Αμέσως λοιπόν επεριόρισα το χωρίον αυτό και έλαβον όλα τα μέτρα να μην εξαπλωθεί περ’ ετέρω το νόσημα τούτο εις άλλους εκ των ρηθέντων κατοίκων, έκτοτε δεν ανεφάνη σημείον μολυσμού, αλλά χαίρουν οι λοιποί υγείαν. Μ’ όλα ταύτα, θέλει τους βαστάσω υπό μακράν και αυστηράν εκκάθαρσιν καθόσον οι νόμοι της υγείας απαιτούσι. Δεν εδυνήθην να εξακριβώσω με εντέλειαν πόθεν επήγασε το μόλυσμα εις το ειρημένον χωρίον, αλλ’ επειδή ο εις εκ των αποθανόντων ήτον ανυφαντής είναι υποψία ότι είχε λάβει νήματα από τους Δουκαίους, οίτινες προ δύο περίπου μήνας είχον μολυνθεί και εκείθεν διεδόθη η νόσος. Οι αποθανόντες από την πανώλην νόσον εις την επαρχίαν της Γαστούνης είναι 116, εξ’ ών 76 είχον αποθάνει προ του αποσταλεί ο διορισθείς αστυνουγειονόμος, οι δε εις την επαρχίαν του Πύργου 6 μόνον…».

Πότε εμφανίστηκε. Έγγραφο του εκτάκτου επιτρόπου Αχαΐας αναφέρει στις 8 Αυγούστου 1828 ότι η νόσος έχει ήδη τρεις μήνες που εμφανίστηκε στην επαρχία Καλαβρύτων. Στις 6 Σεπτεμβρίου 1828 ο ίδιος επίτροπος ανέφερε στον κυβερνήτη: «…όλα τα μεμολυσμένα χωρία εκαθαρίσθησαν και δεν μένει ημή μόνον εις Λεχούρι μικρά υποψία, και ελπίζω εντός ολίγου να χαροποιήσω την Κυβέρνησιν με την τελείαν κάθαρσιν της επαρχίας…». Ο ίδιος με έγγραφό του από το Αίγιο στις 11 Σεπτεμβρίου 1828 προς τον Κυβερνήτη, αφού εκθειάζει τις προσπάθειες, την προθυμία, δραστηριότητα και αποτελεσματικότητα του υγειονόμου Π. Διαμαντίδη προσθέτει: «…Αφήνω λοιπόν ήδη ελευθέραν από πάσαν υποψίαν την επαρχίαν των Καλαβρύτων, και επιστρέφω εις τα αυτού, δια να σας χαροποιήσει και ο ίδιος διά την κατάπαυσιν του ολεθρίου τούτου κακού…».

Σε ποια χωριά παρουσιάστηκε.

Στην Περιστέρα. Εμφανίστηκε στις 5 Ιουνίου «…δια μιάς από Βραχνί ελθούσης γυνής…». Στις 28 Αυγούστου επετράπη η επικοινωνία των κατοίκων, εκτός των υπόπτων για τους οποίους ορίστηκε αντίστοιχη ημερομηνία η 6 Σεπτεμβρίου. Ο υγειονόμος αναφέρει ότι: «…Δεν έλλειψα εις την εκεί διατριβήν μου να μεταχειρισθώ τους μόρτιδες, εις την τακτικήν εκκαθάρισιν των οσπητίων και να οδηγήσω τους κατοίκους και τα αναγκαία εκκαθερίσεως μέτρα κ.τ.λ. κ.τ.λ…».

Στον Σόλο. Η νόσος εμφανίστηκε εκεί στις 31 Ιουνίου και «…εισχώρησε από Περιστέραν…». Οι προσβληθέντες από τη νόσο σε Περιστέρα και Σόλο ήσαν 70 και εσώθηκαν απ’ αυτούς μόνο πέντε. Στις 28 Αυγούστου επετράπη η επικοινωνία των κατοίκων, εκτός των υπόπτων για τους οποίους ορίστηκε αντίστοιχη ημερομηνία η 6 Σεπτεμβρίου.

Στο Βραχνί. «…Η νόσος εισέβαλεν εις το χωρίον τούτο την ημέραν της Λαμπράς και αφάνισε τους κατοίκους δια την άγνοιαν της φύσεως αυτής… πόθεν δε εισχώρησεν η νόσος αγνοείται…». Στο χωριό αυτό ενόσησαν 75 και εξ’ αυτών πέθαναν 53. Ο υγειονόμος αναφέρει: «…Επειδή ελήφθησαν τα αναγκαία προφυλακτικά μέτρα των εγκατοίκων τούτων και μάλιστα υπό την επιστασίαν του της Αχαΐας Αστυνόμου από την 9 Ιουνίου και με το να παρήλθαν τεσσαράκοντα και έξη ημέρας οπού η νόσος δεν έβλαψε τινάς των εγκατοίκων, και προς τούτοις εκκαθαρίσθησαν από τους παρ’ εμού διορισθέντας μόρτιδες όλα τα ύποπτα πράγματα αυτών. Διέταξα και την κοινωνίαν τούτων δια την 28 τρέχοντος, εννοώντας και τους ποτέ υπόπτους αυτών…». Ο έκτακτος Επίτροπος Αχαΐας σε έγγραφό του προς τον Κυβερνήτη στις 9 Ιουνίου 1828 αναφέρει: «…Με άκραν της ψυχής μου λύπην αναγγέλω προς την εξοχότητά σας  ότι ανεφάνη υποψία πανώλης εις εν χωρίον της επαρχίας Καλαβρύτων ονομαζόμενον Βραχνί. Όταν κατά πρώτον ασθένησαν άνθρωποι εις τούτο το χωρίον, οι κάτοικοι φοβούμενοι μήπως αποκλεισθώσι και εκ τούτου εμποδισθώσιν από τας εργασίας των, συνώμωσαν τρόπον τινά να κρύψουν την ασθένειαν ταύτην, αφού πρώτον έλαβον μερικάς προφυλάξεις όσας ήτον δυνατόν να λάβωσιν άνθρωποι χωρικοί και άπειροι των τοιούτων ασθενειών. Αλλ’ η νόσος κατ’αρχάς μεν δεν εφάνη με οξέα αποτελέσματα, ώστε επέτυχον τω όντι να μη φοραθώσιν, εσχάτως όμως κατέστη σφοδρωτέρα, ησθένησαν ικανοί, και εμολύνθησαν δέκα οικίαι, το οποίον τελευταίον εγένετο φανερόν, λαβών την λυπηράν ταύτην εγγελία, μετέβην αυτοπροσώπως εκεί συμπεριλαβών και τους επαρχιακούς Δημογέροντας και επροσκάλεσα τους προκριτοτέρους του χωρίου, και αφού τους επέπληξα σφοδρώς δια το ολέθριον και δι’ εαυτούς και δια τους λοιπούς κατοίκους φέρσιμόν των, εξέτασα την φύσιν και τα συμπτώματα της ασθενείας ταύτης μόνος μου, επειδή ιατρός δεν υπάρχει εις τούτο το τμήμα δια να γένει δι’ αυτού ακριβεστέρα παρατήρησις./ Δεν ημπόρουν να με δώσωσι θετικάς πληροφορίας περί της αρχής της ασθενείας ταύτης, νομίζουν δε ότι μετεδόθη ή από εν χωρίον ονομαζόμενον Ρωγοί, εις το οποίον επεκράτη  από τον καιρόν ακόμη του χειμώνος εν είδος κολλητικής ασθενείας, ή από τα Λιθαράκια, λιμώνα του Διακοπτού, όπου όμως δεν υπήρξε, ουδέ υπάρχει τοιαύτη ασθένεια. Όστις κυριευθει από την νόσον ταύτην, εκτός πυρετού και πικρίας εις την γλώσσαν, άλλο τι δεν αισθάνεται, και ούτε κεφαλαλγία, ούτε εμετοί του συμβαίνουν, τα οποία είναι της αληθούς πανώλης σημεία. Κυριευμένος τοιουτοτρόπως από τον πυερετόν εβγάζει βουβώνας ή από την μασχάλην, ή εις τον μηρόν, ή εις το γόνυ ή εις τον αστράγαλον, των οποίων το χρώμα είναι κόκκινον ζωηρόν, εις το μέγεθος μικρότερον αυτού. Όσοι διεσώθησαν σώζουν ικανόν καιρόν τον βουβώνα τούτον απαράλλακτον οποίος εφάνη και εις την αρχήν, και ούτε σπάνει ούτε χάνεται, πόνους ολίγους προξενεί, απέθανον δε από την νόσον ταύτην άλλοι εις τρεις ημέρας, άλλοι εις επτά, τινές και εις δεκαπέντε. Οι δε διαφεύγοντες αναλαμβάνουν ογλήγορα. Είναι όμως περιεργείας άξιον ότι μεταξύ όλων των αποθανόντων άνδρες δεν είναι διόλου, αλλ’ όλοι γυναίκες και παιδία. Διέταξα και παρρησιάσθη εις εμέ μία γυνή, η οποία είχεν αναλάβει από την νόσον, παρά της οποίας επιβεβαιώθην εις τας ανωτέρω παρατηρήσεις και είδον αυτοψεί τους βουβώνας, ό,τι με κάμνει να υποθέτω ότι δεν είναι καθαυτό πανώλη είναι, ότι μετά πολυήμερον συγκοινωνίαν των κατοίκων τούτων με γειτνιάζοντα χωρία, αν υπήρχεν αληθώς πανώλη έπρεπε να διαδοθεί και αλλαχού, και μάλιστα εις την μητρόπολιν ταύτην δια την καθημερινήν των συγκοινωνίαν, μόλον τούτο εγώ τους μεν μολυσμένους από την νόσον ταύτην διέταξα και εβγήκαν έξω του χωρίου (επειδή μόνον δύο ασθενείς είναι επί του παρόντος, και ούτοι όχι τόσον βαρέως) και εσύστησα περί αυτούς φρουράν, συγχρόνως διέταξα και εξεσκέπασαν τας οικίας των μολυσμένων των οποίων την ξυλικήν, καθώς και όλα τα εν αυταίς διώρισα να καύσωσιν εκτός των επίπλων, τα οποία έρριψαν εις τον ποταμόν δια να καθαρισθώσι, τους δε λοιπούς κατοίκους περιώρισα εντός του χωρίου των με ικανήν στρατιωτικήν δύναμιν, και απέκοψα πάσαν κοινωνίαν και μεταξύ των, και μετά των ασθενών, ώστε δια τούτων ελπίζω να μη κάμει επί πλέον πρόδον το κακόν..».

Στα Καλάβρυτα. «…Η νόσος εισέβαλεν εις την πόλιν ταύτην εν καιρώ της επαρχιακής συνελεύσεως, εις την συνάθροισιν των οποίων ήσαν και από Βραχνί δημογέροντες και λοιποί, και ανεφάνη κατά την 15 Ιουνίου…». Οι νοσήσαντες στην πόλη των Καλαβρύτων ήσαν 15 εκ των οποίων σώθηκε μόνο ένας. Στις 18 Αυγούστου επετράπη η επικοινωνία των κατοίκων, εκτός των υπόπτων για τους οποίους ορίστηκε αντίστοιχη ημερομηνία η 28 Αυγούστου.

Στο Λεχούρι. «…Η νόσος διεδόθη εις το χωρίον τούτο (από τινάς κατά την 8 Ιουνίου μολυσθέντας καλογήρους μονής Αγίου Γεωργίου ού μακράν Λεχουρίου) και ανεφάνη εις Λεχούρι κατά την 14 Ιουλίου…». Παρά τα δραστήρια μέρτρα που έλαβε ο υγειονόμος, ένας κάτοικος του χωριού αυτού ο Δημήτριος Λεχουρίτης ασθένησε στις 3 και πέθανε στις 6 Αυγούστου, χωρίς όμως να εμφανίσει συμπτώματα πανώλης. Η νόσος προσέβαλε 8 εκ του μοναστηρίου και 6 εκ του Λεχουρίου, εκ των οποίων δύο μόνο σώθηκαν. Ο Υγειονόμος αναφέρει: «…Μ’ όλον οπού ελήφθησαν μέτρα φυλάξεως και εκκαθάρσεως των εγκατοίκων από την 14 μηνός Ιουλίου και τριάντα ήδη ημέρας οπού δεν εβλάφθη τις αυτών από την νόσον, απεφασίσθησαν δια τον κατά την έξη ιδίου τρέχοντος μυνηθέντα θάνατον του Δημητρίου Λεχουρίτη, να κοινωνίσουν οι κάτοικοι Λεχουρίου την 9 Σεπτ. πλην της οικογενείας του Λεχουρίτη ήτις θέλει εννοεί την αρχήν της εκκαθάρσεως την ημέραν της 6 Αυγούστου και θέλει κοινωνεί την 17 του Σεπτεμβρίου….».

Στην Κερπινή. «…Η νόσος εισέβαλεν εις την πόλιν ταύτην κατά την 20 Ιουνίου και ανεφάνη εις μίαν γυνήν Κερπινής κατά την 2 Ιουλίου μηνός διαδοθείσα η της γυνής ασθένεια και εις τα λοιπά τρία μέλη της οικογενείας της…». Προσέβαλε 28 κατοίκους και σώθηκαν μόνο 5. Στις 28 Αυγούστου επετράπη η επικοινωνία των κατοίκων, εκτός των υπόπτων για τους οποίους ορίστηκε αντίστοιχη ημερομηνία η 9 Σεπτεμβρίου.

————————————————————

[1] Οξεία λοιμώδης νόσος, που μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα ψύλλων, που ζουν στα ποντίκια (αρουραίους). Είναι βαριά ασθένεια, εμφανίζεται με υψηλό πυρετό, τοξική κατάσταση και σε τρεις μορφές: βουβωνική (λεμφαδενίτιδα), πνευμονική (βαριά πνευμονία) και σηψαιμική. Μεταδίδεται εύκολα και γρήγορα με άμεση ή έμμεση επαφή.
[2] Η λέξη «μόρτης» ίσως προέρχεται από την Λατινική λέξη «morto» = Θάνατος. Ήσαν κάτι σαν τους σημερινούς νεκροθάφτες. Ανελάμβαναν να θάψουν τους νεκρούς. Σύμφωνα με τον Δημητράκο μόρτης είναι ο αλήτης, ο μάγκας, το αλάνι κ.λ.  Από αυτούς λοιπόν προήρχοντο αυτοί που σχημάτιζαν τις «μορταρίες» και ανελάμβαναν να θάπτουν τους νεκρούς όταν θέριζαν τα θανατικά (μολυσματικές ασθένειες).

Σημείωση:  Τα σχετικά έγγραφα προέρχονται από τα Γ.Α.Κ.

Posted in Uncategorized | Tagged , | Σχολιάστε

Αυτούς αιχμαλώτισε ο Ιμπραήμ σε χωριά των Καλαβρύτων…

Μερικοί εξ’ όσων  αιχμαλωτίστηκαν από τον Ιμπραήμ σε χωριά της επαρχίας Καλαβρύτων, όπως αυτοί αναφέρονται στις 27.8.1828. (Κατά σειρά αναγράφονται: α/α, όνομα, επίθετο, ηλικία, τόπος αιχμαλωσίας, ημερομηνία αιχμαλωσίας και τόπος όπου ευρίσκοντο την ημερομηνία της καταγραφής).

(Οι περισσότεροι εξ’ αυτών είναι μικρά παιδιά και γυναίκες. Παρακαλώ διαβάστε την υποσημείωση για τη μάχη στο Καστράκι.)

Βερσίτσι: 1. Κωνσταντής Ρηγόπουλος, 40, εις πεδιάδα Γαστούνης, 1825, _. 2. Ευστάθιος Ρηγόπουλος, 35, εις πεδιάδα Γαστούνης, 1825, _. 3. Χρυσούλα του Καπερώνη, 20, εις Τριπόταμα, 1825, Μοθωκόρονα. 4. Τρίσσα του Μπάρκουλα, 20, εις Τριπόταμα, 1826, εις Πάτρα.

Γλούνιστα Ρούμελης[1]:  1. Λελούδω του Κωνσταντή, 40, εις Βοστίτζα, 1826 Ιούνιος, _. 2. Δέσπω του Κωνσταντή, 7, εις Βοστίτζα, 1826 Ιούνιος, _. 3. Ασήμω του Κωνσταντή, 10, εις Βοστίτζα, 1826 Ιούνιος, _.

Γουμένιτσα:  1. Αναστάσης του Γ. Λυκουργιώτη, 10, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, εις Νεόκαστρο. 2. Θυγατέρα του Γ. Λυκουργιώτη, 4, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, _. 3. Χρήστος του Χριστακόπουλου, 7, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, εις Μοθώνην. 4. Αγγελική του Χριστακόπουλου, 11, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, εις Πάτραν. 5. Γιώργος του Ιω. Χριστόπουλου, 11, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, εις Νεόκαστρο. 6. Νικολής του Αργιπαπαδόπουλου, 2, εις Βυσωκά, 2 Ιουλίου 1827, _. 7. Γέρο Χρόνης _, _, εις Βυσωκά, 2 Ιουλίου 1827, _. 8. Σταύρος Κραβαριώτης, 50, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, _. 9. Ανδρούτζος Πατρινός, 20, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, _. 10. Θεοδώρα Δημητρίου, _, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, εις Νεόκαστρο. 11. Ευφροσύνη της Θεοδώρας, 20, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, εις Νεόκαστρο. 12. υιός του Γιώργη Γούτου, _, εις Δερβένια, 1822, _. 13. Γέρο Γιάννης Πατρινός, _, εις Γουμένιτζα, 2 Ιουλίου 1827, _.

Ζαρούχλα:  1. Γεωργάκης Κλέσιας, 40, εις την μάχη του Φλέσια, _, εις Νεόκαστρο.

Καλάνιστρα[2]:  1. Γιωργάκης Τριφόγαμβρος, 50, εις Καλάνιστρα, 2 Μαΐου 1826, _. 2. Λαμπρόπουλος Πανάγος, 45, εις Καλάνιστρα, 2 Μαΐου 1826, _. 3. Γεώργιος Τρύφας, 55, εις Καλάνιστρα, 2 Μαΐου 1826, _. 4. Γιαννιά του παπά, 50, εις Καλάνιστρα, 2 Μαΐου 1826, _. 5. Μαρία του Γ. Μπάλιου[;], 20, εις Καλάνιστρα, 2 Μαΐου 1826, _. 6. Ελένη του Τρύφα, 15, εις Καλάνιστρα, 2 Μαΐου 1826, _.

Καλύβια[3]:  1. Αναστάσιος Οικονομόπουλος, 30, εις την μάχη του Φλέσια, _, εις Νεόκαστρο. 2. Γεώργιος Τραβόπουλος, 23, εις την μάχη του Φλέσια, _, εις Νεόκαστρο.

Κραστικοί:  1. Γκόζης του Π. Τζεγρένη, 8, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 2. Γιάννης του Β. Τζεγρένη, 6, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Πάτρας . Λαλιώτης Αχμούζης. 3. Ανδρέας του Β. Τζεγρένη, 4, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Πάτρας . Λαλιώτης Αχμούζης. 4. Νικόλαος του Δ. Κωστόπουλου, 11, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 5. Χρυσανθάκης του Δ. Κωστόπουλου, 8, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 6. Κοτζονιά του Δ. Κωστόπουλου, 5, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 7. Ανδρέας του Δ. Κωστόπουλου, 2, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 8. Παρασκευή του Δ. Κωστόπουλου, 9, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 9. Γεωργάκης Τζούνης, _, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 10. Κωνσταντίνα γυναίκα Γεωργάκη Τζούνη, _, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 11. Ελένη θυγατέρα Γεωργάκη Τζούνη, _, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 12. Φωτεινή θυγατέρα Γεωργάκη Τζούνη, _, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Μοθώνην. 13. Κωνσταντίνα του Γιάννη Αρβανίτη, 15, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Ρούμελη. 14. Παναγιωτάκης του Δ. Αλευρά, 8, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Πάτρας. 15. Δημητράκης του Αντ. Καρατζιά, _, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Πάτρας. 16. Κυριάκος του Αντ. Καρατζιά, _, εις Καρνέσι, 8 Ιουνίου 1827, εις Πάτρας.

Λειβάρτζι:  1. Δημήτριος Γιαννακόπουλος, 26, εις Χλουμούτζι, 9 Μαΐου 1827, εις Μοθώνην. 2. Δημήτραινα γυναίκα του Δημητρίου Γιαννακόπουλου, 20, εις Χλουμούτζι, 9 Μαΐου 1827, εις Μοθώνην. 3. Μητέρα της Δημήταινας Γιαννακοπούλου , 50, εις Χλουμούτζι, 9 Μαΐου 1827, εις Μοθώνην. 4. Ανδρέας Π. Πεπελάσης, 35, εις Χλουμούτζι, 9 Μαΐου 1827, εις Αίγυπτον. 5. Δημήτριος Κακαβόπουλος, 30, εις Βοστίτζα, 20 Μαΐου 1826, εις Σμύρνην.

Λεχούρι:  1. Παναγιωτάκης Ταξιαρχόπουλος, 23, εις Π. Πάτραν, 1821, εις Σέρας. Ιουσούφ Πασάς.

Μεσορούγι:   1. Μαρία Αργυράκη Βίλιου, 12, εις Χιαλμόν[4], 5 Μαΐου 1826, εις Μοθώνην. 2. Μαρία του Κοτρομπή, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 3. Αργύρης του Παπα Σπανάκη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 4. Ελένη του Β. Σακελλαρίου, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 5. Βαγγελιά του Β. Σακελλαρίου, 3, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 6. Δημήτριος του Αργύρη Πουρναρά, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 7. Βαγγελιά του Αργύρη Πουρναρά, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 8. Βασίλειος του Θανάση Λαδιά, 10, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 9. Αδελφή του Βασιλείου του Θανάση Λαδιά, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 10. Χρυσάφη; του Παπουτζή, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 11. Παναγής του Παπουτζή, 4, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 12. Αγγέλω του Παπουτζή, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρονα. 13. Ζωγράφω του Κοτζιδή, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 14. Παναγής του Κοτζιδή, 4, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 15. Δημήτριος του Κοτζιδή, 2, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Πάτρας εις τον Χασάναγα. 16. Αγγέλω του Κων. Λύσσαρη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 17. Μαρία του Κων. Λύσσαρη, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 18. Χρυσούλα του Αργύρη Μανάρα [ή Μανάγια;], _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 19. Κωνσταντής του Αργύρη Μανάρα [ή Μανάγια;], 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 20. Ασήμω του Αργύρη Μανάρα [ή Μανάγια;], 3, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 21. Ελένη του Μπάτα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 22. Βαγγελιά του Μπάτα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 23. Ελένη του Παπα Ασημάκη, 4, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 24. Γεώργιος του Κ. Καλογήρου, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 25. Τζόγια του Ν. Κορμπέρη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 26. Αναστασούλα του Ν. Κορμπέρη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 27. Παναγιώτης Πλανινός, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 28. Παναγιώταινα Πλανίνα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 29. Δημήτριος Παναγιώταινας Πλανίνας, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 30. Βαγγελιά Παναγιώταινας Πλανίνας, 10, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθώνην. 31. Ελένη του Δήμου, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 32. Μαρία του Δήμου, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 33. Μαργαρώνα του Σκορδά, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 34. Μαρία του Π. Τυφλού, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 35. Πέτρος του Κανέλου, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _.

Παύλιανη Ρούμελης[5]:  1. Γεωργούλα του Κωνσταντή, 15, εις Βοστίτζα, 1827 Ιούλιος, εις Μεσολόγγι.

Περιστέρα:  1. Αγγέλω Σωτήρη Κοτζινού, ετών 26, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Αίγυπτον. 2. Κωνσταντής Σωτήρη Κοτζινού, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 3. Ειρήνη Σωτήρη Κοτζινού, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 4. Ελένη Αργυράκη Μανούσου, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 5. Άννα της Σωτηρόνυμφης, 13, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 6. Ευγενική της Σωτηρόνυμφης, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 7. Παναγούλα Κοτζίναινα, 30, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 8. Γεώργιος Παναγούλας Κοτζίναινας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 9. Μαρία Παναγούλας Κοτζίναινας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 10. Παναγής Κολινιάτης, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 11. Σπύρος Κολινιάτης, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 12. Γεώργιος Κοκότης, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 13. Ευγενική Κοκότη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 14. Παναγούλα Καρφολογοπούλα, 35, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 15. Γεώργιος του Παπα Παναγιώτη, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 16. Ελένη του Παπα Παναγιώτη, 14, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 17. Γεωργίτζα Ντρουτζοπούλα, 15, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 18. Άννα Κουτζουγογιαννιάς, 12, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 19. Θανάσαινα Κολοτζίραινα, 40, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 20. Νικολιά Κολοτζίραινας Θανάσαινας, 30, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 21. Σπηλιωτάκαινα Γέρο Ηλία, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 22. Αναστασιά Σπηλιωτάκαινας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 23. Παναγούλα Σπηλιωτάκαινας, 20, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 24. Γεώργιος Σπηλιωτάκαινας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 25. Αναστασιά Μανοσοπούλα, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 26. Διαμαντούλα Μανοσοπούλα, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 27. Βαγγελιά του Αναγνώστη της Γιαννιάς Μανούσαινας, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 28. Αικατερίνη του Αντ. της Μανούσαινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 29. Δημήτριος του Κοντογιάννη, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 30. Γεώργαινα με τρία παιδιά αρσενικά του Νικόλα Τερλεπάνη, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 31. Κωνσταντής του Νικόλα Κλούθου, 14, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθώνην. 32. Μαρία του Νικόλα Κλούθου, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθώνην. 33. Υιοί δύο του Νικόλα Κλούθου, 3 και 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθώνην.

Σόλος:  1. Κωνσταντής του Στριφτόμπολα, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 2. Αργύρης του Σταθακάρου, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 3. Αικατερίνη του Σταθακάρου, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 4. Αναστασία της Φιούταινας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 5. Γεώργιος της Φιούταινας, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 6. Παναγής της Φιούταινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 7. Κλίνη της Δ. Τριανταφυλίνας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 8. Βασιλική της Ανδρίκαινας, 28, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 9. Γεώργιος του Κ. Κατζαούνη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 10. Ζαφείραινα του Γιάννη Χαβέλα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 11. Μαρία ανεψιά της άνω Ζαφείραινας, 10, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 12. Ευγενία του Γιάννη Χαβέλα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 13. Αργύραινα Σαρμάκαινα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 14. Αγγέλω της Αργύραινας Συρμάκαινας, 12, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 15. Γιώργης της Αργύραινας Συρμάκαινας, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 16. Ασήμω της Αργύραινας Συρμάκαινας, 14, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 17. Γεώργιος του Β. Μούζη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 18. Ελένη της Σωτ. Τζίχλαινας, 18, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 19. Νικολής της Σωτ. Τζίχλαινας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 20. Σπύραινα Λύραινα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 21. Ευαγγελίτζα της Σπύραινας Λύραινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 22. Βασιλική της Σπύραινας Λύραινας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, _. 23. Κωνσταντής του Σ. Στριφτόμπολα, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 24. Αργύρης του Σταθακάρη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 25. Αικατερίνη του Σταθακάρη, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 26. Αναστασιά της Φιούταινας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 27. Γεώργιος της Αναστασιάς, 5, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 28. Παναγής της Αναστασιάς, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 29. Κλίνη της Τριανταφυλλίνας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 30. Βαγγελίτσα της Ανδρίκαινας, 22, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 31. Γεώργης του Κ. Κατζαούνη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 32. Ζαφείραινα του Γερο Γιάννη Χαβέλα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 33. Ευγενία της Ζαφείραινας, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 34. Μαρία ανεψιά της άνω Ζαφείραινας, 10, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 35. Αργύραινα Σαρμάκαινα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 36. Αγγέλω της άνω Αργύραινας Σαρμάκαινας, 12, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 37. Γεώργιος της Σαρμάκαινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 38. Ασήμω της Σαρμάκαινας, 14, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 39. Γεώργιος της Σαρμάκαινας, 10, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 40. Κωνσταντής της Σαρμάκαινας, 3, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 41. Γεώργιος του Μπόζη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 42. Ελένη της Σωτ. Τζίχλαινας, 18, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 43. Νικολής της άνω Σωτ. Τζίχλαινας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 44. Σπύραινα Λύραινα, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 45. Ευαγγελίτζα της άνω Σπύραινας Λύραινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 46. Βασιλική  της άνω Σπύραινας Λύραινας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 47. Παρασκευή της Σπηλιώταινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 48. Χαράλαμπος του Νικολάκη, 1, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 49. Βαγγελίτσα του Νικολάκη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 50. Βασίλειος του Νικολάκη, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 51. Θεόδωρος του Σπύρου Θεοδωρου, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 52. Αικατερίνη του Σπύρου Θεοδωρου, 15, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 53. Παναγούλα του Δημ. Αγγελίνας, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 54. Κωνσταντής του Σπύρου Κωσταντουρά, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 55. Κωνσταντινιά Κουνάδαινας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 56. Σπύρος της Κωνσταντινιάς Κουνάδαινας, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 57. Γιώργης της Αναγ. Κουνάδαινας, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 58. Βαγγελίτσα της Αναγ. Κουνάδαινας, 13, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 59. Σωτήρης της Αναγ. Κουνάδαινας, 3, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 60. Παναγιούλα της Αναγ. Κουνάδαινας, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 61. Ανδρέας του Κ. Παπαγιαννόπουλου, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 62. Σωτήρης του Ανδρέα Παπαγιαννόπουλου, 4, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 63. Παναγιώταινα Τζικουρού[;], _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 64. Μαρία της Παναγιώταινας Τζικουρού, 10, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 65. Γεώργης της Παναγιώταινας Τζικουρού, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 66. Αγγελική του Σπύρου Ζαφείρη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 67. Αναστασούλα του Σωτηράκου, 20, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 68. Μαρία του Σωτηράκου, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 69. Κωνσταντινιά Δημόνυμφη, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 70. Νικολός του Καρακατζάνη, 4, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 71. Βασίλαινα Δημόνυμφη, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 72. Αγγέλω του Γιώργη Σπανού, 9, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 73. Σπύρος του Γιώργη Μαγγίνα, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 74. Σωτήρης του Παναγή Σπανού, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 75. Σοφιά του Σπηλιωτάκη, 18, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 76. Γεώργιος του Ψυχούλια, 15, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 77. Αργύρης του Ψυχούλια, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 78. Μαρία του Θεοδώρου, 8, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 79. Φωτεινή του Δ. Κανέλου, 15, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 80. Μαρία της Βασιλικούλας, _, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 81. Παναγής της Βασιλικούλας, 6, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 82. Παρασκευή της Νικολούλιας, 15, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια.

Σοπωτό:  83. Παναγιώτα Μιχαλοπούλα, _, εις Π. Πάτραν, 1821, εις Σέρας. Ιουσούφ Πασάς.

Σταμνά [;]:  1. Χρήστος του Βασίλη, 13, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Νεόκαστρο. 2. Ελένη του Βασίλη, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Πρέβεζα.

Τσορωτά:  1. Θεοδωρής _, 35, εις πεδιάδα Κόκοβας, 2 Μαΐου 1826, εις Νεόκαστρο. 2. Παρασκευή γυναίκα του προηγουμένου Θοδωρή, 38, εις πεδιάδα Κόκοβας, 2 Μαΐου 1826, εις Νεόκαστρο. 3. Σοφία του Γιάννη Τζερνωτά, 12, εις πεδιάδα Κόκοβας, 2 Μαΐου 1826, εις Νεόκαστρο. 4. Δημάκης του Γιάννη Τζερνωτά, 4, εις πεδιάδα Κόκοβας, 2 Μαΐου 1826, εις Νεόκαστρο. 5. Λαμπρινή του Γιάννη Τζερνωτά, 1, εις Τζορωτά, 10 Σεπτεμβρίου 1827, εις Πάτρας. 6. Παρασκευή _, 40, εις Τζορωτά, 10 Σεπτεμβρίου 1827, εις Πάτρας. 7. Παναγιώτης υιός της προηγούμενης Παρασκευής, 12, εις Τζορωτά, 10 Σεπτεμβρίου 1827, εις Πάτρας. 8. Πανάγος υιός της προηγούμενης Παρασκευής, 7, εις Τζορωτά, 10 Σεπτεμβρίου 1827, εις Πάτρας. 9. Ειρήνη κόρη της προηγούμενης Παρασκευής, 3, εις Τζορωτά, 10 Σεπτεμβρίου 1827, εις Πάτρας.

Χαλκιάνικα:  1. Μαρία Αναγν. Οικονόμου, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 2. Άννα του Γιάννη Σπυράκου, 11, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια. 3. Τασιώ του Γιάννη Σπυράκου, 7, εις Χιαλμόν, 5 Μαΐου 1826, εις Μοθωκόρωνα ή εις Αλεξάνδρεια.

Χόζοβα:  1. Αγγέλω Αλιβιζοπούλα, 28, εις Π. Πάτραν, 1822, εις Σέρας. Ιουσούφ Πασάς.

(Πηγή: Γ.ΑΚ.

Δεν επιτρέπω την αναπαραγωγή καθ’ οιονδήποτε τρόπο, του παραπάνω κειμένου).

———————————————————-

[1] Αναφέρονται μόνο και μόνο γιατί συνελήφθησαν στον νομό Αχαΐας.
[2] Η σύλληψη αιχμαλώτων από την Καλάνιστρα των Νεζερών μας δείχνει ότι ο Ιμπραήμ πέρασε από εκεί.
[3] Δεν γνωρίζω σε ποια Καλύβια αναφέρεται, δεδομένου ότι υπήρχαν τα Καλύβια Σειρών (νυν Κρήνη), Φιλίων, Σηλίτσα, Καλύβια Ποταμιάς, Καλύβια Κόκοβας, Βυσωκά, Διακοπτίτικα, Χαλκιανιώτικα, Σελιανίτικα, Βαλιμήτικα κ. ά.
[4] Εννοείται η μάχη στο Καστράκι: Από το Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων μεταφέρω μέρος όσων έχουν καταγραφεί: «Το 1826 ο Ιμπραήμ πήγε προς το δήμο Νωνάκριδος ο οποίος ήταν μέρος ορεινό και δυσπρόσιτο και εκεί είχαν καταφύγει σε κρύπτες και φαράγγια περί τους 5.000 από την επαρχία Καλαβρύτων και 500 ένοπολοι υπό τους Σολιώτη και τους Πετιμεζαίους. Συγκρούστηκαν στο Καστράκι και ύστερα από πολύωρη μάχη οι Έλληνες ηττήθηκαν και 500 απ’ αυτούς γκρεμίστηκαν από τους βράχους για να μην αιχμαλωτιστούν (αλλού στη σελ. 316 αναφέρει ο ίδιος ότι γκρεμίστηκαν 100 Καλαβρυτινοί). Παρ’ όλα αυτά πάνω από χίλιοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι οι δε υπόλοιποι σώθηκαν καταφεύγοντες στα ορεινά του Χελμού (βλ. και λ. Σολιώτης Νικόλαος, βλ. εκτενέστερα και λ. Επαρχία Καλαβρύτων) (Παπανδρέου: Επαρχία…, σ. 56, 316). Εκεί εφονεύθηκαν πολλοί από το χωριό Σούβαρδο (Παπανδρέου: Επαρχία…, σ. 175). Ο Ν. Π. Σακελλαρόπουλος, (Επιδρομές…, σ. 37 κ. ε.) αναφέρει ότι στο Καστράκι οχυρώθηκαν οι οπλαρχηγοί Β. Πετιμεζάς και Νικ. Σολιώτης με 400 οπλοφόρους. Ο Ιμπραήμ με τη βοήθεια προδοτών έφτασε στα Κλουκινοχώρια και στις 5 Μαΐου διαίρεσε το στρατό του στα δύο και με το ένα σώμα βάδισε στην Κορφή της Κυλλήνης και με το άλλο περνώντας το Ξεροκάμπι, το Σκυλογκρέμι και την Κακιά Σκάλα έφτασε στο Καστράκι. Οι Έλληνες ήσαν απροετοίμαστοι. Ο Ιμπραήμ επιτέθηκε και οι Έλληνες τον υποδέχθηκαν με ομοβροντίες. Περίπου 80 Αιγύπτιοι έπεσαν στη μάχη. Διέταξε και δεύτερη επίθεση με μανία κατά των Ελλήνων και τρόμος και απελπισία κατέλαβε τους αμάχους οι οποίοι προσπάυησαν να φύγουν προς τα ψηλότερα μέρη αλλά τα χιόνια τους εμπόδισαν, αλλά και όσοι μπόρεσαν να φτάσουν ψηλά είδαν άλλους αραπάδες μπροστά τους. Εκεί έγινε τρομερή σφαγή και οι γυναίκες ακολούθησαν τις Σουλιώτισες και έπεσαν στους γκρεμούς και στα φαράγγια για ν’ αποφύγουν την αιχμαλωσία και την ατίμωση. Εξακόσιοι γκρεμίστηκαν, τετρακόσιοι φονεύτηκαν και τριακόσιοι πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Και η συμφορά θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη αν δεν έφθανε ο Νικόλαος Πετιμεζάς με 150 άνδρες που άρχισε μάχη με τους Αιγυπτίους. Αυτοί νόμισαν ότι οι Έλληνες ήσαν πολλοί και υπεχώρησαν αφού έσφαξαν και αιχμαλώτισαν πάνω από χίλιους. Σώθηκαν όμως από σίγουρη καταστροφή 4.000 γυναικόπαιδα. Στη συνέχεια, επικαλούμενος το Σπηλιάδη, (Απομνημ. Τ. Γ΄, σ. 15) τονίζει την αρνητική συμπεριφορά των στρατιωτών του κοτσαμπάση Θεοχαρόπουλου, που αντί να πολεμήσουν τους Τούρκους «διήρπασαν τα κτήματα των εγκατοίκων…». Μετά απ’ αυτά ο Ιμπραήμ γύρισε στα Σάλμενα. Στα «Ελληνικά υπομνήματα υπό Ι. Θ. Κολοκοτρώνη» (σελ. 322-323) αναφέρονται τα εξής: «Ο Ιμβραήμ απήλθεν εις Αιτωλίαν μετά 12.000 πεζικού στρατού, καταλιπών το ιππικόν του εις Πάτρας, ως άχρηστον προς εκείνα τα μέρη. Επανελθών δε εις Πάτρας έφερεν 9.000 και όχι 3.500. Παραλαβών δε εκείθεν το ιππικόν και τινά άλλα επικουρικά σώματα εστράτευσεν εις την επαρχίαν Καλαβρύτων μετά 12.000, διότι ποτέ δεν είχε μεθ’εαυτού ολιγωτέρους των 10.000, και δεν διευθύνθη κατά της Μονής Σπηλαίου, αλλά προς τα μέρη του Χελμού όπου είχον εύρει άσυλον εις δύσβατον τινά θέσιν 2.000 περίπου ψυχαί φρουρούμεναι δια 150 οπλοφόρων. Δύο αιχμάλωτοι Τούρκοι αποδράντες εκ των Ελλήνων επρόδωσαν τινάς αποκέντρους θέσεις. Οι δε Τούρκοι ώρμησαν κατ’ αυτών μη αναχαιτισθέντες από την γενναίαν αντίστασιν των υπό τον Σουλιώτην και Γκολφίνον Πετιμεζά Ελλήνων, και εισδύσαντες εις την απότομον και απόκρυφον ταύτην θέσιν έτρεψαν τους εν αυτώ Έλληνας εις φυγήν, εξ’ ων εφονεύθησαν, εκλημνήσθησαν και ηχμαλωτίσθησαν υπέρ τους 100, οι δε λοιποί εσώθησαν καταφυγόντες εις τα παρακείμενα κρημνώδη και άβατα μέρη. Εκ δε των Τούρκων εφονεύθησαν περί τους 50. Από δε του Χελμού ο Ιμβραΐμης επορεύθη δια των Κατσανών εις Τρίπολιν και εκείθεν ρητώς δια τα Μεσσηνιακά φρούρια…»».
[5] Αναφέρεται μόνο και μόνο γιατί συνελήφθη στον νομό Αχαΐας.
Posted in Άρθρα | Tagged | Σχολιάστε

Λίγα λόγια για τον «δικό μου ήρωα»!

Ένας χρόνος πέρασε αφ’ ότου ο αγαπημένος μου πατέρας Δημήτριος Τζώρτζης του Νικολάου και της Ανδριάνας έφυγε από τη ζωή.

Σήμερα είχαμε το ετήσιο μνημόσυνό του.

Γεννήθηκε στις 5.5.1920 στο Γκέρμπεσι Καλαβρύτων και πέθανε στις 1.5.2016 στην Αγριλιά Ερυμάνθου. Είχε τραυματιστεί στις 7.9.1948, υπηρετώντας τη θητεία του ως στρατιώτης στο 603 Τ. Π. στις επιχειρήσεις εναντίον των ανταρτών (Ν. 556-587 Φ.Χ. Φλωρίνης, κλίμ. 150000). Μία σφαίρα του διέλυσε το αριστερό χέρι στον αγκώνα με κατεύθυνση προς την καρδιά αλλά καρφώθηκε, στο σημειωματάριο και την «Επιστολή του Κυρίου» που μαζί και με άλλα έγγραφα είχε στην αριστερή τσέπη του στρατιωτικού του μπουφάν, στο στήθος μπροστά από την καρδιά του και σταμάτησε εκεί. Άλλη τον τραυμάτισε πριν και στο δεξί του χέρι. Η απόφαση αναφέρει ότι υπέστη τραύμα αριστερού ημιθωρακίου δεξιού αντιβραχίονα μετά κατάγματος και διαμπερές αριστερού μετά τραυμάτων όλμου. Νοσηλεύτηκε στο 428 Στρ. Νοσοκομείο από 7-11 Σεπτ. 1948 και διεκομίσθη εις το 201 Κ.Κ.Τ. ως πάσχων εκ τραύματος δεξιού αγκώνος εκ τυφλού τραύματος αριστερού βραχίωνος με τραύμα αριστεράς θηλής μαστού, ετοποθετήθη την 22.9.1948 εις πίνακαΥ. και απελύθη εκ της αιτίας αυτής των τάξεων του στρατού την 6.12.1949. Εξ’ όσων γνωρίζω, νοσηλεύθηκε αρκετό καιρό στο Στρατ. Νοσοκομείο στην Αθήνα και χάρις στην επιμονή και φροντίδα και της αείμνηστης θείας του Μαρίας (συζ. Ν. Βυθούλκα) δεν του έκοψαν το χέρι και έγινε καλά. Επανήλθε στη μονάδα του απ’ όπου και απολύθηκε. Στη συνέχεια πέρασε επιτροπή και δικαιώθηκε μιας μικρής σύνταξης ως ανάπηρος πολέμου. Η Αίτησή του προς την Υγειονομική Επιτροπή έγινε στις 16.8.1952 και η απόφαση της Υγεινομικής επιτροπής είναι η 1701/13.4.1953 για την απονομή σύνταξης. Αυτός ήταν στρατιώτης και ο αδελφός του Χαράλαμπος αντάρτης… Ήταν εργατικός, δημιουργικός, δίκαιος, ευγενής, καλόκαρδος και έντιμος… Αιωνία του η μνήμη.

Στη συνέχεια μεταφέρω μέρος της μαγνητοφωνημένης συζήτησης που είχαμε. Η συνομιλία έγινε στις 10.12.2014 μεταξύ εμού και του πατέρα μου, όταν νοσηλευόταν με ίωση στο νοσοκομείο στο Ρίο στην Πάτρα. Ήταν 94-95 ετών.

 

«…-Πόσο έκατσες στο στρατό εσύ;

-Έκατσα τριανταέξι μήνες!

-Μαζί με αυτό που είχες τραυματιστεί;

-Αλλά! Ούλα. Εγώ, άϊκουσε δω ρε, τραυματίστηκα, ήρθα κάτου στην Πάτρα εδώ στο σπίτι, ετότε ο πατέρας μου ήτανε στα Βραχναίϊκα.

-Ναι!

-Ανταρτόπληκτος!

-Έκατσα εκεί… Φεύγω από κεί και με στέλνανε τη μια ημέρα στην Κόρινθο, την άλλη στην Πάτρα… όχι στο Άργος.

-Τι έκανες; Γιατί σε στέλνανε εκεί;

-Συνοδεία!

-Φρουρά.

-Είχανε βάλει κάτι σακιά απάνου στο τραίνο…

-Τι μετέφερε το τραίνο;

-Φυλάγαμε για μη το χτυπήσουν οι αντάρτες.

-Για πές μου κάτι… Μου είχες πεί ότι όταν σε είχανε στείλει φρουρό στην Κόρινθο εκεί που κρατούσανε αριστερούς, έτσι δεν είναι;

-Επήγαμε στην ομάδα και δεν ήμουνα εγώ μόνο, στην Κόρινθο. Παραπέρα τους είχανε μαζέψει … Λοιπόν ένα βράδυ παίρνουνε τηλέφωνο για να πάει ενίσχυση από μας. Ένας λοχίας, «θα πάς ορέ Τζώρτζη» μου λέει «ή να πάου;». «Θα πάου ρε» του λέω. «Τράβα ρε» μου λέει, «μη μας βγάλουνε την ψυχή, δε μας αφήνουνε να ησυχάσουμε, θα μας βγάλουν ακόμα την ψυχή» λέει. Πήγα εκεί και πήγα ούτε αργά ούτε νωρίς. Και κει δεν είχα που να κοιμηθώ. Εκεί ήτανε το Α2 και τα λοιπά. Όλοι οι τράγοι οι μεγάλοι. Μπαίνω μέσα. «Καλησπέρα!», «Καλησπέρα, καλώς τονε!». Ένας ήτανε αστυνομικός, δεν ξέρω τι κερατάς ήτανε, μόλις μπήκα μέσα με πήρε… «Πούθε είσαι ρε;», «Από δώ από ένα χωριό», «Είσαντε αντάρτες στο χωριό σου;», «Όχι!» του λέω. «Δεν ήσαντε αντάρτες στο χωριό μου!». «Άμα ήσαντε αντάρτες», μου λέει, «να μπεις στο στρατόπεδο για «μπατίνι»…». Μπήκα εγώ. Ναι. Μου φκιάσανε ένα τσάϊ, μου βάλανε ένα κρεβάτι μονό και κοιμήθηκα και πήγα και φύλαξα. Εκεί που πήγα να φυλάξω, τηράω ο Αντρέας ο [αναφέρει επώνυμο το οποίο δεν αναφέρω εγώ].

-Ήτανε κρατούμενος;

-Ναι! Ήτανε ο Αντρέας, ο πατέρας του, η μάνα του και τα λοιπά. Εκεί γνωστοί…

-Ήτανε κι άλλοι, ε;

-Δέκα, δεκαπέντε γνωστοί!

-Εσύ τώρα, γιατί; Δεν είχες προηγούμενα μ’ αυτούς για να μπεις να τους…

-Γιατί να τους βαρέσω; Πού ήξερα εγώ παιδί μου τι είχανε κάμει οι ανθρώποι; Και θελά λέγανε παράπονα. Όπως τώρα, ηυρίσκανε τον πατέρα μου, τον αδερφό σου στον Πλάτανο, στον Κάλανο οι γνωστοί, «Σε ευχαριστώ πολύ ρε γέρο Νίκο με το γιό σου πόχεις, σε ευχαριστώ πολύ που μας προστάτεψε, δεν μας εσκότωσε». Τέλος πάντων…»

Και σε άλλο σημείο της συζήτησής μας:

«…-Ξέρεις τι θέλω να μου πείς; Να μου πεις πως ήτανε εκείνη την ημέρα που τραυματίστηκες, άμα θέλεις να το θυμηθείς. Γιατί είναι δύσκολο για σένα αυτό.

-Άκουσε δω! Εγώ ήμουνα πολυβολητής. Είχε σκοτωθεί ο πολυβολητής και είχα εγώ το πολυβόλο.

-Σε ποιο μέρος έγινε αυτό;

-Στο Βίτσι! Πάνω σε υψόμετρο.

-Α! Στο βουνό απάνω ήσουνα.

-Ναι! Το γράφει απάνου η απόφαση το μέρος. Είχα το πολυβόλο και το είδα όνειρο ότι θελά τραυματιστώ.

-Τι είδες; Θυμάσαι;

-Τι είδα; Που να θυμηθώ τώρα… έρχεται ο λοχαγός, «για βάλε μια ριπή ρε!» μου λέει «με το πολυβόλο, τι λέει το ερμάδι[;];». Του λέω «δεν πάμε καλά σήμερα! Δεν πάου καλά!». «Τι έχεις ρε, τι έπαθες;». «Δεν πάου καλά». «Μα τι έχεις;» με ρώτησε τρεις φορές. Δεν του είπα τίποτα. Έριξα μια ριπή.

-Γιατί; Για να ειδεί αν μπορείς να χειριστείς το πολυβόλο;

– Ξέρω γώ! Για να ειδεί αν δουλεύει… που να θυμηθώ τώρα. Κάνουμε απάνου… και όπως είμαστε ένα γύρω εκεί… τηράου οι αντάρτες ερχόσαντε …

-Φαινόντουσαν στο βουνό;

-Στο βουνό! Αλλά που; Ρίνουνε την πρώτη… τραυματίστηκα, μόμεινε το πολυβόλο εκεί.

-Σε ποιο χέρι τραυματίστηκες πρώτα;

-Στο δεξί. Μετά την ίδια ώρα και στο αριστερό…

-Και μία σφαίρα που σου πήγαινε εδώ που είχες τα βιβλιάρια;

-Εκείνη εκεί! Εκείνη [η σφαίρα]. Έμεινε εκεί!

-Τι είχες εκεί που έμεινε η σφαίρα;

-Την Επιστολή του Κυρίου!

-Τι άλλο είχες;

-Δε θυμάμαι τώρα…

-Το πέϊ μπούκ δεν είχες; Το βιβλιάριο του στρατού;

-Όχι!

-Τι είχες εκεί; Τα έχεις στο σπίτι αυτά, είναι τρυπημένα.

-Ένα βιβλιάριο είχα που έγραφα. Εκεί έχω γράψει, αλλά είσαι μακριά να στα δώσω να το ξεσηκώσεις…. Τέλος πάντων.

-Μετά τι έγινε όταν τραυματίστηκες; Σε πήρανε πίσω; Πώς έγινε, θυμάσαι;

-Διαλυθήκανε! Και ήρθανε πίσω…

-Διαλύθηκε η μονάδα σου;

-Ναι ο λόχος!

-Εσένα ποιος σε πήρε; Πως έγινε;

-Περίμενε! Αφού τραυματίστηκα και το κράταγα ετούτο που με είχε πάρει η σφαίρα εδώ, το κράταγα έτσι… Ερχότανε ένας… «Έλα δέσε με ρε!» του λέω. Τραυματιοφορέας τι […] ήτανε. Πέφτουνε σφαίρες … Κάνω δώθε… έρχουμαι πίσω, πίσω, πίσω..

-Μόνος σου ε;

-Μόνος μου! Πιο πίσω ένα δέντρο… Μη το δέντρο, τα πόδια τα δύο πέρα –πέρα!

Σου ρίχνανε πάλι, ε;

-Έρχουμαι εκεί στο δέντρο, πέφτω εκεί στο δέντρο λίγο πιο μπροστά… Φτάνει ένα παιδί, αλλά το έχω χάσει που είναι. «Έλα δω, ρε!» μου λέει. Βάνει τα κλάματα.

-Από πού ήτανε το παιδί αυτό;

-Δεν το θυμάμαι, εδώ από ένα χωριό των Καλαβρύτων!

-Πως λεγότανε;

-Ντόλκας! Σπύρο τονε λέγανε; Νίκο τόνε λέγανε;

-Από τα Μαζέϊκα ήτανε;

Όχι, από ένα χωριό εδώ των Καλαβρύτων! Δε θυμάμαι. Εγώ έχασα και τον Κούλια που ήτανε από το Ασάνι, το Σπύρο τον Κούλια!

-Είσαστε μαζί στρατιώτες;

-Αλλά;

Σκοτώθηκε εκεί;

-Όχι δε σκοτώθηκε!

-Αλλά;

-Έμαθα ότι έκοψε το πόδι του σε ένα ναρκοπέδιο. Δεν είχες πούθε να κάμεις από τις νάρκες …

-Εσύ όταν ήρθε αυτό το παιδί κλαίγοντας και σε πήρε, πού πήγες στη συνέχεια;

-Κάτου στο ορεινό χειρουργείο. Φτάνω κει κάτου… αμέσως με δένουνε εδώ που έτρεχε το αίμα μου απάνου στο σακάκι, δεν έχεις δει στη φωτογραφία; Απάνου στο σακάκι το αίμα μου, αμέσως με δένουνε, αμέσως γράφουνε σε ποιο μέρος τραυματίστηκα κι αμέσως μ’ αρπάζει εκείνο το παιδί από το ορεινό χειρουργείο … άσε που με είδε ένα άλλο παιδί που ήτανε κάτου κείθε … ήτανε έτοιμος ν’ απολυθεί δυό ημέρες τον είχανε εκεί στο λόχο… ένα και δύο στο αυτοκίνητο στη Φλώρινα.

-Μόνο εσένα πήγανε στο αυτοκίνητο;

-Δε θυμάμαι αν ήσαντε άλλοι, για τον εαυτό μου λέω εγώ. Με πάνε στη Φλώρινα. Αμέσως ήσαντε οι γιατροί εκεί, 2-3 γιατροί.

-Τι ήτανε εκεί; Ήτανε κινητή μονάδα του στρατού εκεί;

-Χωριό ήτανε… Στρατός ήτανε πάλι.

-Νοσοκομείο ήτανε;

-Ναι! Έτσι στην άκρη στο χωριό είχανε ένα σπιτάκι…

-Α! το είχανε κάνει νοσοκομειακή μονάδα ο στρατός.

-Ναι! Μπήκα απάνου… αμέσως οι γιατροί 2-3 και ένας ή δύο στρατιώτες μαναχά ήσαντε. Αμέσως με αρπάζουνε οι γιατροί με βάνουνε απάνου σ’ ένα τραπεζάκι, σ’ ένα φορείο. Με βάνουνε απάνου… έτρεχε το αίμα μου αλλά με είχανε δέσει τόσο δυνατά εδώ στην πλάτη … Δεν έτρεχε πολύ αλλά έτρεχε. Έρχουμαι στην Αθήνα…

-Από κει σε φέρανε στην Αθήνα;

-Αλλά;

-Με τι; Πως ήρθες στην Αθήνα;

-Εβάρυγε πάνω εκεί και πιάνει ο στρατιώτης και μου κλείνει τα μάτια μοναχά. Μου ράβανε το χέρι εδώ… Τούτο δω [δείχνει που ακριβώς]. Και ήτανε [πιο] μαύρο από το σακκάκι σου. Με καθάρισαν εκεί και κόψε και κόψε και δώστου και δώστου…

-Με νάρκωση ή χωρίς νάρκωση;

-Τι νάρκωση ρε; Τίποτα! Έτσι!

-Δεν πόναγες;

-Αν επόναγα! Τίνους να το ειπώ παιδί μου; Αφού δεν ήτανε κανένας εκεί… Εφώναζα εγώ: γιατρέ μου μη με τρουπάς! μη με κόβεις! Ετήραε ο άνθρωπος να μου καθαρίσει να πετάξει το κρέας το κατεστραμμένο που το είχε πάρει το βλήμα, τα βλήματα.

-Και από κεί πως σε στείλανε στην Αθήνα; Τι έγινε;

-Με καθάρισαν καλά-καλά εκεί, με ράψανε και με στέλνανε στην Κοζάνη. Στην Κοζάνη που με έφεραν μου βάλανε ένα γύψο από δω μέχρι εδώ…

-Όλο το χέρι στο γύψο!

-Όλο το χέρι, μόνο αφήκανε εδώ τάχαμου ένα παραθυράκι να κόψουνε λέει τα ράμματα.

– Και μετά την Κοζάνη σε στείλανε στην Αθήνα; Με τι ήρθες;

– Με αεροπλάνο!

-Μόνο εσένα φέρανε ή ήτανε και άλλοι μέσα;

-Ήσαντε και άλλοι μέσα. Είμαστε 16 στρατιώτες και ένας αξιωματικός…

-Όλοι τραυματίες ήσαστε;

-Όλοι αλλά ο πιο βαρύς [βαρειά] ήμουνα γω! Γιατί φτάνοντας εκεί του λέει ο μεγάλος γιατρός του αλλουνού «Κόφτου το γύψο και μην τον πειράζεις τον άνθρωπο».

-Πού; Στην Αθήνα όταν έφτασες.

-Ναι!

-Πού πήγες; Σε ποιο νοσοκομείο πήγες στην Αθήνα; Αυτό που είναι στον Ευαγγελισμό από πίσω;

-Στου Ρίμινι[;]. Ήτανε μια μονάδα Ρίμνι λεγότανε.

-Πού ήτανε αυτό; Ξέρεις; Σε ποιο μέρος στην Αθήνα ήτανε;

-Δεν το θυμάμαι, πως λεγότανε κει. Γιατί ήρθε εκεί ο συχωρεμένος ο Τάκος και με ηύρε και το παιδί του Μπολτσοβίκου ο Νίκος. Στέκεται λοιπόν φαλτσέτα ξέρω γω τι είχε γράτς, γράτς το άνοιξε [το γύψο]. Έναν καιρό έρχεται ο γιατρός. Το άνοιξε τόσο… το πιάνει και πέφτει το κρέας μαζί με το γύψο… Με μαζέψανε εκεί γύρω-γύρω, με πλύνανε, με συγυράγανε…

-Να σε ρωτήσω κάτι. Από κει που τραυματίστηκες μέχρι να έρθεις στο νοσοκομείο στην Αθήνα, σε πόσες ημέρες ήρθες;

-Την ίδια ημέρα…

Την ίδια ημέρα πήγες Κοζάνη και ήρθες Αθήνα;

-Μας βάλανε στο αυτοκίνητο, μας δώσανε δε θυμάμαι πόσα λεφτά, αλλά είχε γίνει μια αεροπειρατεία, γιατί θα μας φέρνανε το βράδυ.

– Άρα σας φέρανε την άλλη ημέρα το πρωί.

-Έτσι και έγινε!

-Εσύ μου είχες πεί ότι όταν ήρθες στην Αθήνα στο νοσοκομείο, αυτούς που ήτανε βαριά τραυματίες όπως εσένα, τους αφήσανε τελευταίους να τους δει ένας γιατρός που τον είχε φωνάξει τότε η Φρειδερίκη.

-Ναι μωρέ, ναι! Περίμενε να στο ειπώ. Λοπόν μας είχε κει… με άφηκε τελευταίο… εφώναζα από τον πόνο. Άσε από τη βρώμα… άπλυτος… τα χούματα όπως με πήρε στο τραύμα , το σακκάκι αφού φαίνεται στη φωτογραφία…

-Και μετά τι έγινε που σ’ αφήσανε τελευταίο; Ήρθε ο γιατρός αυτός και;

-Ήρθε ο γιατρός και βγάνει εκείνο σιγά –σιγά, το βγάνει το γύψο και πέφτει το δέρμα ούλο μαζί με το γύψο… με μάζεψαν με ξαναπλύνανε… Του λέει ο γιατρός ο μεγάλος του αλλουνού «Θα τόνε φυλάξεις απόψε» κάπως έτσι δε θυμάμαι…

-Γιατί να σε φυλάξουνε, από τι;

-Γιατί το χέρι ήτανε επικίνδυνο να μου το κόψουνε! Να μη μαυρίσει άλλο! Ξέρω γω… Εκόβανε με ψαλίδια με… τέτοια, κόβανε αλλά ο πόνος ο φρικτός ήτανε που με ράβανε. Ετότε έσκουζα.

-Και σε φτιάξανε εκεί ο γιατρός αυτός… Για συνέχισε!

-Μου βγάλανε το γύψο με καθάρισαν, έκατσε όλη νύχτα ένας γιατρός εκεί. Είχε τόσο μαυρίσει πού λέγανε να μου το κόψουνε.

-Και ζητούσανε κάποιον να υπογράψει…

-Κανένας δεν ενδιαφερότανε! Η συχωρεμένη ήτανε εκεί…

-Ποιός;

– Η θειά η Μαρία!

-Ποιός την ειδοποίησε τη συχωρεμένη τη θειά σου τη Μαρία;

-Ετότε και τώρα ακόμα ήσαντε οι φίλες του στρατού … το κατάλαβες.

-Τι ήτανε; Κορίτσια; Γυναίκες; Τι;

-Όπως ετούτα [τα κορίτσια] που είναι εδώ στο νοσοκομείο. Το είπα εγώ. Αλλά δεν μπορέσανε να τη βρούνε στο πρώτο.

-Μήπως ήτανε του Ερυθρού Σταυρού;

-Όχι! Δεν μορέσανε και ξάνα πως το θυμήθηκα εγώ και της το είπαν. Έρχεται με βρίσκει, εβρώμαγα, άπλυτος, άξουρος, τα χούματα στο σακκάκι, τα αίματα, βρώμαγα ολόκληρος…

-Και σε καθάρισε;

-Με πλυνε εκεί με συγύρισε και φέρνει τον Κώστα το συχωρεμένονε [γιό της], είχε σπάσει το ποδαράκι του, «καλικούτσα» [στον ώμο]. Το Νίκο [άνδρα της] τον είχανε καλέσει και αυτόνε στρατιώτη.

-Μάλιστα! Και ήτανε μόνη της. Ε! την κακομοίρα!

-Και αυτή ερχότανε, ήξερε.. ερχότανε τελευταία… Με έπλυνε, με καθάρισε…

-Εμένα μου είχε πεί η συχωρεμένη ότι της είπανε ότι θέλουνε να σου κόψουνε το χέρι!

-Ναι!

-Και είπε: «Γιατί να του κόψετε το χέρι του παιδιού;», «Μα, λέει, είναι επικίνδυνο και πρέπει να το κόψουμε» και θυμάμαι μου είχε πεί ότι τους είπε «όχι να το κάνετε καλά. Δε συμφωνώ» της ζητήσανε να υπογράψει σαν κοντινότερος συγγενής που ήτανε εδώ στην Αθήνα για να σου κόψουνε το χέρι. Έτσι μου είχε πει εμένα.

-Δε θυμάμαι τι τους είχε ειπεί….

…………………………………………

-Μάλιστα! Και όταν αποθεραπεύτηκες από εδώ πού σε στείλανε, απ’ το νοσοκομείο αυτό;

-Πουθενά! Με στείλανε ξανά στο Γράμμο!

-Δε σου δώσανε ούτε άδεια; Τίποτα;

-Άδεια μου δώσανε! Αλλά με στείλανε στο Γράμμο.

-Πάλι, ε;

-Πάλι! Με στείλανε και υπηρέτησα τακτικός στρατιώτης, χωρίς να ξέρουν ότι είμαι τραυματίας, χωρίς τίποτα, τίποτα!

-Σαν να μην είχες τραυματιστεί δηλαδή.

-Ναι!

-Μάλιστα!

-Άστα μην τα κουβεντιάζεις!

-Και απολύθηκες από κεί.

-Ναι! Απάνω από την Κατερίνη!

-Απ’ την Κατερίνη απολύθηκες;

-Ναι!

-Είχατε κατέβει κάτω, ε;

-Ρε τότε είχανε ησυχάσει … τους είχανε συμμαζέψει ετότε!…»

 

Σημείωση: Δεν θα ήθελα ν’ αναπαραχθεί από οποιονδήποτε και για οποιονδήποτε λόγο το μέρος αυτής της συζήτησής μου με τον πατέρα μου.

Ο σκοπός της ανάρτησης  είναι ένα ιδιαίτερο μνημόσυνο για εκείνον, τον δικό μου ήρωα, όπως εγώ το αντιλαμβάνομαι.

Θ. Τζώρτζης.

 

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

συνεχίζεται…

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Οι Χειμαρριώτες πριν 190 χρόνια έγραφαν στον Κυβερνήτη της Ελλάδος Ι. Καποδίστρια.

Το παρακάτω έγγραφο στάλθηκε από τους Χειμαρριώτες προς τον κόμητα Βιάρο Καποδίστρια (αδελφό του Κυβερνήτη της Ελλάδος) στο Ναύπλιο:

«Εξοχώτατε κύριε Κόμητα ταπεινώς προσκυνούμε./ Εμείς ο λαός της επαρχίας Χειμάρρας, ιερείς, προεστοί γυναίκες και άνδρες, μικροί και μεγάλοι, έχομε αποθέσει όλο το θάρρος και την ελπίδα μας εις χείρας της εξοχότητός σας. Δεν ελείψαμε να σας ηθέλαμε κάμει γνωστά όλα τα τρέχοντα και την κατάστασιν της επαρχίας μας, με γράμματα και δια ζώσης φωνής δια μέσου των απεσταλμένων μας εις Κοριφούς και η εξοχότης σας μας έδωσε χρηστάς ελπίδας, αφού αναχωρήσετε από Κορφούς απομείναμε ωσάν τα ορφανά παιδιά χωρίς πατέρα./ Εξοχότατε προστρέχομεν με το παπεινόν μας εις τα ειλικρινά σπλάχνα της εξοχότητός σας να μας ηθέλετε κάμει και εμάς κανέναν τρόπον, οποίον γνωρίζετε δια να αποφύγουμε τον ζυγόν. Η Αρβανιτιά μας φοβερίζει να μας χαλάσουν, επειδή να έβγαλεν ο Ρούμελης ένα φερμάνι λέγοντας οποίος πιστεύει τον Μουάμεθ και αγαπά τον βασιλέαν να κτυπήσουν των γκιαουράδων οπού έδιωξαν τον υιόν μου από το Δέλβινο. Όταν ήλθε ο υιός του Ρούμελη εις το Δέλβινο εσηκωθήκαμε εις τ’ άρματα μαζί με τον Σιαήμβεη, και μέρος Τουρκών ταράφι εδικό μας, ήτοι του Σιαήμβεη, και εδιώξαμε τον υιόν του Ρούμελη, τώρα οι Αρβανίτες Τούρκοι μας το εγύρισαν και μας φοβερίζουν να μας πέσουν απάνω μας, και εμείς δεν έχομε αλλ’ ούτε ένα δράμι μπαρούτι δια να κάμωμε το χρέος μας, και ύστερα ν’ αποθάνωμε ενδόξως. Εμείς άλλο θάρρος δεν έχομε ειμή τότι καλό κάμει το σπίτι της εξοχότητός σας εις εμάς ο θεός να σας το ανταμείψει εις την άλλην ζωήν./ Εξοχώτατε μην μας αφήνετε να κινδυνεύουμε και να χαθούμε εις τας ημέρας του Καποδίστρια οπού εξουσιάξετε την Ελλάδα. Αυτού έρχεται και ο κύριος Φίλιππας και θέλει σας πληροφορήσει τα πάντα δια ζώσης φωνής ταύτα και με κάθε σέβας προσμένομε την απόκρισίν σας./ Χειμάρρα τη 27 Μαΐου 1828/ Οι ταπεινοί δούλοι σας/ Εγκάτοικοι και προεστοί της επαρχίας Χειμάρρας».

Το επόμενο, ομοίου περιεχομένου, έγγραφο στάλθηκε από τους Χειμαρριώτες προς τον Κυβερνήτη της Ελλάδος Καποδίστρια την ίδια ημέρα:

«Εξοχότατε Κυβερνήτη της Ελλάδος./ Εμείς ο λαός της επαρχίας Χειμάρρας, ιερείς, προεστοί, γυναίκες και άνδρες, μικροί και μεγάλοι, όλο το θάρρος και την ελπίδα μας την έχομε εις την εξοχότητά σας. Εμείς δεν ελλείψαμε πάντα να εκάναμεν γνωστά τα τρέχοντα εις την κατάστασιν της επαρχίας μας του κυρίου Κόμητα Βιάρου αυταδέλφου σας, ο οποίος πάντα μας έδινε χρηστάς ελπίδας, τώρα ο απομακρυσμός του μας ελύπησεν και απογίναμε ωσάν τα ορφανά παιδία./ Εξοχότατε/ προστρέχομεν με το ταπεινόν μας εις τα φιλάνθρωπα σπλάχνα της εξοχότητός σας να μας ηθέλετε κάμει οποίονδήποτε πρόπον εγνωρίζετε δια να αποφύγουμε τον ζυγόν. Οι Αρβανίτες μας φοβερίζουν να μας χαλάσουν, επειδή να έβγαλεν ο Ρούμελης ένα φερμάνι λέγοντας εις τους Αρβανίτες οποίος πιστεύει τον Μουάμετ, και αγαπά τον βασιλέαν να κτυπήσετε τους γκιαουράδες οπού έδιωξαν τον υιόν μου από το Δέλβινο. Όταν ήλθεν ο υιός του Ρούμελη εις το Δέλβινο εσηκωθήκαμε εις τ’ άρματα μαζί με τον Σιαήμπεη και ένα μέρος Τουρκών ταράφι του αυτού μπέη, και εδιώξαμε τον υιόν του Ρούμελη από το Δέλβινο, τώρα η Αρβανιτιά μας το εγύρισαν και μας φοβερίζουν να μας πέσουν απάνω μας και εμείς ευρισκόμαστε πολλά αχαμνά δεν έχομε αλούτε ένα δράμι μπαρούτι ούτε τουφέκια, μας λείπουν δια να εκάναμε το χρέος μας και να αποθνήσκαμε ενδόξως. Εμείς άλλο δεν κάνομεν ειμή στεκόμεθα με τας χείρας υψωμένας προς τον θεόν παρακαλώντας τον να συγκατανεύσει εις τα φιλάνθρωπα σπλάχνα της εξοχότητός σας να μην κινδυνεύσουμε, να μην σκλαβωθούμε, να μην χαθούμε, αλλά να μας έχετε εις χείραν σας, και να μην το καταδεχθείς να μας αφήσεις να χαθούμε εις τας ημέρας της εξοχότητός σας Κυβερνήτη της Ελλάδος. Αυτού έρχεται και ο κος Φίλιππος και θέλει σας πληροφορήσει τα πάντα δια ζώσης φωνής, ταύτα και με κάθε σέβας μένομε/ Χειμάρρα τη 27 Μαΐου 1828/ Οι ταπεινοί δούλοι σας/ Εγκάτοικοι και προεστοί της επαρχίας Χειμάρρας».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Tagged | Σχολιάστε

Καλό Πάσχα!

Αγαπητοί φίλοι στην Ελλάδα και σ’ όλο τον κόσμο, σας εύχομαι «Καλό Πάσχα» με υγεία και ό,τι καλύτερο για σας και τις οικογένειές σας!

Ας υπάρχει μέσα μας εκτός από την πίστη στο θεό και η αισιοδοξία ότι και για την πατρίδα μας μετά τη Σταύρωση θα ακολουθήσει η Ανάσταση…

Χρόνια πολλά σε όλες και όλους!

Θ. Τζώρτζης.

Posted in παραδόσεις κ.λ., Ήθη -έθιμα | Σχολιάστε

Ο εκ της Κερπινής των Καλαβρύτων Ανδρέας Ζαΐμης και η συμβολή του στην διοικητική διαίρεση της Πελοποννήσου και στη δημιουργία της πρώτης Δημόσιας Διοίκησης στην Ελλάδα.

Οι Καλαβρυτινοί, δεν πρωτοστάτησαν μόνο στους αγώνες κατά των εχθρών με το γιαταγάνι και το ντουφέκι, ούτε μόνο στην έναρξη της Επανάστασης του 1821 στην επαρχία αυτή, αλλά και με το μυαλό και τη γραφίδα στις μετέπειτα προσπάθειες της Ελλάδος να σταθεί στα πόδια της. Από τα έγγραφα – εισηγήσεις – προς τον Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια, που ακολουθούν και τα υπογράφει ο πολύς Ανδρέας Ζαΐμης[1] εκ της Κερπινής των Καλαβρύτων, όντας μέλος του «Πανελληνίου»[2], γίνεται φανερός ο ρόλος και η συμβολή του στη Διοικητική διαίρεση της Πελοποννήσου καθώς και στη δημιουργία υποτυπώδους Δημόσιας Διοίκησης, μετά την εκδίωξη των Τούρκων από την Ελλάδα.

«Αριθ. 13./ Το Πανελλήνιον./ Προς τον εξοχώτατον Κυβερνήτην,/ Ιδού κατά ζήτησιν της υμετέρας εξοχότητος η διαίρεσις της Πελοποννήσου, και των Νήσων του Αιγαίου πελάγους εις τμήματα, όσα και οποία εστοχάσθη το Πανελλήνιον προσωρινώς ανάλογα γνωρίζον καλώς ότι η πείρα θέλει οδηγήσει την Κυβέρνησιν εις τούτο καλύτερα./ Οι υπέρ της τοιαύτης διαιρέσεως της Πελοποννήσου λόγοι είναι πρώτον, ότι συντέμνει, ως βλέπετε, την προλαβούσαν της Τουρκικής Διοικήσεως διαίρεσιν πλέον του ενός τρίτου, από εικοσιτέσσαρας επαρχίας, προβάλλουσα μόνον επτά τμήματα, και ταύτα ως έγγιστα φυσικώς περιοριζόμενα προς άλληλα δια ποταμών ή ορέων. Δεύτερον ότι με τούτον τον τρόπον έχουσι όλα τα τμήματα εν κέντρον, εκ του οποίου απέχουσιν εξ’ ίσου ως έγγιστα όλα. Τρίτον η ένωσις αύτη των διαφόρων επαρχιών από εν τμήμα σβύνει κατ’ολίγον την ηθικήν διαίρεσιν των κατοίκων, και τέταρτον ότι όλα τα μεγάλα τμήματα μηδενός βρέχονται από την θάλασσαν./ Των δε Νήσων την διαίρεσιν δικαιολογεί μια γενική παρατήρησις επάνω εις τον γεωγραφικόν αυτών πίνακα./ Κρίνει όμως χρέος του το Πανελλήνιον να παρατηρήσει προς την Εξοχότητά Σας, ότι εις την προλαβούσαν των Τούρκων Διοίκησιν, όχι μόνον εις τόσας πολλάς επαρχίας λεγομένας ήτον κατακερματισμένη η Πελοπόννησος, αλλά μιάς τοιαύτης επαρχίας χωρία ή άλλα μέρη ήσαν πανταχού υποκείμενα εις την πολιτικήν Διοίκησιν άλλης παντελώς απομεμακρυσμένης από την πρώτην και αποχωρισμένης απ’ αυτήν δια μέσου κειμένων άλλων τοσούτων επαρχιών. Και ταύτην την παρατήρησιν σας κάμνει το Πανελλήνιον, δια να μη λησμονηθεί εις το περί ταύτης της υποθέσεως εκδοθησόμενον διάταγμα να εμποδισθεί το άτοπον τούτον, κατά το οποίον και προλαβόντως η Βουλή ενομοθέτησε./ Παρά δε της στρατιωτικής δυνάμεως, οπόσην το Πανελλήνιον στοχάζεται αναγκαίαν δια έκαστον τούτων των τμημάτων, είναι δια μεν τα της Πελοποννήσου από σαράντα έως ογδοήκοντα άνθρωποι, δια τα των Νήσων, και περί την Μάνην, εκτός της Πεζικής ταύτης Δυνάμεως, το Πανελλήνιον στοχάζεται αναγκαίον να υποστηρίζεται έκαστος Διοικητής και με μίαν μικράν Ναυτικήν δύναμιν, παραδείγματος χάριν από δύο μικρά πολεμικά πλοία, με τα οποία και την ευταξίαν των Νήσων ευκολώτερον ημπορεί να βαστά, και την πειρατείαν (χρείας τυχούσης) να κατατρέχει./ Το Πανελλήνιον όμως δεν ημπορεί να Σας δώσει προς το παρόν καμμίαν γνώμην περί των αναγκαίων υπαλλήλων, των Διοικητών, των διαφόρων τμημάτων, περί του μισθού αυτών ακολούθως, μη γνωρίζον ακόμη, ποίος θέλει είναι ο πολιτικός οργανισμός αυτών των τμημάτων, και ποία και πόσα των διαφόρων αναγκαίων εις ταύτα υπουργών τα καθήκοντα. Θέλει δε κάμει τούτο, αφού ιδεί πρώτον τοιούτον οργανισμόν επικυρωμένον παρά της υμετέρας εξοχότητος, ήθελε συνδυάσει με πολιτικόν κατάλογον (lista civili) το σχέδιον ενός τοιούτου οργανισμού, εις το οποίον κατ’ αυτάς ενασχολείται το Πανελλήνιον./ Εν Αιγίνη τη 7η Απριλίου/ 1828/ Ο Πρόβουλος του Τμήματος των Εσωτερικών/ Ανδρέας Ζαΐμης./ ο πρώτος Γραμματεύς/ Γεώργιος Ψύλλας» (Γ.Α.Κ.).

Ακολουθεί η διαίρεση της Πελοποννήσου:

«Πελοπόννησος./ Τμήματα: 1. Κορινθία και Αργολίς, περιέχουσα Άργος, Ναύπλιον, Κάτω Ναχαγιέ, Κόρινθον./ 2. Αχαΐα, περιέχουσα Καλάβρυτα, Βοστίτζαν, Πάτρας./ 3. Ήλις, περιέχουσα Γαστούνην και Πύργον./ 4. Άνω Μεσσηνία, περιέχουσα Αρκαδίαν, Νεόκαστρον, Μοθώνην, Κορώνην./ 5. Κάτω Μεσσηνία, περιέχουσα Νησί, Καλαμάταν, Ιμπλάκικα, Ανδρούσαν, Λεοντάρι, Μικρομάνην και την Δυτικήν Μάνην./ 6. Λακωνία, περιέχουσα Ανατολικήν Μάνην, Μονεμβασίαν, Μιστράν και Πραστόν./ 7. Αρκαδία, περιέχουσα Φανάρι, Καρύταιναν, Τριπολιτζάν, Άγιον Πέτρον./ Νήσοι./ Τμήματα: 1. Τμήμα Βορείων Σποράδων περιέχον, Σκιάθον, Σκόπελον, Ηλιοδρόμια κ.τ.λ./ 2. Τμήμα Ανατολικών Σποράδων περιέχον, Σάμον, Κάλυμνον, Λέρον, Πάτμον κ.λ.π./ 3. Τμήμα Δυτικών Σποράδων περιέχον, Ύδραν, Πέτζα, Πόρον και Αίγιναν./ 4. Τμήμα Βορείων Κυκλάδων περιέχον, Σύραν, Σέριφον, Θερμιά, Τζιά, Άνδρον, Τήνον./ 5. Τμήμα Κεντρικών Κυκλάδων περιέχον, Νάξον, Πάρον, Ίον, Σίκινον, Πολύκανδρον, Μήλον, Κίμηλον και Σίφνον./ 6. Τμήμα Νοτίων Κυκλάδων περιέχον, Σαντορίνην, Ανάφη, Αστυπαλαίαν, Κάσσον, Κάρπαθον» (Γ.Α.Κ.).

Μετά από μερικές ημέρες, στις 19 Απριλίου, το Πανελλήνιο, με υπογραφή πάλι του Ανδρέα Ζαΐμη, έστειλε στον Κυβερνήτη το παρακάτω έγγραφο:

«Το Πανελλήνιον/ Προς τον Εξοχώτατον Κυβερνήτην/ Κατ’ αυτάς ενησχολήθη το Πανελλήνιον εις την εξέτασιν σχεδίου Διοικητικής Διατάξεως, το οποίον επεφορτίσθη προ ημερών η επιτροπή των Εσωτερικών να συντάξει και παρρησιάσει προς το Πανελλήνιον. Μετά ικανήν συζήτησιν του όλου και των μερών τούτου του σχεδίου, προέκυψεν επιδιορθωμένον, και εις τας περιστάσεις της πατρίδος προσηρμοσμένον, καθόσον ημπορούσε να κρίνει το Πανελλήνιον, ως το βλέπετε ενταύθα περικλειόμενον και προβαλλόμενον εις την επίκρισιν της  υμετέρας εξοχότητος./ Το Πανελλήνιον διευθύνον αυτό προς την υμετέραν εξοχότητα, το συνοδεύει με την πλέον εγκάρδιον επιθυμίαν, του να ιδή όσον τάχος μορφωμένας, υφ’ οποιονδήποτε Διοικητικόν οργανισμόν, τας επαρχίας και Νήσους της επικρατείας, αίτινες υποφέρουν ήδη τόσον καιρόν, τας εκ της αταξίας ταύτης προερχομένας καθημερινάς δυστυχίας./ Εν Αιγίνη τη 19 Απριλίου/ 1828./ Ο Πρόβουλος του Τμήματος των Εσωτερικών/ Ανδρέας Ζαΐμης./ Ο Πρώτος Γραμματεύς/ Γεώργιος Ψύλλας.» (Γ.Α.Κ.).

Ακολουθεί το «σχέδιον Διοικητικής Διατάξεως»:

«Διάταξις Διοικητική./ Κεφάλαιον Πρώτον./ Περί Διοικητικού Συστήματος./ Άρθρον 1. Εις έκαστον Τμήμα είναι μία Διοίκησις, εξαρτωμένη από τον Κυβερνήτην./ 2. Σύγκειται από τον Διοικητήν, ένα Γραμματέα, και πέντε υπαλλήλους οίτινες θέλει αποτελούν και το Διοικητικόν Συμβούλιον./ 3. Έχει την εκτελεστικήν δύναμιν και αντικείμενον των έργων εις την Οικονομίαν, την Εσωτερικήν Αστυνομίαν, την Υγειονομίαν, την Θρησκείαν, την Παιδείαν, τα Ιερά και Δημόσια καταστήματα, την Αγορανομίαν και την Εκτελεστικήν Αστυνομίαν./ Κεφάλαιον Δεύτερον./ Περί του Διοικητού./4. Ο Διοικητής διορίζεται και μετακαλείται από τον Κυβερνήτην./ 5. Είναι αρχηγός του Διοικητικού Συστήματος του Τμήματος, και χωρίς διαταγήν του καμμία Διοικητική εργασία δεν εκτελείται εις αυτό./ 6. Οφείλει να επαγρυπνεί εις την φύλαξιν και ακριβή εκτέλεσιν των καθεστώτων νόμων, και να ενεργεί τας διαταγάς της Κυβερνήσεως εις το οποίον διοικεί Τμήμα./ 7. Οσάκις είναι λόγος περί πραγμάτων τα οποία δεν επρόβλεψεν ο νόμος, ουδέ έχει ρητήν διαταγήν της Κυβερνήσεως, αλλ’ υπαγορεύονται από τοπικάς ανάγκας, συγκαλεί το Συμβούλιον και λαμβάνει την γνώμην του, χρεωστεί όμως να κοινοποιεί προς την Κυβέρνησιν αμέσως το μέτρον το οποίον ήθελε λάβει κατά την περί τούτου εκδοθησομένην διάταξιν./ 8. Είναι υπεύθυνος δια τας Διοικητικάς πράξεις του, και δι εκείνας των υπαλλήλων./ 9. Ο Διοικητής προεδρεύων του Συμβουλίου δικάζει αον) τα πρί εισπράξεως φόρων, βον) τας πολιτικάς αγωγάς, περί αρπαγής ή ζημίας των εθνικών κτημάτων, γον) πάσαν μεταξύ μερικών διαφοράν περί χρυσικής ύλης, και δον) τας μεταξύ μερικών και Αξιωματικών διαφοράς δια Διοικητικά αντικείμενα./ 10. Δύο Σύμβουλοι αρκούν δια την πληρότητα του Συμβουλίου./ 11. Αι αποφάσεις της Διοικήσως εκκαλούνται ενώπιον του Κυβερνήτου, αλλά δεν αναβάλλεται η προσωρινή εκτέλεσίς των. Η δε έκκλησις παρουσιασθείσα εις τον Διοικητήν εντός δέκα ημερών μετά την απόφασιν, στέλλεται παρ’αυτού εις την Γραμματείαν της Επικρατείας αμέσως./ 12. Έχει μίαν προσδιωρισμένην οπλοφόρον δύναμιν εξαρτωμένην αππό αυτόν./ 13. Ο Διοικητής επαγρυπνεί τους Μνήμονας (Νοτάριους) και θέλει φροντίζει δια την ακριβή έκκλησιν των εκδοθησομένων περί αυτών διατάξεων./ Κεφάλαιον Τρίτον./ Περί του Γραμματέως./ 14. Ο Γραμματεύς εκάστου Διοικητού διορίζεται από τον Κυβερνήτην αλλά υπάγεται εις τον Διοικητήν και οφείλει να εκτελεί τας διαταγάς του./ 15. Κρατεί τρία βιβλία, από τα οποία το 1ον είναι το Πρωτόκολον, περιέχον τα πρακτικά, 2ον χωριστόν κώδικα των ψηφισμάτων και διαταγμάτων της Κυβερνήσεως διευθυνομένων εις τον Διοικητήν του Τμήματος και των διατάξεων, αι οποίαι εκδίδονται από αυτόν, και 3ον περιέχον την ανταπόκρισιν τούτου με τον Κυβερνήτην και το ασωτερικόν του Τμήματος./ 16. Γνωμοδοτεί αλλά δεν ψηφοφορεί εις τας συνεδριάσεις του Συμβουλίου και εις όλας τας άλλας Διοικητικάς υποθέσεις./ 17. Προσυπογράφει όλας τας πράξεις του Διοικητού, και δεν δύναται να μην υπογράψει αυτάς, εκτός όταν δώσει την παραίτησίν του. Χρεωστεί όμως να αναφέρεται εις την Κυβέρνησιν οσάκις είναι γνώμης εναντίας της πράξεως την οποίαν ηναγκάσθη να υπογράψει, καταχωρών την γνώμην του εις το πρωτόκολον./ 18. Ο Γραμματεύς είναι υπεύθυνος δια τας πράξεις της Γραμματείας του, και μετέχει εν ταυτώ της ευθύνης δια τας Διοικητικάς πράξεις./ Κεφάλαιον Τέταρτον./ Περί των Διοικητικών υπαλλήλων./ 19. Οι υπάλληλοι Αξιωματικοί είναι πέντε, επί της Οικονομίας, επί της Εσωτερικής Αστυνομίας, Υγειονομίας, Θρησκείας και Ηθικής, και Αγορανομίας./ 20. Η Εκτελεστική Αστυνομία, ως προς τα Διοικητικάς εργασίας είναι και αυτή υπάλληλος εις τον Διοικητήν./ 21. Όλοι οι υπάλληλοι εξαρτώνται από τον Διοικητήν και δίδουν λογαριασμόν προς αυτόν εκάστην εβδομάδα./ 22.Ο διοικητής δύναται να διορίσει, με την άδειαν του Κυβερνήτου υποδιοικητάς, όπου κρίνει αναγκαίον./ 23. Εις τα Τμήματα των Νήσων τούτο είναι άφευκτον./ 24. Οι υποδιοικηταί έχουν εις την περιφέρειάν των τας αυτάς δυνάμεις με τους Διοικητάς, ή λαμβάνουν ιδιαιτέρας οδηγίας./ 25. Ο επί της Οικονομίας υπάλληλος Γενικός, είτε μερικώτερος του Τμήματος έχει το δικαίωμα να συνάζει όλας τας προσόδους του Τμήματος, αλλά δεν ημπορεί να εξοδεύει περισσότερα από…. χωρίς την άδειαν του Κυβερνήτου./ 26. Ο επί της Οικονμίας του Τμήματος λαμβάνει οδηγίας από τον επί της Οικονομίας της Επικρατείας, όστις του ερμηνεύει τον παραδεδεγμένον της εισπράξεως τρόπον./ 27. Ο Διοικητής χρεωστεί να ειδοποοιεί τον Κυβερνήτην περί της εκλογής των υπαλλήλων του, ούτε δύναται να τους αποβάλλει, χωρίς την άδειαν του Κυβερνήτου, ημπορεί όμως προσωρινώς να τους παύσει./ Κεφάλαιον Πέμπτον/ Περί του Διοικητικού Συμβουλίου./ 28. Όποιος των Συμβούλων δεν είναι σύμφωνος με την γνώμην του Διοικητού, ημπορεί να αναφέρει την γνώμην του προς τον Κυβερνήτην./ Παράρτημα./ 29. Το Συμβούλιον το οποίον προεδρεύων ο Διοικητής θέλει δικάζει τας υποθέσεις (κατά το άρθ. 9) θέλει συνίσταται από τρεις κριτάς λαμβανομένους από το Τμήμα./ 30. Ούτοι θέλουν Συνεδρεύουν με τον Διοικητήν και θέλει έχουν Δικαστικήν ψήφον./ 31. Αι αποφάσεις του γίνονται δια της ψήφου των πλειόνων./ 32. Οσάκις είναι διχοστασία γνώμων, ο Διοικητής έχει δύο ψήφους./ Οδηγίαι Γενικαί προς τον Διοικητήν./1. Οφείλει να επισκέπτεται τουλάχιστον δις του ενιαυτού όλον το Τμήμα./ 2. Αν λάβει χρειάν, δύναται να ζητήσει βοήθειαν οπλοφόρου δυνάμεως ξηράς ή θαλάσσης από το πλησιέστερον τμήμα, και τούτο οφείλει να το συντρέξει ανυπερθέτως./ 3. Πέμπει καθ’ έκαστον μήνα προς τον κυβερνήτην αντίγραφα των παρακτικών./ 4. Οφείλει να συντάξει κατ’ ακριβείς ε..ίνας και παρατηρήσεις τακτικήν χωρογραφίαν του Τμήματος και να την πέμψει προς τον Κυβερνήτην./ 5. Τα αντικείμενα της χωρογραφίας είναι ταύτα: 1ον. Η έκτασις του τόπου και ο αριθμός των πόλεων, κωμοπόλεων και χωρίων, και Μοναστηρίων, και η ποσότης των οικιών και εκκλησιών./ 2ον. Πόση γη είναι εθνική, πόση καλλιεργημένη η φυτευμένη και πόση χέρσος, ποία και πόσα προϊόντα φέρει, οποίων βελτιώσεων είναι δεκτική, αν έχει δάση, κτηνοτροφίαν, ορυκτά, αλυκάς και ιχθυοτροφεία, ποία και πόσα άλλα ακίνητα εθνικά κτήματα./ 3ον. Πόσοι είναι οι κάτοικοι και πόσον περισσοτέρους ημπορεί να θρέψει, ποία επιτηδεύματα και τέχνας μετέρχονται, αν ο τόπος είναι αρμόδιος εις σύστασιν εργοστασίων και τεχνουργείων και ποίου είδους, τα σχολεία και πόθεν διατηρούνται ει δύνανται να διατηρώνται./ 4. Την εξαγωγήν εις ξένους τόπους ή άλλα Τμήματα και την απ’ αυτά εισαγωγήν, ποίαι είναι των προσόδων εξαγωγαί, και αν εμβαίνωσιν εις το ταμείον δια των νομίμων και τακτικών δρόμων./ Οδηγίαι μερικαί προς τον Διοικητήν./ Περί της ύλης εκάστου υπαλλήλου./ 1. Η Οικονομία έχει τα εξής αντικείμενα./ 1ον. Την Διοίκησιν των εθνικών λεγομένων κτημάτων./ 2ον. Την διαίρεσιν παντός είδους φόρων, και την τακτικήν συλλογήν αυτών δια την οποίαν όμως χρεωστεί να λαμβάνει την γνώμην των δημογερόντων ή προεστώτων./ 3ον. Την βελτίωσιν της γεωργικής και την πρόοδον των τεχνών./ 4ον. Την επαγρύπνησιν του εμπορίου και της ναυτιλίας./ 2. Η Εσωτερική Αστυνομία έχει τα εξής αντικείμενα. 1ον. Τον κανονισμόν παντός είδους οικοδομών./ 2ον. Τον διορισμόν του τόπου των διαφόρων τεχνουργείων./ 3ον. Την επισκευήν, κατασκευήν και διατήρησιν των δρόμων./ 4ον. Την καθαριότητα των πόλεων ή χωρίων./ 5ον. Την επιστασίαν των οχετών, των πηγών και φρεάτων./ 6ον. Την φωτοχυσίαν των πόλεων ή χωρίων./ 7ον. Την επιστασίαν των Κοιμητηρίων./ 8ον. Την επαγρύπνησιν των τεχνών./ 3. Η Υγειονομία έχει τα εξής αντικείμενα./ 1ον. Τον κανονισμόν της συγκοινωνίας με τους έξωθεν ερχομένους./ 2ον. Τα λοιμοκαθαρτήρια και την Διοίκησιν αυτών./ 3ον. Την σύστασιν ιατρικών Συμβουλίων./ 4ον. Την επιστασίαν των φαρμακοπωλείων./ 5ον. Την εφορίαν των ιατρών και χειρούργων./ 6ον. Την επιστασίαν των λιμένων./ 4. Η Θρησκεία και Ηθική περιέχουν τα εξής αντικείμενα./ 1ον. Την ακριβή διατήρησιν  των πολιτικών νόμων, όσοι αφορώσιν υποθέσεις εκκλησιαστικάς./ 2ον. Τα καταστήματα της κοινής παιδείας και την συντήρησιν αυτών./ 3ον. Τα ορφανοτροφεία και παντός είδους φιλάνθρωπα καταστήματα και την διοίκησιν αυτών./ 4ον. Τα μερικά ενέχειρα./ 5. Η Αγορανομία έχει τα εξής αντικείμενα./ 1ον. Την επαγρύπνησιν εις την ποιότητα των φαγωσίμων./ 2ον. Την εκτέλεσιν των διατάξεων, όσαι ανάγονται εις τους διαφόρους πωλητάς./ 3ον. Τα ζύγια και μέτρα./ 4ον. Τας αγοράς./ 5ον. Την επαγρύπνησιν εις τους μεσίτας και μεταπωλητάς των φαγωσίμων. [6]. Η Διοικητική Αστυνομία έχει τα εξής αντικείμενα./ 1ον. Την επαγρύπνησιν εις τας πυρκαϊάς./ 2ον. Το τρέξιμον των αχαλινότων ζώων./ 3ον. Τους λυσασμένους σκύλους./ 4ον. Τους τυχοδιώκτας και ψωμοζήτας./ 5ον. Τους τρελούς./ 6ον. Την κοινήν ησυχίαν και ευταξίαν εις τας πανηγύρεις, τους καφενέδες, κρασοπωλεία και ξενοδοχεία./ 7ον. Τους ξένους./ 8ον. Την χρήσιν των όπλων./ 9ον. Τας φυλακάς./ 10ον. Τα εγκαταλελειμένα βρέφη» (Γ.Α.Κ.).

——————————————————————————–

[1] Ζαΐμης Ἀνδρέας (Κερπινὴ Καλαβρύτων 1791 – Ἀθήνα 1840).
[2] Γνωμοδοτικό σώμα που ίδρυσε ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας στις 23 Απριλίου 1828, αντικαθιστώντας το Βουλευτικό.  Το Πανελλήνιον στη συνέχεια αντικαταστάθηκε από τη Γερουσία τον Ιούλιο του 1829. Η ίδρυση του Πανελληνίου ήταν ένας από τους όρους που έθεσε ο Καποδίστριας για να αναλάβει Κυβερνήτης. Το Πανελλήνιον το αποτελούσαν κατά τη σύστασή του 27 μέλη, χωρισμένα σε τρία τμήματα. Στα τρία τμήματα, επικεφαλής ήταν οι πρόβουλοι. Ο Ζαΐμης ήταν πρόεδρος της επιτροπής Εσωτερικών.
Σημείωση: Τα υπόλοιπα έγγραφα δεν τα παρουσιάζω λόγω χώρου. Τα έγγραφα αυτά δεν περιλαμβάνονται στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων, αλλά καταχωρήθηκαν σε τηρούμενο αρχείο ώστε να παρουσιαστούν σε πιθανή μελλοντική επανεκτύπωση. Πηγή τους είναι τα Γ.Α.Κ.
Παρακαλούνται όσοι χρησιμοποιήσουν αυτά να αναφέρουν το παρόν blog ως πηγή τους.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Πεσόντες συνέχεια…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται…)

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

 

 

 

 

 

 

 

 

(ΣΥΝΕΧΊΖΕΤΑΙ…)
Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται…).

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Επετειακό: Ασημάκης Φωτήλας…

Περί του Ασημάκη Φωτήλα (1761-1835), Καλαβρυτινού πρωτοκλασάτου αγωνιστή του 1821, προκρίτου, Φιλικού, αντιπροέδρου της πελοποννησιακής Γερουσίας, ανθρώπου ο οποίος υποστήριζε την έναρξη της επανάστασης, ανθρώπου όστις όντας «ένα κοψίδι κρέας (=μικροπρόσωπος) που έσωσε το έθνος» όπως έλεγε ο Κολοκοτρώνης, μέλους του βουλευτικού, ανθρώπου με μεγάλη δύναμη και επίσης μεγάλη προσφορά στην πατρίδα κ.λ.π, ως επίσης και για τα μέλη της οικογενείας του, τους απογόνους του κ.λ. αναλυτικά και με πολλά ανέκδοτα στοιχεία παρουσιάζονται στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων. Ειδικώτερα για το γιό του Παναγιωτάκη έχω παραθέσει και στο παρόν blog στοιχεία.

Όμως επειδή η έρευνα συνεχίζεται… αλλά και λόγω των ημερών που νοερά και με μεγάλη υπερηφάνεια μας οδηγούν στην ηρωοτόκο επαρχία των Καλαβρύτων, παρουσιάζω στη συνέχεια, σαν μνημόσυνο σε εκείνον και όλους του άλλους, τα παρακάτω έγγραφα τα οποία δεν έχουν περιληφθεί ούτε στο κυρίως «Λεξικό» ούτε στον Συμπληρωματικό τόμο του εν λόγω «Λεξικού» διότι προέκυψαν μετά την έκδοσή τους. Αυτά τα στοιχεία αναφέρονται στο αίτημα για συνταξιοδότηση της πρώτης συζύγου του Άννας, την αρνητική απάντηση της Γραμματείας των Οικονομικών, την αίτησή της για ακρόαση από τον Βασιλέα και την έκθεση του ιδίου του Φωτήλα προς την   Εξεταστική επιτροπή, από την οποία ζητούσε να του δοθούν όσα εξόδευσε για την πατρίδα.

(Όσα έχουν σημειωθεί με έντονο χρώμα, αυτό εχει γίνει από εμένα και τούτο για να προσέξει ο αναγνώστης, κυρίως όσα ο ίδιος ο Φωτήλας αναφέρει για την έναρξη της επανάστασης και για τα πρώτα γεγονότα στα Καλάβρυτα, ως επίσης και για τις πονηρές ενέργειες κάποιων Καλαβρυτινών).

Η αίτηση της Άννας Φωτήλα είναι η εξής:

«Εν Αθήναις / την 19ην Ιανουαρίου 1841/ Μεγαλειότατε!/ Η υποφαινομένη σύζυγος του ποτέ Ασημάκη Φωτήλα, έρχομαι να εξαιτήσω εις τους πόδας του υψηλού θρόνου την δικαιοσύνην, ικετεύουσα θερμώς την Υ. Μεγαλειότητα, να ευαρεστηθεί εις την ακρόασιν των δικαίων μου./ Είναι πασίδηλον, Μεγαλειότατε, ότις εις των ενδόξων πρωταγωνιστών της πατρίδος εξ’ αυτής της αρχής του ιερού της επαναστάσεώς μας αγώνος, εχρημάτισε και ο μακαρίτης σύζυγός μου Ασημ. Φωτήλας, υπηρετήσας πολυειδώς την πατρίδα, και καθέξας πολιτικώς και στρατιωτικώς τας υψηλοτέρας της υπηρεσίας θέσεις, προσέφερε σημαντικάς και απείρους εις το έθνος εκδουλεύσεις, αναδείξας δε και έτερον λαμπρόν αγωνιστήν εκ του οίκου του τον μακαρίτην υιόν μας Παναγιωτάκην Φωτήλαν, κατέβαλε μεγάλας χρηματικάς θυσίας, καταδαπανήσας εις μετρητά υπέρ τας 7.000 τάλληρα, και συγχρόνως καταζημιωθείς υπέρ τας 30.000, ως εις την προς την εξεταστικήν επιτροπήν αληθεστάτην και ανύποπτον έκθεσή του ο μακαρίτης εκθέτει, την οποίαν και εσωκλείω προς φωτισμόν της Υ. Μεγαλειότητος./ Τοιούτος δε γενόμενος κατά τον Ιερόν αγώνα, και τοσαύτα θυσιάσας, ουδέν ζων ρόδον τι ή οβολόν ο μακαρίτης έλαβε παρά του έθνους ως βραβείον, και ανταμοιβήν των τοσούτων και τοιούτων εκδουλεύσεων και θυσιών του, ουδέ αποθανόντος αυτού, η με τα πέπλα της λήθης καλυφθείσα οικογένειά του με σημείον τι εθνικής ευγνωμοσύνης και ανταμοιβής επεριποιήθη./ Δια δε τας προς το έθνος, Μεγαλειότατε μεγάλας ταύτας θυσίας του μακαρίτου, και δια την φοράν των αποτελεσμάτων της επαναστάσεως, η άλλοτε ευτυχής και ακμάζουσα οικία μας, έφθασε σήμερον εις θέσιν δεινήν απογνώσεως και αμηχανίας. Εκτός τούτων όμως και άλλα απροσδόκητα δεινά επιπεσόντα με καταθλίβουν ήδη· μας καταδιώκουν δια τα παλαιά  της επαρχίας των Καλαβρύτων χρέη, εις τα οποία υποχρεώνετο ο μακαρίτης σύζυγός μου ως προύχων. Από τα όσα μας χρεωστούν οι Κοινότητες των χωρίων δεν μας δίδουν τίποτε, ώστε να προφθάσωμεν τας ανάγκας μας. Ο υιός μου, η μόνη μου ελπίς, πάσχει από χρονικήν ασθένειαν, δια την οποίαν αναγκάζομαι να περιφέρωμαι καταξοδευομένη και καταχρεωμένη./ Και δια ταύτα, Μεγαλειότατε, τα δεινά μας, τα οποία μας έφεραν εις θέσιν αιτήσεως ελέους, και τα οποία τοσούτον επιβαρύνουσι την πλάστιγγα της δικαιοσύνης και της εθνικής ευγνωμοσύνης και δια το απλούν δίκαιον των τοσούτων και τοιούτων πολυειδών του μακαρίτου συζύγου μου αγώνων και θυσιών, το οποίον και εις όλα τα πολιτισμένα και ελεύθερα έθνη εκόντως εκτιμάται, εξαιτούμενα την βασιλικήν ευμένειαν και χάριν, εξαιτούμαι την δικαιοσύνην της Υ. Μεγαλειότητος. Διότι δεν είναι δίκαιον και έντιμον εις το έθνος, Μεγαλειότατε, ενώ όλοι οι αγωνισθέντες υπέρ της πατρίδος βραβεύονται και τιμώνται, ανταμείβονται και αποζημιούνται, μόνη η οικία του πρωταγωνιστού Ασημ. Φωτήλα ν’ αναξιπαθεί, και να μένει εις τον τάφον της εθνικής λήθης./ Εξαιτουμένη λοιπόν το δίκαιον, εξαιτούμαι παρά της βασιλικής ευμενείας και χάριτος χρηματικήν τινά σύνταξιν, και περίθαλψιν απέναντι των οφειλουμένων προς τον σύζυγόν μου, και αποζημίωσιν γης, αναλόγως των εκδουλεύσεών του, και αρμόζουσαν τινά βράβευσιν και τιμήν./ Υποσημειούμαι/ της υμετέρας Μεγαλειότητος/ ταπεινή δούλη και υπήκοος/ Άννα Φωτήλα.». Στο περιθώριο της 1ης σελίδας της αίτησης υπάρχει η εξής σημείωση: «Προς την επί των Οικονομικών Γραμματεία, δια να αναφέρη/ Εν Αθήναις τη 19 Φεβρ. /3 Μαρτίου 1841» και αρκετά παρακάτω στο ίδιο περιθώριο υπάρχει η σημείωση: «Διεκπερ. Καθ’ υψηλοτάτην επιταγήν/ [υπογρ. Δυσανάγν.]». Εις δε την 2αν σελίδα στο περιθώριο υπάρχει σημείωση: «Υπ’όψιν του Συμβουλίου» και ετέρα εντελώς «αχνή» και άρα μη αναγνώσιμη σημείωση.

Η αίτησή της να την δεχθεί ο βασιλιάς:

«Φωτήλα Άννα/ Περί εμφανίσεώς της εις την Α. Μ./ Μεγαλειότατε!/ Παρακαλώ θερμότατα την Υ. Μ. να διατάξει ώραν τινά των υψηλών ευκαιριών της και προς ακρόασιν της υποφαινομένης συζύγου του εκ Καλαβρύτων μακαρίτου Α. Φωτήλα./ Και μένω της Υ. Μ. ταπεινοτάτη δούλη και υπήκοος,/ Άννα Φωτήλα/ τη 19 Ιανουαρίου 1841/ Αθήναι».

Η αρνητική απάντηση της Γραμματείας των Οικονομικών:

«Αθήναι την αην Μαρτίου 1841./ Β.Δ. Αρ. 20308/από ημερομ. 19 Φεβρ./ Η Επί των Οικονομικών Γραμματεία της Επικρατείας./ Περί συντάξεως προς την χήραν του Ασημάκη Φωτήλα./ Προς την Α. Μ. τον Βασιλέα./ Μεγαλειότατε,/ Η Γραμματεία επιστρέφουσα ευσεβάστως της αναφοράν της χήρας του ποτέ Ασημάκη Φωτήλα, την οποίαν η υμετέρα Μεγαλειότης παρέπεμψε προς αυτήν δια της από 20 Φεβρουαρίου/3 Μαρτίου επισημειώσεως, και δια της οποίας η αναφερομένη εξαιτείται να χορηγηθεί εις αυτήν σύνταξις, λαμβάνει την τιμήν να παρατηρήσει, ότι συντάξεις χορηγούνται μόνον εις τους στρατιωτικούς, όσοι φέροντας πληγάς κατεστάθησαν ανίκανοι προς εργασίαν, ή εις τας χήρας και ορφανά των εις τον πόλεμον φονευθέντων./ Επειδή δε ο μακαρίτης Ασημάκης Φωτήλας δεν εφονεύθη εις πόλεμον ως στρατιωτικός, δια τούτο η Γραμματεία δεν τολμά να προτείνει σύνταξιν υπέρ της χήρας αυτού, ενώ άλλως γινώσκεται[;], ότι ο ρηθείς Ασημάκης Φωτήλας έκαμε σημαντικάς εκδουλεύσεις προς το έθνος εν καιρώ του υπέρ ανεξαρτησίας πολέμου./ Με βαθύτατον Σέβας/ της Υμετέρας Μεγαλειότητος/ ευπειθέστατος θεράπων και πιστός υπήκοος [υπογραφή δυσανάγν.]».

Η έκθεση του Ασημάκη Φωτήλα προς την Εξεταστική Επιτροπή:

«Προς την Σ. Εξεταστικήν επιτροπήν./ Ο υποφαινόμενος εις των προκρίτων της επαρχίας των Καλαβρύτων ότε η επαρχία αύτη πρώτη των άλλων, εκινήθη εις τον ιερόν αγώνα ευρέθην εις την δεξιάν θέσιν/ και δια την οποίαν και επί Τουρκίας και κατ’ αυτήν την έναρξιν και πρόοδον του ιερού αγώνος είχα κοινήν υπόληψιν και αγαθήν επιρροήν/ ώστε να γίνω εις των πρωταγωνιστών του πολέμου και μέχρι τέλους δια των σημαντικών αγώνων, και δια των χρηματικών μου δαπανών γενόμενος εις των αρχηγών του αγώνος τούτου υπηρετήσας παντοειδώς την πατρίδα και δαπανηθείς, σπεύδω κατά το περί τούτου Βασιλικόν Διάταγμα να αναφέρω τα ακόλουθα./ ότι κατά το 1821 Μαρτίου 15 ότε κατά πρώτον εκτυπήσαμεν  μετά των συναγωνιστών μας τους Καλαβρυτινούς Τούρκους και εξεβιάσαμεν  αυτούς εις συνθήκην εξέδωσα εις πολεμοφόδια τάλληρα εκατόν πεντήκοντα αριθμός 150./ Ότι γινόμενος αρχηγός της επαρχίας μου κατά του Λάλα εκστρατείαν με χιλίους στρατιώτας, εξώδευσα εις πολεμοφόδια πεζούς και φιλοδωρήματα τρεις χιλιάδες τάλληρα ήτοι αριθμός 3.000./ Διορισθέντος δε τοτ υιού μου Παναγιωτάκη αρχηγού του στρατεύματος του τμήματος Λειβαρτζίου εις την κατά τας παλαιάς εκστρατείαν, και ευρεθέντος καθ’ όλους τους πολέμους, ενόσω έξη, εξόδευσα εις πολεμοφόδια τάλληρα διακόσια πενήντα, αριθμός 250./ Εις Ακράταν πολεμοφόδια και μισθούς των στρατιωτών τάλληρα τριακόσια [αριθ.] 300./ Ήμην εις την Γερουσίαν αντιπρόεδρος και οικονόμουν τα κατά του Δράμαλη στρατεύματα τάλληρα τετρακόσια πενήντα, αριθμός 450./ Εις έρανον δια την του Μεγ. Σπηλαίου φρουράν τετρακόσια πενήντα [αριθ.] 450./ Εις έρανον δια το ναυτικόν [αριθ.] 300./  [σύνολο] 4.900./ Το όπισθεν κεφάλαιον 4.900./ Εις έρανον εν Ναυπλίω δια μισθόν στρατιωτών Ρουμελιωτών επί της διοικητικής επιτροπής εκατόν πενήντα [αριθ.] 150./ Εις την Κρέπαν[;] πολεμούντος του μακαρίτου υιού μου Παναγιωτάκη κατά του Ιμβραΐμ τάλληρα 130./ Το όλον κεφάλαιον πέντε χιλιάδες και εκατόν ογδόντα [αριθ.] 5.180./ Παρά τας στρατιωτικάς ταύτας εκδουλεύσεις και δαπάνας, εκλεχθείς πληρεξούσιος εις τέσσαρας εθνοσυνελεύσεις εδαπάνησα εξ’ ιδίων μου εις έξοδα τάλληρα χίλια πεντακόσια [αριθ.] 1.500./ Προσέτι εις την βουλήν ως βουλευτής επί Κουντουριώτη και επομένως εις το τότε εκτελεστικόν γινόμενον μέλος αυτού εις μήνας δώδεκα δια μισθόν μου ανά τάλληρα 50κατά μήνα …πτομένων εκατόν τα οποία μ’ επληρώθησαν λείποντας να λάβω πεντακόσια [αριθ.] 500./ Τάλληρα επτά χιλιάδες και εκατόν ογδόντα 7.180/ ποσότης ήτις μου οφείλεται./ Κρίνω περιττόν να προσθέσω ενταύθα ότι αι των πυρποληθέντων οικιών μου προκύψασαι ζημίαι, ως και εκ του απωλεσθέντος προϊόντος σταφίδος γεννημάτων και άλλων πραγμάτων μου κατά τον ιερόν αγώνα υπερβαίνοντα τας τριάντα χιλιάδας τάλληρα./ Έγγραφα επισημότερα και αποδεικτικά άλλα αξιοπιστότατα δια τας εκδουλεύσει μου ταύτας και δια την εξ’ ιδίων μου δαπάνην των καφαλαιοθέντων ταλλήρων 7.180 δεν έχω ει μη την πασίγνωστον τιμιότητα και αφιλοχρηματίαν μου την ανεπίληπτον[;] διαγωγήν μου και κοινήν υπόληψιν./ Ηδυνάμην Σ. επιτροπή περισσότερον από πάντα άλλον δια τα οποία είχον μέσα εις τας υψηλάς θέσεις των λαμπροτέρων αρχών πάντοτε και διπλώματα των στρατιωτικών μου εκδουλεύσεων και να λάβω αποδείξεις των ενδόξων και να έχω επικυρώσεις στρατιωτικών μισθών να φέρω, αλλά παρατηρήσας ότι τινές χάρισμα επροέτρεχαν και ελάμβανον καταχρηστικώς τοιαύτας υλικάς αποδείξεις, απεποιήθην σταθερώς του να προμηθευθώ τοιαύτα έγγραφα αφού άπαξ εξαφανίσθησαν[;], ικετεύω εγγυημένος από την ευσυνείδησιν και την κοινήν υποληψιν./ Πεποιθώς ότι η Σ. αύτη επιτροπή κατά αξίαν θα εκτιμήσει τας εκδουλεύσεις μου και θα εγκρίνει τας απαιτήσεις μου των θετικώς εξοδευθέντων χρημάτων. Και υποφαίνομαι με το προσήκον σέβας./ Ασημάκης Φωτήλας/ Εν Καλαβρύτοις την 29 Απριλίου 1833./ Δια το ακριβές της αντιγραφής τη αυτή ημερομηνία/ Ο Διοικητικός τοποτηρητής Καλαβρύτων/ Ι. Κ. Φεγγαράς».

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Σημείωση: Οι αναγνώστες που πρόκειται να κάνουν χρήση όσων παραπάνω αναφέρονται, θα πρέπει να αναφέρουν το παρόν blog ως πηγή, κυρίως σεβόμενοι τον κόπο και το χρόνο που αναλώθηκε για να βρεθούν αυτά τα στοιχεία, αλλά και όσα ορίζει ο νόμος.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια….).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνεχίζεται…

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Το δημογεροντείο των Καλαβρύτων καλωσορίζει τον Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα..

«Προς τον εξοχότατον κόμητα κυβερνήτην της Ελληνικής επικρατείας κύριον Ιωάννην Καποδίστριαν.»

«Εξοχότατε κυβερνήτα της Ελλάδος./ Με ανέκφραστον χαράν και αγαλλίασιν επληροφορήθη το δημογεροντείον τούτο την εις τους κόλπους της πατρίδος γενομένην κατ’ αυτάς αισίαν άφιξίν σας· εις την κυβέρνησιν της εξοχότητός σας αφιερωμένη η Ελλάς, πλήρης χαράς, ελπίζει την ευδαιμονίαν της και άφευκτον την λύσιν και σωρόν των εθνών της, και να λάμψη η ημέρα της δικαιοσύνης και ησυχίας./ Το δημογεροντείον κατά χρέος σας προσφέρει το σέβας του και την ευπείθειαν εις τας διαταγάς σας και σας αναγγέλλει επίτηδες δια της παρούσης του την χαράν της αισίας ελεύσεώς σας ως εκ μέρους της επαρχίας ταύτης, και έτοιμον κατά χρέος εις την εκτέλεσιν των σεβαστών διαταγών σας με το ανήκον σέβας υποφαίνεται./ την 18 Ιανουαρίου 1828/ Εν Καλαβρύτοις/ Το δημογεροντείον Καλαβρύτων/ Δημήτριος Νικολόπουλος/ Γεώργης Γιαννόπουλος/ Νικόλαος Κυριτζόπουλος/ Αναγνώστης Μίτζας./ (Ο Γ. Γραμμ. Μιχαήλ Κούκας).»

Σημειώνω ότι ο Καποδίστριας ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας τον Ιανουάριο του 1828.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται…)

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Ενημέρωση.

Αγαπητοί φίλοι, όπως σας είχα αναφέρει ο 7ος Συμπληρωματικός τόμος του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων, στάλθηκε δωρεάν:

  1. Στη βιβλιοθήκη του Λυκείου των Καλαβρύτων (από το οποίο Λύκειο παραλήφθηκε, σύμφωνα με την ένδειξη των ΕΛΤΑ).
  2. Στη βιβλιοθήκη του δήμου Αιγίου (απ’ όπου και με βάση την ίδια ένδειξη παραλήφθηκε).
  3. Στη βιβλιοθήκη του δήμου Δύμης (όπου και σύμφωνα με πληροφόριση που είχα από το γραφείο του Δημάρχου, παραλήφθηκε και τοποθετήθηκε στη βιβλιοθήκη του δημάρχου όπου και οι άλλοι 6 τόμοι τους οποίους δώρησε στον εν λόγω δήμο η αξιότιμη κα Αλεξάνδρα Γιαννοπούλου. Παράκλησή μου, η οποία δεν γνωρίζω αν εισακούστηκε, ήταν να τοποθετηθεί το έργο στη βιβλιοθήκη του δήμου – και όχι του δημάρχου – , ώστε να είναι ελεύθερα προσβάσιμο σε κάθε ενδιαφερόμενο).
  4. Στη βιβλιοθήκη του δήμου της Πάτρας (απ’ όπου αρχικά δεν παραλήφθηκε διότι κάποιος υπάλληλος του δήμου πηρε την ειδοποίηση από τα ΕΛΤΑ αλλά δεν μερίμνησε για την παραλαβή). Ύστερα από επικοινωνία με την αρμόδια υπάληλο της βιβλιοθήκης, η οποία ευγενικά με προέτρεψε να το ξαναστείλω το βιβλίο με χρέωση δική της, το ξανάστειλα και ελπίζω να παραλήφθηκε.
  5. Στην Εθνική βιβλιοθήκη όπου ταξινομήθηκε μεν αλλά δεν είναι ακόμα (ολόκληρο το έργο) διαθέσιμο στο αναγνωστήριο.

Ο Συμπληρωματικός αυτός τόμος στάλθηκε, επίσης δωρεάν, και σε όσους είχαν στα χέρια τους τους άλλους 6 τόμους. Όσοι δεν τον έχουν ακόμα παραλάβει θα τον παραλάβουν στο επόμενο διάστημα, δεδομένου ότι στέλνεται τμηματικά.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συνεχίζεται….

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(Συνεχίζεται….)

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

untitled68untitled69

 

 

 

untitled70untitled71

 

 

 

untitled72untitled73

 

 

 

untitled74untitled74a

 

 

 

untitled75untitled76

 

 

untitled77untitled78

 

 

(Συνεχίζεται…)

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Νέα στοιχεία για το Γκέρμπεσι.

Ονόματα Γκερμπεσιωτών το 1829.

Το 1829 ο τότε επίτροπος Καλαβρύτων έστειλε 4 μοναχούς των μοναστηριών Μ. Σπηλαίου και Αγίας Λαύρας να περιέλθουν τα 4 τμήματα της επαρχίας Καλαβρύτων και να καταγράψουν τις πληροφορίες τις οποίες θα συνέλεγαν για τις ανάγκες ενός εκάστου οι οποίες πληροφορίες θα χρησίμευαν στη συνέχεια στην διανομή του δανείου, η οποία επρόκειτο(;) να γίνει.

Συντάχθηκαν λοιπόν κατάλογοι με τους πένητες (πτωχούς) και την ανάγκη που είχε ο καθείς για την αγορά σπόρων ή βοδιού, καθώς και το ποσό.

Ο κατάλογος στον οποίο αναφέρονται οι παρακάτω πένητες κάτοικοι του Γκέρμπεσι, έχει τίτλο: Οι κάτοικοι από χωρίον Νκέρπεση έχοντας χωράφια και πρόβατα. Ακολουθούν οι εξής (η διάκριση με bold γραφή είναι από μένα, όπως και η αρίθμιση):

  1. Σπηλιώτης του Δημάκη, ποσό: δια σπόρον 100. 2. Αναστάσης του Θανάση, ποσό: δια σπόρον 100. 3. Κοτζάνος[;] του Δημάκη, ποσό: δια σπόρον 50.  4. Νιφόρας Χριστόδουλος, ποσό: δια βόδι 200.  5. Σωτήρος του Αγγελή, ποσό: δια σπόρον 100.  6. Θανάσης του Γιάννου, ποσό: δια βόδι 150.  7. Σωτήρος του Γεωργάκη, ποσό: δια βόδι 150.  8. Σωτήρος του Γιάννη, ποσό: δια σπόρον 50.  9. Χρίστος του Γιάννη, ποσό: δια σπόρον 50.  10. Κατζίνας Δημητράκης, ποσό: δια σπόρον 50.  11. Πλώτας Αντώνης, ποσό: δια σπόρον 150.  12. Καράς Γιάννης, ποσό: δια σπόρον 50.  13. Θεοδωράκης του Πανταζή, ποσό: δια σπόρον 100.  14. Γιάννης του Αγγελή, ποσό: δια σπόρον 100.  15. Μουρτάς Στρατίκης, ποσό: δια σπόρον 50.  16. Γώνης[;] Δημήτρης, ποσό: δια σπόρον 50.  17. Κυριάκος του Γεωργάκη, ποσό: δια σπόρον 100.  18. Τριάντης -, ποσό: δια σπόρον 50.  19. Κεφαλάς Δημητράκης, ποσό: δια βόδι 150.  20. Γιώργης του Σταμάτη, ποσό: δια βόδι 150.  21. Μουρτάς Θανάσης, ποσό: δια βόδι 200.  22. Παπα Πανάγος -, ποσό: δια βόδι 200.  23. Αλέξης του Ρόκα, ποσό: δια σπόρον 100.  24. Νικολάκης του Χρυσανθάκη, ποσό: δια βόδι 250.  25. Γκότζης του Χρυσανθάκη, ποσό: δια βόδι 200.  26. Ντόγας[;] Γιάννος, ποσό: δια βόδι 300.  27. Πολύδωρος Γιάννης, ποσό: δια σπόρον 150.  28. Κόλιας Κωνσταντινος, ποσό: δια βόδι 200.  29. Κεφαλάς Χριστόδουλος, ποσό: δια βόδι 300.  30. Σωτήρης του Αναγνώστη, ποσό: δια σπόρον 100.  31. Τζημένος Γεώργης, ποσό: δια σπόρον 100.  32. Νικολός του Αγγελή, ποσό: δια σπόρον 100.  33. Ζαφείρης του Στάθη, ποσό: δια σπόρον 100.  34. Αδάμης Σάρος [Σέρος;], ποσό: δια βόδι 250.  35. Πλώτας Χρήστος, ποσό: δια βόδι 150.  36. Αντριγιάς του Αδαμάκου, ποσό: δια σπόρον 50.  37. Μουρτάς Γεώργης, ποσό: δια βόδι 200.  38. Τζημένος Παναγής, ποσό: δια σπόρον 100.  39. Κουτζόπουλος Κωνσταντινος, ποσό: δια βόδι 200.  40. Κεφαλάς Πανάγος, ποσό: δια σπόρον 50.  41. Πανάγος του Μήτρου, ποσό: δια σπόρον 50.  42. Ηλίας του Χριστοδούλου, ποσό: δια βόδι 150.  43. Πανάγος του Παναγιώτη, ποσό: δια σπόρον 50.  44. Δημήτρης του Τέντα, ποσό: δια βόδι 100.  45. Πέτρος του Ηλία, ποσό: δια βόδι 100.  46. Σπύρος του Ηλία, ποσό: δια βόδι 100.  47. Πανταζής του Κεφάλα, ποσό: δια σπόρον 150.

Στον παραπάνω  κατάλογο (ο οποίος πιθανόν να μην περιέχει όλους τους κατοίκους του Γκέρμπεσι αλλά μόνο τους πένητες) διακρίνονται ορισμένα γνωστά επώνυμα όπως: Κατσίνας, Πλώτας, Μουρτάς, Κεφαλάς, Ροκάς, Κόλιας, Τέντες (Ντέντες: για τον οποίο έχω αναφέρει σε άλλες αναρτήσεις ότι καταγόταν από το Γκέρμπεσι) κ. ά.

Επίσης διακρίνονται και άλλα άγνωστα σε μένα επώνυμα όπως: Νιφόρας, Καράς (ο οποίος κατά μία εκδοχή μπορεί να έχει σχέση με τη δημιουργία των Καραιΐκων Αχαΐας), Γκότζης, Τζημένος, Πολύδωρος, Τριάντης, Κουτζόπουλος κ.λ. ως επίσης και μικρά ονόματα που αναγνωριστικό (ως επώνυμο) είχαν το όνομα ή και επώνυμο του πατρός τους.

Επίσης αναφέρεται και ο παπα Πανάγος.

Όπως διαπιστώνετε, ο παραπάνω πολύ σημαντικός κατάλογος διαφέρει από άλλους (εκλογικούς κυρίως καταλόγους) τους οποίους αναφέρω και στο «Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων» και που πολύ αργότερα εμφανίζονται στους οποίους αναγράφονται κάτοικοι του χωριού αυτού. Αυτό σημαίνει γρήγορη εναλλαγή πληθυσμού και εγκατάλειψη των ονομάτων της μορφής Ζαφείρης του Στάθη, Πέτρος του Παύλου κ.ο.κ.

Πηγή: Ο κατάλογος προέρχεται από τα Γ.Α.Κ.

Σημ.: Κάθε χρήση του απαιτεί να αναφέρεται το παρόν Βlog ως πηγή.

Posted in Ιστορία | Tagged | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ:

untitled56untitled57

untitled59

untitled60untitled61

untitled62untitled63

untitled64untitled65

untitled66untitled67

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

untitled58

 

 

 

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

 

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…)

untitled38untitled40

untitled41untitled42

untitled43%ce%bf%ce%ba

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΚΤΕΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ.

untitled45

untitled46untitled48

untitled49

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΚΤΑΛΕΣΘΕΝΤΕΣ ΥΠΟ ΤΩΝ ΓΕΡΜΑΝΩΝ.

untitled50untitled51

untitled52untitled53

untitled54untitled55

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ…)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια…).

ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ.

untitled22untitled23

untitled25untitled26

untitled28untitled29


 

untitled31

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΗΡΩΕΣ ΒΑΣΙΛΙΚΗΣ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ-ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ – ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ.

 

untitled33

 

 

 

 

 

ΦΟΝΕΥΘΕΝΤΕΣ ΕΚ ΤΟΥ ΙΤΑΛΙΚΟΥ ΒΟΜΒΑΡΔΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ (28.10.1940).

untitled37untitled35

 

 

 

(Συνεχίζεται…)

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Πεσόντες (συνέχεια).

Συνέχεια (ΗΡΩΕΣ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ).

untitled12untitled13

untitled14untitled15

untitled16untitled17

untitled18untitled19

untitled20untitled21

(Συνεχίζεται).

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Πεσόντες την περίοδο 1940-1945 από την Αχαΐα και από την επαρχία Καλαβρύτων.

Μερικοί εκ των πεσόντων την περίοδο 1940-1945, όπως έχουν καταγραφεί στον 2ο τόμο του Κ. ΤΣΙΡΤΣΗ (σε συνέχειες…).

ΗΡΩΕΣ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ ΕΠΟΥΣ.

untitled1untitled2

untitled3untitled5

untitled6untitled7

untitled8untitled9

untitled10

untitled11

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Το βιβλίο ενός φίλου και συναδέλφου (που δεν υπάρχει πιά στη ζωή).

Ένας από τους ελάχιστους (και ίσως μοναδικός στην ειδικότητά του) άρτια καταρτισμένους συναδέλφους, που με τιμούσε με τη φιλία του και με εκτιμούσε, όπως και εγώ εκείνον. Έχει φύγει αρκετά χρόνια από τη ζωή και καθώς βρήκα το βιβλίο του σκέφτηκα ότι θα ήταν ένα χρέος τιμής η αναφορά σε ένα από τα έργα του.

(Σταμάτης Ν. Ρετινιώτης:  M. Sc. Operation Research and Computer Sciences).

%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%82%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%821%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%822%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%823%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%824%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%825%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%826%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%827%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%828%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%829%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8210%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8211%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8212%cf%81%ce%b5%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%b9%cf%8e%cf%84%ce%b7%cf%8213Θ. Τζώρτζης.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Σχολιάστε

Τοπωνύμια στο Γκέρμπεσι.

Στον συμπληρωματικό τόμο του Ιστορικού Λεξικού της επαρχίας Καλαβρύτων και στο λ. Γκέρμπεσι έχω καταγράψει τα παρακάτω, για μερικά εκ των τοπωνυμίων που απαντώνται στο Γκέρμπεσι.

Βέβαια υπάρχουν και άλλα τοπωνύμια τα οποία δεν έχω αναφέρει γιατί δεν γνωρίζω στοιχεία προέλευσής τους.

Ένα τέτοιο είναι το «Ζάβρας» που ίσως πρέπει να συσχετιστεί με το επώνυμο «Ζάβας» για το οποίο αναφέρω στα διευκρινιστικά και συμπληρωματικά στοιχεία για τους «Ντέντες» στο παρόν blog.

Άγιος Νικόλαος (ερείπια): Από το βιβλίο μου «Γκέρμπεσι διαδρομή…» σ. 131 μεταφέρω εδώ: «Αυτού του ναού, που δεν γνωρίζουμε αν ήταν ξωκλήσι ή κύρια εκκλησία του χωριού το οποίο ίσως αρχικά να ήταν χτισμένο σε θέση  πλησίον της εκκλησίας αυτής, σώζονται ελάχιστα ερείπια καλυμμένα από χώματα και θάμνους στην ομώνυμη περιοχή «Άι Νικόλας» στα δεξιά του χωματόδρομου που οδηγεί από το Γκέρμπεσι στο Καρούσι και στη θέση πριν το χωράφι Τζώρτζη και πάνω ακριβώς από το αλώνι του Μουρτά, μετά τις λεύκες. Τα ερείπια είχε δείξει σε μένα ο αείμνηστος παππούς μου και μου είχε πει ότι εκεί βρισκόταν ο «Άι Νικόλας». Δεν γνωρίζουμε κάτι άλλο σχετικό με αυτόν τον ναό. […].  Κατά μία εκδοχή η ύπαρξη της εκκλησίας εκεί καθώς και τα νερά των πηγών «Γκούριζα» και «Κριεγκούριτ» ως επίσης και η εύρεση υπολειμμάτων κεραμικών μαρτυρούν ότι εκεί ίσως υπήρχε οικισμός πριν την δημιουργία του χωριού Γκέρμπεσι στην θέση που βρίσκεται σήμερα.

Άη Λιάς: τοπωνύμιο στο βουνό πάνω από το χωριό όπου το ξωκλήσι του προφήτη Ηλία, απ’ όπου και το όνομα του χωριού όταν μετονομάστηκε, Προφήτης Ηλίας.

Βάθρες (οι):  (θηλ). Στην Ελληνική γλώσσα μόνο ως επεξηγηματικό μικρής λίμνης απαντάται. Όμως στην περιοχή όπου το τοπωνύμιο στο Γκέρμπεσι δεν υπάρχει λίμνη. Οι λέξεις: vath, -i, -ët (βάθ, -ι, -τα), ουσιαστ. =  το σκουλαρίκι, το ενώτιο. Vath/ë, -a, -at (βάτ/, -α, -ατ) ουσιαστ. = η μάντρα, το μαντρί, Vat/ër, -ra, -rat (βάτ/ρ, -ρα, -ρατ), ους. θηλ. = η γωνιά του τζακιού, αλλά και η κοιτίδα, η φωλιά, και κυρίως η δεύτερη και η τρίτη, μπορούν να εξηγήσουν τη σημασία του τοπωνυμίου, που είναι αρβανίτικο, και σήμερα είναι δασωμένη και άγονη περιοχή. Τα μαντριά που πιθανόν υπήρχαν και η απόμερη περιοχή, έδωσαν την ονομασία.

Γκουριγλιάτη: (γκούρι γκλιάτι) τοπωνύμιο αρβανίτικο, (gur –i = πέτρα + giatë (i,e) = μακρύς, ψηλός, εκτενής), ψηλή (μεγάλη) πέτρα. Κοφτός απότομος βράχος ίσως. Αλλά επειδή από το giatë (i,e) = μακρύς, ψηλός, εκτενής έχει γίνει και το επώνυμο Γκλιάτης, επώνυμο που δεν συνάντησα μέχρι σήμερα στο Γκέρμπεσι, θεωρώ απίθανο να σημαίνει «η πέτρα του Γκλιάτη».

Γκούριζα:  Τοπωνύμιο ανατολικότερα του «Κριεγκούριτ» όπου πηγή  φυσική  της οποίας το νερό πήγαζε από το έδαφος και βρίσκεται στην κοίτη ενός χειμάρρου χωρίς νερό από εκεί και πάνω. Εκεί δεν έχει πέτρες  μεγάλες.  Όμως η ρίζα της λέξης  κάτι τέτοιο μαρτυρεί: gur, -i, -ë, -ët (γκούρ, -ι, -ε, -ετ)  ουσιαστ. αρσ. η πέτρα, το λιθάρι, ο λίθος (guri + η αρβανίτικη κατάληξη –ζα). Τόπος που έχει πολλές πέτρες ή βράχια. Ίσως να υπήρχαν παλαιότερα.

Γκρόπα (Γρόπα): Λέξη Αλβανική αλλά και Ρουμάνικη [Ρουμ.: rpoβ (γκρόμπ) ουσιαστ. = τάφος]. Αλβ.: grop/ë, -a, -at (γρόπ/ ε, -α, -ατ) ουσιαστ. θ. = ο λάκκος, η γούβα, ο τάφος, το κοίλωμα. Εκεί, σ’ αυτά τα κοιλώματα μαζευόταν πολύ χιόνι. «Αναφέρεται ότι ο βασιλιάς της Σικελίας και της Νεαπόλεως Κάρολος Α΄ αγόρασε από τον Αλβανό φύλαρχο Παύλο Γρόπα μια περιοχή που εξουσίαζε στην κοιλάδα του Άψου (ο Άψος είναι ποταμός της Αλβανίας δυτικά από το Βεράτι).… Η ονομασία όμως δεν δόθηκε στα τοπωνύμια ή στα χωριά από την διαμόρφωση του εδάφους αλλά μάλλον από τον κύριο της έκτασης, τον φύλαρχο ή απόγονο αυτού. Οικογένεια Γρόπα υπήρχε το 1515 στην Ζάκυνθο καθώς και τοποθεσία στην περιοχή Τραγάκι και σύμφωνα με οικογενειακές παραδόσεις άλλη οικογένεια καταγόμενη εκ χωρίου πλησίον των Καλαβρύτων που ονομαζόταν άλλοτε Σωτηροπούλου και έφυγε κατά τα Ορλωφικά το 1779, προσλαβούσα το επώνυμο της καταγωγής της, σύμφωνα με τον Λ. Ζώη: Λεξικό Ιστορικό και Λαογραφικό της Ζακύνθου – Αθήναι 1963 (πρώτη έκδοση 1898)…»[1]. Αναφέρεται στην περιοχή Tiranë, ως Gropaj. Στην Ελλάδα απαντάται το χωριό Γρόπα Ερινεού Πατρών και περιοχή στην Παραμυθιά. Στην επαρχία Καλαβρύτων Γκρόπα: τπν. και πηγή στη Λυκούρια.

Γκρόστες: τοπωνύμιο που βρίσκεται σε δασώδη περιοχή έξω από το χωριό σε πλαγιά  βουνού. Groste στα Βουλγαρικά: ο επισκέπτης, groste στα Ουγγρικά: κύριες έξοδοι, griste στα Αλβανικά: σχίσιμο.

Καλογερικά Αλώνια: τοπωνύμιο μεταξύ των χωριών Γκέρμπεσι και Κομπηγάδι ή καλύτερα Γκέρμπεσι και Δεντρά. Εκεί κτήματα (αλώνια) της διαλυθείσης μονής Ευαγγελιστρίας. Η μονή αυτή υπήρχε το 1748 και μέχρι το 1851 όταν την αναφέρει διατηρουμένη ο Ραγκαβής, αλλά και το 1877 αναφέρεται. Αργότερον συγχωνεύθηκε με την μονήν Χρυσοποδαριτίσσης. Την παρέσυρε το εκεί ξεροπόταμον και μόνο ερείπια απομένουν.

Καμίνι (το): τοπωνύμιο ΝΔ. της Ντάρδας και ΒΔ. του Κριεγκούριτ. Ακεί παλαιότερα λειτουργούσε ασβεστοκάμινο.

Κιάφα: τοπωνύμιο Β.Α. του Γκέρμπεσι. Αρβανίτικη λέξη και σημαίνει διάσελο, αυχήν, στενό (Gafa, Gafë). «Στενή διάβαση σε κορυφή λόφου». Απαντάται σε πολλά χωριά αρβανίτικης προέλευσης. Κιάφα ονόμαζαν οι αρβανίτες τα χαμηλά σημεία των βουνοσειρών, που δίνουν την εντύπωση αυχένα.

Κιούρκα (του): Λένε στου Κιούρκα, που σημαίνει ότι αναφέρονται σε κτήτορα που υπήρχε παλαιότερα βέβαια. Είναι κυριώνυμο τοπωνύμιο και αναφέρεται στην αρβανίτικη φάρα Κιούρκα εκ της οποίας κάποιος το έδωσε στην περιοχή. Το επώνυμο Κιούρκας προέρχεται από το πουλί kurkë = αγριόκουρκος ή κούρκος. Το τοπωνύμιο βρίσκεται ΒΔ. του Γκέρμπεσι, εκεί όπου τα όρια με τα Δεμέστιχα. Εκεί υπάρχει βαθειά, απότομη και άγρια ρεματιά χωρίς νερό το καλοκαίρι αλλά το χειμώνα επειδή υπάρχει συμβολή και άλλου ρέματος από Δ. όταν κατεβάζουν γίνονται επικίνδυνα. Από το βιβλίο μου: «Γκέρμπεσι διαδρομή…» μεταφέρω εδώ: «Μία άλλη τοποθεσία στο χωριό Γκέρμπεσι λέγεται  Κιούρκα[2] και θα πρέπει να συσχετιστεί με το όνομα του capo των αλβανών στρατιωτών, Chiurga Bua, τον οποίο αναφέρει ο Σάθας στα Μνημεία Ελληνικής Ιστορίας. Σύμφωνα με τον Λ. Ζώη: Λεξικό Ιστορικό και Λαογραφικό της Ζακύνθου – Αθήναι 1963 (πρώτη έκδοση 1898): Υπήρχε οικογένεια Κιούρκα ή Κιούλκα στην Ζάκυνθο αλβανικής καταγωγής αλλά και δήμος το 1545 και οικογένεια εκ Ναυπλίου το 1581. Κάποιος Κιούλκας αναφέρεται σε δημοτικό άσμα κατά την ελληνική εθνεγερσία: Σήκω Κιούλκα και πήγαινε / σήκω Κιούλκα και φεύγα / και πάψε και τον πόλεμο κι απ’ όλα και τους σκλάβους / γιατ’ έφτασε ο Ντέρβ – Αλής με δυό με τρείς χιλιάδες. / όσο ειν’ ο Κιούλκας ζωντανός τους Τούρκους δεν φοβάται (Από Άγι Θέρο: Δημοτικά τραγούδια σελ. 55)». Άλλες ονομασίες του τοπωνυμίου: Κιούλκα λαγκάδι, Κιούρκας χείμαρρος.

Κόντρες: στα αρβανίτικα Kodra (όχι Kontra) σημαίνει λόφος. Στα μέρη μας το ξέρουμε σαν πολύ μεγάλες όρθιες μυτερές πέτρες.

Κριεγκούριτ:  (Κρίε γκούριτ) τοπωνύμιο Β. του χωριού αριστερά του δρόμου προς Καρούσι.  krye, -t (κρίε,-τα) ουσιαστ. ουδέτ. = το κεφάλι, η κεφαλή, η αρχή + gur, -i, -ë, -ët (γκούρ, -ι, -ε, -ετ)  ουσιαστ. αρσ. η πέτρα, το λιθάρι, ο λίθος. Πράγματι εκεί υπάρχει μία δροσερή πηγή όπου ακριβώς πάνω απ’ αυτή υπάρχουν ατόφιες τεράστιες πέτρες, και οι κάτοχοι των δίπλα κτημάτων θέλοντας να την σπάσουν για να μπορέσουν ίσως να σκάψουν πιο βαθιά για να ελέγξουν το νερό σε όφελος των χωραφιών τους, τρύπησαν την πιο μεγάλη απ’ αυτές τις πέτρες με λοστό δουλεύοντας τον με τα χέρια τους, αρκετά βαθιά και έβαλαν δυναμίτη. Η πέτρα όμως δεν διέλυσε αλλά σκίστηκε στα δύο και έχει μείνει έτσι ανοιγμένη και όρθια. Η προσπάθεια εγκαταλείφθηκε το δε νερό της πηγής εξακολουθεί να ρέει στο ίδιο σημείο. Κρύε –jα (Περμετ.) = η κεφαλή γενικώς. Ίσως υπάρχει συνάφεια της ρίζας της αρβανίτικης λέξης krie (πληθυντ. Krerë = κεφαλές)με την αρχαία ελληνική κραίρα = κορυφή, κεφαλή (κραίρος (ο) = Ησ. «κραίροι· στόλοι νεών· μέτωπα κεφαλαί».

Μάλθι: τοπων. από την Αρβαν. ρίζα mal, -i, -e, -et [μαλ, -ι, -ε, -ετ] που σημαίνει το βουνό.

Μιρόχοβα: (και Μουρόχοβα η και Μορόχωβα). Το τοπωνύμιο που βρίσκεται Α. του Κομπηγαδιού και Ν.Α. του Γκέρμπεσι, πιθανότατα είναι σλαβικό. Σχετικά με την προέλευση του ονόματος ο Χαρ. Συμεωνίδης για το χωριό Μουρόχοβα, αναφέρει τα εξής: «Μουρόχοβα, η [Καλαβρύτων, Αχαΐας, 1912κε. → Πλάκα, η 1928κε.,  Στ. 6, 242] και Μορόχοβα, Μπρόχοβα. Ίσως σλάβ. Προσωπων. *Mirochъ (< Miroslavъ) + επθμ. –ova με χειλωτική εξέλιξη I > u στην Ελληνική, Vasmer 136. Πβ. βουλγ. (Σκοπίων) τοπων. Morihovo < προσωπων. *Morih, πολων. Morzysz, Morzyslaw. Για το κύρ. όν. Miroslavъ βλ. Συμεωνίδης (2001,46)».

Ντάρδα (η): dardh/ ë, -a, -at (ντάρδ/ ε, -α, ατ) ουσιαστ. θηλ. η αχλαδιά, το αχλάδι. Αυτή η ονομασία είχε δοθεί από τους προγόνου μας, σε ένα χωράφι που είχε μέσα αχλαδιές. Ευρίσκεται ακριβώς βορειότερα του  Κριεγκούριτ και πριν τη ράχη, προς το Καρούσι.

Ντέλεζα (η): del/ e, -ja, -et (ντέλ/ ε, -για, -ετ), ουσ. θηλ. = το πρόβατο, η προβατίνα. Η ονομασία δόθηκε είτε από κάποια γεωλογική ομοιότητα με πρόβατο, είτε επειδή στην περιοχή υπήρχαν στάνες με πρόβατα.

Πλέπια (τα): τοπωνύμιο από το αρβανίτικο plepia = λεύκα.

Πλώτα Αντωνίου Αγρός, Σκόνδρα Αλώνι, Τζώρτζη δάσος: τοπωνύμια υποδηλούντα κτήτορα.

Σκάλα: (η), τπν. στα βόρεια του χωριού εκεί όπου και τα τρία αλώνια. Η λέξη είναι λατινική και έτσι πέρασε και στην ελληνική και αρβανίτικη γλώσσα (shkalla). Είναι το σημείο όπου ανεβαίνεις από το χωριό βόρεια.

Σουρμπάνι: (Συρμπάνι), βουνό. Σχετικά με την προέλευση της ονομασίας, ο Χαράλ. Συμεωνίδης αναφέρει τα εξής, αναφερόμενος βέβαια στο χωριό των Καλαβρύτων Πριόλιθο: «Συρμπάνι, το [Καλαβρύτων, Αχαΐας, 1912κε. → Πριόλιθος, ο 1928κε., Στ. 6, 248] πβ. βουλγ. (Σκοπίων) τοπων. Srbjani, σερβοκρ. Srbjani (Vasmer 139) < από αρχικό τύπο σλαβ. *Srobjane «Σέρβοι». Τόπος εγκατάστασης αιχμαλώτων πολέμου των μεσαιωνικών χρόνων. Ορθογρ. Σιρμπάνι, το».

Χαϊβάνη Στρούγκα: Το τοπωνύμιο αναφέρεται στον Χαϊβάνη κτήτορα της στρούγκας. Από το 1839 αναφέρεται στα Μαύρα Βουνά ο Αθανάσιος Χαϊβάνης ο οποίος ζητάει αριστείο για τη συμμετοχή του στον αγώνα κατά των Τούρκων (η επιτροπή αναφέρει ότι καταγόταν από το Γκέρμπεσι). Σε κατάλογο του 1865 αναφέρονται στο Καραβοστάσι 5 άτομα με το επώνυμο Χαϊβάνης, όπως και το 1873. Υποθέτω ότι είτε έφυγαν από το Γκέρμπεσι ή τη Ζουμπάτα με τα κοπάδια τους και πήγαν στα μαύρα Βουνά, είτε απ’ εκεί ξεκαλοκαίριαζαν στο Γκέρμπεσι, όπου και είχαν φτιάξει μαντριά. Υπάρχει και τοπων. Λέκα Χαϊβάνη στρούγκα: που είναι τπν. τοπ. διαμερίσματος Δεμεστίχων. Στρούγκα, η = (Σλάυ.) το ποιμνιοστάσιο, το μέρος όπου διαμένει το κοπάδι, αλλά και ο περιφραγμένος χώρος που οδηγεί μόνο σ’ ένα πέρασμα από εμπρός όπου κάθονται οι τσοπάνηδες και με την καθοδήγηση ενός τρίτου στα νώτα του κοπαδιού, περνούν ένα – ένα τα ζώα για άρμεγμα. Στα Σερβικά υπάρχει η λέξη ctryja [Στρούγια] που σημαίνει ρεύμα, κύμα. Στα Αλβανικά η λέξη struk/em, -a (u), -ur [στρούκ/εμ, -α, -ουρ], ρ. μαζεύομαι συσπειρώνω , χύνομαι, στριμώχνομαι, λουφάζω, κρύβομαι.

———————————————————————————

[1] Τζώρτζη Αθ.: Γκέρμπεσι Διαδρομή….

[2] Υπάρχει τοπωνύμιο Κιούρκα στο χωριό Μάτεσι της Ηλείας (Ι. Μ. Μαθόπουλος: Πριν ξεχαστούν.  (Λαογραφικά θέματα)-Μάτεσι Ηλείας-2001).

(Σημείωση: Σε κάθε χρήση των παραπάνω στοιχείων, θα πρέπει να αναφέρεται η πηγή προέλευσής τους).

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Περί Ντέντε συνέχεια…

Σε συνέχεια όσων στο παρόν blog στις 2.11.2016 περί Ντέντε ανέφερα, προστίθενται και τα παρακάτω διαφωτιστικά για την καταγωγή των, με το επώνυμο Ντέντες, αναφερομένων…

Στο «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» αναφέρονται πολλοί με το επώνυμο Ντέντες, ένας εκ των οποίων – κατά δήλωσή του – καταγόταν από το Γκέρμπεσι. Οι άλλοι αναφέρονται με καταγωγή από τα Καλάβρυτα, από τα Σουδενά, από τα Μαζέϊκα κ.λ.

Ένα νέο έγγραφο που περιήλθε σε γνώση μου μετά τη σύνταξη του «Ιστορικού Λεξικού» και απευθυνόταν από τον Νομάρχη Αχαΐας Γλαράκη προς την Βασιλική επί των Οικονομικών Γραμματεία, αναφέρει ότι οι: Σπύρος Ντέντες, Γιαννάκης Ζάβας και Στέφανος Ζουβέλης, εζήτησαν από τη Νομαρχία Αχαΐας την άδεια να μεταβούν στην πατρίδα τους Χειμάρρα για ν’ ανταμώσουν τους συγγενείς τους και κατά την απουσία τους την σύνταξή τους την οποία έπαιρναν ως απόμαχοι, να την λαμβάνει ο επίσημος έμπορος των Πατρών Σιδέρης Μπράτζικας.

Το έγγραφο αυτό συντάχθηκε στην Πάτρα και έχει ημερομηνία 14.8.1834.

Η Γραμματεία απάντησε ότι δεν υπήρχε συνημμένη στο έγγραφο του Νομάρχη η αναφορά τους (την οποία ούτε κι εγώ βρήκα), παρ’ όλα αυτά όμως εφ’ όσον οι ενδιαφερόμενοι θα μετέβαιναν στη Χειμάρρα, η σύνταξή τους δεν θα μπορούσε να καταβληθεί σε άλλον για όσον καιρό θα έλειπαν. Όταν θα επέστρεφαν θα έπρεπε να το γνωρίσουν αυτό στην εν λόγω Γραμματεία και αυτή θα απεφάσιζε αν θα συνέχιζε την καταβολή της συντάξεώς τους ή όχι.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι ο εν λόγω Ντέντες καθώς και οι Ζάβας και Ζουβέλης, είχαν καταγωγή από τη Χειμάρα, όπου και είχαν συγγενείς. Επίσης προκύπτει ότι εσυνταξιοδοτούντο ως απόμαχοι (αγωνιστές-πολεμιστές;) με βάση έγγραφη διαταγή που η Βασιλική Γραμματεία είχε στείλει στη Νομαρχία Αχαΐας.

Ένα άλλο στοιχείο που προκύπτει είναι ότι, όριζαν τον Σιδέρη Μπράτζικα να λαμβάνει τις συντάξεις τους για όσο χρόνο αυτοί έλλειπαν και εφ’ όσον αυτό γινόταν δεκτό. Εξ’ όσων από το παραπάνω «Ιστορικό Λεξικό» προκύπτουν, το επώνυμο Μπράτζικας απαντάται το 1843 και αργότερα (ως Μπράτσικας) στα Καλάβρυτα και την ίδια περίοδο στα Σουδενά. Ήταν επομένως γνώριμός τους και ίσως να είχε κοινή καταγωγή με τον Ντέντε από τα Καλαβρυτοχώρια.

Οι Ζουβέλης και Ζάβας δεν αναφέρονται στο «Ιστορικό Λεξικό».

ntentes1ntentes2Πηγή: ΓΑ.Κ.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Άρθρα, Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Γράμμα από έναν αναγνώστη, για το «Λεξικό».

Από έναν αναγνώστη συνταξιούχο εκπαιδευτικό, ο οποίος έχει προμηθευτεί το «Ιστορικό Λεξικό» και παρέλαβε ήδη και τον Συμπληρωματικό τόμο, πήρα την παρακάτω επιστολή.

(Δεν αναφέρω τα στοιχεία του γιατί δεν έχω ζητήσει την άδειά του).

androytsopoylosΕυχαριστώ θερμά τον αγαπητό φίλο!

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Νέο βιβλίο…

Ο αγαπητός κος Νίκος Κ. Σακελλαρόπουλος, από το Λεχούρι, έγραψε ένα καταπληκτικό μυθιστόρημα, το οποίο κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη και έχει τίτλο: «Βραχολούλουδο η κόρη του κτηνανθρώπου».

Έχω διαβάσει δύο από τα προηγούμενα βιβλία του φίλου κου Ν. Σακελλαρόπουλου και έχω αρχίσει να διαβάζω και το «Βραχολούλουδο». Είναι καταπληκτικός αφηγητής, ευαίσθητος, δημιουργεί ωραίες και διακριτές εικόνες, με πλοκή, συναίσθημα, μηνύματα, περιγραφές παλαιοτέρων εποχών κ.λ.

Εκτός από τις σελίδες του εξωφύλλου, παρουσιάζω στη συνέχεια μέρος της εισαγωγής του, για να κατατοπιστεί ο αναγνώστης.

Εύχομαι καλή πορεία στο έργο του και καλή δύναμη με επιτυχίες στον ακούραστο και άξιο δημιουργό του!

sakellaropoulossakellaropoulos1sakellaropoulos2sakellaropoulos1a…………………………………………………………………………………………….

sakellaropoulos1bsakellaropoulos1cΚαλοτάξιδο αγαπητέ κ. Νίκο!

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Tagged , | Σχολιάστε

Ανακοίνωση:

Αγαπητοί φίλοι,

ο 7ος Συμπληρωματικός τόμος του Λεξικού της επαρχίας Καλαβρύτων, θα δοθεί δωρεάν σε όλους όσους έχουν ήδη στα χέρια τους τους πρώτους 6 τόμους αυτού. Αυτό θα γίνει σταδιακά και μέχρι τα μέσα του επομένου μηνός. Αυτό ισχύει και για τους φίλους στο εξωτερικό.

Ήδη έχει σταλεί στις βιβλιοθήκες των δήμων Πατρών, Αιγίου, Δύμης και του Λυκείου των Καλαβρύτων, όπως και την Εθνική βιβλιοθήκη η οποία προβλέπω να ταξινοιμήσει το έργο μετά το φθινόπωρο, οπότε θα είναι στη διάθεση του κοινού. Ελπίζω και οι βιβλιοθήκες των παραπάνω δήμων να το ταξινομήσουν έγκαιρα.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Επικοινωνία αναγνωστών | Σχολιάστε

Η επιστολή του π. Μαξίμου Ιβηρίτου (Νικολοπούλου).

Στην Τηλεφημερίδα KALAVRYTA NEWS καταχωρήθηκαν τα παρακάτω:

maximos1maximos2%ce%bc%ce%ac%ce%be%ce%b9%ce%bc%ce%bf%cf%82Η από μέρους μου απάντηση στον π. Μάξιμο:

Σεβαστέ π. Μάξιμε,

Σας ευχαριστώ πολύ για το έγγραφό σας αυτό, το οποίο  βεβαίως έχει ξεχωριστή αξία για μένα ως προερχόμενο από έναν σοβαρό πνευματικό άνθρωπο με πολυποίκιλο αξιόλογο συγγραφικό έργο, ένθερμο πατριώτη που τιμά τα πατρογονικά μέρη και ανιδιοτελή κριτή.

Έχετε καταλάβει ότι η προσπάθειά μου και ο στόχος μου είναι αυτός που και εσείς με άλλα λόγια αναφέρετε: «Απέκτησαν πλέον οι φιλίστορες και φιλοπάτριδες εις τας χείρας αυτών Καλαβρυτινάς κλείδας, ως εκείνας τας Πατρολογικάς, ενός ιστορικού κιβωτίου με τα τιμαλφή των ενδόξων προγόνων ημών και των απείρου κάλλους ορεινών οικισμών, πόλεων και χωρίων…».

Αν αυτό έχει επιτευχθεί, είμαι πραγματικά ευτυχής.

Είμαι επίσης ικανοποιημένος γιατί οι μέλλουσες γενιές θα έχουν ένα – έστω ελάχιστο – εφόδιο στα χέρια τους για να γνωρίσουν την ιστορία του τόπου τους και των προγόνων τους. Για αυτή μου την προσπάθεια μαρτυρούν οι ατέλειωτες ώρες έρευνας, τα χιλιάδες χειρόγραφα τα οποία διάβασα, τα διάφορα εν πολλοίς και σε κακή κατάσταση ευρισκόμενα αρχεία που ερεύνησα κ.ο.κ.

Ελπίζω ότι νεώτεροι και ικανότεροι εμού θα συνεχίσουν αυτό το έργο και θα συμβάλλουν στη γνώση και διατήρηση της ιστορίας της περιοχής αυτής.

 Για την επίτευξη αυτού βέβαια, απαιτείται σκληρή δουλειά, απαιτούνται έργα και όχι «εξυπναδίστικοι» αφορισμοί και ανώδυνη και άδικη υποκειμενική κριτική.

Σεβαστέ π. Μάξιμε, σας εκφράζω το σεβασμό μου, την εκτίμησή μου, τις ευχαριστίες μου για τα επαινετικά σας λόγια ως επίσης και τις ευχές μου για ό,τι καλύτερο για σας.

Παιανία 29.1.2017.

Με σεβαστό και τιμή,

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ημέρα μνήμης…. που στάζει αίμα και αποτελεί ντροπή για την ανθρωπότητα…

1212345678910-001111314151617181920(Οι φωτογραφίες και τα κείμενα είναι από αυτό το βιβλίο).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Επιτίμια – αφορισμοί, στην επαρχία Καλαβρύτων.

Στις 26 Ιουνίου 1843 οι Κωνσταντίνος και Ιωάννης Κωστακόπουλοι, σε έγγραφό τους προς την επί των Εκκλησιαστικών Γραμματεία της επικρατείας ανέφεραν ότι ο πατέρας τους Παναγιώτης Κωνστακόπουλος  ή Κουκόπουλος αποθανών το 1822 άφησε στην περιφέρεια του χωριού Κερπινή της επαρχίας Καλαβρύτων αρκετή ακίνητη περιουσία  την οποία διαχειριζόντουσαν άτομα τα οποία δεν εγνώριζαν. Οι κάτοικοι του χωριού αυτού αρνούντo να καταμαρτυρήσουν στα παιδιά του, πού ακριβώς είχε περιουσία ο πατέρας τους αλλά ούτε και τους διαχειριστές αυτής καταμαρτυρούσαν, γι΄ αυτό αλλά  και για να προκύψει η αλήθεια, τα παιδιά ζητούσαν να τους δοθεί άδεια να επιτιμήσουν (αφορίσουν) τους κατοίκους ώστε φοβηθέντες αυτοί να αποκαλύψουν την αλήθεια. Η εν λόγω Γραμματεία ζήτησε από τον Διοικητή Αχαΐας να ερευνήσει την υπόθεση και να εξακριβώσει ποιοί κάτοικοι ήσαν κάτοχοι της περιουσίας του πατέρα των αιτούντων.

Ο Διοικητής Κυναίθης (Καλαβρύτων), προς τον οποίο διαβιβάστηκε στις 9.7.1843 η εντολή μέσω του Διοικητού Αχαΐας, στις 10 Αυγούστου 1843 απάντησε ότι «…καθ’ ας πληροφορίας ελάβομεν παρά του Δημάρχου Κερπινής, ο διαληφθείς Κουκόπουλος, προ της επαναστάσεως  αποχωρήσας από την πατρίδα του Κερπινήν, διαμένει σταθερώς εις Πάτρας και ότι όσα πατρικά του και δικά του κτήματα είχεν ενταύθα, επώλησεν έκτοτε προς τους ανεψιούς του Θεοδωράκην και Γεώργιον Κούκους[1] κατοίκους Κερπινής παρά των οποίων και κατέχονται σήμερον…». Έτσι το αίτημα για επιτίμιο δεν φαίνεται να είχε συνέχεια.

Από άλλο έγγραφο του Διοικητή Καλαβρύτων προς το υπουργείο των Εκκλησιαστικών και της Εκπαιδεύσεως με ημερομηνία 3 Απριλίου 1845, μαθαίνουμε ότι η μονή της Αγίας Λαύρας ανέφερε στη διοίκηση ότι μεταξύ των χωριών Κραστικοί (;)[2] του δήμου Καλαβρύτων και της Κούτελης του δήμου Λαπαθών είχαν καταπατηθεί από τους χωρικούς περί τα 100 στρέμματα χέρσου γης η οποία ανήκε στην Αγία Λαύρα και παρ’ ότι πολλοί γνώριζαν τους καταπατητές δεν τους κατονόμαζαν φοβούμενοι. Η μονή της Αγίας Λαύρας ζήτησε την άδεια να «επιτιμήσει τους γιγνώσκοντας και μη ομολογούντας, δια της αγίας κάρας του Αγίου Αλεξίου, την οποίαν έχουσιν οι κάτοικοι εις πολλήν ευλάβειαν..». Ζητούσε λοιπόν το Ηγουμενοσυμβούλιο να του δοθεί η άδεια να διαβάσει επιτίμιο στο όνομα του Αγίου Αλεξίου, το οποίο θα εξέδιδε ο Ηγούμενος της μονής.

Το εν λόγω υπουργείο, στις 20.4.1845, ζήτησε τη γνώμη της Ιεράς Συνόδου, η οποία απάντησε ως εξής: «…ό,τι γράφει ο διαληφθείς Διοικητής ούτε εγένετο ποτέ ούτε γίνεται. Και αν το συμβούλιον της μονής Λαύρας έχει χρείαν και του μέσου του επιτιμίου εις την ανακάλυψιν των καταπατουμένων γαιών αυτής, δύναται να ζητήσει τοιούτον είτε παρά του αρμοδίου επισκόπου είτε παρά της Συνόδου…». Το έγγραφο υπογράφουν 4 ιεράρχες.

Το υπουργείο στη συνέχεια απάντησε στον διοικητή Καλαβρύτων στις 27 Απριλίου, αναφέροντας ότι η αίτηση είναι απαράδεκτη και παραθέτοντας το σκεπτικό της Ιεράς Συνόδου.

Από τα παραπάνω έγγραφα αλλά και άλλα πολλά από διάφορες περιοχές της χώρας όπως τη λοιπή Πελοπόννησο, τη Ρούμελη, τα νησιά, την Ήπειρο κ. Ά. προκύπτει ότι το επιτίμιο είχε ευρεία χρήση, ήταν μέσο άσκησης πίεσης και εκφοβισμού για την αποκάλυψη της αλήθειας και ως ένα βαθμό είχε υποκαταστήσει το ανύπαρκτο σχεδόν δίκαιο της εποχής εκείνης για τους Έλληνες. Επίσης προκύπτει ότι οι πολιτικές αρχές (Διοίκηση) είχαν λόγο στην έκδοση της αδείας και ότι δεν εδίδετο εύκολα η άδεια για χρήση αυτού. Ένα δείγμα επιτιμίου θα παραθέσω στο τέλος, για να διαπιστώσει ο αναγνώστης τη φρασεολογία του και τον φόβο που προξενούσε στους Χριστιανούς.

Αλλά…

Τι είναι το Επιτίμιο;

Η λέξη αρχικά σημαίνει είτε την αξία, είτε την εκτίμηση, είτε την τιμή κάποιου πράγματος, αλλά σημαίνει επίσης και την ποινή, την τιμωρία ως και τον προσδιορισμό της αποζημίωσης. Οι εκκλησιαστικοί πατέρες επέβαλλαν γραπτές ποινές στους χριστιανούς που υπέπεπταν σε αμαρτωλές παρεκτροπές με σκοπό να συνετιστούν, να μετανοήσουν και να επανέλθουν στο σωστό δρόμο. Αυτές οι ποινές γενικά, λεγόντουσαν επιτίμια. Επί Τουρκοκρατίας, υποκαθιστώντας το επιτίμιο το δημόσιο δίκαιο εντός του οθωμανικού πλαισίου της κατεχόμενης χώρας, όχι μόνο η επιβολή (ποινή) αλλά και η απειλή επιβολής αυτού είχε ευρεία χρήση, η οποία επεκτάθηκε και στα κατοπινά πρώτα χρόνια της ίδρυσης του ελληνικού κράτους και στη συνέχεια περιορίστηκε στους κόλπους της εκκλησίας. Πολλές πατριαρχικές αποφάσεις στη διοικητική περιφέρεια του πατριαρχείου, διασφαλιζόντουσαν με την απειλή του αφορισμού[3]. Σε αρκετές περιπτώσεις ο απειλούμενος συμμορφωνόταν στις υποδείξεις της εκκλησίας. Η επίκληση των αποτρόπαιων αποτελεσμάτων του επιτιμίου προξενούσε φόβο και εξανάγκαζε σε επανόρθωση της αδικίας, σε αποκάλυψη της αλήθειας κ.λ. Ο χριστιανός έχοντας υπ’ όψιν του τις δοξασίες περί βρυκολάκων, νεκρών που παρέμεναν άλιωτοι κ.λ. ως επίσης και τις απειλές (κατάρες) ακόμα και για ασήμαντες αιτίες: να τουμπανιάσεις! να μη λιώσεις! να πέσει φωτιά να σε κάψει κ.ο.κ. βρισκόταν σε καθεστώς φόβου και διαρκούς απειλής και βαθιά επηρεαζόταν στις αποφάσεις του. Στην περίπτωση όπου ο αδικών υποχωρούσε, μέσω μιάς διαδικασίας μπορούσε να γίνει άρση του επιβληθέντος επιτιμίου, από εκείνον όστις και το επέβαλε.

Ποιοί επέβαλλαν το επιτίμιο.

Ο οικουμενικός πατριάρχης αλλά και άλλοι πατριάρχες έχουν το δικαίωμα επιβολής επιτιμίου σε κληρικούς και λαϊκούς. Δικαίωμα επιβολής επίσης είχαν οι επίσκοποι (μητροπολίτες) οι οποίοι μερικές φορές μπορούσαν και να εκχωρήσουν αυτή την αρμοδιότητα σε κατώτερους αυτών ιερωμένους. Έτσι ο πατριάρχης εκχωρούσε την «αρμοδιότητα» αυτή στον Έξαρχο, σε Πρεσβύτερο ή και σε Ηγούμενο μοναστηριού.

Διαδικασία επιβολής του επιτιμίου.

Διατυπωνόταν το αίτημα και η ανάγκη για την επιβολή της ποινής στον αρμόδιο επίσκοπο, εκείνος στη συνέχεια διερευνούσε το θέμα με όποιον τρόπο είχε πρόσφορο και απεφάσιζε να επιβληθεί αυτό και να κοινοποιηθεί στους χριστιανούς σε τοπικό ή περιφερειακό επίπεδο. Διαβαζόταν από ιερέα ή Μητροπολίτη φέροντα ωμοφόριο και πετραχήλι, τις Κυριακές ή και σε άλλες μεγάλες γιορτές στην εκκλησία με επισημότητα σε κλίμα έντονης θρησκευτικότητας των εκκλησιαζομένων κάνοντας πολλές φορές και χρήση μαύρων κεριών. Ο αφοριζόμενος διεσύρετο κατά κάποιο τρόπο, αισθανόταν αποκομμένος από τους λοιπούς πιστούς, δεν απολάμβανε των υπηρεσιών της εκκλησίας υπό των ιερέων, ήταν απομονωμένος και αισθανόταν μειονεκτικά, ντροπή και απαξίωση.

Ο φόβος του διασυρμού, της θρησκευτικής και κοινωνικής απομόνωσης, της ποινής και των αποτελεσμάτων του επιτιμίου ήσαν οι βασικές συνέπειες, τα αποτελέσματα της επιβολής του επιτιμίου σε βάρος ενός πιστού, ενός χριστιανού. Αλλά και η ευθεία απειλή της ζωής του και τα μεταθανάτια αποτελέσματα του επιτιμίου, αποτελούσαν εκφοβιστικό οδηγό γι τις αποφάσεις και την εν γένει συμπεριφορά του χριστιανού και ειδικότερα του αμαρτήσαντος. Οι αφορισμοί αρκετές φορές ήσαν ανεπιτυχείς, αναποτελεσματικοί, άδικοι ακόμα και εκτός ηθικών και γραπτών νόμων, οφειλόμενοι σε εμπάθεια, ιδιοτέλεια ή πλημμελή έλεγχο, οπότε ο αφορισθείς­ αντί να συνετιστεί οδηγείτο οικειοθελώς εκτός της χριστιανικής κοινότητος.

Η άρση (λύση) του επιτιμίου γινόταν από τον αρμόδιο ιεράρχη, εκείνον δηλαδή που το επέβαλε ή τον διάδοχό του αν αυτός είχε πεθάνει, ή από τον Πατριάρχη, μετά από αίτημα του αφορισθέντος ο οποίος είτε είχε μετανοήσει, είτε είχε επανορθώσει την αδικία, είτε αποδείκνυε ότι δεν είχε σχέση με την κατηγορία για την οποία του επιβλήθηκε το επιτίμιο. Ο αρμόδιος ιεράρχης ερευνούσε το αίτημα και την άρση της αδικίας και αποφάσιζε εκδίδοντας συγχωρητικό έγγραφο και ακολουθούσε τελετουργικό με τον κανόνα του Δεσπότου Χριστού και ειδική ευχή να διαβάζονται υπό του αρχιερέα επί της κεφαλής αυτού που επρόκειτο να συγχωρεθεί. Αν ο αφορισθείς είχε πεθάνει με μεσολάβηση των συγγενών του, η λύση γινόταν με αγιασμό, λειτουργία, ανάγνωση της συγχωρητικής ευχής επί του τάφου του, ή και με γενική άρση του αφορισμού για ομάδα ατόμων στην οποία είχε υποβληθεί και στην οποία ανήκε και ο αποβιώσας. Πέραν αυτών αναφέρονται και πολλοί άλλοι τρόποι άρσης των συνεπειών της επιβολής του επιτιμίου.

Ο αιτών κατέβαλλε και έξοδα για την έκδοση του επιτιμίου, τα οποία πήγαιναν ως «τυχερά» π.χ. στον σακελλάριο, στον εκκλησιάρχη, στον αρχιμανδρίτη, στον ιερομνήμονα, στον ηγούμενο του μοναστηρίου, στον κηροπλάστη κ.λ.

Στην περίοδο της Βενετοκρατίας αλλά και της Τουρκοκρατίας έγιναν προσπάθειες να περιοριστεί η ποινή του αφορισμού. Η πολιτεία (κοινοτικές αρχές, αποφάσεις Βασιλείας, Αντιβασιλείας κ.λ.) αργότερα θέλησε να έχει λόγο και επεδίωξε οι πράξεις των αρχιερέων και της Συνόδου καθώς και η άδεια επιβολής ποινής να δίδεται αφού υπάρξει και η άποψη και έγκριση αυτής και αφού ο αιτών την επιβολή της ποινής ζητήσει την συνδρομή της πολιτικής εξουσίας. Με απόφαση της Ιεράς Συνόδου της 14.7.1853 τα επιτίμια καταργήθηκαν τουλάχιστον θεωρητικά.

Στον 20ό αιώνα, εκτός του αναθέματος του Βενιζέλου στο Πεδίο του Άρεως στις 12.12.1916 και κάτω από το πρίσμα της πίεσης από την πολιτική εξουσία[4], δεν υπάρχει αξιοσημείωτη εμφάνιση επιτιμίου. Το 1946 ο ιεροκήρυκας τότε και μητροπολίτης Φλωρίνης αργότερα Αυγουστίνος Καντιώτης, επανέφερε τα επιτίμια στα διάφορα κηρύγματά του. Μεμονομένες περιπτώσεις μπορεί να αναφερθούν οι εξής: Ο αφορισμός του μητροπολίτη Καλαβρύτων και Αιγιαλείας Αμβροσίου κατά της μοναχής της μονής Αγίων Θεοδώρων Καλλινίκης (Εκκλ. Διακον. ΙΔ΄, Φ. 214/ 30.7.1993 και φ. 216/30.10.1993), το επιτίμιο της ακοινωνησίας στον Αντώνη Τρίτση για την κκλησιαστική περιουσία και ο αφορισμός του Ν. Σωτηρόπουλου από την σύνοδο του Οικουμ. Πατριαρχείου (Εκκλ. Αλήθεια, 1-16 Ιαν. 1994).

epitimio1Πηγή των εγγράφων: Γ.Α.Κ.

————————————————————————————————————

[1] Στο Ιστορικό Λεξικό της Επαρχίας Καλαβρύτων στον Γ΄ τόμο έχω καταγράψει Γεώργιο και Θεοδωράκη Κούκο από την Κερπινή, με τις αιτήσεις τους για απονομή αριστείου και τα πιστοποιητικά που τους δόθηκαν από τους Ανδρέα Λόντο και Ν. Φραγκάκη στα οποία αναφέρονται οι μάχες στις οποίες έλαβαν μέρος, καθώς και ότι δικαιώθηκαν «Σιδηρού αριστείου». Αυτά το 1841.

[2] Καστρικών το αναφέρει το έγγραφο.

[3] Ο αφορισμός προοριζόταν κυρίως για τους λαϊκούς (και για τους απλούς μοναχούς) και επρόκειτο για ποινή βαριά που επιβαλλόταν, όντας γνωστή η φράση: «Εν οίς οι κληρικοί καθαιρούνται, οι λαϊκοί αφορίζονται». Ο αφορισμός ήτο μια μορφή επιτιμίου, άλλη ήταν το ανάθεμα. Αφορισμός είναι ο αποκλεισμός από την κοινωνία της εκκλησίας και η στέρηση των μυστηρίων της εκκλησίας.

[4] Η άνοδος βέβαια στην εξουσία του Βενιζέλου, προκάλεσε την επόμενη χρονιά άρση της ποινής, άρση η οποία σε άλλες περιπτώσεις και συνθήκες, δεν θα μπορούσε να γίνει. Όσοι δε ιεράρχες είχαν συνεργήσει στην επιβολή του, απομακρύνθηκαν.

Posted in παραδόσεις κ.λ., Ιστορία | Tagged , | Σχολιάστε

Ο έβδομος συμπληρωματικός τόμος του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων.

Αγαπητοί φίλοι,

Πριν 2 περίπου χρόνια τυπώθηκαν οι 6 πρώτοι τόμοι του Ιστορικού Λεξικού των Καλαβρύτων.

Στο μεσοδιάστημα αυτό μέχρι σήμερα κατόρθωσα να δημιουργήσω και τον 7ο Συμπληρωματικό τόμο, ο οποίος είναι πανομοιότυπος με τους προηγούμενους, αποτελείται από 850 πυκνογραμμένες σελίδες και η ύλη του είναι κατανεμημένη αλφαβητικά από το Α έως το Ω.

Ο έβδομος συμπληρωματικός τόμος του Ιστορικού Λεξικού της Επαρχίας Καλαβρύτων, που μόλις τυπώθηκε δημιουργήθηκε, για να συμπληρώσει τους προηγούμενους έξι, με στοιχεία που περιήλθαν σε γνώση μου μετά την έκδοση αυτών.

Τα στοιχεία αυτά (όπως ακριβώς στον πρόλογο αναφέρω) επιγραμματικά είναι:

  • Πιστοποιητικά αγωνιστών του 1821 τα οποία έλειπαν, αναζητήθηκαν όμως και βρέθηκαν στην ΙΕΕΕ (Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδος).
  • Αναφορές στον κώδικα (Δεφτέρι) της μονής Αγίων Θεοδώρων Αροανίας, διαφόρων ατόμων και χωριών της επαρχίας Καλαβρύτων, μέσα από τα έργα του Πρωθιερέως Νικολάου Παν. Παπαδόπουλου και κυρίως από το: «Κατακαημένου Μοριά σελίδες 1821», Αθήναι 1974.
  • Στοιχεία από τον «Κώδικα Μέρτζιου».
  • Έγγραφα από διαφόρους φακέλους των Γ.Α.Κ. που αφορούν: Προικοδοτήσεις αγωνιστών του 1821 από την επαρχία αυτή. Ιστορικά στοιχεία για χωριά που ήσαν τουρκικά τσιφλίκια. Τούρκους γαιοκτήμονες της περιοχής. «Νεοφωτίστους». Ιστορικά στοιχεία για μοναστήρια κ. λ.
  • Κατάλογοι χειρόγραφοι 42 χωριών, με τα ονόματα όσων ήσαν γεωργοί το 1856 και με στοιχεία: επώνυμο, όνομα, έγγαμος – άγαμος, μέλη οικογενείας, ηλικία. Για τα υπόλοιπα χωριά δεν περιέλαβα τέτοια στοιχεία γιατί οι δήμαρχοι της εποχής εκείνης τα υπέβαλαν συνολικά για το δήμο τους, χωρίς να αναφέρουν ξεχωριστά τους γεωργούς κάθε χωριού.
  • Ετυμολογικά στοιχεία (επεξηγηματικά δηλ. της ονομασίας και της προέλευσης αυτής) για όλα σχεδόν τα χωριά της επαρχίας Καλαβρύτων, από το σημαντικό έργο του καθηγητή Χαραλ. Π. Συμεωνίδη «Ετυμολογικό Λεξικό των Νεοελληνικών Οικονυμιών».
  • Στοιχεία που αφορούν την Εθνική Αντίσταση 1941-1944 στην Αχαΐα από το εξάτομο έργο του Ηλία Παπαστεριόπουλου «Ο Μωρηάς στα όπλα». Στοιχεία για την ίδια επίσης περίοδο, από άλλα συγγράμματα τα οποία αναφέρονται ως πηγές.
  • Περί τα 1.450 ονόματα μαχητών ανταρτών οι οποίοι διεδραμάτισαν κάποιο ρόλο και αναφέρθηκαν στις Ημερήσιες Διαταγές των Ταγμάτων και λόχων του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, κυρίως κατά το έτος 1944 ή και τους τελευταίους μήνες του 1943 και πρώτους του 1945. Αυτοί αναφέρονται όπως έχουν καταγραφεί στις Ημερήσιες Διαταγές, εκ των οποίων οι περισσότερες είναι δυσανάγνωστες (άρα η πιθανότητα λανθασμένης αντιγραφής είναι υπαρκτή), αλλοιωμένες από το χρόνο και διάφορες άλλες αιτίες (βροχή, σκισίματα, ποιότητα χαρτιού και μέσων γραφής, κακή γραφή από μη ειδικά άτομα, συνθήκες φύλαξης και διάσωσης, ποντίκια κ.λ.). Προέρχονται από το Αρχείο του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ που το κατέχει το Ε.Λ.Ι.Α. (Ελληνικό, Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο) και ευγενώς μου παραχώρησε την άδεια για διερεύνησή του. Οι αγωνιστές αυτοί δεν είναι οι μόνοι, ούτε όλοι από την επαρχία Καλαβρύτων ούτε και από το νομό Αχαΐας, αλλά κατάγονται και από άλλα μέρη της Πελοποννήσου ή της Ελλάδος. Τους κατέγραψα όμως διότι όπως προανέφερα, αγωνίστηκαν με το 12ο Σύνταγμα στην Αχαΐα και κυρίως στην επαρχία Καλαβρύτων, περιοχή αρμοδιότητας αυτού του Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Διαβεβαιώνω τους αναγνώστες ότι σκοπός μου είναι μόνο η καταγραφή και διάσωση των ονομάτων και όσων στοιχείων είναι γνωστά γι’ αυτούς τους αγωνιστές και δεν αποβλέπω σε άλλους σκοπούς σχετικούς με δυσφήμιση ή γνωστοποίηση προσωπικών δεδομένων. Άλλωστε δεν κατόρθωσα να ταυτοποιήσω παρά ελαχίστους εξ’ αυτών, δεδομένου ότι δεν αναφέρεται κατά κανόνα ο τόπος καταγωγής τους. Πέραν όσων γραπτά αναγράφονται στις πηγές αυτές, ουδέν στοιχείο έχω προσθέσει. Έχω αποφύγει δε να παραθέσω ονόματα όσων φέρεται ότι συνεργάστηκαν με τους κατακτητές, όπως και ονόματα όσων υπήρξαν καταδότες κ. λ.
  • Έγγραφα κυρίως απυθυνόμενα από την μία μονάδα του ΕΛΑΣ στην άλλη ή διακινηθέντα μεταξύ των οργανώσεων του ΕΑΜ και του Εφεδρικού ΕΛΑΣ, από τα οποία έχουν αντληθεί πληροφορίες για πρόσωπα και γεγονότα εκείνης της περιόδου.
  • Πληροφορίες και στοιχεία από διάφορα έντυπα, όπως τον παράνομο τύπο της εποχής εκείνης, την Εφημερίδα των Χιτών, το περιοδικό των Αγωνιστών της Εθνικής αντίστασης και στοιχεία από διάφορα βιβλία που αναφέρονται στον κατάλογο των συντομογραφιών κ. λ.

Μέριμνά μου μελλοντικά θα είναι, ο Συμπληρωματικός αυτός τόμος να ενσωματωθεί κατάλληλα στο υπόλοιπο έργο και στην ανάλογη σειρά ώστε να συμπληρώσει αυτό και να αποτελέσει ενιαίο σύνολο, σε τυχόν επόμενη ανατύπωση ή επανέκδοση.

Τέλος θέλω να επαναλάβω και για τον Συμπληρωματικό αυτό τόμο, ό,τι και στον πρώτο τόμο ανέφερα, δηλ.: «Επειδή τέλειο έργο δεν υπάρχει, για κάθε λάθος, παράλειψη ή αδυναμία του παρόντος, η ευθύνη βαρύνει εμένα, αφού μόνος μου το έγραψα, το διαμόρφωσα και το σελιδοποίησα και γι’ αυτό επαφίεμαι στην δίκαιη κρίση του αναγνώστη.».

exofyloexofylo1ola-ta-teyxh3ola-ta-teyxhimg_2426Θ. Τζώρτζης.

Posted in Βιβλιοπαρουσίαση | Tagged | Σχολιάστε

Διευκρινήσεις στην προηγούμενη ανάρτηση: Το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων Σοπωτού, ο Ανδρούσης Κωνστάντιος και η Ευγενία Πανταζοπούλου.

Το έγγραφο το οποίο επικαλούμαι έχει συνταχθεί το έτος 1862. Ο επίσκοπος Ανδρούσης Κωνστάντιος παραιτήθηκε λόγω γήρατος και το 1806  τον διαδέχθηκε ο Αρχιδιάκονος Ιωσήφ. Το έγγραφο αναφέρει ότι ο Κωνστάντιος παραιτηθείς από επίσκοπος πήγε στο χωριό του το Σοπωτό και στην περιφέρεια αυτού έκτισε με δικά του έξοδα το ναό και «τινα κελλία». Επίσης αναφέρει ότι σύμφωνα με πληροφορίες του επι των Εκκλησιαστικών υπουργείου  και του μητροπολίτη Αιγιαλείας και Καλαβρύτων το μονύδριο δεν αναφέρεται ούτε ως διαλυθέν ούτε ως διατηρούμενο. Επίσης στο έγγραφο αναφέρεται ως ναός των Αγίων Θεοδώρων αλλά και ως ναός του Αγίου Θεοδώρου.

Επειδή το γνωστό μοναστήρι των Αγίων Θεοδώρων Αροανείας ιδρύθηκε το 1724 (ίσως και ενωρίτερα) από τον Αγριδαίο μοναχό Συμεών και μνημονεύεται συνέχεια από τότε, αναφέρεται δε ως διατηρούμενο το 1833, το προαναφερθέν έγγραφο του υπουργείου Οικονομικών πιθανότατα  αναφέρεται σε υπάρχοντα ή καταστραφέντα (δεδομένου ότι όταν πέθανε η Ευγενία το μονύδριο εγκαταλειφθηκε και δεν διετηρείτο) ναό του Σοπωτού του Αγίου Θεοδώρου ή των Αγίων Θεοδώρων, ο οποίος κτίσθηκε μετά το 1806.

Ναός του Αγίου Θεοδώρου υπάρχει στο νεκροταφείο του Σοπωτού.

Στο «Ιστορικό Λεξικό των Καλαβρύτων» στο λ. Σοπωτό (τ. Ε΄, 727) αναφέρω και τα εξής: «Για τους ναούς αγίου Γεωργίου και αγίων Θεοδώρων  ορίζει το παρακάτω άρθρο νόμου του 1862: «Εν Καλαβρύτοις./ 1. Ναός εν Σοπωτώ του δήμου Αροανείας./ Ν. της 10 Σεπτεμβρίου 1862./ Περί δωρεάς εις τον δήμον Αροανείας δικαιωμάτων τινών του δημοσίου./ Άρθρον μοναδικόν. Παραχωρούνται δωρεάν εις τον δήμον Αροανείας τα επί της κινητής και ακινήτου περιουσίας της άνευ κληρονόμων αποβιωσάσης μοναχής Ευγενίας Πανταζοπούλου δικαιώματα του δημοσίου, υπό τον όρον της εκ των εισοδημάτων της περιουσίας αυτής συντηρήσεως και διακοσμήσεως των εν Σοπωτώ, χωρίω του ρηθέντος δήμου, κειμένων ιερών ναών των αγίων Θεοδώρων και του αγίου Γεωργίου» (Δηλιγιάννης, Θεόδωρος Π. – Ζηνόπουλος, Γ. Κ., Ελληνική νομοθεσία από του 1833 μεχρι του 1869, εν Αθήναις 1868, σελ. 236).

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων Σοπωτού, ο Ανδρούσης Κωνστάντιος και η Ευγενία Πανταζοπούλου.

agioi_theodoroi_Ο Κωνστάντιος (Καλαφάτης) καταγόταν από το Σοπωτό Αροανείας. Διετέλεσε επίσκοπος Ανδρούσης[1]. Στο Ιστορικό Λεξικό των Καλαβρύτων (τ. Γ΄) αναφέρω ότι ο Κωνστάντιος «Ήταν ένας από τους 4 ιεράρχες που έλαβαν μέρος στην ολονύχτια λειτουργία, την ευλογία και ύψωση του λαβάρου της επανάστασης του 1821 στην Αγία Λαύρα» και στον Ζ΄ Συμπληρωματικό τόμο αναφέρω την εκ του π. Μαξίμου Ιβηρίτου, Οσιομάρτυς Παύλος…, σ. 173 αντληθείσα πληροφορία ότι ο επίσκοπος Ανδρούσης Κωνστάντιος «Είναι εκείνος που συνετέλεσε κατά πολύ εις το να μορφωθεί Χριστιανικώς και ο Οσιομάρτυς Παύλος» και την εκ του Τσιώτου (Ιστορία των Καλαβρυτινών) πληροφορία ότι «…Ιδιαιτέραν κατηχητικήν δράσιν ανέπτυξεν η πεντάς των εταιριστών της μονής, τους οποίους εν τη υποδείξει του Γερμανού εμύησεν ο Γρηγ. Παπαφλέσας, εκ των ηγουμένου Καλλινίκου και Προηγουμένων Αρσενίου, Ιεροθέου και Ακακίου, της οποίας προΐστατο ο εν τη μονή διαμένων Επίσκοπος Ανδρούσης Κωνστάντιος…».

Από έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών[2] του 1862 μαθαίνουμε ότι ο πρώην Ανδρούσης Κωνστάντιος καταγόταν από το Σοπωτό Αροανείας των Καλαβρύτων ο οποίος παραιτηθείς[3] της επισκοπής του πήγε στο χωριό του το Σοπωτό και εκεί έχτισε με δικά του χρήματα το ναό των Αγίων Θεοδώρων. Επίσης οικοδόμησε και μερικά κελιά και «επροίκησε» το ναό με μερικά κτήματα. Πήρε δε μαζί του και την πλησιέστερη συγγενή του Ευγενία Πανταζοπούλου την οποία άφησε να μονάζει εκεί και εκείνος μετέβη στην Αγία Λαύρα όπου και έζησε το υπόλοιπο διάστημα της ζωής του.

Η Ευγενία στις 12 Ιανουαρίου 1842, με διαθήκη σε συμβολαιογραφείο Αροανείας την περιουσία της αξίας 1.500 δρχ. συνισταμένη από 16 στρέμματα ποτιστικά χωράφια και κάποια κινητά πράγματα διέθεσε ως εξής: Τη χρήση αυτής άφησε στις δύο δόκιμες μοναχές οι οποίες είχαν προσέλθει κοντά της μετά τον θάνατο του Κωνστάντιου. Άφησε δε εντολή, εάν οι δύο αυτές δόκιμες μοναχές αποθάνουν εκεί, να αφήσουν τη χρήση της περιουσίας αυτής σε άλλες, πάλι μοναχές. Σε διαφορετική περίπτωση η περιουσία να διαχειρίζεται από τους επιτρόπους του ενοριακού ναού του Σοπωτού Αγίου Γεωργίου, οι οποίοι διαχειριζόμενοι αυτήν  για λογαριασμό του μονυδρίου των Αγίων Θεοδώρων, να ενισχύουν τις μοναχές αυτού. Την κυριότητα της περιουσίας την άφησε η Ευγενία στο μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων.

Όταν οι δόκιμες μοναχές απεβίωσαν και ενώ δεν είχαν μεριμνήσει να εκτελέσουν τα της διαθήκης πιστά, και δεδομένου ότι οι Άγιοι Θεόδωροι εγκαταλείφθηκαν και δεν εδιατηρούντο πλέον, ο αδελφός της μιας εξ’ αυτών και άλλοι, βρήκαν την ευκαιρία και διέθεσαν τα κτήματα της Ευγενίας σε τρίτους. Αλλά και οι επίτροποι του Αγίου Γεωργίου κατέλαβαν μία οικία και τον περιβάλλοντα χώρο, ενώ ο δήμος Αροανείας ζητούσε να περιέλθουν στην κατοχή του τα κτήματα αυτά.

Επειδή αυτό το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων δεν αναφερόταν ούτε μεταξύ των διαλελυμένων ούτε μεταξύ των διατηρουμένων μονών, η νομική υπηρεσία του Υπουργείου των Οικονομικών γνωμοδότησε ότι η περιουσία αυτή θα πρέπει να περιέλθει στο δήμο Αροανείας, δεδομένου ότι η αξία της είναι μικροτέρα των εξόδων δικαστικής διεκδίκησης της κυριότητας αυτής από το κράτος στο οποίο θα έπρεπε να περιέλθει αφού και ο δήμος με βάση το νόμο δεν είχε δικαιώματα ιδιοκτησίας επί του μονυδρίου και επί των κτημάτων της Ευγενίας, αλλά ούτε και ο ναός του Αγίου Γεωργίου. Ο Δήμος Αροανείας θα αναλάμβανε την υποχρέωση με τα εκ της περιουσίας εισοδήματα να συντηρεί τον ναό του Αγίου Γεωργίου και το μονύδριο των Αγίων Θεοδώρων, λύση την οποία και απεδέχθη το Συμβούλιο αυτού και έτσι υπεβλήθη σχέδιο νόμου σχετικού από το εν λόγω υπουργείο προς τον βασιλιά προς έγκριση.

———————————————————————————————————-

[1] Η Ανδρούσα με έδρα το Νησί (Μεσσήνη), ήτο μία από τις  24 επαρχίες (καζάδες) στις οποίες διαιρείτο η Πελοπόννησος επί Τουρκοκρατίας. Εκεί και η επισκοπή Ανδρούσης.

[2] Το έγγραφο περιήλθε σε γνώση μου μετά τη σύνταξη και του Ζ΄ συμπληρωματικού τόμου του «Λεξικού» και δεν συμπεριλαμβάνεται σ’ αυτό.

[3] Το 1806  τον παραιτηθέντα λόγω γήρατος επισκόπο Κωνστάντιο, διεδέχθη ο Αρχιδιάκονος Ιωσήφ τοποθετηθείς ως επίσκοπος Ανδρούσης.

Πηγή: Γ.Α.Κ.

(Σημείωση: Σε κάθε χρήση του παραπάνω κειμένου, αλλά και κάθε άλλου κειμένου που εδώ αναρτάται, θα πρέπει να αναγράφεται σαφώς η πηγή του και το παρόν blog).

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Ιστορία | Tagged , , | Σχολιάστε

«Σελίδες αίματος…» και φρίκης, για την Αχαΐα (Γ΄).

(συνέχεια από προηγούμενο….)

Μπρακουμάδι: Όπως προκύπτει από έγγραφο Διαταγή του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, από 30.9.44, «ο λόχος εκπαιδεύσεως (έμπεδα) εφεξής θα υπάγεται στο Λόχο Διοίκησης στον οποίο προσωρινά τοποθετείται ο συναγ. Ανθυπ/γός Άγις ως διοικητής. Ως έδρα του λόχου Διοίκησης και των εμπέδων ορίζω το Μπαρακουμάδι…» (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 1). Στο Μπρακουμάδι στις 17.12.1944 οι Γερμανοί σε μικροσυμπλοκή συνέλαβαν και σκότωσαν τον αντάρτη Γεράσιμο Μόσχο του Δημητρίου από τα Ζαρουχλέϊκα Αχαΐας (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Β΄ σ. 318). Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[1] (11.8.1944, φ. 10) αναφέρει τα εξής: «Στο χωρίο Μπρακουμάδι στις 3/8 έγινε η κηδεία του ηρωικού Επονίτη Μανώλη Πανόπουλου[2], που τραυματίστηκε  στη συμπλοκή του Σαραβαλίου. Αντίκρισε το θάνατο άφοβα με το χαμόγελο στα χείλη ζητώντας ως την τελευταία στιγμή το όπλο του. Τέσσαρες χιλιάδες άνθρωποι παρακολούθησαν την κηδεία του και 16 στεφάνια κατατέθηκαν σαν φόρος τιμής στο τιμημένο παλικάρι. Το παράδειγμά του θα μας δείχνει πάντα το δρόμο της πάλης και της θυσίας».

Πισωσυκιά: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[3] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στο χωριό Πισωσυκιά επέδραμαν 66 τσολιάδες με γερμανική στολή και επλιατσικολόγησαν άγρια όλα τα σπίτια…».

Σούλι: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[4] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Την ίδια ημέρα (28/7) στο χωριό Σούλι τσολιάδες με την δικαιολογία πως ανέβηκαν για εκκαθαριστικές επιχειρήσεις, έκαμαν το παρακάτω χαρακτηριστικό πλιάτσικο. Πήραν: υφάσματα, αυγά, λάδι, μαχαίρια, πιρούνια, ένα βιβλίο του φαντομά, ένα εσώβρακο, ένα πουκάμισο, μια τσαντίλα, μια τριχιά, 2 κουβαρίστρες και 27 αρνιά…».

Στα Καρνεσέϊκα 60 Ταγματα[σφα]λήτες με γερμανικές στολές έκαψαν το σπίτι του Κανελλόπουλου και ελεηλάτησαν τα υπόλοιπα. Σκότωσαν τον Βασίλη Σαγιά 18 χρόνων. Αναφέρεται[5] ότι: «Ο γνωστός Γιάννης Λαμπρόπουλος μέλος της συμμορίας των γερμανοληστών που λυμαινόταν το Δήμο Δύμης 3 χρόνια, σκότωσε καθώς είναι γνωστό, και τραυμάτισε πολλούς πατριώτες. Στα τέλη Ιουνίου πήγε στο χωριό Καρνεσέϊκα Αχαΐας και πήρε δια της βίας 30πρόβατα του Αντώνη Λέκα. Ο υπάλληλος του Λέκκα αντιστάθηκε και ο τότε αρχισυμμορίτης Λαμπρόπουλος έβγαλε το πιστόλι του και τον σκότωσε. Ο Λαμπρόπουλος αυτός μένει ακαταδίωκτος με τη συμμορία του για να συνεχίσει το έργο του». Στα Βεσκουλέϊκα έδειραν μέχρι θανάτου τη γυναίκα του Χρ. Κουτσογιαννόπουλου. Στο Δραγάνο έκαψαν το σπίτι του Κων. Ματσάκη. Αναφέρεται[6] και το εξής: «Στις 23 Απρίλη 10 εθνοφύλακες Αχαγιάς μαζί με τον τρομοκράτη Απόστ. Γκοτσούλια έκαμαν επιδρομή στο χωριό Δραγάνο. Βασάνιαν και λήστεψαν τους αγρότες. Από το σπίτι του παπά Ανδρέα Κατσουλιέρη διάλεξαν και πήραν 27 πρόβατα, τα καλύτερα». Στα Λαμπρέϊκα εσκότωσαν τον πατριώτη Τάκη Λαμπρόπουλο. Στις 5 του Αυγούστου οι Γερμανοί έκαμαν επιδρομή στον Αλυσσό. Έπιασαν όσους είχαν παραμείνει στο χωριό και κατόπιν ρίχτηκαν στο πλιάτσικο. Έσπασαν πόρτες, λεηλάτησαν σπίτια απογυμνώνοντας όλα. [Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[7] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στον Αλυσσό στις 14 του Ιούλη ο Γκεσταμπίτης Νιόνιος Πατουλιάς με το γιό του Λαμπρόπουλου και 7 Γερμανούς ληλάτησαν το σπίτι του Παναγιωτόπουλου»]. Στις 6/8 64 Γερμανοί με επικεφαλής του Λαμπροπουλαίους επέδραμαν στα χωριά Μέρτεζα, Δραγάνο, Λαμπρέϊκα και Καρνεσέϊκα και επεδόθηκαν σε φοβερή λεηλασία. Στη Μέρτεζα επροσπάθησαν να βιάσουν κάποια κοπέλλα και έδειραν απάνθρωπα μια γρηά 70 χρόνων που θέλησε να τους εμποδίσει. Έπειτα  δε με άλλη τόση μανία απογύμνωσαν όλα τα σπίτια χύνοντας ακόμα και το κρασί». Στα Καρέϊκα συνέλαβαν και εκτέλεσαν τον Σ. Παναγιωτόπουλο. Στα Λαμπραίϊκα εσκότωσαν έναν πατριώτη από το Γομοστό και συνέλαβαν δύο επίσης Γομοστιώτες.

Χαλανδρίτσα: Νικολόπουλος Αναστάσιος: από Χαλανδρίτσα. Αναφέρεται σε κατάσταση νεκρών ανταρτών του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Κορινθίας που σκοτώθηκαν σε μάχες κατά τη διάρκεια της Κατοχής, εναντίον των Γερμανών και Ιταλών από 1.10.1943 μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας» (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Γ΄ σ. 227). Μπούμπουκας Αντώνιος: (Σόλων), αντάρτης από τη Χαλανδρίτσα. Στο φ. Μητρώου του με ημερομηνία 31.8.1944, έχουν καταχωρηθεί τα εξής στοιχεία: «Βαθμός: Λοχίας. Ονοματεπ.: Μπούμπουκας Αντώνιος. Ψευδώνυμο: Σόλων. Όνομα πατρός: Αθανάσιος. Μητρός: Άννα. Έτος γεννήσεως: 1922. Κλάσις: 1943. Τόπος Γεννήσεως – κατοικίας: Χαλανδρίτσα Φαρών. Γραμμ. γνώσεις: Ε΄ γυμνασίου. Επάγγελμα: μαθητής, άγαμος. Ημερομ. Κατάταξης: 17.6.1943. Μέλη οικογενείας: 3. Μεταβολαί: προήχθη εις τον βαθμόν του λοχίου από 16.8.1944» (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 1). Γεωργίου Δημοσθένης: από Χαλανδρίτσα. Σε βεβαίωση του προέδρου της κοινότητος Χαλανδρίτσης από 25.10.1944, αναφέρεται ότι ο Δημοσθένης Γεωργίου τον Σεπτέμβριο παρέδωσε σε τμήματα του ΕΛΑΣ που πέρασαν από εκεί και πήγαιναν προς Πύργο, τη φοράδα του η οποία όταν επέστρεψε μετά δύο ημέρες απεβίωσε λόγω της μεγάλης πορείας και διότι ήτο μεγάλης ηλικίας. Είναι δε γεωργός άπορος και δεν έχει άλλο ζώο να καλλιεργήσει τα χωράφια του. (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Αποστολόπουλος Γεώργιος: από Χαλανδρίτσα. Σε αίτησή του από 1.11.44 προς το Φρουραρχείο ΕΛΑΣ Πατρών, αλλά και σε υπεύθυνη δήλωση την ίδια ημέρα, αναφέρει ότι τον Αύγουστο είχε δώσει το άλογό του ηλικίας 6 ετών, δευτέρου αναστήματος, για τις ανάγκες του αγώνα των ανταρτών, αλλά αυτό λόγω της κόπωσης ψόφησε, και ζητεί να του δώσουν άλλο για να καλλιεργήσει τα χωράφια του, προσθέτοντας ότι όποτε του εζητήθη ήταν πρόθυμος να βοηθήσει τον αγώνα. Το Φρουραρχείο Πατρών διεβίβασε την αίτηση με ευνοϊκή αναφορά στις 3.11.1944 στο 12ο Σύνταγμα (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2).

——————————————————————————————————–

[1] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[2] Στον 7ο τόμο του «Λεξικού» των Καλαβρύτων, μεταξύ άλλων αναφέρω ότι: «…Στο βιβλίο των τραυματιών και νεκρών του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ και κάτω από τον τίτλο «μάχη στο Βελίζι 3.8.44», αναγράφεται: «στρατ. Πανόπουλος Εμμανουήλ του Παναγιώτη και της Ιωάννας από Βαρθολομιό Ηλείας, άγαμος, αρτοποιός, γραμμ. γνώσ. Γ΄ Δημοτικού, Α. Μ. 1548. Νεκρός εις μάχην Βελίζι 3.8.44, όρα φάκ. Νεκρών καταστάσεις αναφοράς 337/ 7.12.44 τάγμ.»».

[3] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[4] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[5] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[6] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[7] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«Σελίδες αίματος…» και φρίκης, για την Αχαΐα (Β΄).

(συνέχεια από προηγούμενο)

Ίσωμα Φαρών: Με έγγραφο που συντάχθηκε στην Πάτρα στις 2.12.44 εκ μέρους της ΙΙης  Ταξιαρχίας του ΕΛΑΣ, το οποίο απευθυνόταν προς το 12ο σύνταγμα πεζικού του ΕΛΑΣ, διαβιβάζεται αίτηση του Ελευθερίου Βγενοπούλου εξ’ Ισώματος Φαρών δια της οποία ζητεί να του επιστραφεί το όπλο το οποίο παρέλαβε ο εις το ΙΙ τάγμα πολιτικού υπηρετών αξιωματικός Τζουραμάνης Γεώργιος και να απαντηθεί το αποτέλεσμα (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 1). Ο Παναγιώτης Σταυρόπουλος κάτοικος Ισώματος Φαρών, στις 10.10.1944 σε αίτησή του προς το 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, αναφέρει ότι ο γιός του Απόστολος[;] τραυματίστηκε στις 27.10.1943 και απέθανε στις 6.11.1943. Ανέφερε επίσης ότι έχει άλλα δύο παιδιά στον αγώνα, ένα στο απόσπασμα του Ρήγα Αθανάσιο Σταυρόπουλο και άλλο στην Εθν. Πολιτοφυλακή, τον Βασίλειο Σταυρόπουλο. Αλλά και άλλους δύο: τον Σταύρο Σταυρόπουλο και Γεώργιο Σταυρόπουλο στο εφεδρικό Σύνταγμα. Ζητεί να του δοθεί ένα ζώο (μουλάρι) έστω για δύο μήνες  για να σπείρει λίγη πρώϊμη σπορά, γιατί έμεινε μόνο με ένα κορίτσι 18 ετών και δύο μικρά 9 ετών και δεν έχει άλλους πόρους παρά να σπείρει μόνο λίγο στάρι για να ζήσει. (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 1). Σε άλλο έγγραφο – πρωτόκολλο στις 11.10.1944 αναφέρεται ότι η Σοφία Π. Σταυροπούλου εξ’ Ισώματος Φαρρών παρέλαβε από το ΙΙ/12ον Τάγμα ένα μουλάρι πρώτου αναστήματος μαύρου χρώματος για δύο μήνες και για τις αγροτικές της εργασίες και υποχρεούται στη συνέχεια να το παραδώσει στο Τάγμα (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο Κολυπέρας Νικόλαος από το Ίσαρι κατηγορούμενος για λιποταξία (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4).

Καλάνιστρα: Χριστοδουλής Χαράλαμπος από Καλάνιστρα. Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο Χριστοδουλής Χαράλαμπος από το Καλάνιστρα κατηγορούμενος για λιποταξία (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4).

Καλέντζι: Στρίγκας Αθανάσιος του Βλασίου από Καλέντζι Αχαΐας. Αναφέρεται σε κατάσταση νεκρών ανταρτών του 6ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ Κορινθίας που σκοτώθηκαν σε μάχες κατά τη διάρκεια της Κατοχής, εναντίον των Γερμανών και Ιταλών από 1.10.1943 μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας» (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Γ΄ σ. 228).

Λαλικώστα: Βέρας Γεώργιος από Λαλικώστα. Με έγγραφο του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ προς την Πολιτοφυλακή Χαλανδρίτσας αριθ. 6168 και ημερομηνία 30.12.1944, ζητείται να συλληφθεί (μεταξύ άλλων από άλλα χωριά) και ο Γεώργιος Βέρας από το Λαλικώστα κατηγορούμενος για λιποταξία (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4).

Λεχαινά: Αναφέρεται[1] ότι: «Στις 8.6.45 προσωπιδοφόροι χίτες με επικεφαλής τους Π. Γκαγκούρη και Γρηγόρη Γρηγοριάδη μπλοκάρησαν τα Λεχαινά (νομού Ηλείας) στις 12 τα μεσάνυχτα. Μιά ώρα πυροβολούσαν με αυτόματα  και πιστόλια. Τελικά έπιασαν το σεβάσμιο εφημέριο Αθηνόδωρο Παπανδρέου και τον Ι. Δρόσο. Τους μετέφεραν σ’ ένα μέρος όπου αφού τους ξυλοκόπησαν μέχρι αιματώσεως τους έβγαλαν με τανάλιες ένα –ένα τα νύχια των χεριών και των ποδιών τους. Την άλλη μέρα οι κάτοικοι τους αναζήτησαν  και τους βρήκαν ολόγυμνους να βογγάνε. Και οι δυό ήταν ετοιμοθάνατοι και δεν είναι γνωστό αν επέζησαν».

Λόπεσι Φαρών-Καλέτζι κ.λ.: Η εφημερίδα «Αναγέννηση»[2] (17.5.1944, φ. 2) αναφέρει τα εξής: «…Σύμφωνα με το ανακοινωθέν της Ιης Ταξιαρχίας στις τελευταίες εκκαθαριστικές επιχειρήσεις ο Ε.Λ.Α.Σ. μας έδωκε τις παρακάτω μάχες: Στις 12 Μάη στο Λόπεσι Φαρών, στις 15 στο Καλέτζι Τριταίας και στην περιοχή Πλανητέρου… Στις 20 στο Δρακοβούνι (Βλόγοβα) και στην Κερπινή Γορτυνίας και στις 21 μεταξύ Πρασίνου και Αγριδίου Γορτυνίας. Αι προξενηθείσαι απώλειαι στους γερμανοτσολιάδες  εις άνδρες και υλικό σε όλες τις μάχες είναι: 233 νεκροί αξ/κοί και στρατιώτες και 134 τραυματίες, Εκυριεύτηκαν πολλές εκατοντάδες ντουφέκια, δεκάδες χιλιάδες φυσίγγια, κιβώτια με χειροβομβίδες, οπλοπολυβόλα, μεταγωγικά με πλήρη φορτία, πολλά ζώα, πολλές χιλιάδες οκάδες άλευρα, κλινοσκεπάσματα, γελιούς και διάφορα άλλα είδη».

Μαζαράκι: Σημείωμα του ΙΙ Τάγματος του 12ου Συντ/τος του ΕΛΑΣ, με ημερομηνία 7.8.44 αναφέρει προς το 12ο Σύντ/μα ότι «…στέλνεται συνοδεία ο Γεώργιος Γκοτσόπουλος κάτοικος Μαζαρακίου με την αναφορά ότι στην καλύβην τούτου κατόπιν ερεύνης ανευρέθη όπλον όπερ έδει να είχε παραδώσει συμφώνως προς τας εκδοθείσας διαταγάς» (Αρχείο 12ου Συντ/τος ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 4.).

Μέτζαινα: Από Μέτζαινα ο Κων/νος Γκότσης, με αίτησή του προς την Ταξιαρχία ΕΛΑΣ, ζητεί να του δοθεί ένα ζώο, έστω προσωρινά, για να καλλιεργήσει τα χωράφια του, δεδομένου ότι το δικό του το είχε επιτάξει ο ΕΛΑΣ και εψόφησε «στα χέρια του». Η αίτηση στις 4.11.44 διαβιβάστηκε στο 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ. (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Επίσης από Μέτζαινα ο Αποστολόπουλος Απόστολος, ο οποίος στις 18.11.44 σε αίτησή του προς το 12ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ αναφέρει ότι τον Νοέμβριο του 1943 παρέδωσε στον αρχηγό του 2ου Τάγματος του ΕΛΑΣ Γιάννακα μία σέλλα και ένα χαλινό με τη διαβεβαίωση ότι θα του επιστραφούν, αλλά αυτό δεν έγινε και παρακαλεί να διαταχθεί η επιστροφή τους (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2). Σύγκρουση στη Μέτζαινα: Στις 17.2.1944 δύο Γερμανικά αυτοκίνητα με 15 περίπου Γερμανούς αξιωματικούς της φρουράς Πατρών με επικεφαλής τον Διοικητή Πατρών ταγματάρχη Μπόκ, παλαισιωμένοι από λίγους Γερμανούς στρατιώτες, επιχείρησαν προς τον δημόσιο δρόμο Πατρών – Χαλανδρίτσας μια αναγνωριστική έξοδο. Την εποχή εκείνη είχε φθάσει στη Μέτζαινα ένα μικρό τμήμα 4 αντάρτες της ομάδας του Νικήτα. Σαν είδαν τα Γερμανικά αυτοκίνητα οι αντάρτες πλησίασαν προς το δρόμο και στη κατάλληλη στιγμή επετέθησαν με τα λίγα όπλα που διέθεταν. Οι Γερμανοί που διέθεταν υπεροχή όπλων, απάντησαν με καταιγισμό πυρός. Η συμπλοκή διήρκεσε ¾ της ώρας και είχε σοβαρά αποτελέσματα. Τελικά οι Γερμανοί υπεχώρησαν προς Μπρακουμάδι αφού άφησαν στοπεδίο της μάχης πέντε νεκρούς και δύο τραυματίες που κατόρθωσαν να διαφύγουν. Τα λάφυρα ήσαν σημαντικά: Ένα μυδράλιο με 1.000 φυσίγγια, 5 μάουζερ με 600 φυσίγγια, δυό πιστόλια και δύο κιβώτια χειροβομβίδες. Επίσης καταστράφηκε ένα φορτηγό ξερμανικό αυτοκίνητο και περιήλθε άθικτη στα χέρια των ανταρτών μια μοτοσυκλέτα. Αντάρτικη απώλεια καμμιά (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Β΄ σ. 318).

Μοίραλι: Ζαχαρόπουλος Αντώνιος από Μοίραλι Φαρρών. Αναγράφεται σε φ. Μητρώου του 2ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, στον 6ο λόχο, στις 27.10.44, με χρονολογία κατάταξης 1.10.44. Την ίδια ημέρα (27.10.44) έχει συνταχθεί φύλλο λιποταξίας για τον Ζαχαρόπουλο Αντώνιο όστις απουσιάζει από το λόχο του από 19.10.44 και κηρύσεται λιποτάκτης από 20.10.44 (Αρχ. 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α. κ. 2).

Μπενδρώνι: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[3] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στις 28 του Ιούλη στο χωριό Μπενδρώνι οι Γερμανοί εσκότωσαν  τον Ανδρέα Κολομπούνια…».

————————————————————————————————–

[1] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[2] Όργανο του ΕΑΜ Καλαβρύτων.

[3] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

(Συνεχίζεται…).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

«Σελίδες αίματος…» και φρίκης, για την Αχαΐα (A΄).

Όσα ακολουθούν αναφέρονται στο έτος 1945. Έχουν δημοσιευτεί στα έντυπα που αναφέρονται ως πηγές και η αναδημοσίευσή τους εδώ μόνο σκοπό έχει να γνωρίσουν οι νεώτερες γενιές τα γεγονότα της περιόδου εκείνης και την αγριότητα της κατοχής και του εμφυλίου πολέμου. Ουδεμία άλλη σκοπιμότητα υπηρετεί αυτή η δημοσίευση.

Αντίστοιχα στοιχεία για την επαρχία Καλαβρύτων έχω καταγράψει στον 7ο Συμπληρωματικό τόμο του «Λεξικού των Καλαβρύτων».

Είμαι θετικός στη διαγραφή στοιχείων για κάποιον που θεωρείται ότι θίγεται, επομένως παρακαλώ να μου το γνωρίσει όποιος επιθυμεί να μην αναφέρονται τέτοια στοιχεία.

12ο Σύνταγμα: (δραστηριότητα αυτού). Η εφημερίδα «Λεύτερος Μωρηάς»[1] (1.5.1944) αναφέρει τα εξής: «…Στη θέση Κουμπάρες έξω από την Πάτρα αντάρτες του 12ου χτύπησαν φυλάκιο τσολιάδων. Αποτέλεσμα: πιάσαν 2 τσολιάδες και πήραν 1 οπλοπολυβόλο, 10 όπλα, 1 περίστροφο, πολλές κουβέρτες, γυλιούς και 4.000 φυσίγγια./ Στο Σαραβάλι χτύπησαν ενόπλους Γκεσταπίτες που συνεδρίαζαν σ’ ένα σπίτι. Κράτησε 1 ώρα μάχη. Αποτελέσματα δεν εξακριβώθηκαν. Πιστεύεται πως εξοντώθηκαν όλοι οι Γκεσταπίτες./ Επίσης αντάρτες του 12ου χτύπησαν Γερμανική φρουρά στο Διακοφτό. Αποτέλεσμα: σοβαρές γερμανικές απώλειες μη εξακριβωμένες. Λάφυρα 7 άλογα, πολλές χλαίνες και το ποδήλατο του Γερμανού διοικητή. Σοβαρές Γερμανικές ενισχύσεις που κατέφθασαν από το Αίγιο ματαίωσαν την ολοκληρωτική τους καταστροφή./ […] Στο Καλέντζι έγινε μάχη μεταξύ γερμανοτσολιάδων και τμημάτων του 12ου συντάγματος…». Σημείωμα (χωρίς ημερομηνία) ΙΙ Γραφείου πληροφοριών ΕΛΑΣ Άνω Αχαΐας αναφέρει: Γραφείο πληροφοριών Άνω Αχαΐας/ προσωπικό: Ασύρματος (Γεράσιμος Σταθάτος)/ Κοραής (Νικ. Καλαϊτζής)/  με αποστολήν Αχαϊά – Κουρτέσι./ Βενιαμίν/ με αποστολήν Λεχαινά – Πύργο.

Αγιοβλασίτικα: Η συμπλοκή στ’ Αγιοβλασίτικα Αχαΐας (Φεβρουάριος του 1944), μεταξύ του εφεδρ. ΕΛΑΣ και των Γερμανών είχε σαν αποτέλεσμα τη σύλληψη δύο Γερμανών αιχμαλώτων (Παπαστεριόπουλος, Ο Μωρηάς …, τ. Β΄ σ. 318). Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[2] (7.8.1944, φ. 8) αναφέρει: «Στο χωριό Αγιοβλασίτικα στις 30 του Ιούλη, Ταγματα[σφα]λήτες έκαμαν συστηματική ληστεία…».

Αποστόλου: «Στο χωριό Αποστόλου Σαγεΐκων οι Χίτες Κοροβεσαίοι περί τα μέσα Ιουνίου πιάσανε τους αδερφούς Βασίλη και Τάκη Κανελλόπουλο και του μεν Τάκη του σπάσανε το χέρι και με την επέμβαση των φυναικών  απελευθερώθηκε, του ατυχή όμως αδελφού του Βασίλη Κανελλόπουλου του έκαμαν τέτια βασανιστήρια στη θέση «Σκίντο» έξω από το χωριό που ξεψύχησε σε λίγο. Η Εθνοφυλακή που έτρεξαν οι χωρικοί να καταγγείλουν το έγκλημα, δεν ενδιαφέρθηκε καθόλου» (Σελίδες αίματος –Εθν. Αλληλεγγύη, 1945).

Αστέρι: Τσαγκάρης Διαμαντής του Γεωργίου από Αστέρι Φαρών. «…Καταδικάστηκε σε θάνατο βάσει της υπ’ αριθ. 58/1946 αμετακλήτου αποφάσεως του Δικαστηρίου των Συνέδρων Πάτρας και εκτελέστηκε στο νησάκι «Λαζαρέτο» της Κέρκυρας την 10η Ιανουαρίου 1948, ημέρα Σάββατο και ώρα 7,30 π. μ. μαζί με τους συναγωνιστές του: Κων. Αγγ. Πολίτη από Πελλήνη Κορινθίας, Σπύρο Κουλτσινιώτη από Μεγ. Βάλτο Κορινθίας, Διαμαντή Γεωργ. Τράγο Θεοφάνη του Αθαν. 22 ετών από Κουλούρα Αιγίου, Ανδρέα Ιω. Παπαδόπουλο από Αιγιάλεια και Βασ. Βλ. Κωνσταντακόπουλο από την Πάτρα (ΕΔΙΑ, Δεν θέλω να μου δέσετε τα μάτια…, σ. 139-140)». (Λέφας: Χιλιάδες…, 158).

Αχαγιά Κάτω: από βεβαίωση της 5ης Τομεακής Επιτροπής ΕΑΜ  που συντάχθηκε στην Κάτω Αχαγιά στις 23.12.1944, μαθαίνουμε ότι ο Ασημάκης Διονυσόπουλος είχε στις τάξεις του ΕΛΑΣ τρία παιδιά, εκ των οποίων το ένα εξ’ αυτών σκοτώθηκε υπό των Γερμανών στις 6.8.1944. Στο σπίτι παρέμειναν οι γονείς, ανίκανοι για εργασία προς συντήρησή τους. Η βεβαίωση εκδόθηκε προκειμένου να απολυθεί από τις τάξεις του ΕΛΑΣ ένα παιδί τουλάχιστον και κατά προτίμηση το μικρότερο το οποίο είναι και άρρωστο. Τα παιδιά που ήδη υπηρετούσαν ήσαν: Ο Φίλιππος Διονυσόπουλος ετών  18 και ο Παναγιώτης Διονυσόπουλος ετών 24. Ο φονευθείς δεν αναφέρεται πως ονομαζόταν. Σε σημείωση στο περιθώριο αυτού του εγγράφου αναφέρεται ότι το ΙΙΙ Τάγμα θα πρέπει να στείλει στη Διοίκηση του Συντ/τος τον Φίλιππο Διονυσόπουλο, «ίνα του χορηγηθεί απολυτήριο» (Αρχείο 12ου Συντ. ΕΛΑΣ, Ε.Λ.Ι.Α., κ. 1).

Αχαγιά: Η εφημερίδα «Ελεύθερη Αχαΐα»[3] (11.8.1944, φ. 10) αναφέρει τα εξής: «Η ληστοσυμμορία των Λαμπροπουλαίων εξακολουθεί να οργιάζει σε βάρος των παραλιακών χωριών μας. Το βράδυ της 6/8 οι Λαμπροπουλαίοι και 14 Γερμανοί ξεκίνησαν από την Αχαγιά παίρνοντας μαζί τους για οδηγό το Ζήση Ζησιμόπουλο. Ο εγκληματίας πατέρας τους οδήγησε σ’ ένα σπίτι της περιφέρειας  Άνω Αχαγιάς όπου έμεναν τα δύο παιδιά του και κάποιος ανεψιός του. Το πρωΐ της άλλης ημέρας βρέθηκαν σκοτωμένοι ο γιος του, ο ανεψιός του και δύο άγνωστοι. Ο δεύτερος γιος του κρατιέται αιχμάλωτος.». Σε προηγούμενο φύλλο (9, 9.8.1944) αναφέρει μεταξύ άλλων: Η ληστρική και τρομοκρατική επιδρομή των γερμανολαμπραίων στα χωριά της Αχαγιάς συνεχίζεται.

Δρέπανο Πατρών: Αναφέρεται[4] ότι: «Στις 20.5.1945 εθνοφύλακες και χίτες με τον Τσονογιώργο[5] συνέλαβαν τους παπάδες του χωριού Δρεπάνου Πατρών Γεώργιο Σακελλαρίου ηλικίας 70 ετών και Φώτη Σακελλαρίου ηλικίας 35 ετών. Αφού τους ξυλοκόπησαν άγρια , ο χίτης Αθ. Γεωργακόπουλος ζήτησε να τους κόψουν τα μαλιά και τα γένια».

(Συνεχίζεται…)

—————————————————————————-

[1] Όργανο του Πελοποννησιακού γραφείου του ΚΚΕ.

[2] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[3] Όργανο του ΕΑΜ Αχαΐας.

[4] Σελίδες αίματος, Εθν. Αλληλεγγύη, 1945.

[5] Σε άλλο σημείο του ιδίου εντύπου αναφέρονται τα εξής: «Τα Αραχωβίτικα και την απέναντι Ρούμελη λυμαίνεται η συμμορία του Γιώργη Τσόνου ή Τσονογιώργη. Έχει αποκτήσει εθνικότητα στο βασανισμό γυναικών».

Posted in Ιστορία | Σχολιάστε

Το ημερολόγιο του 2017 της αδελφότητας των εκ του Προφ. Ηλία Καλαβρύτων καταγομένων «Το Γκέρμπεσι».

Έλαβα σήμερα το ημερολόγιο του 2017 του συλλόγου του Γκέρμπεσι.

Και από μένα:   Χρόνια πολλά  «αγαπητοί συγχωριανοί»!

hmerplogioΚαταχωρώ ενδεικτικά 2-3 από τις πιο καθαρές φωτογραφίες του ημερολογίου.

hmerplogio2

hmerplogio1

hmerplogio3

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ασφαλισμένοι, συνταξιούχοι… όλοι, στη χοάνη του βαρελιού χωρίς πάτο…

Αγαπητοί φίλοι το αντικείμενο αυτού εδώ του blog δεν έχει σχέση με το κείμενο που ακολουθεί.

Όμως θέλω να εκφράσω τη γνώμη μου σαν πολίτης.

Τα βασικά συστήματα της Κοινωνικής Ασφάλισης είναι δύο:

  1. Το διανεμητικό ή σύστημα ετησίας κατανομής των δαπανών, σύμφωνα με το οποίο στο τέλος κάθε χρόνου υπολογίζονται όλες οι δαπάνες που έχουν καταβληθεί από τον ασφαλιστικό φορέα για πραγματοποιηθέντες κινδύνους, υποχρεώσεις, έξοδα κ.λ. και κατανέμονται αυτές μεταξύ των ασφαλισμένων ανάλογα με τις προσόδους τους (εισφορές) ή ανάλογα με τον αριθμό τους κ.λ. Στην περίπτωση αυτή αρχικά το απαιτούμενο ασφάλιστρο είναι μικρό, αυξάνει όμως παρερχομένου του χρόνου καθώς αυξάνονται οι συνταξιούχοι και γίνεται δυσβάσταχτο όταν οι παροχές είναι υψηλές και τα όρια συνταξιοδότησης μειώνονται. Το διανεμητικό σύστημα ακολουθήθηκε από όλους τους ασφαλιστικούς φορείς στην Ελλάδα και «περιτυλίχθηκε» με τον όρο «αλληλουχία των γενεών», δηλ. πληρώνει εισφορές η παρούσα γενεά για να πληρωθούν συντάξεις παρελθουσών γενεών, ΑΛΛΑ κανείς δεν έλαβε υπ’ όψιν του και δεν είπε στους ασφαλισμένους των οποίων τις εισφορές εισέπραττε, τι θα γινόταν αν δεν υπήρχε παρούσα γενεά να πληρώσει, όπως συμβαίνει σήμερα, ούτε ότι είναι άδικο να πληρώνουν άλλοι για την ασφάλιση άλλων, ούτε ότι θα υπάρξει αβεβαιότητα προσδοκίας για τη συνταξιοδότηση στο μέλλον. Το σύστημα αυτό (διανεμητικό) βόλευε όλους τους διαχειριστές των χρημάτων των ασφαλισμένων, διότι δεν εσχηματίζοντο μερίδες αποθεματικού για τον καθένα, διότι τα διαθέσιμα των οργανισμών με νόμο εκμεταλλευόντουσαν οι τράπεζες χωρίς να δίδουν τις περισσότερες φορές τόκο, διότι έμπαινε το κράτος ως εταίρος χρηματοδότησης και κατά συνέπεια είχε λόγο στη διαχείρηση των αποθεματικών τα οποία διέθετε κατά το δοκούν και τα εξανέμιζε κ. ο. κ. Διότι οι διοικήσεις των Ταμείων δεν μεριμνούσαν όσο έπερεπε για τη διαχείρηση των αποθεματικών τους κ.λ. Επί πλέον αυτό το σύστημα δεν βασίζεται σε κάποιο μοντέλο ασφαλιστικών μαθηματικών. Οι όποιοι υπολογισμοί και συμπεράσματα εγίνοντο (και γίνονται) με βάση τις εισπρακτικές ανάγκες.
  2. Του μέσου ασφαλίστρου ή κεφαλαιοποιήσεως, σύμφωνα με το οποίο όλοι οι ασφαλισμένοι οποιασδήποτε ηλικίας καταβάλλουν το ίδιο ασφάλιστρο, χωρίς καμία άλλη επιβάρυνση. Καθορίζεται από την αρχή μια σταθερή εισφορά των ασφαλισμένων και με βάση αυτήν καθορίζεται και η αντίστοιχη παροχή για μελλοντική περίοδο. Κατά τα πρώτα έτη στην περίπτωση αυτή τα έσοδα υπερβαίνουν τα έξοδα και έτσι δημιουργείται αποθεματικό κεφάλαιο. Έτσι οι πρόσοδοι αυτού  (περιουσίας) αποτελούν ένα πρόσθετο ασφάλιστρο έτσι ώστε το ασφάλιστρο να παραμένει σε κάπως χαμηλότερα επίπεδα. Αυτό το μοντέλο βασίζεται στα ασφαλιστικά μαθηματικά και τα αποτελέσματά του είναι βέβαια. Πληρώνει ο ασφαλισμένος το προκαθορισμένο ασφάλιστρό του (το οποίο καθορίζεται με βάση στατιστικά στοιχεία: ηλικία, θνησιμότητα, νοσηρότητα, φύλλο, οικογ. κατάσταση κ.λ., καθώς και το «τεχνικό επιτόκιο» (=Μέση απόδοση της επένδυσης μακροχρόνια)), και με βάση αυτό, αφαιρουμένων των δαπανών διοίκησης του ασφαλιστικού οργανισμού, προσδοκά να πάρει μία Χ σύνταξη, χωρίς την κρατική παρέμβαση, χωρίς επηρεασμό από άλλους παράγοντες της οικονομίας. Στο εύλογο ερώτημα και σε ότι αφορά την περίθαλψη ανασφαλίστων, η απάντηση είναι ότι αυτό είναι αρμοδιότητα της κρατικής μέριμνας και όχι του ασφαλιστικού φορέα και των εσόδων του.

Το γιατί δεν ακολουθήθηκε το δεύτερο (κεφαλαιοποιητικό) σύστημα, εκτός όσων προαναφέρθηκαν οφείλεται και στο γεγονός ότι το διανεμητικό σύστημα έχει συσσωρεύσει τεράστιες υποχρεώσεις για πληρωμές συντάξεων, τις οποίες θα έπρεπε να αναλάβει εξ’ ολοκλήρου το κράτος. Αυτό στο παρελθόν μπορούσε να γίνει σιγά – σιγά. Όμως δεν έγινε και σήμερα αυτό είναι πολύ δύσκολο.

Τι γίνεται σήμερα:

  1. Ήρθε το κράτος και μείωσε αυθαίρετα τις συντάξεις όσων είχαν πληρώσει εισφορές και πολλές φορές αυξημένες, και οι οποίοι είχαν την έννομη προσδοκία, με βάση τα χρόνια ασφάλισης και τις εισφορές που είχαν καταβάλλει, να πάρουν την Χ αυτή σύνταξη. Τι έκανε δηλαδή το κράτος; Είπε: έλα εδώ εσύ ασφαλισμένε, είσαι υποχρεωμένος (εκ του νόμου) να καταβάλλεις εισφορές, αλλά εγώ δεν δεσμεύομαι από κανέναν (ούτε από το νόμο) και σου κόβω τη σύνταξη που με βάση όσα είχες πληρώσει σου αναλογούσε. Άλλα σου έλεγα όταν σου καθόριζα το ασφάλιστρο και σε υποχρέωνα να τοπληρώνεις καιάλλα κάνω τώρα. Πώς λέγεται αυτό το κράτος που φέρεται έτσι στον πολίτη; Ας το πει κάποιος νομικός. Και κάτι ακόμα: γιατί δουλεύαμε τόσα χρόνια; Γιατί πληρώναμε; Για να ζουν τα κόματα και οι κομματικοί εγκάθετοι;
  2. Κανείς δεν ερεύνησε που χάθηκαν τα λεφτά των ασφαλισμένων, ούτε τέτοια εντολή δόθηκε, ούτε ενδιαφέρον αντιλήφθηκα να υπάρχει.
  3. Ουδείς εκ των διοικητών, Γενικών Διευθυντών κ.λ. των ασφαλ. Οργανισμών ελέγχθηκε γιατί π.χ. δεν μερίμνησε να εισπραχθούν τότε που «λεφτά υπήρχαν» οι εισφορές από τους ασφαλισμένους, ή να περιοριστούν οι δαπάνες κ.λ.
  4. Στρατιές ολόκληρες κομματικών έμπαιναν από το παράθυρο στα ασφαλιστικά ταμεία και κανείς δεν ζήτησε το λόγο από τους πολιτικούς που τους έβαζαν.
  5. Ανίκανοι και χωρίς τα ανάλογα προσόντα άνθρωποι κατέλαβαν στο παρελθόν (και διατηρούν και σήμερα;) ανώτερες και ανώτατες θέσεις στα Ταμεία και απ’ αυτούς περίμεναν οι ασφαλισμένοι να διαχειριστούν τα λεφτά τους, τους κόπους τους… Απ’ αυτούς;
  6. Ήρθε σήμερα το κράτος και φόρτωσε τους ελάχιστους εναπομείναντες ηρωικούς ασφαλισμένους (οι οποίοι και αποτελούν την ελπίδα κίνησης στην αγορά) με υπέρογκες εισφορές, χωρίς να τους έχει πει: πώς υπολόγισε αυτές, γιατί τις ανέβασε σ’ αυτό το ύψος, και το ουσιαστικότερο αν και τι σύνταξη θα πάρουν όταν έρθει γι’ αυτούς το πλήρωμα του χρόνου. Όμως, επειδή αυτό το σύστημα υπολογισμού των νέων ασφαλίστρων δεν υπολογίζεται με το μαθηματικό μοντέλο του κεφαλαιοποιητικού συστήματος, αλλά αποτελεί μία μορφή του διανεμητικού συστήματος, δηλ. αυξάνονται οι εισφορές για να μαζευτούν λεφτά για να πληρωθούν οι ήδη μειωθείσες συντάξεις, το αποτέλεσμα θα είναι αυτό που παραπάνω περιγράφηκε, δηλ. μια μεγάλη αποτυχία και μία μεγάλη «τρύπα στο νερό». Παρούσες γενεές δεν υπάρχουν και οι εισφορές αυτών που πληρώνουν δεν επαρκούν ούτως ή άλλως, οι «φίλοι» μας εταίροι δεν μας επιτρέπουν να συμμετάσχει το κράτος στη χρηματοδότηση των συντάξεων (λες και ήσαν παρόντες όταν οι νόμοι του ελληνικού κράτους προσδιόριζαν τα συνταξιοδοτικά), η οικονομία βαίνει συρρικνούμενη και το ψεύδος και η εξαπάτηση του λαού συνεχίζεται. Επί πλέον μετακυλίονται υποχρεώσεις σε μέλλουσες γεννεές, ερήμην αυτών. Αυτό εκτός από αδικία, είναι και ατιμία. Αποφεύγει το κράτος να ενημερώσει τον πολίτη: γιατί τα ¾ των κόπων του πηγαίνουν σ’ αυτό; Για πόσο χρόνο θα γίνεται αυτό; Γιατί δεν δίνουν ένα χρονοδιάγραμμα οι Έλληνες της κυβέρνησης αλλά και οι πιστωτές μας;

Αγαπητοί φίλοι,

μην μου πείτε: «και τώρα τι κάνουμε;», γιατί ο άνθρωπος πρέπει να προνοεί για να μη μετανοεί. Όταν στις 13.9.1996 υπέβαλλα αναλογιστική μελέτη στη διοίκηση του ασφαλ. οργανισμού που εργαζόμουν, από την οποία προέκυπτε η κατηφόρα η μεγάλη αυτού, πάντες με αγνόησαν, ακόμα και με λοιδόρησαν. Και βέβαια επαληθεύτηκα, αλλά σκέπτομαι σήμερα και το εξής: Αν παρ’ ελπίδα είχα εισακουστεί και ο οργανισμός είχε εξυγιανθεί, σήμερα με κυβερνητική απόφαση θα εξισωνόταν με όλους τους άλλους και θα είχε την τύχη όσων πλεονασματικών ταμείων ενοποιήθηκαν. Αυτό με βάζει σε σκέψη αν η πραγματική πρόθεση των κυβερνώντων (σημερινών και προηγουμένων) είναι (και ήταν) η διάσωση του ασφαλιστικού συστήματος ή η διάλυσή του, υπέρ άλλων σκοπών.

Τελειώνοντας θέλω να προσθέσω το εξής: Κατά την ταπεινή μου γνώμη, στο μαντρί αυτό που λέγεται Ευρώπη, δεν έχουμε μέλλον. Τα συμφέροντά μας δεν ταυτίζονται με εκείνα των ηγετικών κρατών ή ομάδων κρατών της Ευρώπης. Αν είχαμε φύγει εδώ και 5-6 χρόνια θα είχαμε ορθοποδήσει χωρίς να πληρώσουμε όσα επί πλέον πληρώσαμε. Τώρα και τα λεφτά πληρώσαμε και έξω σκοπεύουν να μας πετάξουν, ενώ θα μας έχουν ξεζουμίσει, φτωχοποιήσει, εξαντλήσει… Αλήθεια τα τόσα δις που επί πλέον εισέπραξαν από τον ελληνικό λαό, γιατί δεν μείωσαν το χρέος ανάλογα; Πού πήγαν; Τουλάχιστον γιατί δεν έγιναν μαξιλάρι για πληρωμές συντάξεων;

Πέραν αυτών η «ασθένεια» της χώρας μας είναι δεδομένη και διαχρονική, τα προβλήματα είναι υπαρκτά και οι πολιτικοί μας ανίκανοι να τα λύσουν. Είναι ικανοί να παίρνουν ακέραιο το μισθό τους, να βρίζουν ο ένας τον άλλο στις τηλεοράσεις, αλλά να αγκαλιάζονται όταν δεν βρίσκονται μπροστά στον πολίτη και να διαγκωνίζονται ποιος θα δώσει καλύτερα διαπιστευτήρια στους πιστωτές μας.

 

 

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Λαογραφικά στοιχεία του Δωδεκαημέρου, σε χωριά των Καλαβρύτων.

Οι ημέρες από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα, στην επαρχία Καλαβρύτων, λέγονται και Δωδεκαήμερο. Γι’ αυτές τις ημέρες έχουν καταγραφεί πολλά έθιμα, πολλές ιστορίες, μύθοι κ.λ. Μερικά απ’ αυτά τα έχω αντιγράψει από το «Ιστορικό λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων» και τα παραθέτω στη συνέχεια. Οι πηγές τους και οι αφηγητές τους έχουν καταγραφεί εκεί, στο εν λόγω «Λεξικό».

Βερσοβά: στο χωρίο αυτό παλιά πίστευαν πως την Πρωτοχρονιά έπρεπε να ματώσουν το τουφέκι τους, δηλ. να σκοτώσουν οι κυνηγοί κάποιο ζώο, για να έχουν καλό κυνήγι όλη τη χρονιά.

Βυσωκά: Διήγηση αναφέρει μεταξύ άλλων: «Τσού καλικάντζαρους τσ’ ελέγαμε και κατζούνια και σακτσιμπουχέρια. Ερχόταν από τα λαγκάδια τα Δωδεκαήμερα, μένουνε 12 ημέρες στα σπίτια κι αφήνουνε τ’ αποτυπώματά τσι στη στάχτη, στη γωνιά. Για κείνο τα Δωδεκαήμερα – φαίνεσται – δεν τρώμε φασούλια, αλλοιώς και μη θα κάνουμε σπυριά./ Την παραμονή τω Φωτώνε θέ λά παντρέψουμε τη φωτιά με ξύλα αχλάδας, για να κάμει η γωνιά στάχτη πολλή και ναρθούνε τα σκατσιμπουχέρια να χορέψουνε και να λένε το τραγούδι:/ – Αϊντέστε να φύγουμε,/ γιατ’ έρχετ’ ο τουρλόπαπας/ με την αγιαστήρα του/ και με την πλαστήρα του,/ να μας αγιάσει, να μας μαγαρίσει,/ να μας πετάξει στα λαγκάδια/ για να μας φάνε τα κουτάβια./ Με τη στάχτη που μαγαρίζουνε τα κατζούνια, δεν κάνει να πλύνουμε, γιατί λειώνανε τα σκουτιά. Τη φυλάμε μονάχα και περνάμε τα γαϊδούρια για να τσου πέφτει η ψείρα./ Την παραμονή τω Φωτώνε, τα μεσάνυχτα, που φεύγανε οι καλικάτζαροι κι ανοιούνε τα επουράνια, πρέπει να βγαίνουμ’ όξω και να τηράμε τον ουρανό. Και συντ’ ανοίξουνε οι ουρανοί, πρέπει αμέσως να ειπούμε όποια ευκή θέλουμε. Ένας, μια βολά, αντί να ειπεί «χίλια» μπερδεύτηκε και είπε «χείλη» και λέν’ ότι φουσκώσανε τα χείλια του και πρηστήκανε»./ «Λεν’ ότι τα σκατσιμπουχέρια είναι σα σαϊτανάδες κι έχουνε κι ένα πριόνι και πελεκάνε τον κορμό που στηρίζει τη γής. Κι όσο τόνε πελεκάνε, τόσο ξαναγίνεται κείνος κι αρχινάνε πίσω πάλε τα ίδια».». Διηγήσεις περί καλικαντζάρων:/ «Τα Δωδεκαήμερα, που κάνουνε πάψη τα σχολεία, δεν πηγαίνουνε στο μύλο άλεσμα και φεύγουν απ’ τους μύλους οι νοικοκυραίοι κι ούλοι. Κι ήτανε μια γυναίκα κι είχε μια τσούπα δικιά τσι και μια προγονή. Την προγονή όμως δεν τη χώνευε. Φκιάνει λοιπόν τ’ άλεσμα και τη στέλνει στο μύλο τα Δωδεκαήμερα. Κίνησε κείνη και πήγε στο μύλο κι απάντησε τα σκατσιμπουχέρια και τη ρωτήσανε: – Πόσα πλευρά έχεις; – Τρία, λέει εκείνη, κι είπε ψέμματα. Τσι πήρανε τ’ άλεσμά τσι κ’ αλέσανε, και γιομίσανε με λεφτά, με ασημικά κι ένα σωρό πράματα αδίκητα. Τότενες εκείνη γυρίζει και τσου λέει: – Θέλω και σμύρνα. Σμύρνη ζώστρα. Παηγαίνανε, λοιπόνου, οι κατσιμπουχέροι και τ’ αλησμονάγανε. Γυρίζανε πίσω  και τη βρίσκανε και φόρτωνε. Το ξεφορτώνανε τότενες πάλε. Το πήρανε σμύρνη – σμύρνη, πήγανε, το βρήκανε και τη φτάσανε. – Για τόνα πλευρό, για τ’ άλλο, πίσω είναι λέγανε. Πήγε κείνη στο σπίτι και συντά είδε η μητρυγιά τσι, τόσα χρυσαφικά, πράματ’ αδίκητα, τι κάνει; Φκιάνει άλεσμα και στέλνει και τη δικιά τσι την τσούπα. Και συντά πήγε στο μύλο, τήνε πιάσανε τα κατσιμπουχέριαα και τήνε σουγλίσανε»

Καλαμιάς: Στο χωριό αυτό λέγουν: «Χαρά στα γέννα (=Χριστούγεννα) τα στεγνά, τα φώτα χιονισμένα, και τη Λαμπρή βροχούμενα, τ’ αμπάρια γεμισμένα». Πρόβλεψη και ευχή συνάμα για τα σπαρτά. Είναι η επιθυμία των αγροτών να είναι χωρίς βροχή τα Χριστούγεννα, να ρίξει χιόνι τα Φώτα και να βρέξει τη Λαμπρή. Έτσι τότε θάχαν γερή σοδειά και θα γεμίσουν τ’ αμπάρια.

Κέρτεζη: Άλλη διήγηση: «Από τα Χριστούγεννα που αρχίζουν τα δωδεκαήμερα, έρχονται τα Καλικατζάρια και κάθουνται στους μύλους και στις στάχτες, στα σταχτοφούρνια, γιαυτό δε σβαίνουνε τη φωτιά ούλη νύχτα 12 ημέρες για να μην κάθουνται τα καλικατζάρια. Στις 12 αυτές μέρες καίνε κάθε βράδυ στη φωτιά χαμολιό και όταν πάνε τα κατσιμπουχέρια λένε: «χαμολιός μυρίζει εδώ να καή τούτο το χωριό». Μετά μαζεύουνε τη στάχτη και πάνε και τη ρίνουνε στα χωράφια για να ψοφήση η μελίγκρα. Κάθε βράδυ επίσης βουλώνουνε καλά τα μπότια με το νερό. Αυτές δε τις μέρες δεν επιτρέπεται ούτε να λουστούνε ούτε να πάνε στο μύλο. Ένας μυλοφόρος επήγε τέτοιες μέρες να αλέσει αλλά δεν ηύρε μυλωνά εκεί. Τι να κάμη τώρα πιάνει και κινάει μοναχός του το μύλο και άλεθε. Εκεί που άλεθε άναψε λιγούλα φωτιά και έβαλε λίγο κρέας να ντο ψήση. Αλλά τότε είδε τα Καλικατζάρια να ψένουνε βατράχια δίπλα του και να λένε: «το παχύ με τ’ αχαμνό» και βαράγανε το κρέας με τα βατράχια. Μάζεψε το άλεσμα ανέβηκε μεσογόμι και πήγε να φύγη. Του πέφτανε κοντά τα Καλικατζάρια, του φτάνανε τ’ άλογο. Έ και το ένα πλευρό, έ και το άλλο έ και το μεσογόμι, εκείνος ο κερατάς πού είναι, θα είναι στο μύλο. Ξαναγυρίζανε, αναποδογυρίζανε τα πάντα στο μύλο, δεν τόνε βρίσκανε, αμολιόσαντε πάλαι κοντά. Έφτασε κανιά βολά κοντά στο σπίτι του. Λέει στη γυναίκα του: «Φέρε μου ένα δαυλί». Πετάει το δαυλί μουντζουρώνει ένανε. Οι άλλοι λακίξανε ο μουντζουρωμένος δεν κόταγε να πάη κοντά στους άλλους και έλεγε στη γυνάκα του αλεστή: νίψε με να φύγω να σου χαρίσω ότι θές. Θα σου φκιάσω σπίτι. Φκιάσε μου τόλεγε εκείνη και θα σε νίψω. Όχι μη τόνε νίβης της έλεγε ο άντρας της, αλλά αυτή δεν άκουγε. Τούφκιασε λοιπόν ωραίο σπίτι με μπαλκόνι μεγάλο και λέει στη γυναίκα. Και τώρα νίψε με. Και αυτή τον ένιψε. Αλλά μόλις τον ένιψε αυτός άπλωσε το πόδι και τα γκρέμισε όλα. Συνήθως τα Καλικατζάρια μπαίνουνε στα σπίτια από τα φουγάρα. Άμα περάση το δωδεκαήμερο και γίνη ο πρώτος αγιασμός φεύγουν τραγουδώντας. Ά πάμετε να φύγουμε γιατί έρχεται ο τουρλόπαππας, με την αγιαστούρα του και με την πλαστήρα του . Θα μας κάνη ντρίτσι-ντρίτσι θα μας ρίξη στα λαγκάδια να μας φάνε τα τσακάλια. Την παραμονή των Φώτων χύνουνε όλα τα νερά για να πιάσουνε άλλα αγιασμένα. Στις 12 η ώρα τη νύχτα ανοίγει ο ουρανός και άμα είσαι εκείνη την ώρα εκεί ό, τι ζητήσεις το έχεις…».

Λακκώματα: «Την πρωτοχρονιά και την Πρωτομαγιά προσέχουν πολύ ποιος θα πρωτομπεί στο σπίτι. Εν τω μεταξύ την Πρωτοχρονιά σπάνε ένα ρόδι, για να είναι τα χρόνια του νοικοκύρη, όσα είναι τα σπυριά του ροδιού. Προσέχουν δε ποιος θα μπεί τέτοιες μέρες πρώτος. Συνήθως προτιμάνε να είναι αγόρι μέχρι 15 χρονών και μάλιστα από καλή και εύπορη οικογένεια…».

Λεχούρι: «Τη Πρωτομαγιά, Πρωτοχρονιά δε δίνουμε δανεικά…».

Πλάτανος (Νεζερών): «Την πρωτομηνιά και την Πρωτοχρονιά εξετάζουμε το ποδαρικό. Αν μπεί καλός άνθρωπος θα πάει καλά η χρονιά, αν μπεί κακός θα πάει στραβά…».

Σκούπι: «Έθιμα λαϊκού εορτολογίου./ Δωδεκαήμερο λένε όλες τις μέρες από την παραμονή των Χριστουγέννων μέχρι την παραμονή των Φώτων. Τότε ξαναφαίνουν οι καλλικατζαραίοι, σατανάδες που μοιάζουνε σα γουρνόπουλα ή σαν ασχημόπαιδα και μαγαρίζουνε τα γλυκά./ Την παραμονή των Χριστουγέννων σφάζουνε το γουρούνι. Όταν το σφάξουνε το λιβανίζουνε για να φεύγουν τα δαιμόνια που έστειλε ο Χριστός από τον δαιμονισμένο σε δαύτο./ Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς το νερό κοιμάται ώρες – ώρες. Τότε η νιόπαντρη πάει κι ασημώνει τη βρύση. Όλο το δωδεκαήμερο βάζουνε ένα χοντρό κούτσουρο στη φωτιά για να ζεσταθεί ο Χριστός./ Την παραμονή των Φώτων μαζεύουνε τη στάχτη από το σταχτοφούρνι και την πετάνε για να φύγουν τα δαιμόνια από το σπίτι…».

Σουδενά: Κάλαντα του Αγίου Βασιλείου: «Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά κι αρχή καλός μας χρόνος/ αρχή που βγήκε ο Χριστός άγιος και πνευματικός/ στη γής να περπατήση και να μας καλοκαρδίση./ Άγιος Βασίλης έρχεται, άρχοντες τον κατέχετε/ από την Καισαρεία – συ’ σαι αρχόντισσα κυρία – / βαστάει πέννα και χαρτί, χαρτί και καλαμάρι/ το καλαμάρι έγραφε και το χαρτί ωμίλει/ – Βασίλη πούθε ν’ έρχεσαι και πούθε κατεβαίνεις,/ – Από τη μάνα  μ’ έρχομαι και στο σχολειό πηγαίνω/ – Κάτσε να φάς, κάτσε να πιής, κάτσε να τραγουδήσης/ – Εγώ τραγούδια δεν εμάθαινα, γράμματα μαθαίνω/ – Αφού μαθαίνεις γράμματα πές μας την αλφαβήτα/ και στο ραβδί ακούμπησε να ειπή την αλφαβήτα/ ξερό, χλωρό ήταν το ραβδί, χλωρούς βλαστούς πετάει/ κι απάνου στα κλωνάρια του οι πέρδικες λαλούσαν/ δεν ήσαν μόνο πέρδικες, αλλά και περιστέρια.».

Στρέζοβα: «Καλικάντζαροι, Οι Κουτσικουμάνηδες. Είναι μαγαρισμένοι, βγαίνουν κι έρχονται το Δωδεκαήμερο απάνω. Είναι κουτσοί και μπαίνουν από τα τζάκια και μαγαρίζουν τα φαγιά και τ’ αναχρικά [;] των ανθρώπων. Μια βολά ένας πήγε στο μύλο και είχε λίγο κρέας και τόψενε απέ την άλλη μεριά παρουσιάστηκαν οι κουτσικουμαναίοι και ψένανε σβαρθάκλους (βατράχια) κι εσήκωναν το σουγλί και βάργαν του χριστιανού το κρέας και του το μαγάριζαν…».

Σημ.: οποιαδήποτε χρήση των παραπάνω πρέπει ν’ αναγράφει την πηγή τους.

Θ. Τζώρτζης.

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , | Σχολιάστε