Τα γεγονότα της επανάστασης του 1821 στην επαρχία Καλαβρύτων.

4.

(Συνέχεια από προηγούμενο…)

«… Οι Καλαβρυτινοί (αιδ. Ν. Παπαδόπουλος, Β. Παπαγεωργίου, Θ. Τσαπάρας κ. ά) υποστηρίζουν με ακλόνητα επιχειρήματα ότι αυτή άρχισε στην επαρχία Καλαβρύτων. Εδώ παρουσιάζω όσα σχετικά στοιχεία περιήλθαν σε γνώση μου. Ο Αθ. Θ. Φωτόπουλος (Ιστορικά…, 42) αναφέρει: «… ημείς, μελετήσαντες εσχάτως πολλά σχετικά βιβλία και δημοσιεύματα, έχομεν καταλήξει εις το συμπέρασμα ότι η Επανάστασις ήρχισεν από τα Καλάβρυτα! Όλοι οι ασχοληθέντες με το θέμα αυτό, γνωρίζουν ότι αι πρώται αψιμαχίαι προ της 25 Μαρτίου εγένοντο εις την περιοχήν των Καλαβρύτων. Αυτό δεν το αμφισβυτεί ούτε ο κ. Αναπλιώτης, όστις εις το βιβλίον του «Το ξεκίνημα του 21» (σελ. 17) γράφει: «Καμμία αμφιβολία, κανένας δισταγμός: Στα καλάβρυτα ανήκει η τιμή των πρώτων ντουφεκιών, πού πέσαν στην περιοχή τους, λίγο πριν κηρυχτεί η Επανάσταση. Δίκαια οι Καλαβρυτινοί είναι περήφανοι γι’ αυτές». Συνεχίζων όμως συμπεραίνει, ότι «αυτά δεν σημαίνουν επίσημη, υπεύθυνη κι ολοκληρωμένη κήρυξη Επαναστάσεως». Ίσως εις το σημείον αυτό να έχη δίκαιον. Μήπως όμως και η κατά την 21 Μαρτίου 1821 γενομένη πολιορκία των Καλαβρύτων υπό 600 αγωνιστών, ούς διώκουν οι Πετιμεζάδες και ο Χαραλάμπης, δεν σημαίνει επίσημον, υπεύθυνον και ολοκληρωμένην κήρυξιν Επαναστάσεως; Μόνον δηλαδή η αμαχητί άλωσις των Καλαμών (23 Μαρτίου) υπό των Μανιατών εσήμανε την έναρξιν του αγώνος; Ίνα φωτισθή περισσότερον ο αναγνώστης επί του ζητήματος, παραθετομεν εν απόσπασμα εκ του βοβλίου του Ν. Μοσχοπούλου «Η Επανάστασις του 1821 από τα Τουρκικά Αρχεία»[1] και την γνώμην του αξιοπίστου καθ’ όλα ιστορικού Καθηγητού Πανεπιστημίου κ. Απ. Δασκαλάκη. Ο κ. Μοσχόπουλος, αφού αναφέρει ότι επί του στήθους τουκρεουργηθέντος Πατριάρχου Γρηγορίου του εναπετέθη υπό των Οθωμανών η καταδικαστική απόφασις (Γιαφτάς), παραθέτει ακολούθως και το κείμενον αυτής. Έχει δε τούτο ως εξής: «Διεπιστώθη ότι ων ο ίδιος Μωραΐτης, ενέχεται τα μέγιστα εις τα ήδη υπό τινων παραπλανημένων αφρόνων ληστών, εκ του πληθυσμού των ραγιάδων της εν τη Πελοποννήσω Διοικήσεως Καλαβρύτων, διαπραχθέντα αντίθετα προς την υπακοήν κακουργήματα».[2] Ο Απ. Δασκαλάκης εις το σύντομον και διαφωτιστικόν άρθρον του «Πως και πότε εκηρύχθη η Επανάστασις» (Περιοδ. Λακωνικά τ. 19), αναφερόμενος εις την πολιορκίαν των Καλαβρύτων υπό του Χαραλάμπη και των Πετιμεζάδων, γράφει: «Το αναμφισβητήτως πολεμικόν πλέον επεισόδιον αυτό της ελληνικής επαναστάσεως συνέβη μεταξύ της 21ης και 22ας Μαρτίου». Τέλος παραθέτομεν εν απόσπασμα της υπό του Ν. Παπαδοπούλου δημοσιευθείσης αιτήσεως, εις ήν ο εκ Καλάνου των Νεζερών Θεοδωράκης Σπυρόπουλος [βλ. λ.: Σπυρόπουλος Θεόδωρος] αναφέρει τα εξής: «… ήμην και είμαι εις εκ των τεινάντων χείρα εν τη Αγία Λαύρα σωτηρίω 25 Μαρτίου 1821, όπως λάβω την υπό του αοιδήμου Γερμανού Παλαιών Πατρών (μεθ’ ού αναβαίνοντος εκ Πατρών εις Λαύραν συνοδοιπόρησα) υψωθείσαν και ευλογηθείσαν Ελληνικήν σημαίαν του σταυρού…». Και δι’ αυτού του σημαντικωτάτου κειμένου αποδεικνύεται, ότι τα περί κηρύξεως επαναστάσεως και υψώσεως λαβάρου εν Καλαβρύτοις δεν είναι «θρύλος», αλλά πραγματικότης. Κατόπιν όσων εγράφησαν, πέπει να προσθέσωμεν ότι καθήκον παντός ιστορικού – και του κ. Αναπλιώτη βεβαίως – είναι να παρουσιάζη την αλήθειαν και μόνον αυτήν. Διότι, κατά τον Πολύβιον (Βιβλ. Α΄, ιδ΄): «Εξ ιστορίας αναιρεθείσης της αληθείας το καταλειπόμενον αυτής γίνεται ανωφελές διήγημα». Και η παραχάραξις της ιστορίας δια τοπικιστικούς λόγους εις ουδέν ωφελεί…». Στις 7 Μαρτίου 1821 σε έγγραφο που στέλνει ο Π. Π. Γερμανός και οι Κερνίτσης Προκόπιος, Σωτήρης Χαραλάμπης, Ανδρέας Ζαΐμης, Ασημάκης Φωτήλας και Σωτήριος Θεοχαρόπουλος προς τον Κανέλλο Δεληγιάννη αναγράφεται ότι: «…ενεκρίναμεν ασύμφορον την άφιξίν μας εις τα εκεί, δηλ. στην Τριπολιτσά. Δια να μη ριψοκινδυνεύσωμεν, εν καιρώ που οι ελπίδες μας είναι εγγύς και όπου βλέπομεν ότι η κίνησις του σκοπού οργανίζεται…»[3]. Ο Φιλήμων (Δοκίμιον…, Γ΄, 15) αναφέρει: «… Κατά παράδοξον δε σύμπτωσιν, ενώ ο Μεχμέτ Σαλήχ διέταττε τους Γορτυνίους κατά των εν Καλαβρύτοις ταραξιών, αυθημερόν ο μεν Σωτήριος Χαραλάμπης διώριζεν οπλαρχηγούς και διέταττε παρησία στρατολογίας[4]. Οι δε Δεληγιάνναι προσεκάλουν εκ της Λακωνίας συναγωνιστήν εαυτών και πολέμαρχον τον Θεόδωρον Κολοκοτρώνην μετά πλείστας προσπαθείας[5]…». Στις 18 Μαρτίου 1821 ο Κων. Πετιμεζάς[6] κρυμμένος στο Μ. Σπήλαιο ειδοποιούσε τον Κωνσταντή Παπαδέα στο Μάζι να του ετοιμάσει 5 κονάκια για τους στρατιώτες του, διότι ο Σωτήρης Χαραλάμπης τον είχε ορίσει αρμόδιο για στρατολογία για την έναρξη της επανάστασης. Ακολούθησε στις 20 Μαρτίου η έγγραφη εντολή προς τους γέροντες της Κατσάνας έλεγε: «…εις το αυτόθι εδιωρίσθη με γνώμην και απόφασιν εδικήν μας ο καπετάν Κωνσταντής Πετιμεζάς δια να έλθη να συνάξη ανθρώπους…». (Φωτάκος σ. 19-20). Και ο Φιλήμων (Δοκίμιον…, Γ΄, 22) προσθέτει ότι: «… Μη περιορισθέντες δε εν μόναις ταις πολιορκητικαίς εργασίαις, ο Γερμανός, Ζαΐμης, Παπαδιαμαντόπουλος, Λόντος και άλλοι εσχηματίσθησαν και εις επαναστατικόν διευθυντήριον, όπερ ονομάζομεν πρώτον, διότι δεύτερον τοιούτον θεωρούμεν τον Μαυρομιχάλην εν Μεσσηνία, και τρίτον τοιούτον τον Κολοκοτρώνην εν Αρκαδία. Κατόπιν των διεθυντηρίων αυτών υποδεέστερα άλλα αυτεσχεδιάσθησαν πολλαχού, εφ’ όσον η επανάστασις εξετείνετο…[…]. Φρονίμως ποιούν, το Αχαϊκόν διευθυντήριον απετάθη δι’ εγκυκλίου της 26 Μαρτίου προς τους μένοντας έτι προξένους εν τη πόλει, οίον τον της Αγγλίας, Γαλλίας, Αυστρίας και λοιπούς, δικαιολογούν την γενομένην κίνησιν των όπλων, βεβαιούν την περί του πολέμου ληφθείσαν απόφασιν μέχρι των τελευταίων άκρων, επικαλούμενον την εύνοιαν και προστασίαν των κυβερνήσεων τούτων…» [βλ. την σχετικήν έγγραφον «εγκύκλιον» στο λ. Παλαιών Πατρών Γερμανός]. Ο Ν. Κ. Σακελλαρόπουλος (Ιστορία…, Α΄, 266) αναφέρει: «Χαρακτηριστικό είναι το εξής γεγονός που ανα­φέρει πάλι ο Φωτάκος: « … Ο ηγούμενος της μονής Φονιά Ναθαναήλ, ο πρωτοσύγκελος Αμβρόσιος και ο Δανιήλ Παμπούκης… Ειδοποίησαν στο δρόμο το Σωτήρη Νοταρά να μην πάει την Τριπολιτσά, γιατί στα Καλάβρυτα άνοιξε το ντουφέκι. Ο Νοταράς ορ­γισμένος είπε: «Ανάθεμα στους άμυαλους Καλαβρυτινούς θα πάρουν τον κόσμο στο λαιμό τους, όπως έκαναν και στην άλλη επανάσταση. Εγώ δεν θα γυρίσω πίσω. Πηγαίνω να γλυτώσω τον κόσμο και υο κεφάλι μου»…». Στίς 6 Ιουνίου 1821 στο Παρίσι στην εφημερίδα LE CONSTITUTIONNEL JOURNAL DU COMMERCE, POLITIQUE ET LITTERAIRE, δημοσιεύθηκε ανταπόκριση από την Ελλάδα, η οποία είχε ως εξής: «Εξωτερικόν – Πελοπόννησος». Διακήρυξις του Γερμανού Εξάρχου της πρώτης κατά την τάξιν Αχαΐας, Αρχιεπισκόπου Πατρών, πρός τον Κλήρον και τους πιστούς της Πελοποννήσου, η οποία εξεφωνήθη εντός της Μονής των Αδελφών της Λαύρας του όρους Βελιά την 8ην (20ήν) Μαρτίου 1821. «Πολυαγαπημένοι μας αδελφοί, ο Κύριος, ο οποίος ετιμώρησε (ενν. δια της υποδουλώσεως εις τον κατακτητήν) τους πατέρας μας και τα τέκνα των, σας αναγγέλλει διά του στόματός μου το τέλος των ημερών των δακρύων και των δοκιμασιών. Η φωνή Του είπε ότι θα είσθε ο στέφανος του κάλλους Του και το διάδημα της Βασιλείας Του. Η αγία Σιών δεν θα παραδοθή πλέον εις την ερήμωσιν (Ησαΐα, 62,3). Ο ναός του Κυρίου, ο οποίος εβεβηλώθη, ωσάν ένας άθλιος χώρος, τα σκεύη της δόξης, τα οποία εσύρθηκαν εις τον βούρκον (Α΄Μακαβ. 2, 8-9), θα γίνουν καταιγίς! Η άβυσσος την άβυσσον επικαλείται (Ψαλμ. 41,8) η παλαιόθεν (δηλ. η εγνωσμένη) ευσπλαχνία του Κυρίου (Θρήνοι Ιερεμίου 5,1) θα επισκιάση τον Λαόν Του. Η φυλή των Τούρκων υπερέβη το μέτρον των ανομιών, η ώρα του καθαρμού έφθασε, συμφώνως προς τον λόγον του Αιωνίου: «να πετάξης έξω, να διώξης τον σκλάβον και τον υιόν του» (Γενεσ. 21,10). Να είσθε, λοιπόν, αγαπημένοι, ως γένος των Ελλήνων, φυλή Ελληνική, (ενν., καθώς είσθε) δύο φορές δοξασμένοι από τους Πατέρας σας, οπλισθήτε με τον ζήλον του Θεού, έκαστος εξ υμών ας ζωσθή την ρομφαίαν του, διότι είναι προτιμώτερον να αποθάνη τις με τα όπλα ανά χείρας, παρά να καταισχύνη τα ιερά της πίστεώς του και την πατρίδα του (Ψαλμ. 44,4). Εμπρός λοιπόν «Ας συντρίψωμεν τα δεσμά, τον ζυγόν ο οποίος επικάθηται επί την κεφαλήν μας» (Ψαλμ. 2,3), διότι είμεθα οι κληρονόμοι του Θεού και οι συγκληρονόμοι του Ιησού Χριστού (Ψαλμ. 8,17). Οι άλλοι, και όχι εμείς οι Ιερωμένοι (κατά λέξιν: εκτός του ιερατείου σας), θα σας ομιλήσουν δια την δόξαν των προγόνων σας. Εγώ όμως θα σας επαναλάβω το όνομα του Θεού, προς τον οποίον οφείλομεν αγάπην ισχυροτέραν και από τον θάνατον (Άμα Ασμάτων 8,6). Αύριο, ακολουθούντες τον Σταυρόν, θα βαδίσωμεν προς αυτήν την πόλιν των Πατρών, της οποίας η γη είναι ηγιασμένη από το αίμα του ενδόξου Μάρτυρος Αποστόλου Αγίου Ανδρέου. Ο Κύριος θα εκατονταπλασιάση το θάρρος σας. Ίνα δε προστεθούν εις υμάς αι αναγκαίαι δια να αναζωογονηθήτε δυνάμεις, σας απαλλάσσω από την νηστείαν της Τεσσαρακοστής, την οποίαντηρούμεν. Στρατιώται του Σταυρού, ότι καλείσθε να υπερασπισθήτε, είναι αυτό τούτο το θέλημα του Ουρανού! Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος να είσθε ευλογημένοι και συγκεχωρημένοι από πάσας τας αμαρτίας σας»[7]. Ο Φωτάκος (Απομνημονεύματα, (1900), 21) αναφέρει ότι: «…Τέλος εσυνάχθηκαν και εβγήκαν εις τας 22 Μαρτίου[8] εις τας Καλάμας ο Π. Μαυρομιχάλης, οι Καπετανάκηδες, οι Κουμουνδουράκηδες, ο Π. Μούρτζινος […] και λοιποί καπεταναίοι με 2.500 στρατιώτας Μανιάτας και άλλους, όπου αμέσως επαραδόθηκαν οι Τούρκοι των Καλαμών εις τον Π. Μαυρομιχάλην…». Στις 5 Φεβρουαρίου 1825 ο Κ. Πετιμεζάς έγραφε από την Αρκαδία προς το Εκτελεστικό: «… Είναι ομολογούμενον, ότι η πρώτη αρχή του ιερού τούτου πολέμου άρχισε κατά την Πελοπόννησον από το μέρος Καλαβρύτων, ώστε οπού ένας είμαι και εγώ από κείνους τους πατριώτας οπού εκινήθην εις το να λάβη πρόοδον ούτος ο ιερός αγών ως ων εξ’ εκείνης της επαρχίας, ηγωνίσθη με όλην την οικογένειάν μου, έκτοτε μέχρι την σήμερον, όπου η ώρα το εκάλεσεν…» (Το έγγραφο στο λ. Πετιμεζάς Κωνσταντίνος). Στο έντυπο «Τα κατά την κηδείαν του μακαρίτου Α. Ζαΐμη…» (Αθήνα 1840) όπου και σύντομος βιογραφία αυτού υπό του Γ. Αινιάνος αναφέρεται: «… Είναι αναντίρρητος αλήθεια, ότι η Αχαΐα πρώτη εκίνησε με σημαίαν αναπεπταμένην τον υπέρ ανεξαρτησίας Πόλεμον, και ο μακαρίτης Α. Ζαΐμης μετά του σεβαστού αρχιερέως Γερμανού ήταν οι πρώτοι αγωνισταί, και ούτε είναι δυνατόν να διαφιλονεικήση τις μετ’ αυτών περί του είδους τούτου της αρχαιότητος…». Ο Σ. Τρικούπης (Ιστορία…, Α΄, έκδοση Δευτέρα (1968), Α΄, 319 υποσημ. δ΄) αναφέρει: «Ψευδής είναι η εν Ελλάδι επικρατούσα ιδέα, ότι εν τη μονή της αγίας Λαύρας ανυψώθη κατά το πρώτον η σημαία της ελληνικής επαναστάσεως. Την ιδέαν ταύτην εξέφρασα και εγώ εν τω επικηδείω μου λόγω εις Ανδρέαν Ζαήμην πριν εξακριβώσω την αλήθειαν». Δεν μας λέγει όμως με σαφήνεια ποιά είναι η αλήθεια την οποία εξακρίβωσε. Ο Χέρτσβεργ (Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, (1916), Α΄, 56) αναφέρει: «… Η επανάστασις των Καλαβρύτων είχεν εμποιήσει κακίστην εντύπωσιν επί τον Τουρκικόν λαόν των γειτόνων πόλεων της Αχαΐας…», και στην επόμενη σελίδα: «… Αλλά το κύριον γεγονός ήτο νυν ότι και ο αρχιεπίσκοπος Γερμανός, όστις κατά τας τελευταίας ημέρας μένων εν τη Μονή της Αγίας Λαύρας μετά της ακολουθίας αυτού είχε παρασκευασθεί ενταύθα εις κρισίμους αγώνας…». Στην εφημερίδα «Εστία» στις 25 Μαρτίου 2011, σε άρθρο[9] του δικηγόρου Χρήστου Αθαν. Μούλια, αναφέρονται και τα εξής: «Στο αρχείο Βλαχοπαπαδοπούλου σώζεται μεταξύ πολλών άλλων εγγράφων και το χειρόγραφο της προσφώνησης του Μητροπολίτη Αθηνών Θεοφίλου, κατά την τελετή της ανοικομιδής των λειψάνων του Γρηγορίου Ε΄, όπου, απευθυνόμενος στον νεκρό του Πατριάρχη, είπε επί λέξει, «… ο αείμνηστος Παλαιών Πατρών Μητροπολίτης (εννοεί τον Γερμανό Γ΄), ο συμπολίτης σου, ο ποτέ ιεροδιάκονός σου, και κατόπιν συνάδελφος και συλλειτουργός σου, πρώτος ανταπεκρίθη εις τα ευγενή και γενναία αισθήματά Σου. Εκεί, εν τη Αγία εκείνη Μονή (εννοεί την Αγ. Λαύρα) κατασκευάσας εθνικήν σημαίαν από το ράσον του και την φουστανέλλαν του Ζαΐμη, εχάραξεν επ’ αυτής τον άγιον και Ζωοποιόν Σταυρόν, και κρατών με την αριστεράν χείρα του τα πρακτικά της προ μικρού συγκροτηθείσης μυστικής εν Αιγίω συνελεύσεως, και με την δεξιάν την σημαίαν του Σταυρού, αναγεγραμμένον έχουσα το σύνθημα «Ελλάς ανάστηθι ανεξαρτησίαν ή θάνατον ομνύομεν επί τω ονόματί Σου», ως από πυρσού τότε ουρανοκρύφου, μετά των συν αυτώ περιβλέπτων Αχαιών και Αρκάδων κατηλέκτρισεν άπασαν την Ελληνικήν φυλήν δια του θείου κηρύγματός του. «Δεύτε λάβετε φως εκ της λαμπάδος της υπέρ πίστεως και πατρίδος αναφθείσης και αναγγείλατε πάσι τοις έθνεσιν, ότι η φωνή μου, είναι φωνή αυτού του κυρίου παντοκράτορος…». Η μαρτυρία αυτή έχει ιδιαίτερη αξία και αποτελεί ισχυρή απόδειξη του γεγονότος ότι υψώθηκε λάβαρο στην Αγία Λαύρα, όχι βέβαια αυτό που εκτίθεται σήμερα, το οποίο είναι της οθωνικής περιόδου, όταν καθιερώθηκε ο επίσημος εορτασμός της επαναστάσεως (1838)…». Ο ίδιος ο Μητροπολίτης Αθηνών Θεόφιλος σε αναφορά που έκανε, μετά του ανεψιού του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε΄, Γεωργίου Αγγελοπούλου, στη Βουλή των Ελλήνων αναγνωσθείσα κατά την 28η Συνεδρία της 10ης Φεβρουαρίου 1871, προκειμένου να εγκριθεί η μεταφορά από την Οδησσό των λειψάνων του Πατριάρχη, αναφέρει: «… Ο υποφαινόμενος Μητροπολίτης Αθηνών και Πρόεδρος της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, και Πρόεδρος της επί εγέρσει μνημείου εις τον Πατριάρχην τούτον επιτροπής, εν καιρώ δε του μεγάλου αγώνος ιεροδιάκονος του Αρχιποιμενάρχου Παλαιών πατρών Γερμανού, αναπετάσσαντος εν τη Αγία Λαύρα την του αγώνος εκείνου ιεράν σημαίαν, ην ηυλόγησεν ευθύς η αγία δεξιά, και καθηγίασεν ύστερον το άγιον αίμα του Πατριάρχου, και ο ταπεινός υποσημειούμενος ανεψιός του ιερομάρτυρος τούτου…».[10]

————————————————————————-


[1] Βλ. σελ. 183 στο υπό του ιδίου (Νικ. Μοσχόπουλου) βιβλίο του «Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως κατά τους Τούρκους ιστοριογράφους εν αντιπαραβολή και προς τους Έλληνας ιστορικούς» Αθήναι 1960.

[2] [Όπως και ο Ν. Σπηλιάδης (Απομνημονεύματα…, Α΄, 201) αναφέρει, ο Σουλτάνος μεταξύ άλλων έλεγε: «… Αλλ’ ο Πατριάρχης έπραξε τουναντίον, φανερός ων αρχηγός του έθνους, ήτον εν ταυτώ και αφανής αρχηγός των συνωμοτών. Δια τούτο εις τα Καλάβρυτα της Πελοποννήσου, ένθα εγεννήθη, και εις άλλα μέρη, όπου εδημοσίευσε τ’ αναθέματά του, οι ρεαγιάδες ήσαν οι πρώτοι οίτινες επανέστησαν και εφόνευσαν τους Μουσουλμάνους. Η Υψηλή Πύλη εβεβαιώθη ότι ο Πατριάρχης έλαβε μέρος ενεργόν εις την συνωμοσίαν, και ότι ήτο έργον του η εις τα Καλάβρυτα επανάστασις καθώς και άλλων τοιούτων συμβούλων…»].

[3] Ολόκληρο το έγγραφο: «Ο Πατρών Γερμανός και άλλοι, Καλάβρυτα. Προς Κανέλλο Δεληγιάννη, Λαγκάδια Άρχοντες και φίλοι Παπαγιανναίοι. Μετά τας ευχετικάς και αδελφικάς προσρήσεις, ειδοποιούμεν την ευγένειά σας, ότι από αξιόπιστον και σημαντικόν υποκείμενον επληροφορήθημεν ότι οι αλλογενείς πληροφορηθέντες ακριβώς τα πράγ­ματα, διαλογίζονται καθ’ ημών κακά άτινα θέλει εκ­πληρωυώσιν μετά την σύναξιν όλων μας εις Τριπο­λιτσάν, τούτον ένεκεν ενεκρίναμεν ασύμφορον την αφιξίν μας εις τα εκεί, δια να μην ριψοκινδυνεύσω­μεν, εν καιρώ που οι ελπίδες μας είναι εγγύς, και όπου βλέπομεν ότι η κίνησις του σκοπού οργανί­ζεται, καθώς η Βλαχία αποσκίρτησεν και η Ρούμελη όλη ετοιμάσθη, και περιμένει την οδηγίαν μας εις το να κινηθεί. Πεπεισμένοι δε και εις την αδελφικήν, και στερεάν αγάπην της ευγένειάς σας, και ότι είστε αναπόσπαστοι από τον Ιερόν σύνδεσμον της αδελ­φότητος, άμα του λαβείν το παρόν μας, να κάμετε κάθε τρόπον να το αναγγέλλετε στον προσφιλή κυρ Θεοδωράκην και τον Οικονόμον δια να είμαστε σύμφωνοι εις τα επιχειρήματα, ως θέλει σας εξηγήσει ο προσερχόμεvος αδελφός, δια να μη καταvτήσω­μεν εις εμφυλίους διαφωνίας και τότε το τέλος έσται ολέέθριοv. Αδελφοί η ανάγκη ούτως υπαγορεύει και θεία πρόνοια ελπίζομεv να μην μας αφήση κατη- σχυμέvους ταύτα και μέvομεv. 7827 7 Μαρτίου … Ο Πατρώv Γερμανός, ο Κερvίτσης Προκόπιος, Σωτή­ρης Χαραλάμπης, Ανδρέας Ζαΐμης, Ασημάκης Φω­:ήλας, Σωτήριος Θεοχάρους». (Αρχείο Κανέλλου Δελnγιάννη).».

[4] «Ιδού μία εκ των διαταγών τούτου./ Αγαπητοί μας γέροντες των χωρίων Κατζάνας και λοιποί, σας χαιρετώ./ Εις το αυτόθι διωρίσθη με γνώμην και απόφασιν εδικήν μας ο καπετάν Κωνσταντής Πετιμεζάς, δια να έλθη να συνάξη ανθρώπους. Όσοι λοιπόν είσθε ικανοί και με άρματα, όλοι θέλετε ακολουθήσει κοντά του, προσέχοντες δια να μη κάμετε στραπάτζον και αταξίαν εις κανένα μέρος, αλλά χωρίς γνώμην του καπετάν Κωνσταντή να μην επιχειρίζεσθε το παραμικρόν, ότι ύστερον, παιδεύεται εκείνος, οπού με εδικόν του σκοπόν επιχειρίζεται τα πράγματα, και ως σας γράφω, να εξακολουθήσετε. Ταύτα./ 20 Μαρτίου Ζαρούχλα./ ιδικός σας Σωτήριος Χαραλάμπης».

[5] «Ιδού η επιστολή αυτών προς τον Κλοκοτρώνην./ Φίλε! Ο παρών στέλλεται επίτηδες προς αντάμωσίν σου. Λοιπόν, αφού πληροφορηθής εκ των δια ζώσης αυτού, δίδων πίστην εις τους λόγους αυτού ως προφερομένους παρ’ ημών των ιδίων και πάσης της πατρίδος, και φιλοτιμούμενος ως συμπατριώτης, εάν έχης ελληνικόν αίμα και πνεύμα, και σώζης εις την ψυχήν σου τον πατριωτισμόν, πρέπει να ακολουθήσης τον ενταύθα ερχομόν σου αφεύκτως. Μη αφαρπασθής παρ’ υποσχέσεων και λόγων άλλων. Αγκαλά και δεν ελπίζομεν να διαβουκοληθής αθετών την της πατρίδος σου πρόσκλησιν, επιθυμούσης σε ήδη και ζητούσης σε. Πλην εάν δεν είσαι νόθος γόνος της περικλεούς ποτέ Αρκαδίας, η παρούσα εποχή θέλει σε δείξει. Μη καταδεχθής ποτέ, το οποίον και ποτέ δεν ελπίζομεν, ίνα αθετήσης ταύτην την πατριωτικήν πρόσκλησιν και να μείνης αλλαχού, αλλ’ ως συμπολίτης και αδελφός μας, πρόθυμος και πάραυτα ν’ ακολουθήσης τον ενταύθα ερχομόν σου, τον οποίον και περιμένομεν ανυπομόνως και αφεύκτως./ Μένομεν πρόθυμοι ως αδελφοί/ Κανέλλος Παπαγιαννόπουλος/ Αναστάσιος Παπαγιαννόπουλος/ Κωνσταντίνος Παπαγιαννόπουλος/ Παναγής Παπαγιαννόπουλος».

[6] Στο λ. Πετιμεζάς Κωνσταντής σχετική αναφορά για προετοιμασία στρατολόγησης στον καζά της Γαστούνης.

[7] Δημοσιεύεται ολόκληρη και στο Βιβλίο «Καλάβρυτα, Γη Μνημείων, Ηρώων και Αγίων», Έκδοσις της Ιεράς Μητροπόλεως Καλαβρύτων και Αιγιαλείας.

[8] «Την αυτήν ημέραν άρχισεν η επανάστασις εις τας Πάτρας και μιαν ημέραν πρωτητερα εις τα Καλάβρυτα. Παντού λοιπόν εις την Πελοπόννησον έγινε συγχρόνως η επανάστασις. Αλλά περίεργον είναι πως εχώρεσεν εις τον νουν του κυρίου Τρικούπη (Ιστορ. Α΄. 85) ότι αυθημερόν όσοι καπεταναίοι ήταν εις την Μάνην, ήκουσαν την επανάστασιν των Πατρών και εκινήθησαν. Τα αυτά λέγει και ο Π. Πατρών εις τα απομνημονεύματά του σελ. 18 και φαίνεται ότι από εδώ ο Ιστορικός μας τα έλαβεν».

[9] Στο άρθρο αυτό αναφέρονται μεταξύ άλλων και τα εξής: «Μεταξύ των ιστορικών κειμηλίων (πίνακες, όπλα, χαρακτικά, έγγραφα κ.λ.π), που ανήκουν στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Πελοποννήσου, είναι και το αρχείο του [εκ Πατρών] Μητροπολίτη Αθηνών Θεόφιλου Βλαχοπαπαδόπουλου (1790-1873), το οποίο δωρήθηκε από την τελευταία απόγονό του, αείμνηστη συμπολίτιδα Ανθίππη Στάμου, προ εικοσαετίας περίπου. Το αρχείο αυτό, που αποτελείται από πολλά και σπουδαία έγγραφα, παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον, διότι ο Θεόφιλος Βλαχοπαπαδόπουλος ήταν αρχιδιάκονος του Π. Π. Γερμανού Γ΄ και έζησε άμεσα τα γεγονότα της Ελληνικής Επαναστάσεως. Ως μητροπολίτης Αθηνών, ο Θεόφιλος, παρέλαβε το 1871, στον σιδηροδρομικό σταθμό στο Μοναστηράκι, τα λείψανα του Εθνομάρτυρος Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου Ε΄, που με δική του πρωτοβουλία, μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα, πενήντα χρόνια μετά τον απαγχονισμό του και την ταφήν του στην Οδησσό (1821) και τοποθετήθηκαν σε μαρμάρινη λάρνακα στον μητροπολιτικό ναό των Αθηνών, όπου και βρίσκονται μέχρι σήμερα. Μαζί με το αρχείο του, δωρήθηκε στην Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Πελοποννήσου και ένα σπάραγμα από κάλυμμα του ευαγγελίου, με το οποίο είχε ταφεί ο Γρηγόριος Ε΄ στην Οδησσό, το οποίο σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο της, στην Πάτρα. Προφανώς είναι ό,τι βρέθηκε κατά την εκταφή του και μεταφέρθηκε μαζί με τα λείψανά του στην Αθήνα και ο Θεόφιλος το αντικατέστησε με άλλο καινούργιο και κράτησε το κατεστραμμένο εξώφυλο…».

[10] Μοναχού Μαξίμου Ιβηρίτου: Ο Αθωνίτης Πατριάρχης του Γένους και Μέγας Εθνοϊερομάρτυς Άγιος Γρηγόριος ο Ε΄, Άγιον Όρος-Άθω, 2018, σελ. 108…….»

(Συνεχίζεται).

Πηγή: «Ιστορικό Λεξικό της επαρχίας Καλαβρύτων», όπως αυτό επανασυντάσσεται.

Σημείωση: (ισχύει ό,τι και στα προηγούμενα έχει αναφερθεί, ότι δηλ. κάθε χρήση του παραπάνω κειμένου υπόκειται στις δεσμέυσεις της Ελληνικής και διεθνούς νομοθεσίας περί πνευματικών δικαιωμάτων).

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s